چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۴ / Wednesday, 6 May, 2015
صمغ‌های دارویی در طب سنتی

صمغ‌های دارویی در طب سنتیصمغ‌های دارویی ترکیبات هیدروکلوئیدی گیاهی هستند که بی‌شکل و نیمه شفاف بوده و به وسیله‌ی خراش دادن گیاهان عالی به وجود می‌آیند بعضی از هیدروکلوئیدی‌های مفید نیز در جنین دانه یا قسمتهای دیگر گیاه به حالت پکتین وجود دارند که Agar و Algin و Carageenan مثالهایی از این نوع می‌باشند.
صمغ‌های دارویی موارد استعمال مختلفی در طب سنتی و در پزشکی دارند به عنوان مثال در دندانپزشکی از خاصیت چسبندگی آنها استفاده می‌شود و در پزشکی از خاصیت مسهلی و در داروسازی به عنوان عامل به هم چسباننده‌ی قرص‌ها، امولسیون کننده، ژلاتین کننده، سوسپانسیون کننده، پایدار کننده و ضخیم‌کننده به کار برده می‌شوند. مهمترین صمغهای دارویی و موارد استعمال آنها در طب سنتی جهت اطلاع و اندیشه عبارتند از:
۱) صمغ کتیرا (Tragacanth) صمغی است که در اثر شکاف دادن ساقه‌های بعضی از Astragalus ها (گونها) از تیره‌ی‌ Leguminosae (نخود) به دست می‌آید Tragacanth یک لغت یونانی است که از دو قسمت تشکیل شده یکی Tragos به معنی بز و دیگری Akantha به معنی شاخ و ظاهراً این اصطلاح به این منظور انتخاب شده که محصول کتیرا شبیه به شاخ بز است. بیشتر گونهایی که از آنها صمغ کتیرا به دست می‌آورند در ارتفاعات ۱۲۰۰ تا ۳۱۰۰ متر می‌رویند. در یک باور قدیمی برای اینکه گیاه صمغ بیشتری تولید کند بعد از شکاف دادن تنه‌ی گون مقداری گیاه در بالای سر درختچه‌ می‌سوزانند و معتقدند گیاه به علت دیدن این منظره متألم می‌شود و اشک می‌ریزد که این اشک همان محصول کتیرا می‌باشد.
کتیرای نوع مرغوب را در داروسازی به عنوان عامل سوسپانسیون کننده گردهای غیر محلول به کار می‌برند علاوه بر این از آن در فرآورده‌های مختلف دارویی برای امولسیون کردن روغنها و رزینها نیز استفاده می‌کنند. صمغ کتیرا را در صنعت قرص‌سازی و حب سازی به عنوان به هم چسباننده و در صنایع آرایشی بالاخص در لوسیونها، کرمهای دست و کرمهای بدون چربی به عنوان نرم کننده‌ و امولسیون کننده به کارمی‌برند. همچنین ازآن به عنوان ماده‌ی چسباننده برای دندان مصنوعی استفاده به عمل می‌آید. نوع مرغوب کتیرا در صنعت پارچه‌بافی بخصوص چیت‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
▪ مورد استعمال در طب سنتی:
مؤمن حسینی در کتاب تحفة المومنین صفحه ۲۱۶ صمغ کتیرا را به عنوان بر طرف کننده‌ی گرفتگی صدا به کار برده و ابن‌سینا ابوعلی‌حسین بن‌ علی در کتاب القانون فی الطب جلد دوم صفحه ۱۹۱ صمغ کتیرا را برای درمان ‌ناراحتی‌های سینه توصیه نموده و برای آن خاصیت ملین و ضد دردهای کلیه و مثانه قائل شده است. علاوه بر این ابن سینا از صمغ کتیرا به عنوان پاد زهر سموم استفاده نموده و آن را بخصوص برای برطرف کردن ناراحتی‌های چشم مورد استفاده قرار می‌داده‌ است.
۲) صمغ‌ عربی را از شیره‌‌ی خشک شده ساخته و شاخه‌های گیاهی به نام Acacia Senegal از تیره‌ی Leguminosae (نخود) در اثر شکاف دادن به پوست ساقه به دست می‌آورند. اصولاً کلمه‌ی‌ صمغ عربی اصطلاح غلطی به نظرمی‌رسد که به این دارو داده شده است زیرا این صمغ در عربستان و بعضی از کشورهای عربی دیگر به مقدار بسیارکم یافت می‌شود و مقدار آن به قدری ناچیز است که صادر نمی‌شود ولی چون پزشکان قدیم ایرانی کتب خود را به زبان عربی که زبان رسمی آن زمان بوده تألیف نموده‌اند. به این نام معروف شده است اکثر قریب به اتفاق کتب پزشکی به زبان عربی را طبیبان ایرانی تألیف نموده‌اند. صمغ عربی را در داروسازی به عنوان امولسیون کننده و سوسپانسیون کننده و به علت داشتن خاصیت چسبندگی آن در قرص سازی به مصرف می‌رسانند.
▪ موارد استعمال در طب سنتی:
ابوریحان بیرونی در کتاب الصیدنه صفحه ۴۴ از صمغ عربی به عنوان جلوگیری کننده از خونروی‌های شکمی استفاده کرد و علاوه بر این آن را به عنوان داروی ضد اسهال به کار برده است. مؤمن حسینی، نجیب محمد در کتاب تحفة‌المومنین صفحه ۳۰ ضماد صمغ عربی را به عنوان مقوی بدن و برطرف کننده‌ی دردهای عصبی توصیه نموده است. ابن سینا، ابوعلی حسین بن‌حسن‌بن علی در کتاب القانون فی الطب جلد ۲ صفحه ۲۴۲ صمغ عربی را برای معالجه‌ی سوختگیهای آتش و التهابات رحم و مقعد به کار برده است.
۳) صمغ کاریا از شیره‌ی‌ خشک شده گیاهی به نام Sterculiaurens از تیر‌ه‌یSterculiaceae به دست می‌آید. این صمغ بی‌رنگ یا زرد رنگ و نیمه شفاف بوده و در طب سنتی به خاطر خاصیت مسهلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این صمغ در داروسازی به عنوان عامل امولسیون و سوسپانسیون کننده به مصرف می‌رسد و به علت خاصیت چسبندگی آن در دندانپزشکی نیز مورد استفاده قرارمی‌گیرد. علاوه بر این در لوسیونهای پوستی صنایع بافندگی چاپ دار فرآورده‌های غذایی نیزبه مقدار زیاد به مصرف می‌رسد.
۴) صمغ گوآر از قسمتهای اندوسپرم دانه‌ی گیاهی به نام Cyanopsistetragonolibus از تیره‌ی Leguminosae به دست می‌آید. در پزشکی سنتی این صمغ به عنوان ملین، مسهل و کم کننده‌ی اشتها توصیه شده و آن را جهت درمان زخم معده به کار می‌برند. درداروسازی صمغ گوآر به عنوان ضخیم‌ کننده وبه هم چسباننده‌ی قرصها مورد مصرف قرار می‌گیرد. یکی ازمهمترین موارد کاربرد آن در صنایع غذایی و کاغذ سازی است.
۵) صمغ خرنوب از قسمت هیدروکلوئید پودر شده‌ی اسپرم دانه‌های درخت Ceratunia Siligua از تیر‌ه‌ی Leguminosae به دست می‌آید. در ترکیب این صمغ گالاکتومانان وجود دارد و به عنوان مسهل، ملین و کم کننده‌ی اشتها در طب سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این صمغ در داروسازی به عنوان ضخیم‌ کننده و پایدار کننده و به هم چسباننده‌ قرصها به کارمی‌رود و در صنایع دیگری نیز که احتیاج به مواد هیدروکلوئیدی می‌باشد مورد مصرف قرار می گیرد.
۶) صمغ گزانتان در اثر میکروارگانیسم Xanthomonas Campestris روی کربوهیدراتهای مناسبی به دست می‌آید. صمغ گزانتان به علت داشتن خصوصیات امولسیون و سوسپانسیون کنندگی بسیار خوب در داروسازی مدرن به مصرف می رسد علاوه براین به علت داشتن خاصیت شبیه پلاستیک، آن را در ساختن خمیر دندان و بعضی از پمادهای دیگر به کار می‌برند.
دکتر شهره فتاح پور
دکتر سعیدرضا شیخی
داروساز
منبع : هفته نامه پزشکی امروز

مطالب مرتبط
وبگردی
طنز روضه خوانی در یک مجلس به سبک مداحان ! - این واقعیتیست از برخی مراسماتی که من اعتقاد دارم واقعا در اونها چرت و پرت گفته میشه . گرچه موضوع ترحیم هست اما سبک اون بیشتر شبیه مراسمات مداحی اهل بیت و در این قضیه تند روی شده.
طنز سخیف شمعدونی - بر خلاف ادعای کارگردان این سریال ، شاهد بازی‌های اغراق آمیز شخصیت‌ها و شوخی‌های زیاد و بعضا همراه با لودگی آنها هستیم. شوخی‌های بسیار سخیف که در اکثر مواقع با مسخره کردن یکی از شخصیت‌های سریال همراه است.
جانشین پژو ۴۰۵ را بشناسید / تصاویر - شیر پیر صنعت خودرو ایران پژو ۴۰۵ است که امسال در صنعت ما ۲۴ ساله شد و همچنان در جمع فرزندانش حضور دارد اما مدت‌هاست حکمرانی را به خانواده‌اش واگذار کرده اما نه زخمی شده و نه محکوم به جدایی از جمع شیر‌ها‌.
فیلم مسابقه رقص آمریکایی پسران ایرانی در پارک - چند سالی می شود که فعالیت‌های ورزش های خیابانی به صورت رسمی از فدراسیون ورزش‌های آمادگی جسمانی مجوز گرفته است و این ورزش‌ها شیوع و طرفداران زیادی در بین جوانان ایرانی پیدا کرده است. فینال مسابقات رقص آمریکایی در پارک آب و آتش برگزار شد.
روناک یونسی ! تصاویر - سلفی میترا حجار و دوستان. سلفی آقای گامنو (خواننده گروه بروبکس) با درسای فرح‌نیا (بازیگر مجموعه در حاشیه). شیوا طاهری، دوست محترم و وینستون سفید در یک کافه.
بیداد سگ کشی در چین / فیلم + 18 - چندی پیش یک کلیپ تصویری که به صورت مخفیانه فیلم‌برداری شده بود در فضای مجازی منتشر شد. در این کلیپ، سگ‌های بی‌گناه در جلوی چشم یکدیگر با ضربات ممتد باتوم کشته می‌شوند. این افراد سپس پوست سگ‌ها را از بدنشان جدا می‌کنند و آن را به چرم تبدیل می‌کند.
فجیع ترین نوع اعدام داعش / عکس +18 - تروریست های داعش فجیع ترین نوع اعدام را به نمایش گذاشتند: انهدام سر با بلوک سیمانی. به گزارش دیلی میل گروه تروریستی داعش دو مرد را به اتهام قتل سه زن محکوم به اعدام کرد و سر آنها را در ملاء عام با بلوک سیمانی از هم پاشید.
جدال توییتری ظریف با تام کاتن - پنهان شدن در ایالات متحده در حالی که کشورت برای بقا می‌جنگید، نشان شجاعت نیست، بلکه نشانه شخصیت ترسویی است که هنوز هم به چشم می‌خورد.
تهدید هواپیمای ایران توسط جنگنده‌های سعودی / فیلم - دیروز جنگنده‌های رژیم جنایات کار آل سعود هواپیمای مسافربری ایرانی رادر آسمان یمن تهدید کرده وچون راه به جایی نبردند با تخریب برج مراقبت و باند فرودگاه صنعا مانع فرود هواپیمای حامل کمکهای کشورمان شدند.
متین ستوده بازیگر مجموعه میکائیل / تصاویر - همچنین تصویر یکتا ناصر در کنار ریوالدو در برزیل. کفته می‌شود آقای ریوالدو برای بازی در این فیلم 1 میلیون دلار پیش از 3 میلیارد تومان دریافت کرده‌اند!
دسته گل داماد آقای وزیر بعد از یک قل دو قول - تجدید خاطره با سوال از رئیس جمهور ، ماجرای پرادو وبچه پولدارهای مست ، دسته گل داماد آقای وزیر بعد از یک قل دو قول بازی کردن ، معاون وزیر که با سخنش کارگران را در افق محو کرد ، سرتیپ هندی در وزارت نفت ، هدیه جالب برای رفیق چاوز
موزیک ویدئو خارجی‌ها از قلب تهران - این چند نفر اعضای یک گروه موسیقی اهل ونزوئلا هستند. در تهران یک موزیک ویدئو ساختند که در شبکه‌های اجتماعی پخش شده است.
حرکات باورنکردنی راننده مست در اتوبان تهران! - همراهی یک شب خبرنگار با پلیس نامحسوس و واکنش دیدنی رانندگان خودرو با سرعت زیاد و حرکات مارپیچ.
روایت تنها بازمانده تصادف بی‌ام‌دبلیو - نامش آرمین بخشی است، ٢٤ساله و تنها بازمانده تصادف بی‌ام‌دبلیو در اتوبان همت. آن بامداد دوشنبه که آمد، راحت آمد و سخت رفت، دوستی‌هایشان تمام شد و تنها سیاهی بر جا ماند.
جنجال اپیلاسیون و مجری بی‌بی‌سی فارسی - ستار سعیدی مجری تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در صفحه رسمی خود در توئیتر نوشت: اپیلاسیون هم به کیس‌های پناهندگی اضافه شد.
اشکهای خانزاده در کنار عذرخواهی از مردم - بنابر هماهنگی قبلی ، گزارشگر شبکه خبر امروز بعد از جلسه انضباطی در دفتر باشگاه حاضر شد و با کریم باقری ، محمود خوردبین ، محمدحسین نژاد فلاح و محمدرضا خانزاده به گفت و گو پرداخت که این بازیکن در حین مصاحبه بغض کرد و گریست .
مصاحبه شنیدنی علی دایی در انگلستان - یکی از اعضای هیات مدیره فایل صوتی یکی از جلسه‌ها را در اختیار من قرار داده و اگر بخواهم این فایل را در اختیار مردم قرار بدهم، واقعا معلوم نیست که چه خواهد شد؟!
سلفی آزاده زارعی و نرگس محمدی / تصاویر - عکسی باورنکردنی از فرهاد مجیدی !! بعد از هزارن عکس در رستوران و باشگاه بدنسازی و گردش و تفریح بالاخره یک عکس از فرهاد مجیدی در حال ورق زدن یک کتاب دیده شد.
درگیری کریم باقری با پیام صادقیان / تصاویر - بازیکن پرحاشیه پرسپولیس در حاشیه بازی تیمش برابر سایپا جنجال آفرید. بعد از اینکه پیام صادقیان در ترکیب پرسپولیس مقابل سایپا به میدان نرفت و با برخی درگیری پیدا کرد با دستور برانکو از پرسپولیس اخراج شد.
نقاشی یکی از هواداران مهناز افشار / تصاویر - سلفی نیکی کریمی در خیابان ولیعصر. سلفی حامد کمیلی در اتاق گریم که خبر از یک کار جدید میدهد. پوستر تور آمریکایی کنسرت بنیامین. میترا حجار در پشت صحنه تئاتری با هنرنمایی لادن مستوفی. و عکس هنری آزاده ریاضی بازیگر کهنه کار سریال‌های ایرانی.
پربازدیدها
خوشبخت‌ترین مادران جهان در نروژ زندگی می‌کنند - گروه جامعه: نتیجه تحقیقات یک سازمان خیریه معتبر نشان داده مادران نروژی بهترین شرایط زندگی را در جهان دارند. از ...
شکست 2-1 رئال‌مادرید در خانه یوونتوس - گروه ورزشی: یوونتوس با پیروزی 2-1 مقابل رئال مادرید در دیدار رفت مرحله نیمه نهایی لیگ قهرمانان، به صعود به دیدار ...
شعله‌های جنگ یمن در حال افزایش است - پرتاب خمپاره به یک شهر مرزی عربستان؛
جشن پیروزی بازیکنان یووه برای شکست شکننده رئال مادرید - جشن پیروزی بازیکنان یووه برای شکست شکننده رئال مادرید یوونتوس بازی رفت مسابقه پای فینال با رئال مادرید را در خانه با پیروزی سپری کرد.
علی رغم حذف شدن لذت بردیم - سرمربی تیم فوتبال فولادخوزستان می‌گوید پیروز شدن برابر لوکوموتیو برای تیم فولاد علی رغم حذف شدن از بازی های آسیایی، بسیار لذت بخش بود.
پریناز ایزدیار از همکاری‌اش با نصیریان می‌گوید - پریناز ایزدیار از بازیگران جوان تلویزیون و سینماست که در همین مدت کوتاه حضورش توانسته جایگاه نسبتا خوبی برای خود دست و پا کند.
یوونتوس در تورین رئال مادرید را برد/ شانس رئال زنده ماند - تیم فوتبال یوونتوس ایتالیا دیدار رفت مرحله نیمه نهایی رقابتهای لیگ قهرمانان اروپا مقابل رئال مادرید را با پیروزی پشت سر گذاشت.
شکست رئال مادرید در خانه یوونتوس - یوونتوس با پیروزی 2-1 مقابل رئال در دیدار رفت مرحله نیمه نهایی لیگ قهرمانان، به صعود به دیدار نهایی امیدوار شد.
۱۱۶ هزار نفر در دولت گذشته در آموزش و پرورش استخدام شدند/ عده‌ قابل توجهی از استخدامی‌ها با رابطه انتخاب شدند - وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه ۱۱۶ هزار نفر در دولت گذشته به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمدند، گفت: عده‌ قابل توجهی از این تعداد با رابطه انتخاب شدند.
گوره‌خر‌ها موقتا از پل مادرید رد شدند/ آلگری برنده افکار ایتالیایی - در اولین بازی مرحله نیمه نهایی لیگ قهرمانان اروپا و در دیدار رفت یوونتوس در خانه توانست با غلبه رئال مادرید نیمی از پل صعود را طی کند.




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved