ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / شنبه ۴ مرداد ۱۳۹۳ / Saturday, 26 July, 2014
عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر زیاری امیر ادیب و هنرپرور

عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر زیاری امیر ادیب و هنرپرورامیر عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر بن زیار که در سال ۴۱۲ هجری قمری دیده به جهان گشود از شاهزادگان دانشمند و امرای دانش دوست خاندان زیاری بود که پس از درگذشت پدر مجال آن را یافت تا چند صباحی بر اورنگ حکومت نشیند و بر سریر فرمانروایی تکیه زند. البته او بسان مرداویچ بن زیار دیلمی، بنیانگذار سلسله زیاریان، نه فرمانروای مستقلی بود و نه سودای بازگرداندن ایران به عظمت باستانی خویش را در سر می پروراند. در حقیقت، عنصر المعالی از آن دسته شاهان زیاری بود که به سبب غلبه ترکان سلجوقی بر ایران دیگر حکومت مستقلی در ایران نداشتند و تنها تحت عنوان امیرزادگان و شاهزادگان متنفذ در بخشی از منطقه طبرستان و جرجان حکومت می کردند.
با تمام این اوصاف، بایسته و شایسته است یاد شود اشتهار فراوان امیر عنصر المعالی در تاریخ ایران نه به سبب حکومتش بوده است و نه به جهت روح مسالمت آمیز و دوری گزیدن هایش از نبرد و پیکار و خون ریزی. بلکه عمده دلیل شهرت او نگارش کتاب مشهور قابوس نامه، است که آن را در سال ۴۷۵ هجری قمری و به هنگامی که ۶۳ سال از عمرش می گذشت به عنوان پندنامه ای برای تربیت و تعلیم پسر خود، گیلان شاه، نگاشت و در آن کلیه تجارب زندگی خود را در باب اصول اخلاقی بیان کرد.
قابوس نامه که به تعبیر پروفسور ادوارد براون، ایران شناس انگلیسی و نگارنده کتاب ارزشمند و معروف تاریخ ادبی ایران، شهرت و منزلتی را که بی گفتگو در خور و شایسته آن است یافته است سرشار از سخنان حکمت آمیز و لطائف دلکش است. در نگارش آن مطالب بسیار سودمند اخلاقی و حکمت های عملی مورد غفلت واقع نشده اند. علاوه بر این، قابوس نامه، حاوی مطالب دقیق، شیرین و ارزشمندی درباره تاریخ گذشته ایران و اسلام و احوال دانشمندان خوش نام، اندیشمندان نامدار، شاعران نام آور و مردان نامی سده های اولیه اسلامی تا به روزگار نگارنده است.
در اهمیت افزون و ارزش والای قابوس نامه همان بس که نویسندگان و ادیبان بزرگ تاریخ ایران و از جمله سنایی غزنوی در حدیقه الحقیقه، محمد عوفی در جوامع الحکایات و لوامع الروایات، نظامی گنجوی در خسرو و شیرین و عطار نیشابوری در منطق الطیر و اسرارنامه بدان عنایت داشته و از آن روایاتی ذکر کرده اند.
از دیگر سوی، ادبای مشهور و دانشمندان معروف روزگار کنونی نیز قابوس نامه را واجد ارزش بسیار دانسته و در ستایش آن قلم فرسایی افزون پیشه ساخته اند. به عنوان نمونه، پژوهشگری توانمند چون عزیزالله بیات، نگارنده کتاب شناسایی منابع و ماخذ تاریخ ایران، قابوس نامه را نماینده اخلاق، رسوم و اوضاع اجتماعی سیاسی ایرانیان در دوران پیش از یورش مغولان برمی شمارد و محققی برجسته همچون ادوارد براون از آن به عنوان کتابی شاهانه یاد می کند که از روی پختگی و آزمودگی تمام نگارش یافته است و آن را با کتاب بسیار ارزشمند و مشهوری چون، سیاست نامه، که به توسط سیاستمدار زیرک و وزیر اندیشمند روزگار سلجوقی، خواجه نظام الملک طوسی، نگارش یافته است هم طراز و قابل قیاس می داند. شایان توجه است که ادیب و شاعر برجسته ای بسان ملک الشعرای بهار نیز دراین باره با بیات و براون هم عقیده است:
«علاوه برفواید عظیمی که از حیث شناسایی تمدن قدیم و معیشت ملی و علم زندگی و دستور حیات در کتاب مذکور مندرج است، باید آن را مجموعه تمدن پیش از مغول نامید و همچنین سرمشق بزرگی است از بهترین انشای نثر فارسی.»
امیر عنصر المعالی که در نصیحت فرزند خود همواره او را به پرهیز از نشست و برخاست با افراد ناشایست رهنمون می شد، قابوس نامه را که بسیاری از ادبا شاید با اندکی اغراق آن را بهترین نمونه نثر پارسی ساده و روان و بی تصنع می دانند در ۴۴ فصل نگاشت و در آن از ستایش خداوند و مدح پیامبر اکرم، شناختن حق پدر و مادر، چگونگی پرورش فکر و افزودن توان سخنوری، شرح اندرزهای نگارش شده برگور انوشیروان دادگر، آداب پادشاهی، آیین سپهسالاری، چگونگی پروردن فرزند و بسیاری موارد دیگر سخن گفت.
البته شایان توجه است، امیر عنصرالمعالی که فرزند خود را به حکمت و دانش آموزی حتی از جاهلان و نادانان نیز سفارش می نمود، فصول چهل و چهارگانه کتاب خویش را به زیور بیان حکایاتی متنوع و روایاتی دلنشین بسان حکایت افلاطون و غمگین شدنش از ستایش مرد جاهل، داستان نوشیروان و وزیرش بوذرجمهر، وصایای ذوالقرنین، حکایت پادشاه ایران و وزیرش، داستان خیاط و کوزه، مسئله عیاران، حکایت دو صوفی و... نیز آراست. ناگفته پیدا است که بیان داشتن داستان های زیبا و پرمعنا تا به چه اندازه در پربار شدن و جذابیت بیشتر یافتن قابوس نامه تاثیر داشته است.
آنچه از مطالعه و بررسی مطالب و مضامین قابوس نامه بر می آید آن است که در اندیشه امیر عنصرالمعالی ترکیب شگفت انگیزی از سادگی و زیرکی نمایان است. در پندار او اندیشه های شکاکانه و زاهدانه در هم آمیخته است. سخنانی که او درباره آداب معاشرت و زندگی اجتماعی بیان داشته است گاهی به نحو بسیار شگرفی نو، تازه و موافق اوضاع زمانه به نظر می رسد. از جمله اندرزهای ارزشمندی که این امیر ادیب و هنرپرور تاریخ ایران در کتاب خویش بیان داشته است می توان به موارد زیر اشاره داشت:
«ای پسر سخن گوی باش و لیکن دروغ گوی مباش و خود را به دروغ گویی معروف مکن و به راست گویی معروف باش.»
«ای پسر هرچند جوانی، پیرعقل باش.»
«بسیار جای باشد که شرم بر مردم وبال گردد، چنان شرمگین مباش که از شرم در مهمات تقصیر و خلل راه یابد.»
«باری تا بتوانی صبوح مکن که عادت صبوح را خردمندان ناستوده داشته اند و نخست شومی آن است که نماز بامداد فوت شود.»
«نگویم جوانی مکن، لکن جوان خویشتن دار باش.»
«اگر دشمن به مرگ خویش بمیرد بس شادمانه مباش و آنگاه شادی کن که تو به حقیقت دانی نخواهی مردن... اما چون دانیم که همه بخواهیم مردن پس شادمانه نباید بودن.»
«هر چند که جوان باشی خدای عزوجل را فراموش مکن.»
«از مرگ ایمن مباش که مرگ نه جوان داند نه پیر.»
«به همسایه فقیر بیشتر توجه باید داشت تا به همسایه غنی، این کار به جای آن که رشک و حسد پدید آرد، شکر و سپاس خدا موجب می گردد.»
به هر ترتیب، به عنوان پایانی بر این گفتار کوتاه و سرانجام سخن می توان گفت: امیر عنصرالمعالی که قابوس نامه اش گستردگی آگاهی ها و وسعت دانسته های او را در زمینه های گوناگون و جورواجور علم و عمل معلوم می دارد در آنچه از اخلاق و تربیت می آموزاند خود را به حق شایسته و واجد صلاحیت برای دریافت لقب معالی نشان می دهد.
نویسنده : امیر نعمتی لیمایی
منبع : روزنامه مردم سالاری

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
ارتباطات    گاهشماری چند در اطلاع رسانی وارتباطات    بعد از میلادمسیح    از سال ۱۹۶۶ تا سال ۲۰۰۱ میلادی   
شعر و ادب    خاقانی    دیوان اشعار    غزلیات   
راهنمای بهداشت و سلامت    مشکلات پزشکی زنان    مثانه و پیشابراه    عفونت مثانه (التهاب مثانه)   
بانک و بیمه    مالیات    مالیه عمومی    بودجه ریزی دولتی    مراحل اجراء بودجه از نظر اداری   
دارو و درمان    درمان    روانپزشکی    اختلالات روانی    طب روان تنی   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های تاریخی    کاخ ها و ارگ ها   
موسیقی    دستگاه های موسیقی ایران    همایون   
دارو و درمان    درمان    جراحی    تیروئید و پاراتیروئید    غدد پاراتیروئید    بیماری های پاراتیروئید    هیپرپاراتیروئیدی اولیه    درمان   
دارو و درمان    درمان    جراحی   
شعر و ادب    عطار    دیوان اشعار    غزلیات   


کلمات در حال جستجو
اسرائیل    حماس    غزه    روحانی    فرهنگ    هنر    توافق    ایران    مذاکرات    هسته ای    مقامات    چهره    سیاسی    راهپیمایی    ضرب و شتم    یاسوج    بیمارستان    حوادث    توضیحات    اسماعیلی    دادگستری    بازداشت    خبرنگار    واشنگتن پست   



خلاصه رسانه‌ها
صاحبان فرهنگ و سیاست خود را قیم مردم ندانند/ جهان ملت ایران را به هنر و ادب می شناسد - حسن روحانی رئیس جمهور در دیدار با اهالی فرهنگ گفت: صاحبان فرهنگ و هنر و صاحبان قدرت و سیاست هر دو خادمان ملت هستند و هیچ یک از آنها نباید خود را بالا سر و قیم مردم ...
آنچه نصرالله در سخنرانی خود درباره غزه گفت - خاورمیانه - دبیرکل حزب الله لبنان طی سخنانی به مناسبت بزرگداشت روز جهانی قدس و همبستگی با ملت فلسطین با تاکید بر اینکه"مقاومت فلسطین در غزه با منطق مقاومت پیروز شده"به صهیونیست‌ها درباره تداوم جنگ و حرکت به سمت خودکشی هشدار داد.
تقدیر رئیس جمهور ازحضور شکوهمند مردم در راهپیمایی روز قدس - دولت - رئیس جمهور با تشکر از مردم به خاطر حضور در راهپیمایی روز قدس،گفت: اصحاب فرهنگ و هنر باید ملت ایران را به جهانیان به عنوان ملتی فرهنگ دوست معرفی و بشناسانند.
کشتار کودکان غزه نشانه ناتوانی ارتش اسرائیل است/مقاومت حرف آخر را می زند - دبیر کل حزب الله لبنان در سخنرانی که به مناسبت روز جهانی قدس انجام شد اظهار داشت: صهیونیست ها تاکنون در محو مسئله فلسطین و نابودی مقاومت ناکام ماندند.
فیلم: ساده‌ترین چیزها که ما را شبیه خوبان می‌کند - نخست اسماءالله‌الحسنی را خواهید شنید و در ادامه، نوای ربنا را می‌شنوید. نوای روح‌بخش اذان را با صدای حسین خانچی، دعای روزهای ماه مبارک رمضان و دعای روز بیست و هفتم مبارک را می‌شنوید. سپس سخنان حجت‌الاسلام زائری را خواهیم شنید و در ادامه نوای محسن چاووشی برای مردم مظلوم غزه را می‌شنوید
لوسیانو ادینیو به تراکتورسازی پیوست - لیگ برتر - ادینیو در لیگ برتر چهاردهم برای تراکتورسازان بازی خواهد کرد.
پایداری مقاومت در غزه معادله های جدیدی خلق خواهد کرد - دبیر کل حزب الله لبنان در ادامه سخنرانی خود در روز جهانی قدس اظهار داشت: پایداری مقاومت در غزه معادله های جدیدی خلق خواهد کرد.
سيدحسن نصرالله: ارتش اسرائیل یک ارتش کودک‌کش است - مقام نظامی اسرائیل گفته بود که ظرف 2 ساعت غزه را ، و ظرف 12 ساعت لبنان را تسخیر خواهد کرد، حالا این 2 ساعت غزه شده 18 روز، که هنوز هم تسخیر نشده!... تخریب مرقدها و ضریح های پیامبران الهی (ص) در موصل خطر تخریب مسجد الاقصی در قدس را در پی دارد.
کشتار کودکان غزه نشانه ناتوانی ارتش اسرائیل است/درباره تخریب مسجدالاقصی هشدار می دهم - دبیر کل حزب الله لبنان در ادامه سخنرانی خود در روز جهانی قدس، ارتش رژیم صهیونیستی را قاتل کودکان توصیف کرد و درباره تخریب مسجدالاقصی هشدار داد.
هنرمندان و ادبا در ضیافت افطار رئیس جمهور حاضر شدند - جمعی از اهالی فرهنگ و هنر در عرصه های مختلفی چون ادبیات، سینما، موسیقی، تئاتر، هنرهای تجسمی و موسیقی در برنامه ای با عنوان دیدار جمعی از برگزیدگان عرصه فرهنگ و هنر با ...
بورس بالاخره رشد کرد/ صعود بورس تهران را ببینید - بازار مالی - هفته گذشته بورس تهران پس از مدت ها نزول بالاخره طعم رشد شاخص را چشید.
بازتاب رسانه ای حضور میلیونی مردم ایران در راهپیمایی روز جهانی قدس - خبرگزاری مهر-گروه بین الملل: رسانه های جهان با اشاره به حضور میلیونی مردم ایران در راهپیمایی قدس تاکید کردند که ایرانیان، فلسطینی‌ ها را تشویق به مقاومت در برابر رژیم ...
صهیونیست ها در محو مسئله فلسطین ناکام ماندند/مقاومت حرف آخر را می زند - دبیر کل حزب الله لبنان در سخنرانی که به مناسبت روز جهانی قدس در حال انجام است اظهار داشت: صهیونیست ها تاکنون در محو مسئله فلسطین و نابودی مقاومت ناکام ماندند.
فیلم: ملت آزاده ایران غوغا به پا کرد - مردم کشورمان در یکی از گرم‌ترین روزهای تابستان، تعهدشان را نسبت به دفاع از مظلومیت و محکومیت جنگ به تصویر کشیدند و عمق نفوذ پیام مردم ایران، با این تنوع حضور، افزایش یابد.
توئیت های حمید ابوطالبی درباره روز قدس و رئیس جمهوری عراق - خاورمیانه - معاون سیاسی دفتر رئیس جمهور در صفحه شخصی خود در توئیتر با تبریک انتخاب رئیس جمهور عراق نوشت: او کاری بس طاقت فرسا در برابر خود دارد.
آغاز سخنرانی سید حسن نصرالله در روز جهانی قدس/تجلیل از شهدای غزه و ایستادگی مردم - سخنرانی سید حسن نصرالله دبیرکل حزب الله لبنان به مناسبت روز جهانی قدس از لحظاتی پیش در جمع پرشور مردم لبنان آغاز شد و وی از مقام شهدای غزه و نیز رزمندگان مقاومت و ...
تصاویری از معارفه افشین پیروانی به عنوان دستیار علی دایی - لیگ برتر - افشین پیروانی در لیگ برتر چهاردهم به عنوان دستیار علی دایی روی نیمکت پرسپولیس می‌نشیند. عکس‌ها: مجتبی صالح
پنج تبلت اندرویدی برتر بازار - اگر به دنبال خرید یک تبلت هستید اما چندان علاقه ای به iOS و تبلت های اپل ندارید، در نتیجه تبلت های اندرویدی و تبلت های ویندوز فون گزینه های باقی مانده برای شما هستند. اما از آنجایی که حجم تبلت های اندرویدی موجود در بازار بسیار بیشتر از تعداد انواع ویندوز فون آنها است، یافتن پنج تبلت اندرویدی برتر کاری بسیار ساده تر و سهل تر است.
کدام نمایندگان کنگره آمریکا خواهان تجزیه عراق هستند؟ - از چند هفته پیش و همزمان با اوج گیری بحران سیاسی و امنیتی در عراق، این نکته از سوی بسیاری از تحلیلگران بین المللی مورد اشاره قرار گرفت که تداوم و تطویل چنین بحرانی بدون وجود مداخلات جدی بین المللی ممکن نمی شد. در همین زمینه، شماری از نمایندگان کنگره آمریکا به طور روزافزونی ضمن دامن زدن به فضای موجود، بر ادعای ضرورت تجزیه عراق تأکید می کنند.
لحظه انهدام یک منزل مسکونی توسط صهیونیست ها - خاورمیانه - تصاویری که مشاهده می کنید شبکه العالم از لحظه انهدام یک منزل مسکونی در غزه با موشک صهیونیست ها را منتشر کرده است.
عکس علی کریمی زیر پیراهن حامد لک/یک مرد بود یک مرد - لیگ برتر - دروازه بان تراکتورسازان عکس علی کریمی را زیر پیراهنش چاپ کرده بود.
رقم قرارداد سپاهانی‌ها اعلام شد/ خلعتبری 500 میلیون ارزانتر از پرسپولیس! - باشگاه سپاهان رقم قرارداد بازیکنانش برای فصل چهاردهم لیگ برتر را اعلام کرد.
رقم قرارداد بازیکنان سپاهان هم منتشر شد / خلعتبری گران‌تر از همه - لیگ برتر - لیست قرارداد بازیکنان تیم فوتبال سپاهان برای فصل پیش رو اعلام شد.
محسن رضایی‌‌با چهره ای متفاوت در مراسم روز قدس - احزاب و شخصیت‌ها - دبیر مجمع تشخیص و فرمانده اسبق سپاه، امروز با لباس نظامی سپاه در راهپیمایی شرکت کرد.
انتشار محتوای پیشنهاد کری برای آتش‌بس و ارزیابی نتایج جنگ غزه - طبق پیشنهاد وزیر خارجه آمریکا، آتش‌بس موقت یک هفته‌ای که از روز یک‌شنبه اغاز خواهد شد و نیروهای اسرائیلی در این مدت، غزه را به طور کامل ترک نمی‌کنند و به یافتن و تخریب تونل‌های حماس ادامه خواهند داد. در مدت آتش‌بس، حماس و اسرائیل مذاکره بر سر شرایط دائمی‌تر را با وساطت مصر شروع خواهند کرد. دولت خودگردان فلسطین نیز در این گفتگوها حضور خواهد داشت.
آخرین مدل استون مارتین 235600 دلاری را ببینید/ هر دستگاه استون مارتین به اندازه چند پراید می ارزد؟ - جهان - آخرین مدل خودروی استون مارتین قیمتش با 35 دستگاه پراید ایرانی برابرشده است.
گرفتن اسلحه به سوی افراد غیرنظامی جنایت است/ حمایت معنوی هنرمندان از غزه - امین حیایی حضور مردم و هنرمندان در روز قدس را نوعی حمایت معنوی از مردم بی پناه غزه دانست و عنوان کرد که از نظر انسانی وظیفه نه فقط هنرمندان بلکه تمام مردم محکوم کردن این ...
دعوت وعاظ، شاعران و ذاکران اهل بیت(ع) از مردم برای شرکت در راهپیمایی روز قدس + اسامى - جمعی از واعظان، شاعران و ذاکران اهل بیت عصمت و طهارت (ع) با محوریت پایگاه اطلاع رسانی هیات‌ها و محافل مذهبی(عقیق) و با صدور بیانیه ای ضمن محکوم کردن جنایات استکبار جهانی ...
سیاسی:به نظرم تا الان کمتر از استقلال هزینه کرده ایم/ارقام همه باشگاه ها واقعی است - مدیریت ورزش - رییس هیات مدیره باشگاه پرسپولیس می گوید بخش بیشتر از هزینه ها را برای حضور در آسیا کنار گذاشته اند.
یهودیان نیویورک هم تظاهرات کردند - آمریکا - شماری از یهودیان و آزادیخواهان آمریکایی از طیف‌های مختلف جامعه در پایان ساعات کاری خود، در میدان دادگاه‌ها در نیویورک تجمع کردند و اسامی و سن قربانیانی را که هر دقیقه در غزه کشته می‌شوند برای رهگذران تکرار کردند.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved