چهارشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۵ / Wednesday, 18 January, 2017

رابطه‌ی ایران و آمریکا از سراب تا واقعیت


رابطه‌ی ایران و آمریکا از سراب تا واقعیتدر خصوص رابطه‌ی میان ایران و آمریکا باید این نکته را مدنظر قرار داد که ویژگی‌ های هر دو کشور موجب شده تا آنها به‌رغم ابراز بیزاری از یکدیگر، به ضرورت اهمیت رابطه با هم به‌خوبی واقف باشند.آمریکا برای موفقیت در خاورمیانه به همکاری ایران نیاز دارد و در مقابل ایران نیز برای آشتی با جامعه جهانی و به ویژه غرب وضعیت مشابهی دارد. این حداقل منافعی است که پس از ترمیم روابط دو کشور می‌توان انتظار داشت.
در حقیقت با اینکه هر کدام از طرفین بازی در تلاش‌اند با بهره‌گیری از دیگر بازیگران منطقه‌ای و جهانی، نقش و اهمیت طرف مقابل را کمرنگ جلوه دهند، اما سیاست‌گذاران هر دو طرف به‌خوبی به این امر واقفند که عدم رابطه با حریف، فقط هزینه‌ها و زمان دسترسی به اهداف را افزایش می‌دهد.
تجربه‌ی تاریخی نیز نشان می‌دهد در شرایط بحرانی ، بیش از هر زمان دیگری می‌توان نسبت به وصول توافق بین دو دولت امیدوار بود. قضیه‌ی مک فارلین یا همکاری ایران در حمله به افغانستان و عراق از جمله مواردی است که در این خصوص می‌توان ذکر کرد.
در شرایط فعلی نیز به‌نظر می‌رسد هر دو طرف به‌رغم اتخاذ موضع تهاجمی علیه یکدیگر، به رابطه با یکدیگر مشتاق بوده و در تلاشند با اتخاذ رویکردهای رئالیستی درصدد ترمیم این روابط برآیند. با این حال به نظر می‌رسد علاوه بر این دو کشور، بازیگران ثالثی نیز که منافع خود را در گروی عدم رابطه دو کشور می‌بینند ، در این زمینه نقش‌آفرینی کرده و از تحقق این موضوع ممانعت کنند. البته برخی مسایل نیز به عنوان موانع اصلی یا به عبارت بهتر، بن‌بست برقراری روابط دو کشور به‌شمار می‌آیند که مهم‌ترین آنها مساله‌ی اسراییل در منطقه است که هر دو طرف حساسیت‌های ویژه‌ای نسبت به آن دارند.
از سوی دیگر به دلیل تنش‌های زیادی که پس از انقلاب بین دو کشور وجود داشته، حتی در صورت عزم جدی دولت مردان هر دو طرف، به‌نظر می‌رسد امکان برقراری ارتباط سریع بین دو کشور وجود ندارد؛ چرا که افکار عمومی هنوز برای پذیرش این موضوع آمادگی لازم را ندارد و باید با گذشت زمان بسترهای لازم در این باره را فراهم نمود.
با توجه به شرایط فعلی به نظر می‌رسد هر دو کشور با اتخاذ نوعی رویکردهای دو جانبه، هم‌زمان علاوه بر تشدید فشارها بر یکدیگر ، در تلاشند تا به تدریج با آمادگی افکار عمومی در شرایط مناسب‌تری نسبت به عادی سازی روابط با یکدیگر اقدام نمایند.
● شباهت روابط ایران و آمریکا با دولت‌-شهرهای یونان باستان
بررسی روابط ایران و آمریکا از این منظر، نگاهی نو به یک موضوع قدیمی است که حدود سه‌دهه ذهن تحلیل‌گران و کارشناسان این حوزه به به خود مشغول کرده است. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که فضای جهانی شدن و کمرنگ شدن حاکمیت‌های ملی، شباهت بسیاری با زمان دولت- شهر‌های یونان باستان دارد و با فرض پذیرش این شباهت، رابطه ایران و آمریکا به عنوان دو دولت- شهر مستقل اهمیت شایانی خواهد داشت.
در یونان باستان سه دولت- شهر بیش از سایرین اهمیت داشتند، آتن، اسپارت و ملوس. آتنی‌ها بسیار قدرتمند بوده و از موضع قدرت با دیگران گفتگو می‌کردند و در برخورد با ملت‌ها ضمن طرح مزایای اتحاد با آتن، عواقب و تهدیدهای ناشی از امتناع و سرباز زدن از این درخواست را نیز یادآور می‌شدند. در این میان ملوسی‌ها نیز ظاهراً ملتی صلح‌دوست و بی‌طرف هستند که گرچه خواهان جنگ با دیگران نبودند، اما سلطه کسی را هم نپذیرفته و در دیالوگ خود با آتنی‌ها تاکید می‌کنند که مرگ را بر پذیرش سلطه‌ی دیگران ترجیح می‌دهند.
شیوه‌ی برخورد آتنی‌ها با دیگر دولت- شهر‌ها، یادآور یکجانبه‌گرایی آمریکا در قبال مسایل جهانی است که با هدف برپایی نظام تک قطبی، در تلاش است تا دیگران را با خود همراه نماید. دیدگاه ملوسی‌ها نیز تقریباً شبیه مواضع سوئیس در نظام بین‌الملل معاصر است که با تعهد به حفظ صلح و رعایت اصل بی‌طرفی در قبال مسایل جهانی، چهره‌ای آرام را از خود به نمایش می‌گذارد.
در مقام مقایسه دیالوگ ملوسی‌ها و آتنی‌ها دارای شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با روابط ایران و آمریکا‌ی پس از انقلاب دارد. از منظر تعهد به حفظ صلح شاید بتوان ایران را به ملوسی‌ها شبیه دانست؛ چرا که رهبران ایران در سال‌های پس از انقلاب همواره از صلح دفاع کرده و اظهار داشته‌اند که فقط حفظ استقلال، آزادی و پیشرفت همه‌جانبه‌ی کشور را دنبال می‌کنند. با این حال با مرور عملکرد جمهوری اسلامی در سال‌های اوایل انقلاب، از جمله بحث صدور انقلاب، حمایت از جنبش‌های آزادی بخش در سراسر جهان و انتقادهای گسترده از مجامع بین‌المللی، و حکام کشورهای عربی و اسلامی، تفاوت‌های ایران فعلی با ملوسی‌ها آشکار می‌شود. ملوسی‌ها ظاهراً در مقابل تهدیدهایی که از سوی آتنی‌ها مطرح میشد از قدرت چانه‌زنی زیادی برخوردار نبودند، اما در مورد ایران هرچند قدرت و امکانات کمتری نسبت به حریف دارد، ولی آن‌چنان هم بی‌دفاع نیست و قدرت زیادی برای چانه‌زنی با طرف مقابل خود دارد.
موقعیت استراتژیک ایران، منابع سرشار انرژی، تاریخ و تمدن کهن و فرهنگ تأثیر گذار در منطقه، نفوذ بر شیعیان عراق، سوریه و لبنان، و بهره‌مندی از حمایت نیروهای مقاومت حزب‌الله در همسایگی اسراییل، از جمله فاکتورهایی است که رهبران ایران به عنوان برگ برنده در مقابل تهدیدهای نیروهای‌ آمریکایی، از آن بهره می‌برند. با این حال عملکرد آمریکا در قبال ایران شباهت زیادی به آتنی‌ها دارد و رهبران آمریکایی در سال‌های پس از انقلاب به شیوه‌های گوناگون در صدد بوده‌اند تا با اعمال سیاست چماق و هویج، موقعیت خود را در ایران تقویت نمایند. پرونده‌ی هسته‌ای ایران و موضع آمریکا در قبال آن نمونه‌ی خوبی برای این مدعاست.
در مجموع به‌رغم شباهت‌های میان موضع آمریکا با برخورد آتنی‌ها از یکسو و پافشاری ایران بر تعهد به حفظ صلح از سوی دیگر نمی‌توان روابط میان این دو کشور را کاملاً شبیه دیالوگ آتنی‌ها و ملوسی‌ها دانست؛ چرا که نه ایران مانند ملوسی‌ها کاملاً بی‌دفاع است و نه موقعیت نظام بین‌الملل امروز اجازه‌ی عملکردی شبیه آتنی‌ها را به آمریکا می‌دهد. در واقع موقعیت و اهداف راهبردی ایران به‌گونه‌ای است که نمی‌تواند در صحنه‌ی بین الملل بی‌طرف باشد. به عبارت دیگر حتی در صورت تمایل ایران به بی‌طرفی، دیگر بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی اجازه‌ی چنین کاری را به ایران نمی‌دهند.
در مجموع با در نظر گرفتن مسایل مطرح شده، شاید بتوان روابط میان ایران و امریکا را بیش از آنکه به دیالوگ آتن و ملوس شبیه دانست، به رابطه‌ی آتن و اسپارت به عنوان دو دولت شهر مقتدر و مطرح تصور نمود.

سید عبدالمجید زواری، اندیشکده روابط بین الملل

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
کاخ های شاه , مجمع نمایندگان , فوتسال شیراز , گرانترین خودرو , معتدل , کُندی , هنرمندان معاصر , مهدوی نژاد , جانشین فرمانده نیروی زمینی , صالحی امیری , لجندری پیکچرز , خنک کردن , خاموش کردن کامپیوتر , کاسانودژاگه , قانون مبارزه با تروریسم , علاج درد , فیلم فجر , قاضی داعش , رسانه ها , غول کوبایی , نمایشگاه بین المللی قزوین , خروج نمایندگان , مردم کویت , حسین چمنی , درمان کم شنوایی , قزض , تخم مرغ خام , رابطه ایران و غرب , مهاجرت غیر قانونی , ناکجاآباد , شهاب رضویان , ترک تهیه , اصول مقاله نویسی , شورولت کامارو , معابر اصلی , بسته پستی , باسل , شهمیرزادی , جملاتی , تودیع ومعارفه , مادحین , فرید مصطفوی , سقوط آزاد , طرح تنظیم , السلحه , تذکیه , مدافعه قاضیه , عقلانیت , لیگ باشگاههای اسیا , قطع جریان آب ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
نازنینی را رها کن با شهان نازنین , توپوگرافی کامپیوتری قرنیه , چند نهان داری آن خنده را , تشخیص افتراقی , پوشاک نوروزی , آفتاب سوختگى , در مدح صدر کمال‌الدین محمد , مکتوب شاه شجاع به امیر سیورغتمش , آمپیم , درد دیواره سینه , امامزاده‌ها , استرداد حقوق و عوارض داخلی , عوامل اجتماعی مؤثر در بزهکاری نوجوانان , ۱۹۵۵ م. دایرةالمعارف سوئد , حکایت خفاشی که به طلب خورشید پرواز می‌کرد , حرم قدس , مطلع دوم , پیش من کام رقیب از لعل خندان می‌دهد , آغاز کار در بازار کشور خود , مسائل و معضلات فرهنگی و اجتماعی و گرایش‌های فرهنگی نسل جوان ,

برخی منابع مهم خبری
vista.ir اخبار روز , niniban.com نی نی بان , salamati.ir سلامت , musiceiranian.ir موسیقی ایرانیان , parsfootball.com پارس فوتبال , tarikhirani.ir تاریخ ایرانی , farapix.com فراپیکس , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , mojnews.com موج نیوز , noorportal.net نورپرتال , zamannews.ir زمان , dolatebahar.com دولت بهار , 24onlinenews.ir 24 آنلاین , sokhanonline.ir سخن آنلاین , banoo1.com بانو , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , payamno.com پیام نو , nava.ir نوا , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا , rozanehonline.com روزنه , rahyabnews.com رهیاب نیوز , namehnews.ir نامه نیوز , salamatnews.com سلامت نیوز , khanevarzesh.com خانه‌ ورزش , naghola.com ناقلا , niksalehi.com نیک صالحی , peymane.ir پیمانه , basirat.ir بصیرت , unp.ir اخبار دانشگاهی , home.abrarnews.com روزنامه ابرار ,

وبگردی
ریزپرنده / وسط تهران / توپ ضدهوایی
ریزپرنده / وسط تهران / توپ ضدهوایی - اینکه شی پرنده ناشناس چگونه و از کجا به آسمان تهران رسیده است؟ این شی چگونه در آسمان مناطق مرکزی شهر که از حساس ترین مراکز امنیتی نیز هستند پرواز می کند که پیش از رسیدن به مرکز شهر اساسا کسی آن را ندیده است وتنهاپدافند این منطقه متوجه آن می شود. سوالاتی که باید برای آن سریع تر پاسخی یافت.
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
آیت‌الله هاشمی در استخر مجموعه سعدآباد سکته کرد
آیت‌الله هاشمی در استخر مجموعه سعدآباد سکته کرد - محافظین ایشان متوجه می‌شوند که تاخیری پیش آمده وقتی مراجعه کردند دیدند آن اتفاقی که نباید رخ داده است
صحبتهای فاطمه هاشمی برسر جنازه پدر
صحبتهای فاطمه هاشمی برسر جنازه پدر - صحبت های فاطمه هاشمی با سرلشگر فیروز آبادی، بالاسر جنازه آیت الله هاشمی ، پدر من فتنه نبود... ضد فتنه بود / ویدیو از آپارات
همسر هاشمی در اولین صبحانه بدون او
همسر هاشمی در اولین صبحانه بدون او - عفت مرعشی همسر آیت الله هاشمی به رسم ٥٨ سال زندگی مشترک، امروز نیز هنگام صبحانه یاد او را گرامی داشت.
گفتگوی آزاده نامداری با نیکی کریمی
گفتگوی آزاده نامداری با نیکی کریمی - آبان | نیکی کریمی: نمی توانستم با بازیگری حرفم را بزنم.
سونیا بیطوشی ملکه زیبایی ایران در سال 2017 !
سونیا بیطوشی ملکه زیبایی ایران در سال 2017 ! - سونیا بیطوشی طراح مد و لباس که به عنوان دختر شایسته ایران در مراسم ملکه زیبایی 2016 شرکت کرده بود قصد دارد در مسابقات ملکه زیبایی 2017 نیز حضور داشته باشد.
روی چه کسی «سیاه» است؛ گور خواب ها یا...؟
روی چه کسی «سیاه» است؛ گور خواب ها یا...؟ - ما که با نام و نشان می نویسیم، چراغ مان در این خانه می سوزد. دلمان با این نظام است و تن مان می لرزد از سست شدن باور مردم. سقف این خانه بریزد روی سر همه مان می ریزد.
فیلم/ چالش مانکن دولت تدبیر و امید
فیلم/ چالش مانکن دولت تدبیر و امید - کلیپ چالش مانکن دولت تدبیر و امید با حضور وزرای کابینه روحانی آماده نمایش شد.
مونا برزویی ، شاعر شادمهر عقیلی و ابی
مونا برزویی ، شاعر شادمهر عقیلی و ابی - برنامه آزاده نامداری در آپارات
مادر و دختر باورنکردنی در سینمای ایران! + عکس
مادر و دختر باورنکردنی در سینمای ایران! + عکس - مادر و دختری که هیچ کس باورش نمی شود با هم رابطه ای داشته باشند اما باید گفت که لادن سلیمانی مادر هانیه غلامی می باشد که هر دو بازیگران سینما و تلویزیون هستند.
فراستی به سیم آخر زد !!
فراستی به سیم آخر زد !! - حمله شدیدالحن مسعود فراستی به ... ، حكم اعدام مسعود فراستی ، ماجرای روانپزشک و مصرف قرص ، سوالاتی كه برای اولین بار از او پرسیده شد !!!
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل !  /فیلم
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل ! /فیلم - کلیپ «چالش مانکن در اتاق عمل» حالا جنجالی‌ترین کلیپ چالش مانکن است. تکه فیلمی کوتاه که با موسیقی متن ویژه کلیپ‌های چالش مانکن تولید شده است. دوربین، از دستگاه‌های اتاق عمل شروع می‌کند، به جراحان، پرستاران و متخصصان حاضر در اتاق عمل می‌رسد
    پربازدیدها