دوشنبه ۴ تیر ۱۳۹۷ / Monday, 25 June, 2018

مغز چگونه کار می کند؟


مغز چگونه کار می کند؟
مغز ما می تواند آغاز زمان و پایان جهان را تصور کند، اما آیا هر مغزی قادر است خودش را بشناسد و درک کند؟
در مغز انسان میلیونها سلول عصبی وجود دارد که هر یک هزاران اتصال با سلولهای دیگر دارد، و به رغم پیچیدگی و محدود بودن به لحاظ حجمی، شاهراه ذهن و فکر است. امروزه دانشمندان و متخصصان مغز و اعصاب در حال بررسی این مسئله هستند که مغز چگونه باعث ایجاد فکر، افعال، احساسات و در نهایت هوشیاری می شود.
اما درک چگونگی عملکرد این دستگاه پیچیده حتی برای نخبه ترین دانشمندان هم کار دشواری است. اما نتیجه موفقیت در این کار دستاورد بسیار عظیمی خواهد بود.
یک متخصص مغز و اعصاب به نام نورمن واینبرگر از دانشگاه کالیفرنیا می گوید:”اگر ما مغز و طرز کار آن‌را کاملا درک کنیم، می توانیم هم قابلیتها و هم محدودیت های فکر، احساسات، منطق، عشق و هر جنبه دیگر زندگی بشر را بشناسیم.”
اما چه چیزی باعث می شود تا شناخت مغز و نحوه عمل آن این گونه دشوار باشد؟
به گفته اسکات هویتل از مرکز علوم مربوط به مغز و اعصاب در دانشگاه دیوک، پاسخ استاندارد به این سوال چیزی مانند این است:”مغز انسان پیچیده ترین شی در جهان شناخته شده است ... پیچیدگی آن باعث شده تا الگوهای ساده برای درک آن کارایی نداشته باشند و نتوان برای درک آن الگوهای دقیقی ارائه کرد”.
هرچند این پاسخ کلی صحیح است، اما هویتل می گوید که این پاسخ پاسخ کاملی به آن سوال نیست. مانع واقعی در علم شناخت مغز این است که ما از درون به موضوع نگاه می کنیم. هویتل و دانشمندان دیگر به هنگام مطالعه خود مغز، نمی توانند مغز خود را کنار گذاشته و از محیطی خارج از تجربیاتی که در باره آن دارند به آن بنگرند.
او می گوید:”یکی از عوامل زیان آور در کار تحقیق در باره مغز و شناخت آن این است که همه ما تصور می کنیم مغز را - یا لااقل مغز خودمان را - به‌واسطه فکر و تجربه درک می کنیم و آن‌را می شناسیم. اما تجربیات درونی و فردی ما برای درک اینکه مغز چگونه کار می کند راهنمایی بسیار ضعیف است”.
آندرس گارم از دانشگاه کپنهاگ دانمارک که برای تحقیق در باره فرایند عصبی جمع آوری اطلاعات بصری بشر، از عروس دریایی به عنوان الگو استفاده می کند می گوید:”اینکه آیامغز انسان می تواند خودش را بشناسد یا نه یکی از قدیمی ترین مسائل فلسفی است.”
دانشمندان تا کنون توانسته اند نگاهی سازنده و مستقیم به مغز انسان بیندازند.
در سالهای اخیر، تکنیک های تصویر برداری از مغز مانند تصویر برداری از بازتاب مغناطیس عملی موسوم به اف ام آر آی دانشمندان را قادر ساخته است تا مغز را به هنگام کار تحت نظر بگیرند و دریابند که گروههای خاص از اعصاب چگونه عمل می کنند.
آنها توانسته اند مراکز عملی را در مغز شناسایی کنند که مسئول کارهای خاصی مانند احساس خطر، فراوری اطلاعات بصری، دیدن رویا و ذخیره طولانی مدت خاطرات هستند. اما درک اینکه شبکه های عصبی برای انجام چنین اعمالی چطور با هم همکاری می کنند ناشناخته باقی مانده است.
واینبرگر می گوید:”ما هنوز نتوانسته ایم راه خوبی برای مطالعه تشکیل شبکه های کاری توسط اعصاب به هنگام یادگیری، یاد آوری، یا انجام هرکار دیگری از قبیل دیدن، شنیدن، حرکت کردن و عشق ورزیدن، پیدا کنیم.”
بعلاوه این خوشه های سلول مغزی به نوعی عامل رفتارها و احساسات پیچیده تر مانند نوع دوستی، غم، یکدلی و تلقین و خشم هستند.
هویتل و دستیارانش از با استفاده از تکنیک تصویر برداری از بازتاب مغناطیس عملی برای کشف منطقه ای از مغز استفاده می کنند که مسئول رفتار نوع دوستانه انسان است.
هویتل می گوید:”هرچند شناخت نحوه عمل این نقطه از مغز لزوما منجر به درک این نمی شود که مثلا چه چیزی انسانهای خیر خواه مانند مادر ترزا را به راه می اندازد اما این کار شاید در مورد ریشه های رفتارهای اجتماعی مهم مانند نوع دوستی سرنخ های خوبی به ما خواهد داد”.
معمائی که بیش از همه ارزش حل کردن دارد موضوع چگونگی ایجاد هوشیاری توسط مغز است. مثلا وقتی انسان به یک نقاشی نگاه می کند، نسبت به آن آگاهی دارد، مغز او رنگهای و اشکال آنرا فراوری می کند. در عین حال تاثیر بصری آن نقاشی ممکن است باعث بر انگیخته شدن احساسات و افکار گردد. این آگاهی و ادراک درونی، همان آگاهی است.
بسیاری از دانشمندان این آگاهی را وجه تمایز میان انسان و جانوران دیگر می دانند.
بنا بر ما به جای آگاهی از این فرایندهای ادراکی ای که مستقیما منجر به بروز رفتارها می شود و برای ما ناشناخته است، از تفکر آگاهی داریم. به عبارت دیگر یعنی ما هرگز نمی دانیم که می دانیم!
به گفته متخصصان مغز و اعصاب، اگر این معما حل شود، آنگاه یک سوال دیگر مطرح می شود که یافتن جوابش به همین اندازه دشوار است. چرا، اصلا چرا آگاهی وجود دارد؟
در نهایت واینبرگر می گوید:”شناخت مغز ما را قادر خواهد ساخت بفهمیم که انسان بودن واقعا یعنی چه”.


منبع : روزنامه رسالت

مطالب مرتبط

غدد درون ریز

غدد درون ریز
غده های درون ریز، هورمون ها را تولید می کنند. هورمون ها موادی شیمیایی هستند که در جریان خون وجود دارند و فرآیندهای قسمت های دیگر بدن را کنترل می کنند. این فرآیندها عبارتند از متابولیسم (واکنش هایی شیمیایی که به طور مداوم در بدن رخ می دهند).
پاسخ به استرس، رشد و تکامل جنسی. این مجموعه شامل غده ها و سایر سلول های تولید کننده هورمون هستند. غده هایی مثل هیپوفیز، فوق کلیه و تیرویید اعضایی هستند که تنها کارکرد آنها تولید هورمون های اختصاصی است.
سایر اعضا و بافت ها مثل تخمدان ها، بیضه ها، قلب و کلیه ها نیز حاوی سلول های تولید کننده هورمون هستند.
● غده هیپوفیز و هیپوتالاموس
غده هیپوفیز در قاعده مغز قرار دارد. این غده به عنوان »غده رئیس« شناخته می شود، چون هورمون هایی را تولید می کند که بافت درون ریز واقـع در سـایر غده ها و اعضا را تحریک و کنترل می کند. همچنین هورمون هایی را ترشح می کند که رشد بدن، حجم ادرار و انقباض رحم را در طول زایمان کنترل می کنند. هیپوتالاموس بخشی از مغز است که با غده هیپوفیز ارتباط دارد.
هیپوتالاموس، هورمون هایی به نام عوامل آزاد کننده را ترشح می کند که کارکرد هیپوفیز را کنتـرل می کنند و به عنوان رابط بین دستگاه های عـصبی و غـدد درون ریز عمـل می کنند.
● غده پینه آل
غده پینه آل در عمق مغز قرار دارد. کارکرد دقیق آن هنوز مشخیص نیست. البته معلوم شده است که این غده هورمونی به نام ملاتونین را ترشح می کند که گمان می رود با چرخه روزانه خواب و بیداری مرتبط باشد.
● غده های تیرویید و پاراتیرویید
غده تیرویید که در گردن واقع است، هورمون هایی را تولید می کند که متابولیسم را تنظیم می کنند. همچنین برخی از سلول های تیرویید، هورمون کلسی تونین را ترشح می کنند که غلظت خونی کلسیم را کاهش می دهد.
چهار غده پاراتیرویید واقع در پشت تیرویید هورمونی را تولید می کنند که غلظت خونی کلسیم و فسفات را تنظیم می کند. کلسیم برای سلامت استخوان ها حیاتی است و به همراه فسفات، نقش مهمی را در کارکرد عصب و عضله ایفا می کند.
● غده های فوق کلیه
غده های فوق کلیه در بالای کلیه قرار دارند. هر غده یک قشر لایه خارجی و یک مدولا (مرکز) دارد. قشر، هورمون های کورتیکواستروییدی یا کورتونی (که در کـمک بـه تنظیم غلظت خونی نمک و قند نقـش دارند) و مقادیر کم هـورمـون هـای جنسی مردانه (که ایجاد برخی از مشخصات جنسی مردانه را تحریک می کنند) را تولید می کند.
مدولا، اپی نفرین (آدرنالین) و نوراپی نفرین (نورآدرنالین)، را ترشح می کند که در پاسخ به استرس (واکنشی که »پاسخ جنگ و گریز« نام دارد)، ضربان قلب و خونرسانی به عضلات را افزایش می دهند.
● لوزالمعده
لوزالمعده پشت معده قرار دارد. لوزالمعده مایعات گوارش کننده ای تولید می کند که به تجزیه غذا کمک می کنند. همچنین هورمون های انسولین و گلوکاگون را ترشح می کند که نقش مهمی را در تنظیم سطح گلوکز خون (قندی که منبع اصلی انرژی بدن به شمار می رود) ایفا می کنند.
● تخمدان ها
تخمدان ها در دو طرف رحم قرار گـرفته اند. آنها تخمـک ها را آزاد می کنند و هـورمون های جنسی زنانه یعنی پروژسترون و استروژن را می سازند که چرخه قاعدگی را تنظیم می کنند. استروژن همچنین باعث ایجاد برخی از مشخصات جنسی زنانه از جمله بزرگ شدن پستان ها می شود.
● بیضه ها
بیضه ها در کیسه ای از پوست و عضلات به نام کیسه بیضه (اسکروتوم) قرار دارند. آنها تولید اسپرم و ترشح هورمون جنسی مردانه یعنی تستوسترون را برعهده دارند. این هورمون مسؤول شروع بلوغ و ایجاد مشخصات جنسی ثانویه مردانه از جمله موی صورت است.

وبگردی
قیمتهای روانی  / این آقایان عاقل / بیجاره مردم
قیمتهای روانی / این آقایان عاقل / بیجاره مردم - افاضات امروز معاون اول رییس جمهور، البته قبلتر نیز از زبان دیگر مقامات اقتصادی دولت از جمله نهاوندیان و نوبخت شنیده شده بود. یک اظهارنظر کلی و تاکید بر «عدم نگرانی مردم درباره وضعیت معیشتی» ! عجیب است این جملات شگفت انگیز از زبان جهانگیری که خود از منتقدان وضعیت مشابه در دوران احمدی نژاد بود. او حالا همان جملات را با همان ادبیات تکرار می کند! اما آقای جهانگیری! حقیقتاً این دلار و آن سکه و و قیمت های…
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم - لادن طباطبایی، بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون ایران که برای درمان بیماری فرزندش مدتی است در خارج از ایران به سر می برد امروز مهمان شبکه «من و تو» بود و بدون حجاب مقابل دوربین این شبکه حاضر شد.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!