چهارشنبه ۷ مرداد ۱۳۹۴ / Wednesday, 29 July, 2015
تاثیر سیاست‌های مالی بر رشد اقتصادی

تاثیر سیاست‌های مالی بر رشد اقتصادیبانک مرکزی در گزارش اخیر خود از اقتصاد ملی، رشد اقتصادی را ۹/۶درصد اعلام کرده است. بسیاری از صاحب‌نظران با توجه به امکانات ارزی این رشد را پایین می‌دانند و نرخ رشد در برنامه هدف‌گذاری شده این مرز پرگهر یعنی ۸درصد را در حد ۱۰درصد و بالاتر از آن در شان این مردم و این شرایط می‌دانند.
رشد تولیدات واقعی هر کشور به ازای هر نیروی کار به کار گرفته شده (یعنی رشد بهره‌وری) که در برنامه توسعه کشور سهم مهمی از رشد اقتصادی (۵/۲درصد) را به خود اختصاص داده است، چگونه به دست می‌آید و چرا از اهداف توسعه عقب‌تر هستیم؟ و چگونه به گفته مسوولان کشور بهره‌وری رشد داشته است!
با توجه به محوریت نفت و در دست دولت بودن این ثروت ملی طبیعی به نظر می‌رسد که دلارها و یوروهای نفتی در بودجه دولت سیاست‌های پولی را شکل می‌دهد و سمت و سوی همان فرضیه سلطه مالی بر پولی در کشورهای نفت‌خیز است.
تجربه کشورهای موفق نفتی نشان می‌دهد که اولا تنوع بخش ساختار اقتصاد و ثانیا داشتن یک بودجه چند دوره‌ای با توجه به برنامه‌های توسعه می‌تواند در ضمن ثبات قیمت‌ها (کنترل تورم) رشد مطلوب را برای آنها به ارمغان آورد. در این راستا حضور سیاست‌گذار بخش دارایی‌ها و اقتصاد کشور می‌تواند با توجه به آن که او خود از معماران طرح تحول است و به خوبی پدیده کم رشدی را به کمک هفت محور اعلام شده به خصوص اصلاح بنیادی نظام مالیاتی را برای تنوع‌پذیری ساختار اقتصاد کشور ضروری می‌داند، باید به گونه‌ای عمل کند که سیاست‌های مالی (بودجه‌ای) هماهنگ با سیاست‌های پولی (قیمت پول، نرخ بهره) باشد که رشد مناسب امکانات این جامعه را با توجه به اهداف قدرت اول منطقه شدن (چشم‌انداز ۲۰ساله) فراهم آورد که منابع اصلی رشد اقتصادی به صورت ذیل خلاصه می‌شوند:
۱) بهره‌مندی متراکم از ظرفیت تولیدی موجود کشور.
۲) تخصیص مجدد (یعنی با کارآیی بیشتر به کاربردن منابع موجود) به منظور کاهش شکاف بین سطح تولیدات واقعی (بالفعل) یا سطح بالقوه آن.
۳) رشد ذخیره و حجم سرمایه فیزیکی و انسانی جامعه (نسبت به رشد عرضه نیروی کار) یا افزایش توسعه تکنولوژی.
منابع اول و دوم گفته شده در بالا نیازمند بهره‌گیری اولیه و اساسی در اقتصاد یا اجرای تدابیری است برای کاهش ناکارآیی تخصیص منابع جامعه، برای مثال یک برنامه اصلاحات که خوب طراحی شده باشد یا برنامه منسجم و هدفمند خصوصی‌سازی.
منبع سوم مستلزم انباشت سرمایه است، هم سرمایه فیزیکی و سرمایه انسانی که برخلاف دو منبع اول و دوم عمر کوتاه دارند.
بحث این مقاله آن است که سیاست‌های مالی یا همان دخل و خرج دولت‌ها چه اثری می‌تواند بر منبع دوم و سوم رشد اقتصادی کشور بگذراند. به خصوص اگر بخواهیم خلاصه‌نگری کنیم باید تمرکز بحث را در این نوشته به منبع سوم یا مشکل انباشت سرمایه بدهیم. گرچه ادبیات موضوع در اقتصاد مملو از تحقیقات گرانسنگ درباره رشد اقتصادی است، ولی باز به رابطه سیاست‌های مالی و رشد، آن‌طور که باید و شاید عنایت نشده است. برای مثال برای یک کشور در حال توسعه نفتی که درآمد ناپایدار آن بر درآمد غیرنفتی هم به شدت سلطه دارد (۲۱درصد صادرات غیرنفتی از نفت منشا می‌گیرد) آیا سطح بهینه سرمایه‌گذاری‌های دولتی و عمومی در سرمایه‌های فیزیکی و انسانی مشخص شده است؟ یعنی درآمد نفت را در نظر بگیرید که باید صرف پروژه‌ها شوند، چه وقت «سوددهی اجتماعی» درنتیجه سرمایه‌گذاری‌های دولتی می‌تواند به تصمیم‌سازی‌های مجلسیان کشور نفتی برای رفاه حال جامعه کمک کند؟ آیا تصمیم‌سازان بودجه در مقابل نسلی که آنها را انتخاب کرده‌اند و آیندگان که آنها نیز صاحب ثروت ملی خالق این درآمد هستند و عدم حضورشان و ندانستگی نمایندگان فعلی از الگوی ترجیحات آنان احساس مسوولیت مضاعف نمی‌کنند؟
بدون آنکه بخواهیم به عناصر فنی بحث، مثل ارزش حال خالص درآمد نفت و مشکلات و نرخ تنزیل آن اشاره کنم اجازه دهید ختم کلام را به سه روش مطرح در دنیا که دولت‌ها بر رشد اقتصادی اثر می‌گذارند پایان ببرم:
۱) به وسیله تامین مالی یا عرضه مستقیم سرمایه‌گذاری‌ها که بخش‌خصوصی نمی‌تواند یا نمی‌خواهد به اندازه کافی ارائه دهد. به علت آنچه در اقتصاد «شکست بازار» می‌نامند مثل سرمایه‌گذاری دولت‌ها در آموزش و سلامت مردم.
۲) با عرضه کارای خدمات همگانی، اصلی که برای بسترسازی و ایجاد شرایط لازم جهت حضور کارآفرینان و سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت لازم است. با حداقل‌سازی هزینه تولید حجم معینی از کالا و خدمات عمومی.
۳) دولت‌ها می‌توانند و باید تامین مالی فعالیت‌های خود را به گونه‌ای سازمان دهند که اختلالات سیاست‌های مالی‌شان نه تنها بر تصمیم‌گیری بخش‌خصوصی در امر پس‌انداز و سرمایه به حداقل برسد، بلکه آثار منفی کسر بودجه‌ها و استقراض از نظام بانکی به گونه‌ای نباشد که به کم و کیف فعالیت اقتصادی فعالان بازار لطمه وارد سازد.
این سه روش بر منابع دوم و سوم رشد اقتصاد ملت‌ها اثرگذار است و از آن طریق رفاه آنها را شکل می‌دهد.
مشاهده می‌شود که کار از عهده یک تیم، دسته یا گروه برنمی‌آید، برای حل این مشکلات بزرگ، حمایت و یاری تمام آحاد مردم را برای آبادانی این مرز و بوم می‌طلبد.باشد که شاهد شکوفایی و آزادسازی اقتصاد باشیم و همان مفاهیمی که در اصل۴۴ قانون اساسی به خصوص بند «الف» آن و همچنین در فرمایشات داهیانه مقام معظم رهبری به آن اشاره شده است.
دکتر غلامرضا خلیل‌ارجمندی
منبع : روزنامه دنیای اقتصاد

مطالب مرتبط
فیلم/ قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران رستاخیز! - فیلمی در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته شده که در نوع خود می توان اعتراضی بی سابقه به حساب آورد. قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران فیلم سینمایی رستاخیز!
چه کسی گفت سگِ احمدی نژاد و مشایی ... / فیلم - چه کسی گفت سگِ احمدی نژاد و مشایی به لاریجانی شرف دارد؟ / پیام واضح یادداشت اختصاصی فابیوس در روزنامه ایران / فرار شکارچی به واسطه ترس ماموران از شلیک مستقیم! / قمه زنی زنان وسط خیابان در مخالفت با فیلم «رستاخیز»! / واکنش مسئول موسیقی کشور به اتهام سرقت مو
مستندات جهانگیری از تخلفات 294 میلیارد دلاری احمدی نژاد - روز گذشته وکیل احمدی نژاد اعلام کرد که از جهانگیری معاون اول رییس جمهور شکایت کرده است. خبری که بلافاصله انعکاس رسانه ای گسترده و پاسخ دفتر جهانگیری را به همراه داشت.
دندانپزشک پیام صادقیان ! / تصاویر اینستاگرامی - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
عکسی جدید از بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) - بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) در نمایی از فیلم رستاخیز در کنار تهیه کننده این مجموعه. احتمالا بهادر حالا که دیده فیلمشان قرار نیست اکران بشود روی به منتشر کردن عکس های آن در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی آورده است تا در آن محیطِ پر مخاطب برجسته و دیده شوند.
تصاویر نشست عوامل سریال پایتخت - نشست صمیمانه عوامل سریال پایتخت با اصحاب رسانه
سلفی با جسد دانشجویان ایرانی ! / تصاویر - عکاسی و سلفی گرفتن در کلاس‌های تشریح پزشکی و انتشار آن در فضای مجازی، پدیده‌ای است که این روزها در حال فراگیر شدن است؛ پدیده‌ای که شاید در هیچ کجای دنیا مانند کشور ما به این صورت دیده نشود.
گفتگو با تازه عروس سینمای ایران در شب ازدواجش - گلاره عباسی بازیگر سینما و تلویزیون به خانه بخت رفت.
الناز حبیبی در فروشگاه شاهرخ استخری / تصاویر - عکس جدید سحر قریشی، بهاره کیان افشار، لیندا کیانی، شهرزاد عبدالمجید، کوروش تهامی در روز تولد همسرش، عکس یادگاری نفیسه روشن با کودکان افغان و تصاویر تتلو در ناو جنگی و ...
صحنه نادر شکار شیرها وسط جاده / تصاویر - در این گزارش تصویری که در دو روز اخیر منتشر شده و میلیون‌ها کاربر آن را تماشا کرده‌اند شاهد شکار دو شیر نر در وسط جاده‌ای در آفریقای جنوبی که در برابر چشمان حیرت زده دهها توریست رخ داد، خواهیم بود.
سلفی همسر شهرام محمودی / تصاویر اینستاگرامی - علی لهراسبی، مهدی ماهانی و کامبیز دیرباز چند روز مانده به تعطیلات به پیشواز تفریحات تابستانی در ترکیه رفته اند. سلفی فرزاد حسنی با نیما کرمی، علیرضا جاوید نیا، مژده لواسانی، ژیلا صادقی و صبا راد در حاشیه مراسم یادبود زنده یاد مهران دوستی.
فیلم/ توضیحات مجری زن درباره روزه‌خواری در آنتن زنده - صبا راد مجری برنامه «به خانه بر‌می‌گردیم» که در برنامه زنده تلویزیون به طور ناخواسته مزه غذایی را چشید، توضیحاتی در این خصوص ارائه کرد.
جنجال کلیپ هسته‌ای «تتلو» / ویدئو - تصاویر حرفه‌ای و قاب‌های هوشمندانه و کارگردانی درستی که در یک کلیپ با مضمون انرژی هسته‌ای دیده می‌شود، هم به لحاظ ساختار و هم از نگاه مضمون اتفاق خوبی محسوب می‌شود، اما اینکه کلیپ انرژی هسته‌ای را چه کسی خوانده بسیار جالب است!
رونمایی از فاجعه ملی در یک مسابقه تلویزیونی / فیلم - مسابقه تلویزیونی «ثانیه ها» که از شبکه دوم سیما پخش می شود، سطح پایین اطلاعات عمومی و سرانه مطالعه در کشور را به نمایش گذاشت. هر یک از شرکت کنندگان در این مسابقه، نماینده هزاران نفر از افراد جامعه هستند که اطلاعات عمومی آنها در حد یک دانش آموز سال دوم ابتدایی است.
عکس جدید از مهناز افشار و دخترش / عکس - بعد از ازدواج پر سر و صدای مهناز افشار با یاسین رامین پسر محمدعلی رامین معاون مطبوعاتی دولت احمدی‌نژاد، این زوج جوان وارد ماجراجویی جدیدی شده‌اند.
مهران غفوریان و همسر در تعطیلات. - مارال فرجاد، نگین صدق گویا، سیاوش خیرابی و امین زندگانی در پشت صحنه سریال جدیدشان. رز رضوی در یک جشنواره خیریه در شیراز. امیر مهدی کیا و ساغر عزیزی در نمایی از سریال معمای شاه در نقش محمدرضا شاه و فرح پهلوی.
در جستجوی همسر برای کاپیتان معروف ! - مجله ایده آل عکس کاپیتان تیم ملی والیبال را با تیتر «در جست و جوی همسر برای کاپیتان معروف» کار کرده است.
اولین bmw i8 سه میلیاردی در ایران چپ کرد / عکس - تقریبا 1 ماه پیش بود به ورود یک خودروی بی‌ ام‌ دبلیو bmw i8 به ایران اشاره شده بود. این خودرو که جزء پیشرفته ترین خودروهای دنیا می باشد, زمانی که وارد ایران شد به دلیل خاص و تک بودن در کشورمان, قیمتی در حدود 3 میلیارد تومان پیدا کرد!!
پربازدیدها
هدر رفتن سالانه ۳۰۰ هزار سال عمر مفید ایرانیان - خبرگزاری تسنیم: معاون وزیر بهداشت با تاکید بر اهمیت اقتصاد سلامت در کشور از هدر رفتن سالانه ۳۰۰ هزار سال عمر مفید ایرانیان بر اثر بیماری دیابت خبر داد.
تجمع اعتراضی برای رهایی «امام جمیل الامین» از زندان‌های آمریکا + تصاویر - خبرگزاری تسنیم: مسلمانان شهر فیلادلفیا با برگزاری مراسمی در این شهر ضمن گرامیداشت یاد «امام جمیل الامین»، خواستار رهایی وی از بند اسارت دولت آمریکا شدند.
فلزات همچنان درگیر نوسان قیمت+جدول قیمت‌های امروز - در هفتم مردادماه قیمت فلزات چه تغییری نسبت به روز قبل کرده است؟
توافق وین؛ پایه روابط توام با اعتماد - حسن روحانی در دیدار با وزیر امور خارجه فرانسه با تأکید بر اینکه همکار‌ها در خصوص توافق وین باید پایه روابط توأم با اعتماد برای آینده باشد، این توافق را به نفع ایران، کشورهای ۱+۵ و همه بازیگران منطقه‌ای دانست و از آن به عنوان گام مهمی برای تبدیل تهدیدها به فرصت‌ها یاد کرد.
ضعف تقاضای چین چگونه بازارهای کالایی را پایین کشید؟ - قیمت کالاها در سراسر جهان در حال سقوط است و به نظر می‌رسد این پدیده از چین متولد شده باشد. جیمز کینگ، سردبیر بخش بازارهای نوظهور روزنامه «فایننشال تایمز» طی مصاحبه‌ای با سایت این روزنامه، به تحلیل و بررسی این نکته پرداخت که افت سرمایه‌گذاری چینی‌ها، چقدر در نزول قیمت‌ کالاهای جهانی تأثیرگذار است.
لیدرهای قدیمی بورس دوباره اوج می‌گیرند؟ - بازگشت رشد صعودی در سهام گروه بانکی و خودرویی، ‌گمانه زنی ها برای لیدر شدن دوباره این دو گروه در بازار را افزایش می‌دهد، هر چند یک کارشناس بازار سرمایه معتقد است که آینده این اتفاق بستگی به نوع سرمایه گذاری خارجی در حوزه خودرو و بازشدن تحریم‌های بانکی دارد. 
فرصت1ساله شهرداری‌ برای کاهش شرکت‌های وابسته - گروه جامعه: معاون شهرداری‌های سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور با اشاره به ابلاغ ضوابط تشکیلاتی شهرداری های کشور به استانداری‌ها،...
مدرک دانشگاهی ضمانتی برای اشتغال جوانان نیست - گروه جامعه: مدرک دانشگاهی ضمانتی برای اشتغال جوانان نیست و باید در کنار مدرک دانشگاهی به مهارت‌‌آموزی به صورت ویژه توجه شود.
هزینه شدن ردیف بودجه حقوق بازنشستگان در جای دیگر - دبیر کمیسیون اجتماعی مجلس گفت: از سال 88 برای طرح همسان سازی حقوق بازنشستگان ردیف بودجه پیش بینی شده که تا این زمان...
طلای 18 عیار 89 هزار و 627 تومان/ افزایش 2 تومانی سکه طرح قدیم - در بازار طلای تهران ارزش هر قطعه سکه طرح جدید 880 هزار تومان و دلار 3308 تومان اعلام شد.