پنج شنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ / Thursday, 19 July, 2018

کاهش ضایعات محصولات باغی در دوره پس از برداشت


کاهش ضایعات محصولات باغی در دوره پس از برداشت
میوه ها و سبزیها از جمله مهمترین محصولات باغی هستند که نقش مهمی در تأمین نیاز غذایی و سلامت انسان بازی میکنند. این گروه از محصولات کشاورزی بدلیل داشتن رطوبت زیاد فساد پذیر هستند و در دوره پس از برداشت بخش عمده ای از آنها (بین ۵ تا ۵۰ درصد) از بین میروند. میزان این ضایعات حتی در برخی موارد تا ۸۰ درصد نیز میرسد. در این میان تره بار بالاترین درصد ضایعات را به خود اختصاص داده اند. کاهش و به حداقل رساندن چنین ضایعاتی به عنوان «برداشت مخفی» میتواند یکی از راههای مؤثر در تأمین غذا برای جامعه به حساب آید. در کشورهایی که سیستم کشاورزی پیشرفته ای دارند، پیشرفتهای قابل توجهی در زمینه تکنولوژی پس از برداشت صورت گرفته است. چنین عملیاتی نه تنها ضایعات این گروه از محصولات را به حداقل میرساند بلکه کیفیت آنها را نیز در طی حمل و نقل، جابجایی، انبارداری و توزیع حفظ خواهد کرد. بخش عمده ای از این ضایعات را میتوان با اجرای عملیات صحیح در دوره قبل از برداشت (در باغ یا مزرعه) حذف نمود. مدیریت تغذیه، آفات و بیماریهای گیاهی در دوره قبل از برداشت، تکنولوژی صحیح برداشت، تیمارهای غیر شیمیایی و استفاده از ترکیبات طبیعی برای کنترل ضایعات، عملیات پیش سرمادهی، سیستم های بسته بندی جدید، انبارداری صحیح (شامل کلیه عملیات در طی انبارداری) و بالاخره حمل و نقل صحیح از مهمترین راهکارهای موجود هستند که تا حد قابل توجهی میزان این ضایعات را به حداقل میرسانند. بنابراین کاهش ضایعات این گروه از محصولات کشاورزی نیازمند اصلاح ساختار تولید این محصولات از باغ و مزرعه تا انبار و سپس حمل و نقل و بازاررسانی و در نهایت مصرف کننده خواهد بود. بالا بردن دانش فنی تولید کنندگان، انبارداران، مسئولین میادین میوه و تره بار، خرده فروشیها و در نهایت مصرف کنندگان گامی موثر در این راستا می باشد. در این مقاله راهکارهای کلیدی در هر مورد ارائه خواهد شد.
توسعه روز افزون جمعیت نیاز به تأمین غذا را روز به روز افزایش میدهد. به منظور افزایش تولید و رفع هر چه بیشتر مایحتاج بشر راهکارهای مختلفی چون افزایش سطح زیر کشت، افزایش عملکرد در واحد سطح، دستیابی به ارقام برتر، مدیریت عملیات زراعی شامل دفع آفات و بیماریها، آبیاری، تغذیه، هرس و غیره وجود دارد. در این بین یکی از راهکارها که به دست فراموشی سپرده شده است و کمتر مورد توجه قرار می گیرد کاهش ضایعات پس از تولید است که محققین به این بخش اصطلاح «‌برداشت مخفی» را اختصاص داده اند. محصولات باغی (شامل کلیه میوه ها، سبزی ها و گل و گیاهان زینتی) بدلیل بالا بودن درصد رطوبتشان و ماهیت فیزیولوژیکی خاصی که دارند طبیعتا دارای ضایعات بیشتری پس از برداشت میباشند که گاهی بسته به نوع محصول ممکن است تا ۶۰% محصول تولیدی به این طریق از دایره مصرف خارج شود. عوامل متفاوتی هم در دوره قبل از برداشت و هم در دوره پس از برداشت در شدت این پدیده مؤثر هستند. برخی از این عوامل تحت کنترل بوده و انسان قادر است آنها را به نحو صحیح تحت تاثیر قرار داده و بدین وسیله ضایعات را به حداقل برساند.
● انتخاب رقم
عملیات زراعی و شرایط آب و هوایی قبل از برداشت نقش مهمی در سرعت فرآیندهای فیزیولوژیکی محصول برداشت شده دارد ولی در این بین نقش رقم یا کولتیوار نیز بسیار مهم است. موفقیت در انجام عملیات پس از برداشت بستگی زیادی به ماهیت فیزیولوژیکی محصول دارد. عکس العمل محصولات باغبانی به شرایط انبارداری علی رقم بقیه صفات تحت تأثیر انتخاب طبیعی و انتخاب انسانی نبوده است. اخیراً در برنامه های اصلاحی محصولات باغی، صفات مرتبط با فیزیولوژی پس ازبرداشت محصول مورد توجه زیادی قرار گرفته است که مهمترین آنها عبارتند از:
- قابلیت خوب جابجایی و کاهش نرم شده میوه در طی رسیدن بخصوص در گوجه فرنگی. این عمل با تأثیر بر آنزیم پلی گالاکتوروناز و با استفاده از مهندسی ژنتیک صورت گرفته است.
- مقاومت به سرمازدگی در طی انبارداری خصوصا در سیب، آوکادو، موز، خیار، هلو و گوجه فرنگی.
- مقاومت به اسکالد در سیب که تحت کنترل فرآیند اکسیداسیون آلفا فارنزن است. تحقیقات نشان داده است که یک ژن در بروز این عارضه دخالت دارد.
- مقاومت به انبارداری در اتمسفر کنترل شده، غلظت بالای دی اکسید کربن و غلظت کم اکسیژن در مورد توت فرنگی دو گروه از ارقام بر اساس محصولات حاصل از تخمیر مانند استالدیید و اتانول وجود دارند. ارقام آناپولیس و کاوندیش در غلظت بالای دی اکسید کربن، استالدیید و اتانول بسیار کمی تولید مینمایند در حالیکه ارقام کنت و هانوی در اثر نگهداری در غلظت بالای دی اکسید کربن اتانول و استالدیید بیشتری تولید مینمایند و ضایعات آنها بیشتر است. بنابراین در انتخاب رقم باید توجه خاصی را مبذول داشت چرا که در صورت نامناسب بوده رقم انتخاب شده با شرایط و اهداف تولید ممکن است بقیه عملیات باغبانی تأثیر ناچیزی بر کاهش ضایعات داشته باشد.
● شدت نور
شدت نور مناسب نه تنها در افزایش تولید و تکثیر در محصول مؤثر است بلکه از بروز عوارض فیزیولوژیکی خاصی چون آفتاب سوختگی نیز جلوگیری میکند. این عارضه در گوجه فرنگی بسیار شایع بوده و بخش قابل توجهی از محصول را دچار آسیب میکند. در شرایطی که شدت نور زیاد است پرورش گوجه فرنگی بصورت داربستی توصیه نمیگردد. بعلاوه در این شرایط بهتر است از ارقامی که دارای برگ بیشتری میباشند استفاده نمود تا با سایه اندازی برگها برروی میوه ها شیوع این عارضه کاهش یابد. میوه آفتاب سوخته گوجه فرنگی نه تنها قابلیت نگهداری خوبی ندارد بلکه آن را نمیتوان به خوبی بصورت مصنوعی رساند. نمونه بارز دیگری از تأثیر نور را می توان در میزان ویتامین ث و میزان ماده خشک محصول مشاهده نمود. با افزایش شدت نور در دامنه بهینه میزان ویتامین ث محصول افزایش می یابد.
● آبیاری
چون در صد بالایی از وزن محصولات باغی را آب تشکیل میدهد، تأمین آب نه تنها در افزایش تولید مؤثر است بلکه با بهینه سازی تأمین آب میتوان عوارض فیزیولوژیکی خاص چون پوسیدگی گلگاه در گوجه فرنگی، لکه تلخی در سیب وTip burn در کاهورا کاهش داد. در مورد لکه تلخی سیب باید اشاره نمود که دقت در انجام عملیات آبیاری که منجر به توزیع مناسبتر کلسیم در میوه میگردد خصوصا در مراحل پایانی رشد از راهکارهای اساسی کاهش این عارضه میباشد. آبیاری بارانی علاوه بر افزایش راندمان مصرف آب منجر به بهبود میوه ها از نظر عوارض اشاره شده خواهد شد.
● مدیریت تغذیه
تغذیه صحیح محصولات باغی نقش مهمی در کاهش ضایعات و بهبود کیفیت محصول تولیدی و عمر انباری محصولات برداشت شده دارد. در این بین ازت، فسفر، پتاسیم، کلسیم، بور، مس و مولیبدن از اهمیت زیادی برخوردارند. ازت بیش از حد نه تنها عدم تعادل اسید آمینه های ضروری و بالطبع عدم تعادل پروتئین را در پی خواهد داشت بلکه مشکلات عدیده ای چون تجمع نیترات و کاهش میزان ویتامین ث را نیز ایجاد میکند. عوارض فیزیولوژیکی چون توخالی شدن کلم بروکلی، کاهش وزن سیب زمینی شیرین در انبار و کاهش عطر و طعم کرفس در نتیجه مصرف ازت بیش از حد است. در کاهو ازت بیش از حد نه تنها منجر به تجمع نیترات گشته و مصرف آن مشکلات خاصی چون بیماری متهموگلوبینیا را ایجاد میکند بلکه باعث کاهش وزن خشک محصول و کاهش عمر انباری کاهو خواهد شد.
در توت فرنگی نیز کود ازته در سفتی بافت میوه در طی انبارداری مؤثر است. تیمار ازت همچنین بر مواد جامد قابل حل تاثیر قابل توجهی داشته و با افزایش ازت از ۱۲۶ به ۲۲۵ کیلو گرم در هکتار مواد جامد قابل حل کاهش می یابد. بسیاری از عوارض دیگر که در طی انبارداری منجر به افزایش ضایعات میگردد را میتوان با تیمار کلسیم برطرف نمود. برای مثال لکه تلخ در سیب، Tip burn در سبزیجات برگی و پوسیدگی گلگاه در محصولات خانواده سیب زمینیان و Black heart در کرفس را میتوان اشاره نمود. بنابراین لازم است در طی رشد محصول و همچنین در دوره قبل از برداشت بر اساس اصول علمی نسبت به توصیه کودی اقدام نمود تا نه تنها عملکرد مطلوبی حاصل گردد بلکه کیفیت محصول تولیدی و عمر انباری آن نیز افزایش یابد.
● زمان برداشت
زمان برداشت صحیح محصولات باغی نقش مهمی در عمر انباری و کاهش ضایعات آنها دارد. در طی تکامل فیزیولوژیک میوه ها و سبزیها تغییرات قابل توجه فیزیکی و بیوشیمیایی در محصول صورت میگیرد. برای مثال میتوان به کاهش سفتی بافت، افزایش فعالیت آنزیم پلی گالاکتوروناز، افزایش پکتین محلول، تغییر در اسیدیته قابل تیتر، مواد جامد محلول و شدت تنفس اشاره نمود. چنانچه محصول دیرتر از زمان مناسب برداشت شود نه تنها عمر انباری آن کاهش می یابد بلکه ضایعات آن در طی حمل و نقل و جا به جایی افزایش خواهد یافت. این پدیده خصوصاً در محصولات کلیماکتریک بارز است و چنانچه محصول زودتر از موقع برداشت گردد کیفیت مناسبی را نخواهد داشت و در طی رساندن مصنوعی ممکن است به آن نتیجه دلخواه نرسیم. بنابراین در مورد کلیه محصولات باغی تعیین زمان مناسب برداشت یکی از فاکتورهای مهم در کاهش ضایعات به حساب می آید. زمان مناسب برداشت را میتوان با آزمایشاتی چون سفتی بافت، نسبت قند به اسید، تعداد روز پس از گلدهی کامل و حتی واحدهای گرمایی گرفته شده توسط محصول تعیین نمود. در مورد محصولات مختلف یک یا بیش از یک معیار مورد استفاده قرار میگیرد و برای هر محصول استانداردهایی نیز تعریف شده است. در ایران به این عامل مهم کمتر توجه شده است در حالی که در کشورهای دیگر چنانچه محصول زودتر یا دیرتر از موقع برداشت گردد نه تنها اجازه فروش به آن داده نمی شود بلکه تولید کننده آن محصول جریمه خواهد. با توجه به مطالب فوق لازم است در هر منطقه و برای هر محصول عملیات برداشت با توجه به معیارهای صحیح صورت گیرد.
● تیمارهای پیش سرما دهی
عملیات پیش سرما دهی نقش بسیار مفیدی در افزایش عمر انباری و کاهش ضایعات محصولات باغی دارد. تأثیر این عملیات بر برخی محصولات مانند توت فرنگی بسیار بارز بوده و ضایعات این محصول را شدیداً کاهش میدهد. در ایران به جز موارد جزئی (خصوصاً در مورد توت فرنگی که بصورت استفاده از کانتینرهای یخچال دار بلافاصله پس از برداشت است و همچنین بطور تجربی در مورد برخی محصولات مانند انگور آنرا بصورت کاملا ابتدایی انجام میدهند که گاهی با مشکلات زیادی روبرو خواهند شد) عملیات پیش سرمادهی غالبا صورت نمیگیرد. انتخاب روش سرد کردن مقدماتی شامل استفاده از آب سرد، هوای سرد، یخ و خلا بستگی زیادی به ماهیت فیزیولوژیکی محصول داشته و در صورت انتخاب نادرست نه تنها عمر انبارداری محصول افزایش نخواهد یافت بلکه ضایعات محصول شدیدا زیاد خواهد شد. ایجاد تجهیزات مناسب به منظور انجام این عملیات در دوره پس از برداشت ضروری است. تحقیقات نشان داده است که تعلل در انجام این عملیات جایز نیوده و با تاخیر در انجام عملیات پیش سرمادهی، درصد محصول قابل فروش کاهش می یابد. بنابراین لازم است به منظور افزایش عمر انباری و کاهش ضایعات پس از برداشت و همچنین کاهش بار سردخانه بلافاصله پس از برداشت محصول را با استفاده از روش مناسب خنک نمود.
● کنترل عوارض پاتولوژیکی
بخش زیادی از محصولات باغبانی بدلیل حمله عوامل بیماریزا به محصول برداشت شده از حلقه مصرف خارج میشوند. خسارت برخی از بیماریها به حدی زیاد است که گاهی تمام محصول دور ریخته میشود. حمله عوامل بیماریزا اغلب بدنبال صدمات فیزیکی صورت میگیرد ولی تعداد کمی از قارچها وجود دارند که به بافتهای سالم نیز حمله برده و شرایط را برای توسعه بقیه عوامل بیماریزا هموار میسازند. معمولاً میوه برداشت شده مقاومت قابل توجهی نسبت به عوامل بیماریزا دارد ولی با آغاز رسیدگی، میوه ها به این عوامل حساس میگردند. بین میزان ترکیبات فنلی و مقاومت به بیماریها یک همبستگی مثبت وجود دارد. این در حالی است که میزان زیاد ترکیبات فنلی سودمند نبوده و باعث ایجاد مزه گس و قهوه ای شدن بافت در اثر اکسیداسیون خواهد شد. یکی از اهداف اصلاحی به طریق بیوتکنولوژی، رسیدن به حدی از ترکیبات فنلی است که نه تنها منجر به ایجاد مقاومت گردد بلکه از نظر گسی و قهوه ای شدن، کیفیت میوه در حد مطلوب حفظ گردد.
اگر چه استفاده از ترکیبات شیمیایی میتواند ضایعات حاصل از عوامل پاتولوژیکی را کاهش دهند ولی روز به روز به دلیل عوارض جانبی این مواد مصرف آنها محدود میشود. اخیراً روشهای غیر شیمیایی چون استفاده از اشعه گاما، نور فرابنفش، گرما درمانی و همچنین استفاده از ترکیبات طبیعی مانند اسانسهای گیاهی توسعه یافته اند. در ایران چنین عملیاتی هنوز در حد ابتدایی و در مراحل اولیه تحقیق قرار دارند. چنین راهکارهایی به همراه رعایت اصول بهداشتی در طی رشد و نمو که منجر به کاهش بار میکروبی محصول خواهد شد میتوانند در کاهش ضایعات حاصل از حمله عوامل بیماریزا نقش مؤثری را ایفا نمایند.
● تکنولوژی انبارداری
شرایط انبارداری نقش بسیار مهمی در افزایش نگهداری محصولات باغی و کاهش ضایعات دارد. با استفاده از تکنولوژی محیطی انبارداری میتوان ضایعات محصولات باغی را به حداقل رساند. انبارداری در اتمسفر کنترل شده و استفاده از انبارهای کم فشار با تاثیر بر فرآیندهای تنفس و تولید اتیلن عمر نگهداری محصولات و ضایعات محصولات باغی در طی انبارداری را کاهش میدهد. انبارهای موجود در ایران غالباً بسیار قدیمی و ابتدایی میباشند. در انبارهای موجود در ایران هیچ کنترلی بر غلظت اکسیژن، دی اکسید کربن و اتیلن صورت نمیگیرد. تنها عواملی چون رطوبت و دما کنترل میگردد. در چنین شرایطی نه تنها امکان نگهداری میوه های حساس و خصوصا میوه های تابستانه و سبزیجات وجود ندارد بلکه ضایعات محصولات نگهداری شده نیز بسیار زیاد خواهد بود. در چنین شرایطی انبارداری صرفاً به انواع محدودی از میوه و سبزی (سیب، گلابی، سیب زمینی و پیاز) محدود شده است. به منظور کاهش ضایعات ناشی از عدم وجود انبارهای مناسب لازم است سردخانه ها و انبارهایی با استانداردهای جهانی مانند انبارهای با اتمسفر کنترل شده و انبارهای کم فشار احداث گردد ویا انبارهای موجود از نظر تأسیسات کنترل کننده عوامل مهم مانند اکسیژن، دی اکسید کربن و اتیلن تجهیز گردند تا بتوان سبزیجات، میوه های تابستانه و میوه های حساس را بخوبی انبار نمود. با توجه به هزینه های سنگین احداث سردخانه های مناسب و پیشرفته نقش دولت در سرمایه گذاری در این بخش اجتناب ناپذیر خواهد بود.
● تکنولوژی بسته بندی
یکی از راهکارهای دیگر کاهش ضایعات محصولات باغی در دوره پس از برداشت بسته بندی است. بسته بندی علاوه بر نقشی که در بازاریابی محصول دارد در جلوگیری از ضایعات و کاهش ضایعات محصولات برداشت شده نیز بسیار موثر است. با استفاده از تکنولوژیهای مدرنی چون بسته بندی با اتمسفر متغیر، شرینک راپ و غیره میتوان ضایعات محصولات باغی را به حداقل رساند. اخیراً MAP با غلظت اکسیژن بالا جایگزین MAP با غلظت اکسیژن کم شده است. این روش جدید تاثیر بیشتری بر آنزیمهای مضر داشته و از واکنشهای تخمیری غیر هوازی و همچنین از رشد میکروبها جلوگیری مینماید. این تکنیک بطور موفقیت آمیزی برای بسته بندی کلم گل، بروکلی، هویج، جوانه لوبیا، قارچ دکمه ای و اسفناج بکار رفته است. در ایران هنوز استفاده از این نوع بسته بندی حتی برای قارچهای خوراکی که توجیه اقتصادی نیز دارد بطور قابل توجهی صورت نگرفته است.
● جابجایی محصول
بخشی از محصولات باغی تولید شده در طی جابجایی دچار آسیب میگردند. آسیبهایی که در طی جابجایی به محصول وارد میشود شامل خسارات ناشی از فشار، سائیدگی، ضربه و گرما خواهد بود. همانطور که در بخش انتخاب رقم اشاره شد اصلاح ارقام مقاوم در برابر جابه جایی یکی از اهداف مهمی است که خسارات ناشی از حمل و نقل را به حداقل میرساند. اخیراً ارقامی از گوجه فرنگی اصلاح شده اند که در طی حمل و نقل خسارت کمی خواهند دید.

محمد آروین(آردین)
http://alonefarmer.blogfa.com
منابع
۱- راحمی، مجید (۱۳۷۳) فیزیولوژی پس از برداشت، مقدمه ای بر فیزیولوژی و جابجایی میوه ها (ترجمه) انتشارات دانشگاه شیراز، ۲۵۹ ص.
۲- هاشمی دزفولی، سید ابولحسن و میدانی، جواد، (۱۳۷۶) فیزیولوژی پس از برداشت، انتشارات نشر آموزش کشاورزی، ۴۰۸ ص.
۳- Chervin, C., Raynal, J., Andre N., and Bonneau, A., (۲۰۰۱) Combining control atmosphere storage and ethanol vapors to control superficial scald of apple. HortSci. ۳۶ (۵): ۹۵۱-۹۵۲.
۴- Day, B. P. F. (۲۰۰۱) Modified atmosphere packaging of fresh fruit and vegetable, an overview, Acta Hort. ۵۳۳: ۵۸-۵۹.
۵- Druege, U. (۲۰۰۱) Post-harvest response of different ornamental products to pre-harvest nitrogen supply: Role of carbohydrates, photosynthesis and plant hormones. (۵۴۳): ۹۷-۱۰۳.
۶- Kadr, Adel A. (۲۰۰۲) Opportunities in using biotechnology to maintain post-harvest quality and safety of fresh product. HortSci, ۳۷ (۳): ۴۶۷-۴۶۸.
۷- Marais, E., Jacobs, G. and Holcroft, D. M. (۲۰۰۱) Light and temperature affect post-harvest color development in apple. Acta Hort. ۵۳۳: ۹۱-۹۴.
۸- Mukum, L., Singh, Z. and Phillips, D. (۲۰۰۱) Nitrogen nutrition affects fruit firmness, quality and shelf life of Strawberry. Acta Hort. ۵۳۳: ۶۹-۷۲.
۹- Nazir,A. M., Curell, E., Khan, N., Whitaker, M. and Beaudry,R. M. (۲۰۰۱) Harvest maturity, storage temperature, and ۱-MCP application frequency alter firmness retention and chlorophyll fluorescence of Redchief delicious apples. J.Amer. Soc. Hort. Sci. ۱۲۶ (۵): ۶۱۸-۶۲۴.
۱۰- Sargent,Steve A., Stoffella, P. J. and Maynard, D. N. (۲۰۰۱) Harvest date affect yield and post-harvest quality of nondried, short day onion. HortSci. ۳۶ (۱): ۱۱۲-۱۱۵.
۱۱- Sholberg, P., Haag, P., Hocking, R. and Bedford,K. (۲۰۰۰). The use of vinegar vapor to reduce post-harvest decay of harvested fruit. HortSci, ۳۵ (۵): ۸۹۸-۹۰۳.
۱۲- Watkins, C. B. and Pritts, M. P. (۲۰۰۱) The influence of cultivar on post-harvest performance of fruit and vegetable. Acta Hort. ۵۳۳:۵۹-۶۳.
نویسنده :مجید عزیزی
گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

مطالب مرتبط

شیر فلکه ها در سیستمهای آبیاری

بررسی انواع شیرفلکه ها در سیستمهای آبیاری
انواع مختلفی از شیر فلکه ها وجود دارند . شما به دو نوع مختلف از این شیر ها برای سیستم آبیاری خود نیازمند هستید. شیر قطع جریان اضطراری: این شیر باید در نزدیک ترین نقطه ممکن به منبع آب مستقر گردد . در ساختمانی که می خواهید بر روی لوله های اصلی یا شیر فلکه های آن کار کنید ، بدون این شیرها می بایست از یک قطع کننده جریان دیگری استفاده کنید. اغلب شیر های استفاده شد ه متداول برای این هدف شیر فلکه کشویی می باشد. چون ارزان هستند. متاسفانه شیرهای ارزان قیمتی که استفاده می کنیم به خوبی آب بند نمی شوند. و پس از یک دوره کوتاه مدت نشت می کنند. اگر در جایی شیر کشویی استفاده کردید، من توصیه می کنم که شیر کره ای ( توپی ) شیر دیسکی یا شیر پروانه ای هم استفاده کنید. ممکن است کمی هزینه بالا برود ولی برای اطمینان بیشتر و عمر طولانی تر سیستم نیاز می باشد .بنابراین اگر هزینه مضاعفی برای یک شیر توپی (کره ای) صرف کنیدبه نظر می رسد که معامله خوبی کرده باشید.اگر شما از یک شیرکشویی استفاده می کنید برای اطمینان بیشتر از نوع گوه ای(دروازه ای) استفاده کنید. و از جنس خوب و با کیفیت باشد.( که قیمت آن بیشتر از شیر توپی خواهد بود اما این شیر بهتر کار خواهد کرد) چیزی بدتر از این وجود ندارد که شما در سیستمی کار کنید که نمی توانید به طور کامل جلوی آب را قطع نمایید.
شیر های کنترل :
این شیرها که روی و یا پایین آب گاها بسته می شوند . شما دو روش برای انتخاب کردن پیش رو دارید:
شیرهای زاویه دار یا توپی:
این شیر در هر اندازه موجود می باشد. و معمولا در زیر زمین درون حوضچه یا محفظه ای مستقرمی باشند. از آنجا که این شیر ها از جریانهای برگشتی جلوگیری نمی کنند شما می بایست به طور جداگانه از جریانهای بر گشتی جلو گیری کنید .
شیر آنتی سیفون:
فقط در سایز ۴/۳اینچ و یک اینچ در درسترس می باشداین خبر بدی برای صاحبان ساختمانها می باشد. شیر آنتی سیفون از یک حایل جلوگیرنده جهت جریانهای برگشتی به داخل شیر تشکیل شده است . این شیر مقدار قابل توجهی موجب حفظ سرمایه می گردد.زیرا محافظهای جریان بسیار گران می باشند. شیر های آنتی سیفون می بایست بالای سطح زمین نصب شوند و باید تقریبا۶ اینچ بالاتر از بالاترین آب پاش قرار گیرند . چنین به نظر می رسد که اگر شما بخواهید از شیر های آنتی سیفون استفاده کنید مجبور هستید که شیر هایی که در بالاترین نقطه حیاط می باشند را پیدا کنید .لوله تامین آبی ازمنبع آب به آنها وصل می شود .
روش اجرایی:
شیر کنترل ها ممکن است به صورت عمومی استفاده شوند و یا می توانند اصلا کنترل شده نباشند . کنترل عمومی ساده می باشد .شیر یک دسته برای چرخاندن دارد . بیشتر کنترل های کوچک هم به صورت هیدرولیکی وهم الکتریکی می باشد یعنی به صورت برقی خاموش و روش می شود.شیر آنتی سیفون ، یا توپی و یا شیر های پروانه ای همیشه به صورت شیر های اتوماتیک دردسترس می باشند .همه شیر ها باکنترل کننده ها سازگارند .مگر اینکه کنترل کننده ها با باطری یا انرژی خورشیدی کارکنند.( اغلب کنترل کننده ها یک باطری جهت پشتیبانی از برنامه های دستگاه دارند. اینها با باطری کار نمی کنند) بنا براین شما می توانیدازانواع مختلفی از شیر ها با همدیگر استفاده کنید.
کنترل جریان :
من یقینا اطمینان دارم که اگر شما بخواهید از شیرهای اتوماتیک استفاده نمایید جنسی را انتخاب می کنیدکه دارای یک کنترل جریان معمولی می باشند.کنترل جریان یک قطعه مضاعفی است که روی شیرها قراردارد و برای خاموش روشن کردن جریان روی آن نصب می شود .جریان BY PASS کنترل جریان این امکان رابه شیر می دهد که موقع بسته شدن به وسیله چرخیدن دسته آن مثل یک شیر استاندارد عمل می کند. اگر جریان شما کم باشد شاید نیاز به یک کنترل جریان داشته باشید تا شیر به طور کامل بسته شود.بستن دقیق کنترل کننده جریان باعث می شود که شیر فلکه سریعترو محکمتر بسته شود . همیشه اینگونه نیست که به طور متداول این کار را انجام دهید ولی گاهی اوقات این کار لازم می باشد.در سیستمهای خودکار این متداول است که برای باز کردن شیر فلکه بعدی شیر فلکه قبلی را به طور کامل می بندند.در نتیجه افت فشار بین این دوشیر فلکه در زمان واحد ممکن است که شیر فلکه اولی اصلا بسته نشود . این مشکل زمانی اتفاق می افتد که با سیستمهایی سرو کار داریم که از پمپ برای تامین آب استفاده می شود .- اگر یک آب پاش بشکند و شما زمان کافی برای تعمیر آن نداشته باشید می توانید شیررا با کنترل کننده جریان از مسیر خارج کنید. وبقیه شیرها در حالت نرمال می مانند. در این روش شما مجبورنخواهید بود با برنامه کنترلی همه شیرها را با هم تغذیه کنید. - شیر ها هم از نوع برنج هستند وهم از نوع پلاستیک .اغلب شیرهایی که استفاده می شوند از جنس پلاستیک می باشند. هیچ شکی وجود ندارد که شیر های برنجی در برابر نور خورشید بیشتر از شیرهای پلاستیکی عمر می کنند.از نظراجرایی دو دیدگاه وجود دارد که به ویژه برای سیستمهای خود کار می باشد.برای شیرهای معمولی نظرمن اینست که شیر های برنجی بیشترعمر می کنند.اگر شما از شیرهای پلاستیکی استفاده کنید ممکن است مجبورشوید که برای محافظت آنها از نور خورشید که می تواند در هر شرایطی به این شیرها صدمه بزند،محفظه ای بسازید.دو نوع شیرپلاستیکی معمولا کاربرد دارند. شیر های فایبرگلاس تقویت شده از جنس نایلون. این شیرها بهتر می باشند . ومقاومت به ضربه بیشتری دارند.و فشار بالایی هم می توانند تحمل کنند.پلی اتیلن ها(PVC) هم برای شیر های فشار پایین کاربرد دارد.این شیر ها به محکمی لوله هایی هستند که در سیستم استفاده می شوند.اگر چه بستگی به این دارد که از چه ضخامتی برخوردارباشند.من توصیه می کنم که ازشیرهایی که مواد حل شونده ساخته شده انددوری کنید. اگر یک شیر فلکه دچارمشکل شد به سختی می توان جایگزین برای آنها قرارداد.فقط شیرهای ارزان قیمت با مواد حل شدنی چسبی ساخته می شوند .
نگهداری:
امروزه شیرها تعمیر و نگهداری راحتی دارند .همه شیر ها به علت مشکلات طراحی یا نصب آنها دچار مشکل می شوند. کثیف شدن لوله های آبیاری: در این حالت شیر ها آب کمی از خود عبوردر می دهند واگر یک دانه شن یاقلوه سنگ از اینها عبور بکند باعث مسدودشدن آنها شده و موجب خرابی شیرو مسدود شدن آنها می گردد.مسئله بحرانی شستشوی رسوبات لوله قبل از استقراروبستن شیر ها می باشد.یک صافی با مش ۱۵۰ می تواند به محافظت لوله از ورود شن از منبع آب به سیستم کمک کند. شما شاید مشاهده کرده باشید که اغلب شرکتهای سازنده توجه زیادی به مقادر شن درلوله ها دارند.شما یک سیستم آب پاش جدید رابرای به هم زدن شنها مستقر می کنیدسپس سیستم جدید خودرا می بندید.علت تاکیدمن دززمینه شستشوی سیستم در درازمدت اینست که شما مجبورهستید که شن را از سیستم لوله های آب پاش و منابع تامین آب دور کنید من نمی توانم تضمین کنم که این کافی است .شبیه یک جریان ساده کم فشار ساده فاضلاب می باشد شمامجبوربه شستشو ، شستشو و شستشو می باشید.تقریبا علت خرابی سلونویید ها وجود شن درجریان آب می باشد .
سایزشیر فلکه وافت فشار
شیر قطع و وصل اضطراری: افت فشار درون شیر قطع و وصل اضطراری علامت مشخصه کافی برای این مسئله نمی باشد . ما با آن بیگانه ایم .شیر قطع و وصل باید هم سایز لوله ای باشد که روی آن نصب می شود .
شیرهای اتوماتیک :
توجه : اگر شما از شیرهای با سایزهای نامناسب استفاده کنید ممکن است شیر فلکه کار نکند. کاهش فشار در شیرهای اتوماتیک انرژی است که هنگام بازو بسته کردن شیر تلف می شود . اگر شیر قطع و وصل از فشار کافی برخوردار نباشد انرژی کافی جهت بستن خودبخودی را نخواهد داشت . همیشه سایز شیرهای اتوماتیک اساس سرعت جریان در جداول کارخانه های سازنده شیر می باشد و نقش راهنما رادارد.هیچ وقت سایز شیرفلکه بعدی شیر را کوچکتراز سایزلوله نگیرید. و همچنین افت فشاری برابر ۶psi برای آن درنظر بگیرید.هیچ وقت نگذارید جریان شما کمتر از ۵ گالن در دقیقه باشد. همیشه از جدول کمک بگیرید. بسیاری از شیرهای اتوماتیک در جریانهای زیر ۵ گالن در دقیقه کار نخواهد کرد . اندازه شیرهای اتوماتیک و افت فشار برای جریان عبوری مشخص به وسیله میزان جریان پیشنهادی کارخانه تعیین می شود . شما به جدول جریان که توسط کارخانه های سازنده تهیه می شود نیاز خواهید داشت . تا بتوانید مدل شیر فلکه راطراحی کنید. این اطلاعات می بایست روی شیر فلکه نوشته شده باشد .این اطلاعات ممکن است روی سایت کارخانه لیست شده باشد . و از طریق فروشگاه های فروشنده در دسترس باشد .شما این اطلاعات را از بخش خدمات پس از فروش مدلهای شیر های رایج در بازار خواهید یافت. اگر این اطلاعات را ازقسمت خدمات برای مدلهای شیر های رایج در بازار خواهید یافت .اگر این اطلاعات رابرای شیر فلکه ای که می خواهید استفاده کنید پیدا نکردید، با قاطعیت به شما پیشنهاد میکنم که از شیر فلکه نوع دیگری استفاده کنید. پس از اینکه شیر روی لوله بسته شد دیگر زمان خوبی برای فهمیدن این مسئله که شیر به خوبی کار می کند یا نه ، نمی باشد .برای مثال اجازه بدهید بگویم که شما می خواهید از یک شیر آنتی سیفون اتوماتیک استفاده کنید.جریان طراحی شده شما ۲۰ گالن در دقیقه می باشد .حال ما فرض می کنیم که جریان گذرنده از شیر ۲۰ گالن در دقیقه باشد .( اگر جریانی که خارج می شود کمتر بود شما می توانید تغییر سایز بدهید ) .جدول مربوط به جریان ممکن است بعضی از چیزهای زیر را نشان می دهد .نام شیر ۵GPM ۱۰GPM ۱۵GPM ۲۰GPM ۲۵GPM
شیر آنتی سیفون اینچ ۵PSI ۵.۵ PSI ۶ PSI ۸ PSI ----
شیرآنتی سیفون ۱اینچ ۲.۵ PSI ۳.۵ PSI ۳ PSI ۴ PSI ۹ PSI
توجه :این مقادیر واقعی نیست واین مقادیر را استفاده نکنید بالا به ما می گوید اگر ما ازیک شیر ۴/۳اینچ استفاده کنیم ،افت فشار برای شیرفلکه ها ۸psi می باشد و اگراز شیر یک اینچ استفاده کنیم ، افت فشار ۴psi می باشد . بنا براین ما می توانیم هر یک از آنها را استفاده کنیم . اطلاعات افت فشار مربوط به فشار می تواند ارقامی را که شما درون افت فشار می نویسید بر حسب شیر فلکه – فشار (psi) به شما می دهد . بنا بر این اگر ما تصمیم بگیریم از شیر فلکه ۴/۳ استفاده کنیم مقدار افت فشار ممکن است ۸psi باشد .اما پس از اینکه شماهمه اعداد مربوط به کاهش فشار را جمع کنید، متوجه می شوید که کاهش فشار خیلی بالا می باشد. در این مورد شما می توانید به عقب برگردیدو شیر فلکه ۱ را عوض کنید که ممکن است کاهش فشاررا تا ۴psi پایین بیاوریدبه جای اینکه ۸psi باشد.با این وصف من سعم می کنم که از کاهش فشار ۶psi دوری کنم .بنابراین ممکن نیست من ازیک شیر فلکه ۴/۳ اینچ در بالا استفاده کنم .اگر که سیستم آبپاش من اینگونه باشد شیر فلکه ها نیاز به تنظیم فشاردارند تا بتوانندبهترکار کنند.اما واقعا کاهش فشارزیاد برای شیر فلکه سخت می باشد به عنوان مثال اگر افت فشار درون شیر فلکه افزایش یابدسرعت بسته شدن شیر فلکه افزایش پیدا می کند.کاهش فشار بالا می تواند باعث شود که شیر فلکه سریعتر بسته شود.واین مسئله برای هرسیستم آب باشی بد می باشد.درمجموع آب به سرعت درون شیر حرکت خواهد کردو شیر زودتر خراب خواهد شد.
نکته آخر:
میزان حریان اغلب در شیرفلکه های هم سایزبالوله بالاست.این خیلی معمولی است که ما شیرفلکه ای داشته باشیم که یک یا دوسایز کوچکتراز لوله ای باشد که روی آن سوارمی شود . کارخانه های سازنده معمولا لوله هایی را می سازند که برای این شیرها مناسب باشد.
برای مثال:
آنها که پلاستیک pvc را می سازند که سازگارتر از چسب هایی هستند که روی لوله های ۱ اینچ به کارمی رود.اما مارکهای ۴/۳ اینچی هم وجوددارند که شما می توانید شیر فلکه های ۴/۳را روی لوله های pvc ۱ اینچ نصب کنید.همچنین آنها روی لوله های ۴/۳و۱ اینج هم وصل می شوند اما مارک ۱ اینج دارند .به این دلیل که ظرفیت جریان سایز داده شده لوله پلی اتیلن کمتر از لوله pvc می باشد . اغلب اتفاق می افتدکه شیرکوچکتراز سایزلوله روی لوله پلی اتیلن وصل می شود .
برای شیرهای معمولی:
شیر های معمولی ساده تر از شیر های اتوماتیک می باشند.نیاز نیست تگران باشید که فشار کافی برای بستن خودبخودی شیر فلکه وجود دارد یا نه .در آن یک نوع گریس تحت فشار جهت فشار دادن به آن وجود دارد.به هر حال شما نیاز دارید بفهمید که چقدر کاهش فشار درون شیر فلکه به وجود خواهد آمد که در این صورت می توانید ان را درون جدول های افت فشاروارد کنید.همچنین برای شیرهای اتوماتیک برای کاهش فشار شما ازیک جدول استفاده می کنید که شما را بی نیاز از مراجعه به شرکت های سازنده می نماید.مثل روشهای مشابه داده شده برای شیراتوماتیک.متاسفانه پیدا کردن اطلاعات مربوط به افت فشار برای شیرهای معمولی می تواند خیلی سخت باشدچرا که شرکتهای سازنده پشتیبانی لازم را نمی کنند.به عنوان یک روش ساده افت فشار۲psi برای یک شیر گازی یا شیر کنترل معمولی از نوع زاویه دار وافت فشار ۵psi اگر شیر آنتی سیفون داشته باشیم .شیر کنترل های روش آبیاری دستی باید ازنوع گازی یا زاویه دار باشد با نشیمنگاه های قابل تعویض . هیچ وقت شیر کشویی را به عنوان شیر کنترل جریان به کار نبرید. این شیرها برای این ساخته نشده اندکه به طورتنظیمی بازوبسته شوند پیش آمده است که بسیاری از شیر های کشویی پس از ۱۰ باراستفاده، خراب شده اند .
نوشته شده محی الدین ملایی- حسن براتی

وبگردی
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
جزییاتی تکان‌دهنده از اقدامات موسسه ثامن‌الحجج
جزییاتی تکان‌دهنده از اقدامات موسسه ثامن‌الحجج - دو چهره مشهور تلویزیون نیز از مواهب موسسه ثامن الحجج بی نصیب نبوده‌اند. مؤسسه ثامن‌الحجج دو مبلغ ۱۸۰ میلیون‌تومانی و ۴۰۰ میلیون‌تومانی را به حساب «م.م» مجری یک برنامه تلویزیونی واریز می‌کند و عنوانی که روبه‌روی این اعداد در توضیح دلیل وجه ذکر شده، یک کلمه است؛ هدیه. اما رقم هدیه‌ای که آقای «م.م» به‌عنوان هدیه دریافت کرده، در مقابل تسهیلات دریافتی او از ثامن‌الحجج تقریبا ناچیز است.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی - آقای مطهری بازیکنان آفریقایی تیم فرانسه را دیده ولی دورگه‌های تیم ملی خودمان را ندیده!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.
مائده‌ها و دلارهای رانتی
مائده‌ها و دلارهای رانتی - اشارت‌هایی که برخی نکات جالب توجهی دیگری در خصوص آن بیان می‌کنند، مثل مطرح شدن مساله مانتو‌های جلوباز و اشکالی که برخی مسئولان به آن وارد می‌دانند. موضوعی که موجب شد تا بعد از مدت‌های مدید و در شرایطی که بسیاری بر این باورند که شناسایی و مقابله با اخلال گران بازار می‌بایست در اولویت همه امور باشد، گشت‌های ارشاد به خیابان‌ها باز گردند.
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی  ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی !
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی ! - یکی از بحث های جنجالی دکتر فیاض در سال های اخیر اظهار نظر او در مورد وقوع بحران جنسی در ایران بوده است که حالا او معتقد است تبدیل به انقلاب جنسی شده است. با او در این زمینه مصاحبه مفصلی انجام دادیم که به زودی منتشر می شود. بخشی از این مصاحبه که درباره برنامه دورهمی است را تماشا کنید.
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری - وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به نمایش در آغوش کشیدن تیم ملی کروواسی توسط رئیس‌جمهور کشورشان،گفت: ایشان با یک حس مادرانه این کار را انجام داد و این آغوش، جنسی نبود، البته که پخش آن نباید انجام می‌شد.
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟ - سرنوشت فرزند بزرگ حسن روحانی از جمله مواردی است که در سال‌های گذشته بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ نیز یکی از وب‌سایت‌های اصولگرا مدعی بود که او به دنبال “شکست عشقی” دست به “خودکشی” زده است. بنا به ادعای برخی از رسانه‌های اصو‌لگرا، فرزند روحانی با کلت کمری پدر خودکشی کرد.
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا - کاربران شبکه های اجتماعی فیلمی را منتشر کرده اند که گفته می شود مربوط به خانه مجلل محمود خاوری در کانادا است. صحت و سقم این قضیه هنوز تایید نشده است.
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟ - احزاب و شخصیت‌ها - زندگی ساده آیت‌الله جنتی گرچه از ویژگی‌های مثبت شخصیت وی است اما نوع نگاهش به عرصه سیاسی و مصداق‌یابی های وی درخصوص افراد انقلابی انتقادهای زیادی را متوجه او می‌کند.
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول - امیرحسین مقصودلو (تتلو) با انتشار عکسی از خودش و مائده هژبری، دختر نوجوانی که پس از اعتراف تلویزیونی اش معروف شد، از کنسرت مشترک در استانبول خبر داد.
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد!
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد! - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا - صحبت های تامل برانگیز آیت الله رودباری درمورد ربا در کشور
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟ - دختر بازداشت شده در بخشی از مصاحبه توضیح می‌دهد که صبح دستگیر شده و خانواده‌اش در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند و این ادعا نشان می‌دهد تهیه فیلم اعترافات به فاصله یک صبح تا عصر انجام شده که خود نشان‌دهنده این است که برای متهم هنوز دادگاهی تشکیل نشده و جرمی به اثبات نرسیده ‌است.
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر!
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر! - پس از آنکه فیلم تازه محمدحسین فرح‌بخش در سالن‌های سینمای شهر تهران اکران نشد. احمدی مدیر سینماشهر که از قضا تهیه کننده برنامه خندوانه نیز هست و سوله مدیریت بحران شهر تهران در دوره تهیه کنندگی او به «خندوانه» اختصاص یافت، مانع از این اکران شده بود و همین مسئله واکنش فرح بخش را به دنبال داشت و او را رانت‌‎‌خوار خواند و پای رامبد جوان را به میان کشید.
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم - یکی از دختران که به شدت مورد توجه قرار گرفته است مائده نام دارد. او از چهره‌های شناخته شده اینستاگرام است که ویدئو‌هایی از رقص هایش را در صفحه خود منتشر کرده است. او متولد سال 1380 است. به گفته خودش حدود 600هزار فالوئر دارد. او حالا با قرار وثیقه آزاد است.
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس)
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس) - سردار آزمون نیمه شب گذشته و در نزدیکی‌های صبح امروز با خودوری پورشه شخصی خود در محور نکا بهشهر پس از عبور از روستای کمیشان با تصادف زنجیره‌ای مواجه شد که در این حادثه خودروهای زیادی خسارت دیدند