ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / پنج شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۳ / Thursday, 31 July, 2014
نقش مسلط نفت در اقتصاد کشور

نقش مسلط نفت در اقتصاد کشورهمواره بخش نفت در اقتصاد کشور، نقش مسلط را ایفا کرده و شواهد بیانگر آن است که در آینده قابل پیش بینی نیز، این بخش هم چنان به تسلط خود در عملکرد اقتصاد کشور ادامه دهد. ارزیابی نقش بخش نفت در اقتصاد ایران، از طریق سهم آن در تولید ناخالص داخلی (به طور متوسط در حدود ۱۶ درصد، طی ۲۰ سال گذشته)، می تواند منجر به ایجاد خطای ذهنی در جهت کوچک نمایی باشد. مهمترین نقش بخش نفت، تامین بیش از ۸۵ درصد از درآمدهای ارزی کشور و در نتیجه اتکای انکار ناپذیر بخش های مختلف اقتصادی برای تامین نیازهای وارداتی خود به درآمدهای حاصل از صادرات نفت از یک سو و تامین حدود ۹۸ درصد از انرژی مورد نیاز کشور از سوی دیگر است. ضعف بخش نفت در هر یک از عرصه های صدور به بازارهای جهانی یا عرضه داخلی انرژی به طور مستقیم تحرک اقتصادی کشور را تحت تاثیر خود قرار می دهد و در نتیجه رونق و رکود اقتصاد کشور به میزان قابل توجهی تابع عملکرد این بخش است. نقش دیگر و مهم بخش نفت در مقیاس اقتصاد کلا ن کشور، تاثیر تعیین کننده آن بر توازن بودجه عمومی است. طی ۲۰ سال گذشته به طور متوسط در حدود ۵۴ درصد از درآمدهای بودجه عمومی را درآمدهای حاصل از صادرات نفت تامین کرده است و این جدا از تاثیر غیرمستقیم عملکرد این بخش بر درآمدهای مالیاتی و نیز سایر درآمدها است. به طور کلی کاهش درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت خام، موجب نامطلوب شدن وضعیت ارزی کشور و در نتیجه کاهش واردات واسطه ای و افت تولید و نیز کاهش واردات سرمایه ای و کاهش سرمایه ای می شود. بروز رکود در تولید و سرمایه گذاری از طریق افزایش بیکاری و در نتیجه درآمد حاصل از کار از یک طرف و کاهش عرضه کالا و خدمات از سوی دیگر بر رفاه اجتماعی تاثیر نامطلوب می گذارد. از سوی دیگر کاهش درآمد نفت موجب کاهش درآمد های بودجه عمومی شده و توازن بودجه دولت را بر هم می زند که نتیجه اجتناب ناپذیر آن افزایش حجم پول و تورم است. با توجه به مختصر فوق می توان نتیجه گرفت که در ایران رشد تولید، سرمایه گذاری و اشتغال، تورم و در نتیجه رفاه اجتماعی به طور مستقیم از عملکرد بخش نفت تاثیر می پذیرد.
شدت یافتن افزایش بهای نفت طی سه سال اخیر منجر به آن شد تا دولت نهم در ۳ بودجه خود برداشت هایی فراتر از آنچه در قانون برنامه چهارم پیش بینی شده از درآمدهای نفتی داشته باشد. نتیجه این امر بروز بیماری هلندی و سیری ناپذیری و عطش هزینه کردن و نقد کردن دلارهای نفتی به وسیله خزانه داری و بانک مرکزی شد که متعاقب آن حجم نقدینگی کشور از رقمی بالغ بر ۷۵ هزار میلیارد تومان در سال ۸۳ به رقمی بالغ بر ۱۵۵ هزار میلیارد تومان در پایان سال ۸۶ رسید و تورمی غیرقابل مهار را در اقتصاد کشور منجر شد. در طی این سه سال تعداد برگ های اسکناس چاپ شده به ازای هر ایرانی به ۱۱۴ برگ رسید که با فاصله متوسط جهانی تفاوتی ۱۰۰ برگی داشته و بیانگر آن است که ۱۰ برابر آنچه که اقتصاد کشور توان جذب نقدینگی را داشته، نسبت به چاپ و نشر اسکناس اقدام صورت پذیرفته و ۱۰ برابر آنچه که نفت و گاز و تولید ناخالص داخلی کشور توان پشتیبانی و ارزش بخشی به آن را دارد اسکناس به بازار ضعیف اقتصاد داخلی تزریق شده است. موضوعی که نه منجر به افزایش رشد تولید ناخالص داخلی متفاوت با سالیان گذشته که از عایدات نفتی کمتر برخوردار بودیم شد و نه موجبات توسعه اقتصادی، اجتماعی، رفاه گسترده و از بین رفتن عدم تعادل های موجود در توزیع متوسط درآمد موجود میان آحاد جامعه شد و تنها و تنها نتیجه قابل لحاظ آن را می توان در افزایش رانت های اقتصادی، فساد گسترده، افزایش فاصله دهک های درآمدی کشور، نابودی صنایع، سیری ناپذیری نقدینگی بازار به علت افت روز افزون افزایش ارزش پول ملی، افزایش بهای زمین و مسکن ملا حظه نمود.
در نهایت امر شرایط چنان بر مردم و دولتمردان اقتصادی کشور تنگ گردید که تاب تحمل در برابر رشد روز افزون کاهش ارزش پول ملی و نقدینگی مازاد موجود در جامعه بیش از این ممکن نگردید و دولتمردان تصمیم به واگذاری هر چه سریعتر بخش ها و شرکت های دولتی به بخش خصوصی،نقدی کردن یارانه ها و حذف یارانه های انرژی گرفتند تامسوولیت خود را نسبت به تبعات منفی سیاست های اقتصادی غیر علمی گذشته بر این راکاهش داده و از فشارهای وارده به آحاد جامعه و اقتصاد کشور به دلیل مدیریت های ناصحیح برخی مدیران دولتی و متصدیان شرکت های دولتی بکاهند. این موضوع با سرعتی به سمت اجرایی شدن پیش می رود که حتی فرصت لا زم برای آماده سازی نهادهای تنظیمی و کنترل کننده سیستمی بازار براساس مدیریت دانش و علوم تکوین یافته کنونی علم اقتصاد در نظر گرفته نشده و آن چه ملحوظ شده خروج هر چه سریع تر از نظام بازار دولتی به نظام بازار غیردولتی است، فرآیندی که بدون نهادهای تنظیمی مورد نیاز صورت گرفته و قدرت لا زم برای جلوگیری از شکست آتی آن پیش بینی نشده است.
تنها موضوعی که در این بین می توان به آن امید بست تشکیل صندوق توسعه ملی و جایگزینی آن با حساب ذخیره ارزی است که براساس آن وجوه حاصل از فروش نفت خام و گاز طبیعی تولید شده پس از کسر هزینه های تولید شامل سرمایه گذاری و هزینه های مالی، نگهداری، بهره برداری و استهلا ک به قیمت های صادراتی، درآمد دولت محسوب نشده، بلکه عایدات حاصل ناشی از فروش آن، دارایی و ثروت ملی خواهد بود و برای زایندگی مستمر و حفظ این ثروت های طبیعی باید به سرمایه ملی تبدیل شود. به این ترتیب از ابتدای برنامه پنجم توسعه سالا نه حداقل ۴۰ درصد از ارزش تولید نفت و گاز پس از اعمال حساب در خزانه داری کل کشور به عنوان تامین و افزایش سرمایه صندوق توسعه ملی منظور و مابقی صرف تامین و جبران کسری اعتبارات هزینه ای، سرمایه ای و مالی دولت و یارانه های سوخت، دارو و کالای اساسی و تکانه های ناشی از کاهش درآمدهای نفتی می شود که البته نسبت فوق در قالب سیاست های کلی برنامه ششم قابل تجدیدنظر است.
پیشنهاد مجمع تشخیص مصلحت نظام این است که وابستگی اعتبارات هزینه ای دولت و به درآمدهای نفت و گاز به صورت سالا نه باید کاهش یابد، به طوری که تا پایان برنامه پنجم توسعه وابستگی اعتبارات هزینه ای دولت (به جز یارانه های پرداختی) به طور کامل قطع شود. از این رو قرار بر آن شد تا صندوق توسعه ملی با دو هدف تشکیل شود: اول- ارائه تسهیلا ت ارزی به بخش های خصوصی، تعاونی و عمومی غیردولتی با هدف توسعه سرمایه گذاری داخلی و خارجی با در نظر گرفتن شرایط رقابتی و بازدهی مناسب اقتصادی و دوم اجرای عملیات مالی برای حفظ و افزایش ارزش سرمایه های صندوق در خارج از کشور.
یکی از عمده نگرانی ها درباره درآمدهای نفتی در سالیان گذشه آن بوده که چگونه می توان آن را از تغییرات مدیریت ها و چرخش های سیاسی دولت و مجلس مصون نگاه داشت و امید است براساس دیدگاه فوق، اساسنامه صندوق به نحوی به مراحل اجرایی برسد که اطمینان کافی از استقلا ل و عدم تاثیرپذیری تصمیمات و سیاستگذاری های آن از نوسانات و نگرش های کوتاه مدت و تغییرات مدیریتی سیاسی وجود داشته باشد.
نویسنده : پیمان جنوبی
منبع : روزنامه مردم سالاری

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
دارو و درمان    داروهای ژنریک   
تعلیم و تربیت    خانواده و تربیت فرزندان در دوره ابتدایی    تربیت و مراقبت جنسی فرزندان    پیشگیری از خطر    اقدامات والدین در مورد کودک   
سبک شناسی    نثر در دوره های مختلف    دوره اول    طبقه بندی نثر دری    دورهٔ غزنوی و سلجوقی اول (۴۵۰-۵۵۱ هجری)    کتب علمی در قرن پنجم   
آموزش    بهداشت محیط های آموزشی    ابعاد مختلف بهداشت در مدارس    بهداشت روانی در دانش آموزان   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
دارو و درمان    درمان    چشم پزشکی(افتالمولوژی)    اختلالات چشمی مرتبط با بیماری های سیستمیک    بیماری های عروقی    ایسکمی حاد چشم   
بانک و بیمه    حقوق دریایی    معافیّت و محدودیّت مسوؤلیّت مالک کشتی    معافیت مالک کشتی    معافیّت های قانونی   
بازار و بازاریابی    اصول بازاریابی    ترکیب عناصر بازاریابی    ابزارهای پیشبرد فروش    تبلیغات غیرشخصی    تصمیمات اساسی در تبلیغات غیرشخصی   
بازیها و سرگرمیها    بازی کودکان    روانشناسی بازی    رشد    رشد ذهنی    تحولات ذهنی در سنین کودکی و نوجوانی   
ارتباطات    ارتباطات انسانی    سیری در تحول مطالعات ارتباطی   


کلمات در حال جستجو
خرداد    چک    برگشتی    بانک مرکزی    نامه    سردار    سلیمانی    فلسطین    غزه    نعمت زاده    انتقاد    دولت    وزیر صنعت    طلا    ارزان    بازار    اقتصاد    کرکس    ایران    آرژانتین    تجارت    اوباما    امریکا   



واکنش عراقچی به ادعای شرمن/ ایران و1+5 هیچ توافقی درباره اراک و فوردو نداشته‌اند - معاون وزیر خارجه کشورمان هرگونه توافق درباره راکتور اراک و تاسیسات غنی سازی فردو را با کشورهای 1+5 تکذیب کرد.
اختلال در زندگی حاشیه نشینان خزر/ پایتخت گردشگری قُفل شد - ساری - خبرگزاری مهر: سفر میلیونی مسافران و گردشگران تابستانه و ترافیک سنگین و آزاردهنده مناطق مختلف مازندران، سبب بروز اختلال در زندگی ساکنان و حاشیه نشینان کرانه خزر ...
عوام‌فریبی اقتصادی دولت قبل/تازه دو سال دیگر به وضعیت سال 90 بازمی‌گردیم - وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: دولت قبلی با وجود کاهش 36 درصدی اشتغال وعده تولید 2.5 میلیون شغل را می‌داد که این معنایی جز عوام‌فریبی ندارد.
مکارم شیرازی: عراقی‌ها، کشورشان را از خطر تجزیه نجات دهند - آیت‌الله ناصر مکارم‌شیرازی از مراجع عظام تقلید، با صدور بیانیه‌ای درباره اوضاع عراق گفت: بدون شک برای پیشگیری از تجزیه و بیرون راندن دشمنان وحشی و خون‌خوار هیچ راهی جز رسیدن به وحدت ملی از طریق فداکاری و خویشتن‌داری همه گروه‌های سیاسی موجود نیست.
جزئيات ممنوعيت تردد روز جمعه در محورهاي شمال كشور - تردد كليه وسايل نقليه از ساعت 11:00روز جمعه 10 مرداد تا ساعت 03:00 بامداد روز شنبه 11 مرداد از آب اسك به رودهن يكطرفه است و از ساعت 11 و نیم روز جمعه 10 مرداد تا 03:00 ...
گله‌های یک کارآفرین هرمزگانی از مسوولان - کارآفرینی یعنی خطرپذیری و اعتماد به توان فکری خود برای خلق فرصتهای شغلی جدید حتی در شرایطی که کشور در بحرانهای ناخواسته قرار دارد و در این شرایط است که تنها راهکار برون رفت از این بحران اقتصادی اعتماد به تفکر نوینی است که کارآفرین ایجاد می‌کند.
یک نماینده مجلس: بانک‌ها تولیدکنندگان را به خاک سیاه نشانده‌اند - ‌یک نماینده مجلس معتقد است، بانک‌ها مردم را با مشکلات زیادی مواجه کرده و بسیاری از واحدهای تولیدی که از بانک‌ها وام دریافت کرده‌اند ورشکست شده‌اند.
دلایل سکوت غرب در مقابل درگیری‌های خونبار در لیبی - در شرایطی که این روزها، از یک سو جنایات رژیم صهیونیستی در غزه و از سوی دیگر، ادامه تهاجم نیروهای تکفیری در عراق، بخش عمده توجه محافل رسانه ای و همچنین سیاسی بین المللی را به خود اختصاص داده است، در گوشه ای دیگر از خاورمیانه، یعنی لیبی نیز اوضاع بسیار آشفته است. در این میان، به نظر می رسد قدرت های بزرگ جهانی تمایل خاصی به توجه به این موضوع از خود نشان نمی دهند.
اگر قرار باشد که از رکود خارج شویم باید فکری برای بیکاری بکنیم - اقتصاد کشور پس از گذر از مرحله اول یعنی خروج اولیه از رکود نیاز دارد که این رونق را به بخش‌های دیگر نیز منتقل سازد و بازار سرمایه (بورس)، بازار پولی (بانک‌ها)، بودجه دولت و صنایعی که در دنباله صنایع پیشرو هستند، می‌توانند نقش موثری در انتقال این رونق به سایر بخش‌های کشور داشته باشند.
توقف حمله ارتش اوکراین به مواضع استقلال‌ طلبان/ روسیه درباره نابودی شواهد هواپیمای ساقط شده هشدار داد - توقف یک روزه حمله ارتش اوکراین به مواضع استقلال‌ طلبان و هشدار روسیه درباره نابودی شواهد مربوط به سقوط هواپیمای مالزیایی از جمله تحولات مرتبط با اوکراین به شمار می رود.
واکنش مقاومت فلسطین به نامه سردار سلیمانی - سخنگوی کمیته های مقاومت مردمی فلسطین با تأکید بر اینکه مقاومت هیچ توافقی را در خصوص خلع سلاح نخواهد پذیرفت اعلام کرد که نامه سردار سلیمانی به گروههای مقاومت در غزه ...
آمریکایی‌ها پشت پرده گروه‌های تروریستی هستند/ فلسطین مصداق "بنیان مرصوص" - آمل - خبرگزاری مهر: رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه جریان متجهر، نفهم و نادان در درون جامعه اسلامی بجای اینکه قدرت اسلامی را تثبیت کند، به جان مسلمان افتاده و ...
نواختن زنگ آیین افتتاح «آرسنیک و تور کهنه» توسط علیرضا خمسه - زنگ آیین افتتاح نمایش «آرسنیک و تور کهنه» به کارگردانی حسین پارسایی روز شنبه 11 مردادماه توسط علیرضا خمسه نواخته می‌شود.
سانس‌های فوق‌العاده «امروز» در سینماهای تهران - فیلم سینمایی «امروز» سیدرضا میرکریمی در پی استقبال مخاطبان طی روزهای گذشته در چند سالن سینمایی شهر تهران سانس فوق‌العاده داشت.
گالری‌های تهران میزبان نقاشی‌های «ننه حسن» تا آثار بزرگان هنرهای تجسمی - بیشتر گالری های تهران اگرچه هنوز در تعطیلات تابستانی و عید فطر به سر می برند اما برخی از آنها این هفته نمایشگاه های متفاوتی را تجربه می کنند، از نمایش آثار نقاشی «ننه ...
چرا مجلس گزارش فساد در فوتبال را ارائه نمی‌دهد؟ - نزدیک به ۱۰ ماه از ورود مجلس شورای اسلامی به پرونده فساد در فوتبال ایران می‌گذرد و علی‌رغم وعده رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مبنی بر قرائت گزارش این پرونده بعد از بازگشت تیم ملی از برزیل هنوز سخنی از آن به میان نیامده است.
نظر آيت الله سيستانى در اختلافات عراق فصل‌الخطاب باشد - قم - خبرگزاری مهر: یکی از مراجع تقلید شیعیان در پیامی ضمن توصیه به گروه‌های سیاسی کشور عراق تصریح کرد: شديداً نگران اختلافات هستيم، فصل الخطاب را براى حل اختلافات نظر ...
جدول قیمت سکه و ارز روز پنج شنبه منتشر شد - جدول قیمت انواع سکه و ارز در بازار روز پنج شنبه منتشر شد.
74 کشته و زخمی در انفجار اخیر عراق/ هلاکت 280 عضو داعش طی 24 ساعت گذشته - کشته و زخمی شدن 74 نفر از شهروندان عراقی در انفجارهای شب گذشته، هلاکت 280 تروریست داعش و آغاز عملیات گسترده ارتش برای پاکسازی منطقه دجله در جنوب تکریت از تحولات امنیتی ...
اسرائیل رژیمی تروریستی است/ لغو قرارداد سفر بدون روادید با بولیوی - رئیس جمهوری بولیوی با اشاره به لغو قرارداد سفر بدون روادید، اسرائیل را رژیمی تروریستی خواند.
پهنای باند از مسیر فرعی به شبکه ملی اطلاعات نمی‌رسد! - اخیرا برخی از نمایندگان مجلس خطاب وزیر ارتباطات، رفع فیلترینگ و افزایش پهنای باند را موضوعاتی فرعی خواندند و خواستار راه اندازی هر چه سریع تر شبکه‌ی ملی اطلاعات شدند.
حاجی دلیگانی: دولت هر چه زودتر به حذف یارانه بگیران مرفه اقدام کند - یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی گفت: کارگزاران قوای سه گانه نباید مسائل داخلی کشور را با مذاکرات هسته‌ای گره بزنند چرا که مشکلات هسته‌ای ایران باید پای میز مذاکرات هسته‌ای رفع شود.
بارگذاری 8 هزار قطعه موسیقایی در یک سایت/ با افزایش ساعت پخش رادیو «نوا» اتفاقات خوبی می‌افتد - ابراهیم طاهری فعالیت‌های اداره کل نغمات آیینی را در ماه‌های گذشته و به مناسبت ماه رمضان و نامگذاری سال تشریح کرد،‌ از بارگذاری 8 هزار قطعه موسیقایی در یک سامانه اینترنتی ...
اعزام پلیس مالزی به اوکراین با هدف حفاظت از محل سقوط هواپیمای مالزیایی - رسانه های روسی از اعزام 68 پلیس مالزیایی به اوکراین با هدف حفاظت از محل سقوط هواپیمای مالزی در خاک این کشور خبر داد.
«شت و پت» را شبنم مقدمی پیشنهاد داد/ گل یا پوچ بهنام و کاوه تشکر روی آنتن زنده - هفت سنگی‌ها با حضور در برنامه «نبش جنت آباد» در گفتگو با سیدعلی ضیاء از خاطراتشان گفتند، شبنم مقدمی اعلام کرد اصطلاح «شت و پت» پیشنهاد خودش بوده است، بازیگر نقش شاهین ...
طرح شکایت از اوباما در مجلس نمایندگان آمریکا تصویب شد - مجلس نمایندگان آمریکا طرح شکایت از باراک اوباما رئیس جمهور این کشور را تصویب کرد.
افزایش صادرات نفت ایران به کشورهای آسیایی - خرید نفت ایران از سوی مشتریان آسیایی در 6 ماهه اول سال میلادی 25 درصد افزایش داشته است.
زنانه‌ترین دوران سینمای ایران در راه است؟ - در گذشته ورود به جمع کارگردان‌های سینمای ایران حتی برای دستیاران پرسابقه مردِ کارگردان‌های مطرح کشورمان نیز اتفاق چندان ساده‌ای نبود اما اوضاع چنین نماند و مسیر هموار شد تا گروهی از زنان سینماگر کشورمان نیز روی صندلی کارگردانی تکیه زنند و به طراحی و مدیریت پروژه‌های سینمایی بپردازند.
رگبار و رعد و برق میزبان آخر هفته مسافران سواحل شمال - استان‌های ساحلی دریای خزر و ارتفاعات رشته کوه البرز در روزهای آینده با رگبار و رعد و برق و وزش باد مواجه خواهند شد.
سردارسلیمانی:همه دنیا دنیا بداند که خلع سلاح مقاومت عقیده‌ای باطل است - احزاب و شخصیت‌ها - فرمانده سپاه قدس سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران در پیامی با هشدار به رژیم‌صهیونیستی و متحدانش، بر تداوم حمایت ایران از مقاومت در فلسطین تاکید کرد و گفت خلع سلاح مقاومت در فلسطین خواب پریشانی است که تعبیر نمی‌شود.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved