ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / چهارشنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۳ / Wednesday, 4 March, 2015
کاغذ سازی در ایران‌

کاغذ سازی در ایران‌کاغذ،‌ ورقه‌ نازک‌ و‌ همواری‌ است‌ که‌ به‌ طور‌ معمول‌ از‌ الیاف‌ گیاهی‌ ساخته‌ می‌شود‌ و‌ به‌ طور‌ عمده‌ برای‌ نوشتن‌ و‌ چاپ‌ کردن‌ از‌ آن‌ استفاده‌ می‌شود.
به‌نظر می‌رسد واژه‌ کاغذ‌‌ از‌ زبان‌ سانسکریت‌ وارد‌ زبان‌ فارسی‌ شده‌ باشد.کاغذ‌ از‌ الیاف‌ به‌ هم‌ آمیخته‌ سلولز‌ تشکیل‌ می‌شود‌ که‌ از‌ سال‌ ۱۸۶۰‌ به‌ بعد‌ قسمت‌ عمده‌ کاغذ‌ جهان‌ از‌ چوب‌ و‌ مغز‌ آن‌ بدست‌ می‌آید.
ساخت‌ اولین‌ کاغذی‌ که‌ شبیه‌ کاغذهای‌ امروزی‌ بوده‌ است‌ به‌ فردی‌ چینی‌ بنام‌ تسای‌ لوآ‌ در‌ سال‌ ۱۰۵‌ میلادی‌ ‌ نسبت‌ داده‌ می‌شود.
چینی‌ها‌ در‌ ساختن‌ کاغذ‌ از‌ پوست‌ درخت‌ توت‌ استفاده‌ می‌کردند‌ و‌ بعدها‌ در‌ قرن‌ اول‌ و‌ دوم‌ میلادی،‌ گرد‌ فشرده‌ ساقه‌ خیزران‌ را‌ برای‌ تهیه‌ کاغذ‌ بکار‌ بردند.
در‌ اروپا‌ تا‌ حدود‌ قرن‌ اول‌ میلادی‌ از‌ کاغذ‌ پاپیروس‌ استفاده‌ می‌شد‌ ولی‌ در‌ آن‌ زمان‌ با‌ پیدایش‌ نوع‌ جدیدی‌ از‌ کاغذ‌ که‌ پارشمن‌ ‌ نامیده‌ می‌شد‌ رقابتی‌ بین‌ این‌ دو‌ نوع‌ کاغذ‌ بوجود‌ آمد.
بدین‌ ترتیب‌ تا‌ تهیه‌ کاغذ‌ به‌ صورت‌ امروزی‌ (‌ یعنی‌ تهیه‌ کاغذ‌ از‌ موادی‌ چون‌ الیاف‌ پارچه‌ و‌ چوب‌ )‌ برای‌ نوشتن‌ از‌ پارشمن‌ و‌ پاپیروس‌ استفاده‌ می‌شد.
● تاریخچه‌ کاغذسازی ‌در‌ ایران‌
تاریخ‌ ساخت‌ کاغذ‌ در‌ ایران‌ به‌ سال‌ ۱۳۴‌ هجری‌ قمری‌ (‌ ۷۵۱‌ میلادی‌ )‌ و‌ به‌ زمان‌ هجوم‌ چینیان‌ به‌ سمرقند‌ برمی‌گردد.‌ که‌ طی‌ آن،‌ ایرانیان‌ فن‌ کاغذسازی‌ را‌ از‌ اسیران‌ چینی‌ فرا‌ گرفتند.
طولی‌ نکشید‌ که‌ کاغذ‌های‌ تولیدی‌ ایران‌ به‌ قدری‌ شهرت‌ پیدا‌ کرد‌ که‌ از‌ طریق‌ کاروان‌ هایی‌ از‌ بغداد‌ و‌ دمشق‌ به‌ مصر‌ و‌ از‌ آنجا‌ در‌ امتداد‌ دریای‌ مدیترانه‌ به‌ آسیای‌ مرکزی‌ و‌ سپس‌ به‌ اروپا‌ برده‌ شد.‌
انواع‌ کاغذ‌ هایی‌ که‌ در‌ نسخ‌ خطی‌ ایران‌ بکار‌ می‌رفته‌ و‌ از‌ شهرت‌ خاصی‌ برخوردار‌ بوده‌ است‌ عبارتند‌ از‌ :‌(۱ )
۱)‌ کاغذ‌ آهاری‌
۲)‌ کاغذ‌ ابری‌
۳) کاغذ‌ ابریشمی‌
۴) کاغذ‌ پوست‌ دل‌ آهو‌
۵-) کاغذ‌ بغدادی
‌ ۶)‌ کاغذ‌ حنایی
‌ ۷) کاغذ‌ خراسانی‌
۸)‌ کاغذ‌ مقتایی‌
۹) کاغذ‌ دولت‌ آبادی‌
۱۰) کاغذ‌ عادل‌ شاهی‌
۱۱) کاغذ‌ سمرقندی‌
۱۲)‌ کاغذ‌ هندی‌
۱۳) کاغذ‌ خان‌ بالغ‌
۱۴)‌ کاغذ‌ بخارایی‌
۱۵)‌ کاغذ‌ اصفهانی‌
۱۶)‌ کاغذ‌ کشمیری‌
۱۷)‌ کاغذ‌ مصری‌
۱۸) کاغذ‌ ترکی‌
۱۹)‌ کاغذ‌ ترمه‌
۲۰)‌ کاغذ‌ فرنگی‌ جدید‌
مهم‌ ترین‌ کاغذ‌ هایی‌ که‌ توسط‌ مسلمین‌ ساخته‌ شد:
ـ کاغذ‌ سلیمانی‌ -‌ کاغذ‌ طلحی‌ -‌ کاغذ‌ نوحی‌ -‌ کاغذ‌ فرعونی‌ -‌ کاغذ‌ جعفری‌ -‌ کاغذ‌ طاهری‌ -‌ ‌ کاغذ‌ مامونی‌ -‌ کاغذ‌ منصوری‌
● کاغذ‌ سمرقندی‌
این‌ کاغذ‌ را‌ باید‌ نخستین‌ نمونه‌ کاغذ‌ ایرانی‌ دانست‌ که‌ برابر‌ نیازهای‌ کاتبان‌ ایرانی‌ و‌ شرایط‌ کتابت‌ با‌ قلم‌ نی‌ پدید‌ آمده‌ است.‌ تایید‌ استادان‌ طراز‌ اول‌ خوشنویسی‌ نظیر‌ سلطان‌ علی‌ مشهدی‌ در‌ <صراط‌ السطور>‌ از‌ مرغوبیت‌ خاص‌ این‌ کاغذ‌ خبر‌ می‌دهد.
کیفیت‌ مناسب‌ این‌ کاغذ‌ سبب‌ رونق‌ تجارت‌ آن‌ شد،‌ به‌ طوری‌ که‌ سمرقند‌ را‌ به‌ مرکز‌ تجارت‌ آن‌ تبدیل‌ کرد.‌ حتی‌ مرغوبیت‌ این‌ کاغذ‌ منجر‌ به‌ گرانی‌ آن‌ گردید،‌ به‌ طوری‌ که‌ از‌ انواع‌ مختلف‌ آن‌ در‌ همه‌ جا،‌ با‌ رغبت‌ و‌ تحسین‌ استقبال‌ می‌شد‌ و‌ در‌ اندازه‌های‌ مختلف‌ کاربرد‌ پیدا‌ کرده‌ و‌ به‌ تمام‌ بلاد‌ اسلامی‌ صادر‌ می‌ شد.‌
کاغذ‌ سمرقندی‌ و‌ کیفیت‌ جهانگیر‌ آن‌ سبب‌ شد‌ تا‌ کشورهای‌ مسلمان‌ آن‌ روزگار،‌ همیشه‌ ترجیح‌ دهند‌ برای‌ خلق‌ آثار‌ ماندگار،‌ از‌ آن‌ استفاده‌ کنند.‌
حتی‌ وقتی‌ بایسنقر‌ میرزا‌ تصمیم‌ به‌ کتابت‌ قرآن‌ معروف‌ و‌ عظیم‌ بایسنقر‌ گرفت،‌ دستور‌ داد‌ تا‌ کاغذگران‌ سمرقندی،‌ تمامی‌ تجربه‌ و‌ همت‌ خویش‌ را‌ به‌ کار‌ بگیرند‌ تا‌ بتوانند‌ صفحاتی‌ عظیم‌ از‌ این‌ کاغذ‌ را‌ پدید‌ آورند‌ و‌ امروز‌ شاهد‌ بقایای‌ این‌ قرآن‌ عظیم‌ بایسنقری‌ در‌ کتابخانه‌ مرکزی‌ آستان‌ قدس‌ رضوی‌ در‌ ابعاد‌ هر‌ صفحه‌ ۱۰۱‌ *۱۷۷‌ سانتی‌متر‌ با‌ مقیاس‌ امروز‌ هستیم‌ که‌ بزرگ‌ تر‌ از‌ کاغذهای‌ صنعتی‌ استاندارد‌ امروزین‌ است.‌
● کاغذ‌ بخارایی‌
دومین‌ کاغذ‌ تولیدی‌ ایرانیان‌ است‌ که‌ در‌ کارگاه‌های‌ کاغذسازی‌ بخارا‌ رواج‌ پیدا‌ کرد‌ و‌ به‌ همین‌ ترتیب،‌ نام‌ گذاری‌ کاغذ،‌ منسوب‌ به‌ مراکز‌ تولیدی‌ آن‌ شد.
● کاغذهای‌ طاهری‌
به‌ دستور‌ طاهر‌ دوم،‌ از‌ امرای‌ نیشابور،‌ و‌ همین‌ طور‌ کاغذ‌ طلحی‌ به‌ دستور‌ طلحه‌ بن‌ طاهر،‌ از‌ امرای‌ طاهری،‌ ساخته‌ شد.
● کاغذ‌ مامونی‌
به‌ نظر‌ می‌ رسد‌ از‌ انواع‌ کاغذهایی‌ است‌ که‌ به‌ دستور‌ فضل‌ برمکی‌ در‌ مرو‌ ساخته‌ می‌شد.
● کاغذ‌ نوحی‌
از‌ انواع‌ کاغذهای‌ خراسانی‌ است‌ که‌ نوح‌ بن‌ منصور‌ سامانی‌ در‌ ساخت‌ و‌ ترویج‌ آن‌ نقش‌ موثری‌ داشته‌ و‌ به‌ همین‌ نام‌ هم‌ شهرت‌ پیدا‌ کرده‌ است.
● کاغذ‌ منصوری‌
در‌ خراسان‌ تاکنون‌ از‌ دو‌ نوع‌ کاغذ‌ منصوری‌ یاد‌ شده‌ است‌ که‌ اولین‌ آن‌ منسوب‌ به‌ منصور‌ سامانی‌ است‌ و‌ دیگری‌ کاغذی‌ است‌ خراسانی‌ که‌ توسط‌ کاغذگر‌ هنرمندی‌ به‌ نام‌ منصور‌ کاغذی‌ ساخته‌ شده‌ است‌ و‌ شاید‌ در‌ زمره‌ معدود‌ نمونه‌هایی‌ از‌ کاغذسازی‌ باشد.
● کاغذ‌ فرعونی‌
برخلاف‌ اسم‌ آن،‌ از‌ انواع‌ کاغذهای‌ خراسانی‌ است‌ که‌ تا‌ سده‌ پنجم‌ هجری‌ رواج‌ داشته‌ و‌ رقیب‌ سرسخت‌ کاغذ‌ مصری‌ بوده‌ است.‌ تاریخ‌ و‌ سابقه‌ ساخت‌ آن‌ را‌ تا‌ نیمه‌ اول‌ سده‌ دوم‌ هجری‌ ذکر‌ کرده‌ اند.
● نوآوری های‌ ایرانیان‌ در‌ کاغذ‌ سازی‌
ایرانیان‌ مسلمان‌ در‌ کار‌ بهبود‌ ساختن‌ کاغذ‌ به‌ نوآوری‌های‌ جالبی‌ دست‌ پیدا‌ کرده‌ بودند‌ که‌ به‌ چند‌ مورد‌ اشاره‌ می‌شود:
۱‌) آهار‌ زدن‌ به‌ کاغذ‌ :‌ ایرانیان‌ که‌ در‌ کار‌ ساختن‌ کاغذ‌ پوستی(پارشمن)‌ تجربه‌های‌ زیادی‌ داشتند‌ کوشیدند‌ آن‌ تجربه‌ها‌ را‌ در‌ ساختن‌ کاغذ‌ جدید‌ نیز‌ به‌ کار‌ گیرند.‌ از‌ این‌ رو،‌ به‌ کاغذ‌ نشاسته‌ گندم‌ می‌زدند‌ که‌ سطح‌ کاغذ‌ را‌ برای‌ نوشتن‌ با‌ جوهر‌ مناسب‌تر‌ می‌کرد.
۲)‌ بهره‌گیری‌ از‌ آب‌دنگ‌ :‌ این‌ دستگاه‌ کوبه‌ای،‌ پتک‌ ‌مانند‌ بود‌ که‌ با‌ چرخاب‌ به‌ حرکت‌ در‌ می‌آمد‌ و‌ از‌ آن‌ برای‌ خرد‌ کردن‌ تکه‌های‌ بزرگ‌ چوب‌ بهره‌ می‌گرفتند.‌
۳) بهره‌گیری‌ از‌ قالب‌ خیزران‌ :‌ نوارهایی‌ از‌ چوپ‌ خیزران‌ را‌ مانند‌ حصیر‌ به‌ هم‌ می‌بافتند‌ و‌ برگه‌های‌ کاغذ‌ خیس‌ را‌ ‌ برای‌ آبکشی‌ روی‌ آن‌ می‌گذاشتند‌ و‌ پس‌ از‌ این‌ که‌ آب‌ آن‌ گرفته‌ شد‌ در‌ حالی‌ که‌ ورقه‌ هنوز‌ مرطوب‌ بود،‌ آن‌ را‌ برمی‌داشتند.
این‌ کار‌ به‌ سازنده‌ کاغذ‌ امکان‌ می‌داد‌ به‌ طور‌ پیاپی‌ ورقه‌های‌ کاغذ‌ را‌ روی‌ همان‌ یک‌ قالب‌ آبکشی‌ کند.‌ پیش‌ از‌ آن،‌ ورقه‌ کاغذ‌ را‌ روی‌ پارچه‌ درشت‌ ‌بافی‌ پهن‌ می‌کردند،‌ اما‌ تا‌ زمان‌ خشک‌ شدن‌ ورقه‌ کاغذ،‌ نمی‌توانستند‌ آن‌ را‌ از‌ روی‌ پارچه‌ بردارند.‌
۴) ‌ بهبود‌ کاغذ‌ و‌ بازیافت‌ آن‌ :‌ افزودن‌ موادی‌ مانند‌ بزرک،‌ پنبه‌ و‌ کهنه‌ پاره‌های‌ کتان‌ به‌ ترکیب‌ کاغذ‌ و‌ هم‌چنین‌ بهره‌گیری‌ از‌ خرده‌ پاره‌های‌ کاغذ‌ و‌ پارچه‌های‌ کهنه‌ که‌ در‌ بهبود‌ کاغذ‌ سودمند‌ بود‌ و‌ شیوه‌ای‌ از‌ بازیافت‌ نیز‌ به‌ حساب‌ می‌ آمد.
۵)‌ کاغذ‌ رنگی:‌ در‌ برخی‌ دست‌نوشته‌های‌ نویسندگان‌ مسلمان‌ دستورهایی‌ برای‌ ساختن‌ کاغذ‌ به‌ رنگ‌های‌ قرمز،‌ سبز،‌ آبی،‌ صورتی،‌ زرد،‌ پیازی‌ و‌ ارغوانی‌ وجود‌ دارد‌ و‌ حتی‌ نوشته‌ شده‌ است‌ که‌ چگونه‌ می‌توان‌ کاری‌ کرد‌ که‌ برگه‌های‌ کاغذ‌ کهنه‌ و‌ دیرین‌ به‌ نظر‌ برسند.
● روش‌های‌ الوان‌ سازی‌
الوان‌ سازی‌ کاغذ‌ که‌ از‌ ابداعات‌ هنرمندان‌ ایرانی‌ است،‌ به‌ گونه‌های‌ متفاوت‌ انجام‌ می‌شده‌ است:‌
الف)‌ استفاده‌های‌ خود‌ رنگی‌ در‌ خمیر‌ کاغذ‌
ب) روش‌های‌ افشان‌ یا‌ رنگ‌ افشانی‌
ج)‌ روش‌های‌ غرقابی‌
د)‌ روش‌های‌ ابر‌ و‌ باد‌ یا‌ ابری‌ سازی‌
الف) استفاده‌های‌ خود‌ رنگی‌ در‌ خمیر‌ کاغذ:
‌ استفاده‌ از‌ رنگ‌ گیاه‌ برای‌ کاغذ‌ از‌ تجارب‌ قدیمی‌ ایرانیان‌ است‌ که‌ نمونه‌ آن‌ کاغذ‌ کاهی‌ است‌ و‌ آن‌ استفاده‌ از‌ کاه‌ گیاه‌ گندم‌ برای‌ ماده‌ اولیه‌ خمیر‌ کاغذ‌ است.‌ مواد‌ نشاسته‌ ای‌ و‌ لعابی‌ موجود‌ در‌ ساقه‌ گندم‌ سبب‌ آهاری‌ شدن‌ آن‌ می‌شود.‌
از‌ همین‌ خاصیت‌ استفاده‌ می‌شد‌ و‌ کاغذهایی‌ برای‌ طراحی‌ و‌ نقاشی‌ پدید‌ می‌آوردند‌ که‌ امروز‌ نوع‌ ماشینی‌ آن‌ <کاغذ‌ گراف>‌ نام‌ دارد.‌
گاهی‌ در‌ دوران‌ کاغذسازی‌ ایرانیان،‌ از‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ محلول‌ در‌ آب،‌ مانند‌ حنایی‌ و‌ زعفرانی‌ استفاده‌ می‌شد.‌ بدین‌ ترتیب،‌ رنگ‌ به‌ جای‌ سطح‌ کاغذ‌ در‌ متن‌ خمیر‌ قرار‌ داشت‌ و‌ نه‌ تنها‌ بر‌ دوام‌ کاغذ‌ می‌افزود،‌ بلکه‌ از‌ هجوم‌ قارچ‌ها‌ و‌ سایر‌ آفات‌ کاغذ‌ و‌ کتاب‌ جلوگیری‌ می‌کرد.‌
ب)‌ افشان‌ به‌ معنی‌ پراکندن‌ رنگ‌ محلول‌ به‌ صورت‌ ذرات‌ ریز‌ بر‌ روی‌ اجسام‌ است‌ به‌ هر‌ وسیله‌ ای‌ که‌ ممکن‌ باشد.‌
در‌ طول‌ تاریخ‌ از‌ ابزارهای‌ متفاوت‌ مانند‌ قلم‌ موی‌ افشانگر‌ که‌ آن‌ را‌ خامه‌ افشان‌ هم‌ گفته‌ اند‌ و‌ نیز‌ ابزاری‌ به‌ نام‌ فوتک‌ و‌ ابزارهای‌ موسوم‌ به‌ ایربراش‌ استفاده‌ شده‌ است؛‌ اما‌ در‌ کتاب‌ سازی‌ و‌ نگارگری‌ افشانگر‌ باید‌ با‌ همان‌ قلم‌ موی‌ مخصوص‌ باشد‌ و‌ ابزارهای‌ مدرن‌ نظیر‌ فوتک‌ و‌ ایربراش‌ کاربردی‌ نمی‌ توانند‌ داشته‌ باشند.‌
روش‌های‌ رنگ‌ افشانی‌ هم‌ بستگی‌ به‌ نوع‌ کار‌ هنری‌ و‌ همین‌ طور‌ توانایی‌های‌ خاص‌ هنرمند‌ دارد‌ که‌ بهتر‌ است‌ با‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ یا‌ آبرنگ‌ استفاده‌ شود.
علاوه‌ بر‌ انواع‌ رنگ‌های‌ محلول‌ در‌ آب،‌ از‌ طلای‌ حل‌ کرده‌ هم‌ استفاده‌ می‌شود‌ که‌ در‌ این‌ صورت‌ آن‌ را‌ زرافشانی‌ گویند.‌ افشان‌ زر‌ و‌ نیز‌ افشان‌ نقره‌ را‌ هم‌ به‌ تناسب‌ کار‌ در‌ این‌ حوزه‌ به‌ کار‌ ‌ می‌برند.‌
ج) در‌ روش‌های‌ غرقابی،‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ را‌ پس‌ از‌ آماده‌ سازی‌ در‌ ظرفی‌ پهن‌ می‌ریزند‌ و‌ اوراق‌ مورد‌ نیاز‌ را‌ در‌ محلول‌ آماده‌ شناور‌ و‌ سپس‌ آویزان‌ می‌کنند‌ تا‌ خشک‌ شود.‌
د) روش‌های‌ ابری‌ سازی‌ یا‌ ابر‌ و‌ باد‌ :‌ اساس‌ رنگ‌ آمیزی‌ بدین‌ گونه‌ است‌ که‌ در‌ ظرفی‌ بزرگ‌ نشاسته‌ حل‌ شده‌ را‌ می‌ریزند‌ و‌ بر‌ آن‌ از‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ یا‌ جسمی‌ رقیق‌ شده‌ به‌ صورت‌ چند‌ قطره‌ ریز‌ یا‌ درشت‌ می‌افشانند‌ و‌ کاغذ‌ را‌ برای‌ لحظه‌ای‌ کوتاه‌ بر‌ آن‌ قرار‌ می‌دهند‌ و‌ سریعا‌ برمی‌ دارند‌ و‌ در‌ محلی‌ قرار‌ می‌دهند‌ تا‌ خشک‌ شود.‌
بعد‌ از‌ خشک‌ شدن‌ با‌ اتوی‌ نیم‌ گرم،‌ کاغذها‌ را‌ صاف‌ می‌کنند.‌ ابری‌ سازی‌ هم‌ انواع‌ مختلفی‌ دارد‌ که‌ نتیجه‌ تجربه‌ و‌ ابتکارات‌ هنرمندان‌ است.‌
● صنعت‌ کاغذ‌ سازی‌ در‌ دوران‌ معاصر
در‌ دوره‌ قاجار‌ به‌ دلایل‌ مختلف‌ نظیر‌ رقابت‌ روسیه‌ و‌ انگلیس‌ بر‌ سر‌ منافعی‌ که‌ در‌ ایران‌ داشتند‌ و‌ بی‌لیاقتی‌ و‌ بی‌کفایتی‌ دولت‌ وقت،‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ رونقی‌ نداشته‌ است.
در‌ زمان‌ سلطنت‌ رضا‌ خان‌ نیز‌ کاغذ‌ مورد‌ نیاز‌ از‌ کشور‌های‌ روسیه،‌ سوئد،‌ آلمان‌ و‌ رومانی‌ خریداری‌ می‌ شد.
کوشش‌ برای‌ احداث‌ یک‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ در‌ ایران‌ کم‌ و‌ بیش‌ ادامه‌ یافت‌ تا‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۴‌ هجری‌ شمسی‌ مقدمات‌ ایجاد‌ اولین‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ به‌ منظور‌ تولید‌ کاغذ‌ چاپ‌ و‌ تحریر‌ با‌ استفاده‌ از‌ تفاله‌ نیشکر‌ در‌ هفت‌ تپه‌ خوزستان‌ به‌ ظرفیت‌ ۱۰۰‌ تن‌ در‌ روز‌ فراهم‌ گشت‌ و‌ سر‌ انجام‌ شرکت‌ کاغذ‌ پارس‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۶‌ هجری‌ شمسی‌ تاسیس‌ شد.
‌ این‌ شرکت‌ با‌ ظرفیت‌ اولیه‌ ۳۵‌ هزار‌ تن‌ کاغذ‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۹‌ آغاز‌ به‌ کار‌ کرد‌ و‌ در‌ این‌ سال‌ به‌ تولید‌ ۱۲۳۰۰‌ تن‌ کاغذ‌ چاپ‌ و‌ تحریر‌ دست‌ یافت.
در‌ سال‌ ۱۳۵۲،‌ بزرگ‌ترین‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ ایران‌ به‌ نام‌ مجتمع‌ صنایع‌ چوب‌ و‌ کاغذ‌ ایران(چوکا)‌ با‌ مشارکت‌ وزارت‌ صنایع‌
(۶۰‌ درصد‌ سهام)‌ وزارت‌ کشاورزی‌ و‌ عمران‌ روستایی(۴۰‌ درصد‌ سهام)‌ در‌ کیلومتر‌ شش‌ جاده‌ رضوان‌شهر‌ به‌ تالش‌ بنیان‌گذاری‌ شد‌ و‌ در‌ سال‌ ۱۳۵۷‌ کار‌ خود‌ را‌ آغاز‌ کرد.‌
اوج‌ گیری ‌ انقلاب‌ اسلامی‌ به‌ بسته‌ ‌شدن‌ بسیاری‌ از‌ ‌ کارخانه‌ها‌ از‌ جمله‌ همین‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ انجامید‌ که‌ بیش‌تر‌ از‌ سوی‌ خارجی‌‌ها‌ اداره‌ می‌شد.‌
از‌ سال‌ ۱۳۶۱‌ تلاش‌های‌ برنامه‌ریزی‌ شده‌ای‌ برای‌ راه‌ اندازی‌ دوباره‌ تولید‌ کاغذ‌ آغاز‌ شد‌ و‌ با‌ تحویل‌ کارخانه‌ به‌ سازمان‌ صنایع‌ ملی‌ ایران‌ در‌ سال‌ ۱۳۶۴،‌ این‌ تلاش‌ها‌ به‌ بار‌ نشست‌ و‌ فعالیت‌ این‌ کارخانه‌ آغاز‌ شد.‌
بعدها‌ مراکز‌ دیگری ‌ از‌ جمله‌ شرکت‌ صنایع‌ چوب‌ و‌ کاغذ‌ مازندران‌ در‌ سال‌ ۱۳۷۶‌ راه‌ اندازی‌ شد‌ که‌ به‌ عنوان‌ تولید‌ کننده‌ کاغذ‌ در‌ ایران‌ با‌ ظرفیت‌ ۱۷۵۰۰۰‌ تن‌ (‌ شامل‌ ۹۰۰۰۰‌ تن‌ کاغذ‌ روزنامه‌ و‌ چاپ‌ و‌ تحریر‌ و‌ ۸۵۰۰۰‌ تن‌ کاغذ‌ فلوتینگ‌ )‌ ‌ فعالیت‌ دارد.‌
‌ کاغذ‌ به‌ طور‌ عمده‌ از‌ الیاف‌ بافته‌ شده‌ سلولزی‌ تشکیل‌ شده‌ است.‌ این‌ الیاف‌ از‌ چوب‌ و‌ منابع‌ گیاهی‌ دیگر‌ تهیه‌ می‌شود.
به‌ جز‌ الیاف‌ سلولزی‌ بیش‌ از‌ ۳۰‌ درصد‌ وزن‌ کاغذ‌ از‌ افزودنی‌هایی‌ مانند‌ :‌ مواد‌ معدنی،‌ مواد‌ شیمیایی‌ و‌ مواد‌ سفید‌ کننده‌ تشکیل‌ می‌شود.‌
احداث‌ کارخانه‌ صنایع‌ چوب‌ و‌ کاغذ‌ مازندران‌ در‌ سال‌های‌ اخیر‌ و‌ وجود‌ کارخانجاتی‌ نظیر‌ نئوپان،‌ فیبر،‌ ...‌ نیاز‌ به‌ چوب‌ را‌ روز‌ به‌ روز‌ افزایش‌ داده‌ است.‌ منبع‌ اصلی‌ تولید‌ چوب‌ کشورمان‌ همان‌ ۹/‌۱‌ میلیون‌ هکتار‌ جنگل‌ های‌ شمال‌ کشور‌ است‌ که‌ درصد‌ قابل‌ توجهی‌ از‌ آن‌ دارای‌ وضعیت‌ مخروبه‌ و‌ نیمه‌ مخروبه‌ است.‌
در‌ چنین‌ شرایطی‌ ناگزیر‌ باید‌ منابع‌ دیگری‌ را‌ جستجو‌ کرد‌ تا‌ بتواند‌ جایگزین‌ گونه‌های‌ بومی‌ شمال‌ کشور‌ شود‌ و‌ فشار‌ وارده‌ به‌ جنگل‌های‌ طبیعی را‌ کاهش‌ دهد.
کاغذ‌ و‌ مقوای‌ باطله‌ مهم‌ ترین‌ بخش‌ مواد‌ اولیه‌ را‌ در‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ تشکیل‌ می‌دهند.
کاغذ‌ باطله‌ از‌ نظر‌ اقتصادی‌ برای‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ از‌ اهمیت‌ ویژه‌ای‌ برخوردار‌ است‌ و‌ نقش‌ عمده‌ای‌ در‌ حفظ‌ محیط‌ زیست‌ و‌ جلوگیری‌ از‌ قطع‌ درختان‌ به‌ عنوان‌ مواد‌ اولیه‌ ایفا‌ می‌کند.
در‌ اغلب‌ کارخانه‌های‌ کاغذسازی‌ از‌ خمیر‌ کاغذ‌ بازیافتی‌ به‌ عنوان‌ بخشی‌ از‌ خمیر‌ تهیه‌ شده‌ برای‌ تولید‌ کاغذ‌ و‌ مقوا‌ استفاده‌ می‌کنند.‌ برای‌ مثال‌ بیش‌ از‌ نیمی‌ از‌ مجموع‌ الیاف‌ مورد‌ استفاده‌ در‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ انگلستان‌ را‌ کاغذ‌های‌ باطله‌ و‌ بازیافتی‌ تشکیل‌ می‌دهند.‌
‌ پی‌نوشت:
۱-‌ خبرنامه‌ فرهنگستان‌ هنر.‌ شماره‌ ۴۸
‌ منابع‌ :
‌ ۱-‌ دهخدا،‌ علی‌اکبر.‌ لغت‌نامه(واژه‌ کاغذ،‌ توز‌ و‌ خدنگ)،‌ انتشارات‌ دانشگاه‌ تهران،‌ ۱۳۷۷
۲-‌ هونکه،‌ زیگرید.‌ فرهنگ‌ اسلام‌ در‌ اروپا،‌ ترجمه‌ مرتضی‌ رهبانی،‌ دفتر‌ نشر‌ فرهنگ‌ اسلامی،‌ چاپ‌ چهارم‌ ۱۳۷۳
۳-‌ یوسف‌حسن،‌ احمد/‌‌هیل،‌ دانالد.‌ تاریخ‌ مصور‌ تکنولوژی‌ اسلامی.‌ ناصر‌ موفقیان.‌ انتشارات‌ علمی‌ و‌ فرهنگی،‌ ۱۳۷۵
۴-‌ ذکاء،‌ یحیی.‌ هنر‌ کاغذبری‌ در‌ ایران(قطاعی)‌ نشر‌ و‌ پژوهش‌ فرزان‌ روز،‌ ۱۳۷۹
۵-‌ محمد‌ بن‌ اسحاق‌ (ابن‌ الندیم)،‌ <الفهرست>،‌ ترجمه‌ مرحوم‌ محمدرضا‌ تجدد،‌ به‌ کوشش‌ مهین‌ جهانبگلو‌ (تجدد)،‌ تهران،‌ انتشارات‌ امیرکبیر،‌ ۱۳۶۶
۶-‌ حبیبی،‌ عبدالحی،‌ <هنر‌ عهد‌ تیموریان>،‌ انتشارات‌ بنیاد‌ فرهنگ‌ ایران‌ (سابق)،‌ تهران،‌ ۱۳۵۵
۷-‌ خبرنامه‌ فرهنگستان‌ هنر.‌ شماره‌ ۴۸
منبع : مجله صنعت چاپ

همچنین مشاهده کنید


کلمات در حال جستجو
یاد گرفتن , حقیقت زندگی , پرنس , شرکت های تعاونی , جیش , اپیفانی , میکروب مواد آلی , حذف برنامه , گروههای تروریستی , قرار گرفتن , تیرماه , اسیر شدن , سگ لوس , موسسات غیرمجاز , شاخص فلاکت , مرغی , سلامت افراد , داکار , سرویس دهنده , تهاجم فرهنگی , دانلود جدید , وکیل دادگستری , فاتحه , ساعت کلاسیک , امیرآباد , سقوط کرده , بحرگرد , سرای امید , لاریجان , مرنجاب , کاونتری , فودینی , مشارکت فعال , دادسری , مرکزرشد , زیر میزی , ميرجاوه , خودرو سنگین , استرداد , مشروعه , آنتونیو پوچه , مشکل یادگیری , وادی السلام , Prynt Case , هيبريدي , پلویی , رئیس مجلس شورای اسلامی , زیستن , آیت الله العظمی مکارم , تیم مس ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
نشانه‌ها و علائم , طرح‌های قابی (خشتی) , تجهیزات و ملزومات , لاکتولوز - LACTULOSE , بهشت و دوزخ , برای فراهم کردن کار , جیبرلین , درمان نگه‌دارنده , قالی , عدم وجود تعرفهٔ تجاری بر واردات , خنک جانی که او یاری پسندد , مراسم عید قربان، استان هرمزگان , بگردان شراب ای صنم بی‌درنگ , پیرکنار , دید نور , آغاز داستان و تولد یوسف , وسایل لازم برای بازی‌های تخیلی , اُرنی orni , اقدامات محافظه‌کارانه , انواع واکسن‌ها، مقدار، راه تجویز و شرایط نگهداری آنها , علف‌کش‌های بای پیریدیلیوم , پیشگیری , ارتباط با کودکی , امام‌زاده زید بن موسی، روستای آفریز، بیرجند , بورونیا , امام‌زاده حواخاتون، روستای موت‌آباد، اراك (سلجوقیان، صفویان) , فعل‌های ناقص , در صورت بلدنبودن , مورد بیمه , سایر اقدام‌های کنترلی , جدول طبقه‌بندی مقادیر کلسترول تام - کلسترول - LDL و کلسترول - HDL , این طرفه آتشی که دمی برقرار نیست , دلا تا به کی، از در دوست دوری , ای گل خود رو چه بد کردم که خوارم ساختی , سیستم‌های مدیریت زراعی , حزب مردم پروتستان(EVP) , سرزمین‌های پست و هموار , ایام فراغت , سده، چوار، ایلام , شيرخشک (۲) , ناهمواری‌ها , آب‌ گرم قره‌سو، سرعین، اردبیل , گیاهان حساس به علف‌کش , پیشگیری ثالثیه , درمان , نهان شدند معانی ز یار بی‌معنی , ای پای دل ز عشق تو در گل بمانده , مشخصات متولدین سال موش , رجوع کردن بدان قصه کی شاه‌زاده بدان طغیان زخم خورد ... , درمان ,

فیلم/ نگاهی به فناوری‌های نمایشگاه موبایل بارسلون - بارسلون در روزهای اخیر میزبان غول‌های برتر فناوری در عرصه ارتباطات است که به معرفی محصولات برتر خود پرداخته اند.
مرتاضان فرقه آدمخوار آگوری - آداب و رسوم مرتاضان فرقه آگوری در هند رابطه بسیار نزدیکی با مرگ دارد. گفته می شود که آنها مرده خوارند و برای تزکیه معنوی، همواره در نزدیکی مناطق آتش زدن مردگان ساکن هستند.
تصاویر یک اتفاق باورنکردنی در طبیعت - یک عکاس غیرحرفه‌ای موفق شد از یک اتفاق باورنکردنی عکس بگیرد. دوشنبه عصر در یک پارک در شرق لندن، یک راسوی کوچک سوار دارکوب شد تا پرواز را تجربه کند!
ازدواج دوم پوتین با حرفهايی که تمامی ندارد / تصاویر - شايعات درباره ازدواج دوم پوتين با «آلينا کابايوا» ژيمناست سابق روسيه همچنان ادامه دارد. شايعاتی نيز درباره فرزند مشترک رئيس جمهور روسيه از معشوقه وی به گوش میرسد که با سکوت ولاديمير پوتين همراه شده است.
چرا دختران از منزل فرار می‌كنند؟ / تصاوير - روزانه پدر و مادرهاى زیادى با طرح شکایتى مبنى‌بر این‌که دخترشان ربوده شده است، از مأموران مى‌خواهند دختر ناپدید شده‌شان را پیدا کنند. اما بررسى‌هاى پلیسى نشان مى‌دهد که اکثر این گونه دختران به میل خود از خانه فرار کرده‌اند.
طالع بینی سال بز برای شما چه شکلی است؟ - حالا که زمان زیادی به آغاز سال 1394 هجری شمسی باقی نمانده است بد نیست نگاهی به طالع بینی خودتان بر اساس سال تولدتان بیندازید و ببینید در سالی که می‌آید چه چیزهایی در انتظار شما هستند.
فیلم‌ دیدنی از درگیری با داعش در تکریت - نیروهای مردمی عراق پس از درگیری با نیروهای گروه تروریستی داعش وارد شهر تکریت عراق شدند.
انتشار عکس های خصوصی و شخصی ارسلان قاسمی ! / تصاویر اینستاگرامی - سلفی محسن افشانی و ملیکا شریفی‌نیا، بهنوش طباطبایی و شایسته ایرانی، احمدرضا عابدزاده و سگ خانگی‌اش. سلفی بهنام تشکر در آریزونای آمریکا، رز رضوی در نقش مانکن تبلیغاتی.
تجمع دختران شین‌آباد مقابل وزارت آموزش و پرورش / تصاویر - دانش آموزان حادثه‌دیده شین‌آبادی به همراه خانواده‌های خود در اعتراض به عدم همکاری لازم آموزش و پرورش برای درمان و تأمین مخارج، مقابل این وزارتخانه تجمع کردند.
ماجرای ازدواج «سام درخشانی» و «نرگس محمدی» در سفر برزیل / فیلم - بازتاب همین خبر در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی باعث درگیری لفظی بین درخشانی و محمدی در برزیل شد. بخشی از مستند سفر هنرمندان به برزیل
مصاحبه احمدی‌نژاد با BBC فارسی / فیلم - محمود احمدی نژاد در سفرش به ترکیه و پس از بازدید از محل اقامت امام راحل در ترکیه به سوال‌های خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی پاسخ داد.
کتک کاری در مراسم سخنرانی احمدی نژاد در ترکیه / تصاویر - مراسم چهارمین سالگرد درگذشت نجم الدین اربکان نخست وزیر اسبق ترکیه که روز گذشته در شهر بورسا با حضور محمود احمدی نژاد برگزار شد، به جنجال و درگیری کشیده شد.
جزئیات تازه از زندگی جلاد داعش در لندن/ تصاویر - جلاد ۲۷ ساله داعش که اولین بار حدود شش ماه پیش در ویدئویی از لحظه کشته شدن روزنامه نگار آمریکایی و آخرین بار یک ماه پیش در ویدئوی کشته شدن روزنامه نگار ژاپنی دیده شد عضو سازمان‌های امنیتی انگلیس بوده است.
افشاگری بی‌سابقه عليه «رضازاده» - متاسفانه عده‌ای برای رسيدن به منافع شخصی خود از داخل به بيگانه‌ها گرا میدهند و اين اوج كم‌لطفی است. من نمیدانم يک صندلی چقدر برای يک آدم ميتواند ارزش داشته باشد كه برای حفظش اطلاعات و مسائل ملی كشورش را اين‌گونه به تاراج ميگذارد.
آخرین تصویر لیندا کیانی / تصاویر اینستاگرامی - سلفی لیلا بلوکات با علی لهراسبی و برادر زنده یاد مرتضی پاشایی، طناز طباطبایی و نقاشی یکی از هواداران برای او. سلفی نرگس محمدی و همکاران در اولین روز کاری سریال جدید.بهنوش بختیاری در یکی از فیلم های جدید.
فیلم/ دخترهایی که طعمه پسران می‌شوند - مستند جهت به تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر رفتار برخی جوانان اشاره می‌کند.
بهنوش بختیاری وارد پوسترهای تبلیغاتی شد / اینستاگرام چهره‌ها - علی دایی در هلند پا به توپ شد. پوریا پورسرخ هم به رستوران محمدرضا هدایتی رفته بود. سلفی‌های ناتمام فرهاد مجیدی یا در حال بدنسازی و یا در حال خوشگذرانی و به رخ کشیدن پولهای فوتبالی.
۲۰ ثانیه اول زایمان تا بریدن بند ناف / تصاوير - نخستین باری که «کریستین برتلوت» تولد کودکی را تجربه کرد لحظات سزارین همسرش بود. همسرش در بخش اورژانس بیمارستان بستری شده و پزشکان برای نجات هر دوی آنها (زن و فرزندش) تلاش می‌کردند.
آرامش در اینستاگرام چهره‌ها پس از جشنواره فیلم فجر / تصاویر - مهسا کامیابی و صدف طاهریان در افتتاحیه یک مزون. آخرین عکس لو رفته از صورت بدون گریم احسان علیخانی ! حدیث فولادوند و گریم فیلم جدیدش که احتمالاً نقش یکی از زنان دربار پهلوی را بازی خواهد کرد.
سه ایرانی در میان 100 کاندیدای نهایی سفر بی‌بازگشت به مریخ - پروژه «مارس وان» با هدف ارسال نخستین انسان به سیاره مریخ طراحی شده است؛ اما این سفر تفاوت بزرگی با دیگر سفرها دارد و آن بی‌بازگشت بودن آن است! با این حال این پروژه در ابتدا حدود ۲۰۲‌هزار داوطلب داشته است که ۷۳ نفر آن‌ها ایرانی بوده‌اند. اکنون در آخرین مراحل ارزیابی این داوطلبان اسامی سه ایرانی به چشم می‌خورد.
گفت وگوی آزاده نامداری با گلاره عباسی / عکس - اينقدر همدیگر را می‌شناسيم كه سوالات را بی‌هوا می‌پرسم و او چقدر صادقانه و موقر پاسخ ميدهد. ويژگی اصلی اوهمين يكرنگی است. نمی‌تواند رنگ رنگ باشد و به نظرم اين رنگ صورتی است. اگر من بخواهم چه از منظر گفت‌وگو كننده و چه در موقعيت دوست صميمی رنگ ‌مهمانم را بنويسم، مي‌گويم گلاره عباسی صورتی است.
انتقادات شدید و پیاپی فرزاد حسنی از مهران مدیری / صوت - وقتیکه فرزاد حسنی در حال گزارش مستقیم مراسم اختتامیه جشنواره فجر در رادیو بود انتقادات پیاپی به اجرای مهران مدیری داشت.
خوابیدن احمدی‌نژاد در قبر مادرش و...! - وی قبل از تدفین مادرش، برای دقایقی در قبر، دراز كشید همچنین به نقل از برخی رسانه های نزدیک به رئیس جمهور سابق ایران؛ به همراه پیکر مرحومه سیده فاطمه قادری یک جلد کلام الله مجید که وی تعلق خاطر خاصی به آن داشت و در صفحه اول آن سید حسن نصرالله جمله‌ای را نوشته بود نیز دفن شد.
اینستاگرام چهره‌ها / تصاویر - عکس یادگاری مریم امیرجلالی در کنار علی دایی و همسرش. ویشکا آسایش و سارا بهرامی پس از کنفرانس خبری «من دیگو مارادونا هستم» تا ادامه رفتارهای نامتعارف رامبد جوان پس از حامد بهداد و انواع سلفی‌های هنرمندان با یکدیگر.
سکوت فرزاد حسنی شکست، کی گفته من پیر شدم؟ / فیلم - شاید 93، سخت ترین سال زندگیش بود؛ بعد از اجرای برنامه جنجالی نوروز 93 شبکه دو، اتفاقات عجیبی در زندگی کاری و شخصی‌اش افتاد؛ از جدایی خبرسازشان با آزاده نامداری تا نبودن‌های طولانی‌اش روی آنتن تلویزیون.
مصاحبه با بازیگر زنی که زندگی‌اش تحت تاثیر یک «تیتر» قرار گرفته - ازدواج با شریفی‌نیا / فیلم - دو سال و اندی پیش بود که گروهی از بازیگران به مکه سفر کردند؛ اما این سفر حواشی زیادی به دنبال داشت؛ بزرگترین قربانی این سفر کسی نبود جز رز رضوی بازیگر زن سینما و تلویزیون که انتشار خبری با تیتر «ماه عسل رز رضوی و شریفی نیا».
فیلم اعتراض شدید سحر قریشی به ممنوع التصویر بودنش - در حاشیه اکران فیلم «تگرگ و آفتاب» در سی و سومین جشنواره فیلم فجر، سحر قریشی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران درباره ممنوع التصویر بودنش در تلویزیون صحبت کرد.
بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
دو گزینه روحانی به 5+1 :یا باید سریع تر به توافق برسند یا شاهد پیشرفت برنامه صلح آمیز هسته ای باشند - دولت - رییس جمهوری با تاکید بر اینکه در مذاکرات به دنبال توافقی هستیم که به نفع ایران، منطقه و همه جهان باشد، تصریح کرد: امیدواریم…
رادیو هفتی‌ها شب عید خداحافظی می‌کنند - تهیه کننده «رادیو هفت» از ویژه برنامه های شب عید این برنامه خبر داد و بیان کرد که این برنامه بیشتر مهمانی خود بچه های «رایو هفت» است که دور ...
آمریکا در عراق نفوذی ندارد - عملیات تکریت بدون اطلاع کاخ سفید انجام شدآمریکا در عراق نفوذی ندارددر شرایطی که ائتلاف تحت رهبری آمریکا بیش از دو هزار حمله هوایی علیه مواضع داعش در عراق و سوریه انجام داده، عدم حضور این ائتلاف در عملیات تکریت نشان دهنده نفوذ…
به جای تورم، افزایش حقوق را بر اساس اختلاف طبقاتی تعیین کنید! - هر چه در سالهای گذشته، نرخ تورم اعداد و ارقامی را نشان می‌داد که بعد از دستکاری شدن، باز عجیب بودند و به نوعی لجام گسیختگی اقتصاد کشور را فریاد می‌زدند، به روزهای پایانی سال و موعد تعیین حقوق…
زیر بار توافقی که حق ملت را مخدوش کند،نمی‌رویم/فقط یک رژیم متجاوز از مذکرات ناراحت است - رییس‌جمهوری با تاکید بر اینکه در مذاکرات به دنبال توافقی هستیم که به نفع ایران، منطقه و همه جهان باشد، تصریح کرد: امیدواریم که با آینده‌نگری و در نظرگرفتن منافع ملت‌ها…
امیدوارم «آتلان» از حمایت تلویزیون برخوردار شود/ اکران نوروز برای هر فیلمسازی خوشایند است - کارگردان مستند «آتلان» از اکران نوروزی این فیلم ابراز رضایت کرد.
مدیر جدید گروه فیلم و سریال شبکه پنج منصوب شد - محمودرضا تخشید رئیس مرکز امور نمایشی سیما در حکمی مهدی روشن‌روان را به عنوان مدیر جدید گروه فیلم و سریال شبکه پنج منصوب کرد.
رییس پلیس اینترپل ناجا: 345 ایرانی تحت تعقیب اینترپل/ مدارک کافی و لازم را به پلیس کانادا در خصوص خاوری داده ایم - آخرین مرحله رسیدگی به پرونده محمود خاوری، تحت تعقیب قرار گرفتن سران منافقین از سوی پلیس بین‌الملل، وجود 3135 ایرانی در زندان‌های خارج از کشور،…
انصراف قلعه‌نویی از صدور بیانیه علیه فتح‌الله‌زاده /مخالفت سرمربی استقلال با پیشنهاد مدیرعامل - مدیرعامل باشگاه استقلال از امیر قلعه‌نویی خواست تا بیانیه ای علیه فتح‌الله زاده صادر نکند.
مظلومی: به زودی به استقلال برمی گردم و قهرمان لیگ می شوم/قهرمانی ها از یاد مردم می روند اما عدد 4 نه - مظلومی: به زودی به استقلال برمی گردم و قهرمان لیگ می شوم/قهرمانی ها از یاد مردم می روند اما عدد 4 نه …


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved