سه شنبه ۲۸ دی ۱۳۹۵ / Tuesday, 17 January, 2017

نقش مسلط نفت در اقتصاد کشور


نقش مسلط نفت در اقتصاد کشورهمواره بخش نفت در اقتصاد کشور، نقش مسلط را ایفا کرده و شواهد بیانگر آن است که در آینده قابل پیش بینی نیز، این بخش هم چنان به تسلط خود در عملکرد اقتصاد کشور ادامه دهد. ارزیابی نقش بخش نفت در اقتصاد ایران، از طریق سهم آن در تولید ناخالص داخلی (به طور متوسط در حدود ۱۶ درصد، طی ۲۰ سال گذشته)، می تواند منجر به ایجاد خطای ذهنی در جهت کوچک نمایی باشد. مهمترین نقش بخش نفت، تامین بیش از ۸۵ درصد از درآمدهای ارزی کشور و در نتیجه اتکای انکار ناپذیر بخش های مختلف اقتصادی برای تامین نیازهای وارداتی خود به درآمدهای حاصل از صادرات نفت از یک سو و تامین حدود ۹۸ درصد از انرژی مورد نیاز کشور از سوی دیگر است. ضعف بخش نفت در هر یک از عرصه های صدور به بازارهای جهانی یا عرضه داخلی انرژی به طور مستقیم تحرک اقتصادی کشور را تحت تاثیر خود قرار می دهد و در نتیجه رونق و رکود اقتصاد کشور به میزان قابل توجهی تابع عملکرد این بخش است. نقش دیگر و مهم بخش نفت در مقیاس اقتصاد کلا ن کشور، تاثیر تعیین کننده آن بر توازن بودجه عمومی است. طی ۲۰ سال گذشته به طور متوسط در حدود ۵۴ درصد از درآمدهای بودجه عمومی را درآمدهای حاصل از صادرات نفت تامین کرده است و این جدا از تاثیر غیرمستقیم عملکرد این بخش بر درآمدهای مالیاتی و نیز سایر درآمدها است. به طور کلی کاهش درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت خام، موجب نامطلوب شدن وضعیت ارزی کشور و در نتیجه کاهش واردات واسطه ای و افت تولید و نیز کاهش واردات سرمایه ای و کاهش سرمایه ای می شود. بروز رکود در تولید و سرمایه گذاری از طریق افزایش بیکاری و در نتیجه درآمد حاصل از کار از یک طرف و کاهش عرضه کالا و خدمات از سوی دیگر بر رفاه اجتماعی تاثیر نامطلوب می گذارد. از سوی دیگر کاهش درآمد نفت موجب کاهش درآمد های بودجه عمومی شده و توازن بودجه دولت را بر هم می زند که نتیجه اجتناب ناپذیر آن افزایش حجم پول و تورم است. با توجه به مختصر فوق می توان نتیجه گرفت که در ایران رشد تولید، سرمایه گذاری و اشتغال، تورم و در نتیجه رفاه اجتماعی به طور مستقیم از عملکرد بخش نفت تاثیر می پذیرد.
شدت یافتن افزایش بهای نفت طی سه سال اخیر منجر به آن شد تا دولت نهم در ۳ بودجه خود برداشت هایی فراتر از آنچه در قانون برنامه چهارم پیش بینی شده از درآمدهای نفتی داشته باشد. نتیجه این امر بروز بیماری هلندی و سیری ناپذیری و عطش هزینه کردن و نقد کردن دلارهای نفتی به وسیله خزانه داری و بانک مرکزی شد که متعاقب آن حجم نقدینگی کشور از رقمی بالغ بر ۷۵ هزار میلیارد تومان در سال ۸۳ به رقمی بالغ بر ۱۵۵ هزار میلیارد تومان در پایان سال ۸۶ رسید و تورمی غیرقابل مهار را در اقتصاد کشور منجر شد. در طی این سه سال تعداد برگ های اسکناس چاپ شده به ازای هر ایرانی به ۱۱۴ برگ رسید که با فاصله متوسط جهانی تفاوتی ۱۰۰ برگی داشته و بیانگر آن است که ۱۰ برابر آنچه که اقتصاد کشور توان جذب نقدینگی را داشته، نسبت به چاپ و نشر اسکناس اقدام صورت پذیرفته و ۱۰ برابر آنچه که نفت و گاز و تولید ناخالص داخلی کشور توان پشتیبانی و ارزش بخشی به آن را دارد اسکناس به بازار ضعیف اقتصاد داخلی تزریق شده است. موضوعی که نه منجر به افزایش رشد تولید ناخالص داخلی متفاوت با سالیان گذشته که از عایدات نفتی کمتر برخوردار بودیم شد و نه موجبات توسعه اقتصادی، اجتماعی، رفاه گسترده و از بین رفتن عدم تعادل های موجود در توزیع متوسط درآمد موجود میان آحاد جامعه شد و تنها و تنها نتیجه قابل لحاظ آن را می توان در افزایش رانت های اقتصادی، فساد گسترده، افزایش فاصله دهک های درآمدی کشور، نابودی صنایع، سیری ناپذیری نقدینگی بازار به علت افت روز افزون افزایش ارزش پول ملی، افزایش بهای زمین و مسکن ملا حظه نمود.
در نهایت امر شرایط چنان بر مردم و دولتمردان اقتصادی کشور تنگ گردید که تاب تحمل در برابر رشد روز افزون کاهش ارزش پول ملی و نقدینگی مازاد موجود در جامعه بیش از این ممکن نگردید و دولتمردان تصمیم به واگذاری هر چه سریعتر بخش ها و شرکت های دولتی به بخش خصوصی،نقدی کردن یارانه ها و حذف یارانه های انرژی گرفتند تامسوولیت خود را نسبت به تبعات منفی سیاست های اقتصادی غیر علمی گذشته بر این راکاهش داده و از فشارهای وارده به آحاد جامعه و اقتصاد کشور به دلیل مدیریت های ناصحیح برخی مدیران دولتی و متصدیان شرکت های دولتی بکاهند. این موضوع با سرعتی به سمت اجرایی شدن پیش می رود که حتی فرصت لا زم برای آماده سازی نهادهای تنظیمی و کنترل کننده سیستمی بازار براساس مدیریت دانش و علوم تکوین یافته کنونی علم اقتصاد در نظر گرفته نشده و آن چه ملحوظ شده خروج هر چه سریع تر از نظام بازار دولتی به نظام بازار غیردولتی است، فرآیندی که بدون نهادهای تنظیمی مورد نیاز صورت گرفته و قدرت لا زم برای جلوگیری از شکست آتی آن پیش بینی نشده است.
تنها موضوعی که در این بین می توان به آن امید بست تشکیل صندوق توسعه ملی و جایگزینی آن با حساب ذخیره ارزی است که براساس آن وجوه حاصل از فروش نفت خام و گاز طبیعی تولید شده پس از کسر هزینه های تولید شامل سرمایه گذاری و هزینه های مالی، نگهداری، بهره برداری و استهلا ک به قیمت های صادراتی، درآمد دولت محسوب نشده، بلکه عایدات حاصل ناشی از فروش آن، دارایی و ثروت ملی خواهد بود و برای زایندگی مستمر و حفظ این ثروت های طبیعی باید به سرمایه ملی تبدیل شود. به این ترتیب از ابتدای برنامه پنجم توسعه سالا نه حداقل ۴۰ درصد از ارزش تولید نفت و گاز پس از اعمال حساب در خزانه داری کل کشور به عنوان تامین و افزایش سرمایه صندوق توسعه ملی منظور و مابقی صرف تامین و جبران کسری اعتبارات هزینه ای، سرمایه ای و مالی دولت و یارانه های سوخت، دارو و کالای اساسی و تکانه های ناشی از کاهش درآمدهای نفتی می شود که البته نسبت فوق در قالب سیاست های کلی برنامه ششم قابل تجدیدنظر است.
پیشنهاد مجمع تشخیص مصلحت نظام این است که وابستگی اعتبارات هزینه ای دولت و به درآمدهای نفت و گاز به صورت سالا نه باید کاهش یابد، به طوری که تا پایان برنامه پنجم توسعه وابستگی اعتبارات هزینه ای دولت (به جز یارانه های پرداختی) به طور کامل قطع شود. از این رو قرار بر آن شد تا صندوق توسعه ملی با دو هدف تشکیل شود: اول- ارائه تسهیلا ت ارزی به بخش های خصوصی، تعاونی و عمومی غیردولتی با هدف توسعه سرمایه گذاری داخلی و خارجی با در نظر گرفتن شرایط رقابتی و بازدهی مناسب اقتصادی و دوم اجرای عملیات مالی برای حفظ و افزایش ارزش سرمایه های صندوق در خارج از کشور.
یکی از عمده نگرانی ها درباره درآمدهای نفتی در سالیان گذشه آن بوده که چگونه می توان آن را از تغییرات مدیریت ها و چرخش های سیاسی دولت و مجلس مصون نگاه داشت و امید است براساس دیدگاه فوق، اساسنامه صندوق به نحوی به مراحل اجرایی برسد که اطمینان کافی از استقلا ل و عدم تاثیرپذیری تصمیمات و سیاستگذاری های آن از نوسانات و نگرش های کوتاه مدت و تغییرات مدیریتی سیاسی وجود داشته باشد.

نویسنده : پیمان جنوبی

منبع : روزنامه مردم سالاری

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
ترافیک سنگین، , علیرضا دائمی , التلعفری , فلز نیکل , هلاکت سرکرده , جاده خاوران , کاوش , خودرو سازی روسیه , دعا نویس ها , مواد ارایشی , سالومه , گاز گلخانه , فوتبال هفت نفره هنرمندان , ریشه پنهان , آتش بس در اوکراین , واکسن سرطان , ازمزارع , حق نمایندگان مجلس , مقام معظم رهبری , مدرنیته , ورود کالا , هیپنودونتیک , بدلکاری , خیر اردبیلی , پیله ابریشم , دلفین , روشهای جوانسازی پوست , سایاق جاکوی , دانشگاه حکیم سبزواری , هیات بدوی , محمدرضا پورزرگری , مایعات اضافی , قائم مقام باشگاه صبا , فساد دربار سعودی , ترویجی , تردد کامیون ممنوع , دفاتر امانات , محافظت از نتانیاهو , جنوب غنا , گلرهای استقلال , فاطر , قطع کمک مالی , ارزیابی هتل , اموال وقف , صمیمیت ها , ماست ترش , ایران و سوریه , جلوگیری از ریزش , فراغت , نیروی گرانش ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
آفتاب‌سوختگی , در معراج پیغمبر اکرم , منطقه ویژه اقتصادی خرمشهر , فرودگاه‌ها , گرم راحت رسانی ور گزایی , وقت مرگ آمد ز رحمت بر سر بالین من , شرایط اقتصادی و اجتماعی , هیچ سر نیست که با زلف تو در سودا نیست , ۱۹۶۸ م. دایرةالمعارف هنر جهان , داربازی (لارستان) , اشتباهاتی در روش‌های غذادهی , استفاده از ملاحظات , رخ نگار مرا هر زمان دگر رنگ است , شیر پاک و سالم , بازار رقابت خالص , دکمه , عوارض جانبی اختصاصی در مردان , سیر و پیش‌آگهی , روز شادی است بیا تا همگان یار شویم , را (۲) ,

برخی منابع مهم خبری
p30world.com پی سی ورلد , goftarnews.ir گفتار نیوز , etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد , parsnews.com پارس نیوز , farsnews.ir خبرگزاری فارس , ketab.ir کتاب , ghatreh.com قطره , entekhab.ir انتخاب , eshetab.com شتاب , journals.ut.ac.ir نشریات دانشگاه تهران , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , favanews.com فاوا , irna.ir ایرنا , eghtesadoma.com اقتصادوما , salamat.ir سلامتیران , chn.ir میراث فرهنگی , bona.ir بنا , ilna.ir ایلنا , tamashagar.net تماشاگر , harfeno.com حرف نو , banifilm.ir روزنامه بانی فیلم , irandoc.ac.ir مدارک علمی ایران , cbi.ir بانک مرکزی , iana.ir ایانا , 90tv.ir نود , aftaberey.com آفتاب ری , cinemafarda.com سینما فردا , bashgah.net باشگاه اندیشه , kamooneh.com کمونه , tejarat.donya-e-eqtesad.com تجارت فردا ,

وبگردی
ریزپرنده / وسط تهران / توپ ضدهوایی
ریزپرنده / وسط تهران / توپ ضدهوایی - اینکه شی پرنده ناشناس چگونه و از کجا به آسمان تهران رسیده است؟ این شی چگونه در آسمان مناطق مرکزی شهر که از حساس ترین مراکز امنیتی نیز هستند پرواز می کند که پیش از رسیدن به مرکز شهر اساسا کسی آن را ندیده است وتنهاپدافند این منطقه متوجه آن می شود. سوالاتی که باید برای آن سریع تر پاسخی یافت.
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
آیت‌الله هاشمی در استخر مجموعه سعدآباد سکته کرد
آیت‌الله هاشمی در استخر مجموعه سعدآباد سکته کرد - محافظین ایشان متوجه می‌شوند که تاخیری پیش آمده وقتی مراجعه کردند دیدند آن اتفاقی که نباید رخ داده است
صحبتهای فاطمه هاشمی برسر جنازه پدر
صحبتهای فاطمه هاشمی برسر جنازه پدر - صحبت های فاطمه هاشمی با سرلشگر فیروز آبادی، بالاسر جنازه آیت الله هاشمی ، پدر من فتنه نبود... ضد فتنه بود / ویدیو از آپارات
همسر هاشمی در اولین صبحانه بدون او
همسر هاشمی در اولین صبحانه بدون او - عفت مرعشی همسر آیت الله هاشمی به رسم ٥٨ سال زندگی مشترک، امروز نیز هنگام صبحانه یاد او را گرامی داشت.
گفتگوی آزاده نامداری با نیکی کریمی
گفتگوی آزاده نامداری با نیکی کریمی - آبان | نیکی کریمی: نمی توانستم با بازیگری حرفم را بزنم.
سونیا بیطوشی ملکه زیبایی ایران در سال 2017 !
سونیا بیطوشی ملکه زیبایی ایران در سال 2017 ! - سونیا بیطوشی طراح مد و لباس که به عنوان دختر شایسته ایران در مراسم ملکه زیبایی 2016 شرکت کرده بود قصد دارد در مسابقات ملکه زیبایی 2017 نیز حضور داشته باشد.
روی چه کسی «سیاه» است؛ گور خواب ها یا...؟
روی چه کسی «سیاه» است؛ گور خواب ها یا...؟ - ما که با نام و نشان می نویسیم، چراغ مان در این خانه می سوزد. دلمان با این نظام است و تن مان می لرزد از سست شدن باور مردم. سقف این خانه بریزد روی سر همه مان می ریزد.
فیلم/ چالش مانکن دولت تدبیر و امید
فیلم/ چالش مانکن دولت تدبیر و امید - کلیپ چالش مانکن دولت تدبیر و امید با حضور وزرای کابینه روحانی آماده نمایش شد.
مونا برزویی ، شاعر شادمهر عقیلی و ابی
مونا برزویی ، شاعر شادمهر عقیلی و ابی - برنامه آزاده نامداری در آپارات
مادر و دختر باورنکردنی در سینمای ایران! + عکس
مادر و دختر باورنکردنی در سینمای ایران! + عکس - مادر و دختری که هیچ کس باورش نمی شود با هم رابطه ای داشته باشند اما باید گفت که لادن سلیمانی مادر هانیه غلامی می باشد که هر دو بازیگران سینما و تلویزیون هستند.
فراستی به سیم آخر زد !!
فراستی به سیم آخر زد !! - حمله شدیدالحن مسعود فراستی به ... ، حكم اعدام مسعود فراستی ، ماجرای روانپزشک و مصرف قرص ، سوالاتی كه برای اولین بار از او پرسیده شد !!!
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل !  /فیلم
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل ! /فیلم - کلیپ «چالش مانکن در اتاق عمل» حالا جنجالی‌ترین کلیپ چالش مانکن است. تکه فیلمی کوتاه که با موسیقی متن ویژه کلیپ‌های چالش مانکن تولید شده است. دوربین، از دستگاه‌های اتاق عمل شروع می‌کند، به جراحان، پرستاران و متخصصان حاضر در اتاق عمل می‌رسد
    پربازدیدها