سه شنبه ۳ بهمن ۱۳۹۶ / Tuesday, 23 January, 2018

نقش مسلط نفت در اقتصاد کشور


نقش مسلط نفت در اقتصاد کشور
همواره بخش نفت در اقتصاد کشور، نقش مسلط را ایفا کرده و شواهد بیانگر آن است که در آینده قابل پیش بینی نیز، این بخش هم چنان به تسلط خود در عملکرد اقتصاد کشور ادامه دهد. ارزیابی نقش بخش نفت در اقتصاد ایران، از طریق سهم آن در تولید ناخالص داخلی (به طور متوسط در حدود ۱۶ درصد، طی ۲۰ سال گذشته)، می تواند منجر به ایجاد خطای ذهنی در جهت کوچک نمایی باشد. مهمترین نقش بخش نفت، تامین بیش از ۸۵ درصد از درآمدهای ارزی کشور و در نتیجه اتکای انکار ناپذیر بخش های مختلف اقتصادی برای تامین نیازهای وارداتی خود به درآمدهای حاصل از صادرات نفت از یک سو و تامین حدود ۹۸ درصد از انرژی مورد نیاز کشور از سوی دیگر است. ضعف بخش نفت در هر یک از عرصه های صدور به بازارهای جهانی یا عرضه داخلی انرژی به طور مستقیم تحرک اقتصادی کشور را تحت تاثیر خود قرار می دهد و در نتیجه رونق و رکود اقتصاد کشور به میزان قابل توجهی تابع عملکرد این بخش است. نقش دیگر و مهم بخش نفت در مقیاس اقتصاد کلا ن کشور، تاثیر تعیین کننده آن بر توازن بودجه عمومی است. طی ۲۰ سال گذشته به طور متوسط در حدود ۵۴ درصد از درآمدهای بودجه عمومی را درآمدهای حاصل از صادرات نفت تامین کرده است و این جدا از تاثیر غیرمستقیم عملکرد این بخش بر درآمدهای مالیاتی و نیز سایر درآمدها است. به طور کلی کاهش درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت خام، موجب نامطلوب شدن وضعیت ارزی کشور و در نتیجه کاهش واردات واسطه ای و افت تولید و نیز کاهش واردات سرمایه ای و کاهش سرمایه ای می شود. بروز رکود در تولید و سرمایه گذاری از طریق افزایش بیکاری و در نتیجه درآمد حاصل از کار از یک طرف و کاهش عرضه کالا و خدمات از سوی دیگر بر رفاه اجتماعی تاثیر نامطلوب می گذارد. از سوی دیگر کاهش درآمد نفت موجب کاهش درآمد های بودجه عمومی شده و توازن بودجه دولت را بر هم می زند که نتیجه اجتناب ناپذیر آن افزایش حجم پول و تورم است. با توجه به مختصر فوق می توان نتیجه گرفت که در ایران رشد تولید، سرمایه گذاری و اشتغال، تورم و در نتیجه رفاه اجتماعی به طور مستقیم از عملکرد بخش نفت تاثیر می پذیرد.
شدت یافتن افزایش بهای نفت طی سه سال اخیر منجر به آن شد تا دولت نهم در ۳ بودجه خود برداشت هایی فراتر از آنچه در قانون برنامه چهارم پیش بینی شده از درآمدهای نفتی داشته باشد. نتیجه این امر بروز بیماری هلندی و سیری ناپذیری و عطش هزینه کردن و نقد کردن دلارهای نفتی به وسیله خزانه داری و بانک مرکزی شد که متعاقب آن حجم نقدینگی کشور از رقمی بالغ بر ۷۵ هزار میلیارد تومان در سال ۸۳ به رقمی بالغ بر ۱۵۵ هزار میلیارد تومان در پایان سال ۸۶ رسید و تورمی غیرقابل مهار را در اقتصاد کشور منجر شد. در طی این سه سال تعداد برگ های اسکناس چاپ شده به ازای هر ایرانی به ۱۱۴ برگ رسید که با فاصله متوسط جهانی تفاوتی ۱۰۰ برگی داشته و بیانگر آن است که ۱۰ برابر آنچه که اقتصاد کشور توان جذب نقدینگی را داشته، نسبت به چاپ و نشر اسکناس اقدام صورت پذیرفته و ۱۰ برابر آنچه که نفت و گاز و تولید ناخالص داخلی کشور توان پشتیبانی و ارزش بخشی به آن را دارد اسکناس به بازار ضعیف اقتصاد داخلی تزریق شده است. موضوعی که نه منجر به افزایش رشد تولید ناخالص داخلی متفاوت با سالیان گذشته که از عایدات نفتی کمتر برخوردار بودیم شد و نه موجبات توسعه اقتصادی، اجتماعی، رفاه گسترده و از بین رفتن عدم تعادل های موجود در توزیع متوسط درآمد موجود میان آحاد جامعه شد و تنها و تنها نتیجه قابل لحاظ آن را می توان در افزایش رانت های اقتصادی، فساد گسترده، افزایش فاصله دهک های درآمدی کشور، نابودی صنایع، سیری ناپذیری نقدینگی بازار به علت افت روز افزون افزایش ارزش پول ملی، افزایش بهای زمین و مسکن ملا حظه نمود.
در نهایت امر شرایط چنان بر مردم و دولتمردان اقتصادی کشور تنگ گردید که تاب تحمل در برابر رشد روز افزون کاهش ارزش پول ملی و نقدینگی مازاد موجود در جامعه بیش از این ممکن نگردید و دولتمردان تصمیم به واگذاری هر چه سریعتر بخش ها و شرکت های دولتی به بخش خصوصی،نقدی کردن یارانه ها و حذف یارانه های انرژی گرفتند تامسوولیت خود را نسبت به تبعات منفی سیاست های اقتصادی غیر علمی گذشته بر این راکاهش داده و از فشارهای وارده به آحاد جامعه و اقتصاد کشور به دلیل مدیریت های ناصحیح برخی مدیران دولتی و متصدیان شرکت های دولتی بکاهند. این موضوع با سرعتی به سمت اجرایی شدن پیش می رود که حتی فرصت لا زم برای آماده سازی نهادهای تنظیمی و کنترل کننده سیستمی بازار براساس مدیریت دانش و علوم تکوین یافته کنونی علم اقتصاد در نظر گرفته نشده و آن چه ملحوظ شده خروج هر چه سریع تر از نظام بازار دولتی به نظام بازار غیردولتی است، فرآیندی که بدون نهادهای تنظیمی مورد نیاز صورت گرفته و قدرت لا زم برای جلوگیری از شکست آتی آن پیش بینی نشده است.
تنها موضوعی که در این بین می توان به آن امید بست تشکیل صندوق توسعه ملی و جایگزینی آن با حساب ذخیره ارزی است که براساس آن وجوه حاصل از فروش نفت خام و گاز طبیعی تولید شده پس از کسر هزینه های تولید شامل سرمایه گذاری و هزینه های مالی، نگهداری، بهره برداری و استهلا ک به قیمت های صادراتی، درآمد دولت محسوب نشده، بلکه عایدات حاصل ناشی از فروش آن، دارایی و ثروت ملی خواهد بود و برای زایندگی مستمر و حفظ این ثروت های طبیعی باید به سرمایه ملی تبدیل شود. به این ترتیب از ابتدای برنامه پنجم توسعه سالا نه حداقل ۴۰ درصد از ارزش تولید نفت و گاز پس از اعمال حساب در خزانه داری کل کشور به عنوان تامین و افزایش سرمایه صندوق توسعه ملی منظور و مابقی صرف تامین و جبران کسری اعتبارات هزینه ای، سرمایه ای و مالی دولت و یارانه های سوخت، دارو و کالای اساسی و تکانه های ناشی از کاهش درآمدهای نفتی می شود که البته نسبت فوق در قالب سیاست های کلی برنامه ششم قابل تجدیدنظر است.
پیشنهاد مجمع تشخیص مصلحت نظام این است که وابستگی اعتبارات هزینه ای دولت و به درآمدهای نفت و گاز به صورت سالا نه باید کاهش یابد، به طوری که تا پایان برنامه پنجم توسعه وابستگی اعتبارات هزینه ای دولت (به جز یارانه های پرداختی) به طور کامل قطع شود. از این رو قرار بر آن شد تا صندوق توسعه ملی با دو هدف تشکیل شود: اول- ارائه تسهیلا ت ارزی به بخش های خصوصی، تعاونی و عمومی غیردولتی با هدف توسعه سرمایه گذاری داخلی و خارجی با در نظر گرفتن شرایط رقابتی و بازدهی مناسب اقتصادی و دوم اجرای عملیات مالی برای حفظ و افزایش ارزش سرمایه های صندوق در خارج از کشور.
یکی از عمده نگرانی ها درباره درآمدهای نفتی در سالیان گذشه آن بوده که چگونه می توان آن را از تغییرات مدیریت ها و چرخش های سیاسی دولت و مجلس مصون نگاه داشت و امید است براساس دیدگاه فوق، اساسنامه صندوق به نحوی به مراحل اجرایی برسد که اطمینان کافی از استقلا ل و عدم تاثیرپذیری تصمیمات و سیاستگذاری های آن از نوسانات و نگرش های کوتاه مدت و تغییرات مدیریتی سیاسی وجود داشته باشد.

نویسنده : پیمان جنوبی

منبع : روزنامه مردم سالاری

مطالب مرتبط

نفت و امنیت ملی (بخش اول)


نفت و امنیت ملی (بخش اول)
آ‌نچه که در پی می‌آید اولین بخش از متن کامل گزارش کنفرانس غلامحسین حسن‌تاش، مدیر مسوول ماهنامه‌ی اقتصاد انرژی با عنوان « نفت و امنیت ملی » است که چندی پیش در موسسه مطالعات دین و اقتصاد ارائه شد.در این کنفرانس حسن تاش به ارزیابی توصیه های یک سیاست‌پژوه امریکایی به دولتمردان آمریکایی می‌پردازد که ایجاد بحران امنیتی ایران را در قطع صادرات نفت ایران می‌بیند.
استرن؛ نگارنده‌ی این مقاله، سال‌های ۱۵-۲۰۱۴ را نقطه تلاقی منحنی افت تولید و افزایش مصرف نفت ایران می‌داند که به معنای قطع صادرات نفت و به صفر رسیدن درآمد ارزی ناشی از آن‌ است. او با توجه به اهمیت بحران امنیتی پیامد‌ این واقعه برای ایران، راهکارهای سرعت بخشیدن به وقوع آن را برای دولتمردان آمریکا‌، مورد بررسی قرار می‌دهد.
گفتنی است پیش از این شرکت مناطق نفت خیز جنوب که قریب ۸۰ درصد تولید نفت ایران را بر عهده دارد، با انتشار نموداری توضیح داد که در صورت غفلت از مدیریت مصرف، توسعه‌ی میادین نفتی و ترمیم انرژی‌های ازدست رفته مخازن، با طرح‌های تزریق گاز، در دهه‌ی آینده با خطر تلاقی منحنی تولید و مصرف مواجه خواهیم شد. در این نمودار که تنها افت تولید این شرکت لحاظ شده است، با عنوان « هشدار ملی» ناکامی در دست‌یابی به اهداف چشم‌انداز ۲۰ ساله نظام و فقر و محرومیت و بحران‌های پیامد قطع صادرات نفت نیز یادآوری می شود. (برای مشاهده خبر اینجا را کلید کنید)
گفتنی است پیش از این نیز، دکتر علی محمد سعیدی، نگارنده‌ی مرجع بین‌المللی مبانی مهندسی مخازن شکافدار، دکتر مسعود درخشان اقتصاددان برجسته انرژی، برخی از کارشناسان برجسته نفتی و مقامات پارلمانی از احتمال افت ۲ میلیون بشکه‌ای تولید نفت ایران در نیمه‌های چشم‌انداز خبر داده بودند.
به گزارش خبرنگار سرویس مسائل راهبردی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، غلامحسین حسن تاش، مدیر مسوول ماهنامه‌ی اقتصاد انرژی و نائب رییس هیأت مدیره‌ی انجمن اقتصاد انرژی، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد اقتصاد انرژی دانشگاه تهران است. از وی تا کنون ده‌ها مقاله در زمینه‌های مختلف اقتصاد نفت، انرژی و مدیریت منتشر شده است.
وی پیش از این طی سال‌های ۶۴ تا ۶۷ مدیرکل دفتر وزارتی وزارت نفت و قائم مقام معاونت اداری و مالی این وزارتخانه بود. در سال ‌های ۶۷ تا ۶۹ مدیر امور اداری شرکت ملی نفت ایران و مدتی نیز مشاور وزیر نفت در امور اقتصادی بود. حسن تاش در سال‌های ۷۶ تا ۸۱ ریاست موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی وزارت نفت عهده‌دار داشت و اکنون عضو هیأت علمی پژوهشی این موسسه است. وی به تدریس اقتصاد نفت و نیرو در دانشگاه تهران مشغول است.
در پی متن اولین بخش از کامل گزارش این کنفرانس به حضور خوانندگان گرامی تقدیم می‌شود.
● غلامحسین حسن تاش:
در ابتدای این کنفرانس به تحلیل و بررسی مقاله‌ای که چند ماه پیش در دانشگاه‌ "جان‌ هاپیکینز" آمریکا توسط فردی به نام "استرن" ارائه شد، می پردازم. این مقاله از سویی درباره‌ی وضعیت نفت ایران حساسیت‌برانگیز و هشداردهنده بود و از سوی دیگر نشان‌دهنده‌ی علایق، حساسیت‌ها و برنامه‌های آمریکا درباره‌ی ایران بود. آمریکایی‌ها گزینه‌های مختلفی را برای برخورد با ایران بررسی می‌کنند .
"استرن" در مقاله خود با تحلیل وضعیت اقتصاد ایران به عنوان یکی از این گزینه‌ها آن را " اقتصادی وابسته به نفت" دانسته و عنوان می‌کند: " اگر این اقتصاد به شیوه‌ای از درآمدهای ارزی حاصل از نفت محروم شود، قادر به ادامه حیات خود نخواهد بود و در این شرایط دولت ایران با بحران مواجه خواهد شد. " او در این مقاله با مروری بر تاریخچه‌ی تولید نفت در ایران روند افت تولید و روند مصرف را مورد بررسی قرار می‌دهد. "استرن" بر اساس روند‌های گذشته و با یک تحلیل تاریخی، از سویی متوسط رشد سالانه مصرف داخلی نفت خام ایران را حدود ۶ درصد و افت تولید داخلی را ۸ درصد مطرح می‌کند.
او می گوید: " اگر ایران موفق به سرمایه‌گذاری و اکتشافات جدید نشود، به دلیل رشد بالای مصرف داخلی و افت تولید ، صادرات نفت خام ایران در مجموع سالانه حدود ۱۳ درصد کاهش خواهد داشت". از منظر " استرن" با تحلیلی خوش بینانه افت صادرات ایران روی عدد ۱۰ درصد افت سالانه متمرکز خواهد شد. به بیان دیگر، اگر تولید روزانه نفت کشور را ۴ میلیون بشکه در نظر بگیریم،۴۰۰ هزار بشکه در سال افت خواهیم داشت. "استرن" این ۴۰۰ هزار بشکه را فرض پایه قرار داده و به سناریوسازی درباره‌ی وضعیت صادرات نفت ایران می‌پردازد. فرض محوری سناریوی او مربوط به افت ۱۰ درصدی است و با توجه به این رقم او بررسی می کند که ایران تا چه میزان قادر خواهد بود برای جبران افت تولید خود، سرمایه گذاری کند.
وی در مقاله خود گزینه‌هایی را در رابطه با میزان سرمایه‌ای که ایران می‌تواند جذب کند، مطرح کرده است. او نهایتا به یک گزینه‌ی واسط می‌رسد که براساس آن نتیجه می گیرد؛ امکان تأمین بخش محدودی از این سرمایه‌ از منابع داخلی ایران وجود دارد، اما بدون همکاری شرکت‌های خارجی گزینه‌ی حد وسط احتمال وقوع بیشتری دارد. در این گزینه صادرات نفت ایران حدود سال‌های ۱۵-۲۰۱۴ به نزدیک صفر میل می‌کند، بدین معنا که ایران دیگر نفتی برای صادرات نخواهد داشت. "استرن" این دوران را زمان بحران اقتصاد ایران بیان می‌کند.
وی در ادامه‌ی مقاله بحث دیگری را مطرح می‌کند که برای درک آن باید به بررسی پیشینه سیاست‌ها آمریکا در این زمینه پرداخت. می‌دانیم که در جریان شوک سوم نفتی یا به عبارت بهتر، اولین شوک کاهش قیمت نفت در۸۶-۱۹۸۵ قیمت نفت به حدود ۶ دلار رسید. در گذشته این تحلیل وجود داشت که قیمت‌های پائین نفت منطبق بر سیاست‌های امنیت انرژی غرب و به خصوص آمریکا نیست.
سیاست‌های امنیت عرضه انرژی در قالب یک بسته‌ی سیاستی در کشورهای صنعتی با محوریت آمریکا تدوین شده است. این سیاست‌ها شامل صرفه‌جویی، بهینه‌سازی، جایگزین کردن سایر حامل‌ها به جای نفت خام، استخراج و تولید نفت خام از منابع غیر اوپک و کشورهای خلیج فارس است. اما با قیمت‌های پائین نفت خام نمی‌توان به هیچ یک از این اهداف دست یافت. لذا ادامه‌ی قیمت‌های پائین در طولانی‌مدت مورد نظر آمریکائی‌ها نیست. برمبنای این تحلیل به نظر می‌رسد که شوک سوم نفتی یا به تعبیر بهتر شوک سقوط قیمت نفت سیاستی از پیش طراحی شده برای دستیابی به اهداف مقطعی بوده است. اولین هدف این سیاست فشار به ایران برای خاتمه جنگ با عراق بود. تسهیل فرآیند فروپاشی شوروی سابق به دلیل آنکه فروش نفت و گاز به اروپا از جمله منابع مهم درآمدهای ارزی‌ شوروی سابق، به شمار می‌ر فت، همچنین تحت فشار قراردادن لیبی نیز از دیگر اهداف مقطعی آمریکا در شوک سوم نفتی بود. حدود دو سال پیش یکی از مقامات وقت وزارت خارجه آمریکا اعتراف کردکه شوک سوم نفتی و سقوط قیمت نفت در سال ۱۹۸۶، با برنامه‌ریزی CIA و به دست عربستان سعودی انجام گرفت. عربستان صعودی با طرح مسئله سهم بازار ( market share ) با بیان اینکه دیگر قیمت برای ما اهمیتی ندارد و ما به دنبال به دست آوردن سهم بازار هستیم، تولید را افزایش داد. در پی این سیاست‌ بود که قیمت‌ها سقوط کرد. این مقام آمریکایی همچنین اعتراف کرد که این سیاستی‌ موقتی بود که برای دستیابی به اهداف بیان شده یعنی تحت فشار قراردادن ایران برای خاتمه دادن به جنگ ، تسهیل سقوط شوروی سابق و فشار به لیبی برنامه‌ریزی شده بود.
مقاله "استرن" نیز به نوعی این مسئله را تایید می‌کند. وی در این مقاله داستان شوک سوم نفتی و سیاست‌ سهم بازار ( market share ) را یادآوری می‌کند. مقاله‌ی مذکور به تعبیری بر این مسئله تاکید می کند که اگر دولت‌مردان ایالات متحده امریکا، خیلی حوصله‌ی انتظار کشیدن برای سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ را که مصرف داخلی و تولید نفت ایران برابر می‌شود و چیزی برای صادرات باقی نمی ماند، نداشته باشند، شاید بتوانند بطور موقت چنین سیاستی را به کار گیرند.، بنابراین ایران را از طریق سقوط درآمدهای نفتی، تحت فشار سریع‌تری قرار دهند.
در پایان این مقاله نیز بحثی درباره‌ی بنزین مطرح می‌شود. البته در آن زمان طرح سهمیه‌بندی بنزین و کارت هوشمند سوخت در ایران اجرایی نشده بود. بنابراین عدم اجازه واردات بنزین به ایران نیز به عنوان یک ابزار فشار اجتماعی و اقتصادی برای اعمال فشار مردمی بر دولت مطرح می‌شود. نکاتی که در مورد فشار های اجتماعی تحریم واردات بنزین به ایران در این مقاله مطرح شده بسیار قابل توجه است. نویسنده مقاله مذکور این‌گونه بیان می کند که آیا اگر ما اجازه واردات بنزین را به ایران ندهیم، این مسئله منجر به اتحاد بیشتر مردم و کمک مردمی به دولت برای حل آسانتر مسئله بنزین می شود و یا این‌که ، درست عکس آن اتفاق می افتد و مردم دولت را متهم می کنند که سیاست‌های خارجی اش هر روز سبب محرومیت بیش‌تر آن‌ها می شود. این بحث از لحاظ اجتماعی قابل توجه است اما نویسنده این مقاله در نهایت نتیجه‌ی روشنی از آن به دست نمی دهد و فرض خود را بر این می گذارد که ایرانیان بارها نشان داده‌اند که در برابر فشار خارجی موضع گرفته و متحد می شوند .
در مجموع ، تحلیل آقای " استرن" این نگرانی‌ را برای ما ایجاد می‌کند که نفت و مسایل مربوط به آن، درآمدهای حاصل از نفت، مصرف داخلی و برنامه‌های افزایش تولید می‌تواند به عنوان یک ابزار فشار برعلیه ایران مورد استفاده قرار گیرد. بنابر این حساسیت‌های صنعت ‌نفت را از صرف مسائل اقتصادی به مجموعه ای از مسائل امنیت ‌ملی ، بسط می‌دهد. برای این‌که درک بهتری از این واقعیت پدید آید که بحث آقای استرن خیلی دور از ذهن نیست، به بررسی بعضی نمودارها می‌پردازیم.
در نمودار یک( مراجعه به اولین تصویر پیوست به انتهای پیام)، رنگ سبز روند تولید، رنگ آبی صادرات و رنگ زرد روند مصرف داخلی ایران را نشان می‌دهد. همان طور که مشاهده می‌کنید ، صادرات روند نزولی (به سمت کاهش) و مصرف داخلی روندی صعودی (به سمت افزایش) دارد. استرن ، این نمودار را برای این‌که به وضوح نشان دهد که ایران برای حفظ ظرفیت‌های تولیدش با مشکل روبروست، ارائه کرده است.
در نمودار دو( مراجعه به دومین تصویر پیوست به انتهای پیام)، فلش‌های کوچک پائین، میزان تخلفات ایران از سهمیه‌های اوپک را نشان می‌دهد. همان طور که ملاحظه می‌شود در چند سال اخیر، تخلفات ایران منفی بوده است، به بیان دیگر، بر مبنای این نمودار ما نه ‌تنها تخلفی در سهمیه‌ی‌ اوپک مبنی بر تولید بیشتر از سهمیه مرتکب نشده‌ایم، بلکه در عمل حتی نتوانسته‌ایم به میزانی که در سهمیه‌ی اوپک برایمان در نظر گرفته شده است، تولید کنیم.
اما بر اساس محاسبات من (مراجعه به سومین تصویر پیوست به انتهای پیام )، کشور ما طی ۴۰ سال گذشته، به طور متوسط با ۶/۵ درصد رشد مصرف داخلی مواجه بوده است که اگر آن را بر مصرف داخلی که با رنگ آبی مشخص شده، اعمال کنیم و از سویی افت تولید داخلی را ۲ درصد در نظر بگیریم، نزدیک سال‌ ۲۰۱۷ تولید و مصرف داخلی کشور برابر می‌شود. بدین معنا که دیگر ظرفیتی برای صادرات نخواهیم داشت.
(مراجعه به چهارمین تصویر پیوست به انتهای پیام)اما با احتساب ۶/۵ درصد افزایش مصرف داخلی و ۴ درصد افت تولید در سال، این روند به طور طبیعی سریع‌تر خواهد شد؛ تا آنجا که تلاقی منحنی افت تولید و افزایش مصرف حداقل ۲ سال زودتر و در سال ۲۰۱۵ اتفاق خواهد افتاد.
(مراجعه به پنجمین تصویر پیوست به انتهای پیام) با احتساب ۵ درصد افزایش مصرف داخل و ۳ درصد افت تولید سالیانه نیز می‌توان این روندها را مورد بررسی قرار داد و از آن‌ها نتیجه‌گیری کرد.
اما درباره‌ی این که چند درصد احتمال دارد روندها‌ی پیش‌گفته به وقوع بپیوندد؛ باید توضیح دهم که هر میدان نفتی براساس برنامه‌ی تدریجی‌ای که برای افزایش ظرفیت دارد، در مقطعی به نقطه‌ی اوج تولید خود می‌رسد. این اوج تولید برای مدتی می‌تواند ادامه پیدا ‌کند، اما با گذشت زمان تولید با کاهش مواجه خواهد شد. بعد از عبور از نقطه‌ی اوج، این امکان وجود دارد که روند نزولی تولید را با استفاده از بازیافت ثانویه از طریق تزریق گاز و به طور کلی برنامه‌های فشارافزایی و افزایش ضریب بازیافت تغییر داد که البته نیاز به سرمایه‌گذاری قابل توجهی دارد.
نکته‌ای مهمی که در این‌جا قصد دارم توجه شما را به آن جلب کنم این است که اغلب مخازن نفتی ایران ، به غیر از چند مخزن جدیدی که اخیرا مورد بهره‌برداری قرار گرفته است، در دوره‌ی "سرازیری تولید" قرار دارند. به بیان دیگر، این مخازن به طور طبیعی نقطه‌ی اوج تولید خود را پشت سر گذاشته‌اند. اطلاعاتی که درباره‌ی تعداد چاه‌های تولیدی ایران طی سال‌های ۱۳۴۳ تا ۱۳۷۶ به دست آورده‌ام؛ نشان می‌دهد که تعداد این چاه‌ها همواره در حال افزایش است. این وضعیت نشان می‌دهد که متوسط تولید چاه‌ها در حال افت است و بنابراین برای حفظ سطح تولید مخزن، باید بدون‌ وقفه چاه‌های جدید حفر شود. (مراجعه به ششمین تصویر پیوست به انتهای پیام)
نقطه‌ی اوج تولید کشور در سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۵ است که معادل ۵/۵ میلیون بشکه و در بعضی مواقع ۶ میلیون بشکه در روز بوده است. این میزان تولید از بیش از۳۰۰ حلقه چاه به دست می‌آمده است، این در حالی است که در سال‌ ۱۳۷۶ بیش از ۱۰۰۰ چاه‌ نفتی مورد بهره‌برداری قرار ‌گرفته است.(مراجعه به هفتمین تصویر پیوست به انتهای پیام) براساس آماری که از گزارشات سالانه اوپک به دست آورده‌ام، تعداد چاه‌های ایران در سال ۲۰۰۶ ، حدود ۱۶۰۰ حلقه گزارش شده است. این مسئله نشان می‌دهد که روند حفر چاه کماکان فزاینده است اما روی دیگر سکه، منحنی متوسط تولید چاه‌های کشور است که به شدت در حال کاهش است. در سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۴ یعنی زمان اوج تولید کشور متوسط تولید هر چاه حدود ۲۵ هزار بشکه بوده است؛ این رقم در سال ۷۶، به ۳ هزار بشکه رسیده و هم اکنون این میزان کمتر از ۲ هزار بشکه در روز است. این وضعیت اجرای چند راهبرد جدی را به ما دیکته می‌کند...

وبگردی
افشای راز یک ازدواج عجیب!
افشای راز یک ازدواج عجیب! - دو سال بعد، اخبار رابطه عاشقانه همسرش با یک نوجوان، مانند یک سیلی بر صورت اوزیر بود. بویژه آنکه، دخترشان لورنس، همکلاسی ماکرون بود.
تصاویر: ضرب و شتم چند روحانی توسط جوانی در قم
تصاویر: ضرب و شتم چند روحانی توسط جوانی در قم - یک جوان در حوالی چهارراه بیمارستان قم به چند روحانی حمله کرد و دو تن از آنها را زخمی کرد به گفته شاهدان ضارب یک خودرو را نیز به آتش کشید و متواری شد.
فیلم دیدنی از لحظه دستگیری باند سارقان مسلح/ شلیک پلیس به سمت سارقان
فیلم دیدنی از لحظه دستگیری باند سارقان مسلح/ شلیک پلیس به سمت سارقان - باند چهار نفره سارقان مسلح که قصد داشتند امروز از یک طلافروشی در یافت‌آباد سرقت کنند، ساعت 10 صبح امروز در یک عملیات غافلگیرانه توسط ماموران پلیس دستگیر شدند.
فیلم/ افشای پشت پرده کاسبی با خون ایرانیان
فیلم/ افشای پشت پرده کاسبی با خون ایرانیان - رئیس سازمان انتقال خون و مسئول سابق امور کارکنان شرکت پالایش و پژوهش خون با حضور مقابل دوربین فارس از برخی تخلفات در زمینه پلاسمای خون پرده برداشتند.
سلطان حاشیه از عکس مادرزنش رونمایی کرد!
سلطان حاشیه از عکس مادرزنش رونمایی کرد! - محسن افشانی بازیگر سینما و تلویزیون از جدیدترین عکس حاشیه ای خود با مادر زنش رونمایی کرد.
عباس عبدی به سردارسلیمانی : جانفشانی‌ها تبدیل به سرمایه ملی نشده‌اند
عباس عبدی به سردارسلیمانی : جانفشانی‌ها تبدیل به سرمایه ملی نشده‌اند - یکی از موارد پیش‌آمده در این اعتراضات آتش‌زدن پرچم کشور بود که واکنش و تاسف بسیاری را برانگیخت؛ به طوری که مقام رهبری نیز به آن اشاره کردند. در آخرین واکنش‌ها...
ابعاد حقوقی جدال علی مطهری با آستان قدس
ابعاد حقوقی جدال علی مطهری با آستان قدس - 38 شرکت که جزء بزرگترین کارتل های اقتصادی کشور هستند، متعلق به آستان قدس است. بنابراین آستان قدس کنونی، آستان قدسی نیست که حضرت امام در نامه خود از آن سخن گفته‌اند.
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها - به‌جز وزارت ارشاد، هیچ‌یک از این 40 ارگان و نهاد در قبال میلیاردها تومان بودجه‌هایی که دریافت می‌دارند پاسخگو نبوده نیستند.
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار - ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی»
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی» - علی ربیعی وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی در گفت‌وگوی تلفنی با خانواده یکی از خدمه نفتکش «سانچی» اظهار همدردی کرد.
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی - توقف عملیات خنک سازی و مهار آتش در شب گذشته، موجب رسیدن آتش به مخازن سمت چپ کشتی و انفجارهای شدید صبح امروز شد که در نهایت پس از چند ساعت به غرق شدن کامل نفتکش ایرانی انجامید.
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت - رسانه های مطرح یونانی با انتشار تصاویری از رابطه عاطفی ملی پوش ایرانی باشگاه المپیاکوس با یک میلیاردر یونانی - آمریکایی پرده برداشتند و مدعی شدند این دو تصمیم خود را برای ازدواج قطعی کرده اند.
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟ - بخشی از تکثر مسئولیت های بعضی چهره‌های سیاسی به بی‌اعتمادی نظام به افراد کارآمد برمی‌گردد و علت دیگر این موضوع، اعتماد غیرمعقول به این افراد است. با این حال این افراد هرچقدر هم که توانمند باشند، از نظر روان شناسی و انسان شناسی در بخشی از مسئولیت های خود ناموفقند.
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود!
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود! - فیلم - حسین عطایی ۱۰ سال دارد و در حوزه طراحی مفهومی خودرو فعالیت می کند. او ۶ اختراع ثبت شده دارد، مدرسه نمی رود و از دو شرکت تسلا و ولوو دعوت به همکاری شده است. او مشاور رییس سازمان برنامه و بودجه است. گفتگوی رضا رشیدپور با نابغه ١٠ساله طراحی خودرو را اینجا ببینید.
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت !
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت ! - تست برخورد جلوی خودرو با سرعت 50 کیلومتر در ساعت برای سمند TU5 ، توسط یکی از سازمانهای معتبر ارزیابی خودرو در انگلستان صورت گرفت.
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه - این فیلم حواشی زیادی را در فضای مجازی به همراه داشته است.
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم - اولین قسمت از برنامه هاردتاک کاکتوس را با صحبت های جذاب نیوشا ضیغمی در مورد خانواده و همسرش ، ماجرای صحبت های جنجالی یک هواپیما ، 8 سال احمدی نژاد و ...
    پربازدیدها