ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / شنبه ۴ مرداد ۱۳۹۳ / Saturday, 26 July, 2014
کاغذ سازی در ایران‌

کاغذ سازی در ایران‌کاغذ،‌ ورقه‌ نازک‌ و‌ همواری‌ است‌ که‌ به‌ طور‌ معمول‌ از‌ الیاف‌ گیاهی‌ ساخته‌ می‌شود‌ و‌ به‌ طور‌ عمده‌ برای‌ نوشتن‌ و‌ چاپ‌ کردن‌ از‌ آن‌ استفاده‌ می‌شود.
به‌نظر می‌رسد واژه‌ کاغذ‌‌ از‌ زبان‌ سانسکریت‌ وارد‌ زبان‌ فارسی‌ شده‌ باشد.کاغذ‌ از‌ الیاف‌ به‌ هم‌ آمیخته‌ سلولز‌ تشکیل‌ می‌شود‌ که‌ از‌ سال‌ ۱۸۶۰‌ به‌ بعد‌ قسمت‌ عمده‌ کاغذ‌ جهان‌ از‌ چوب‌ و‌ مغز‌ آن‌ بدست‌ می‌آید.
ساخت‌ اولین‌ کاغذی‌ که‌ شبیه‌ کاغذهای‌ امروزی‌ بوده‌ است‌ به‌ فردی‌ چینی‌ بنام‌ تسای‌ لوآ‌ در‌ سال‌ ۱۰۵‌ میلادی‌ ‌ نسبت‌ داده‌ می‌شود.
چینی‌ها‌ در‌ ساختن‌ کاغذ‌ از‌ پوست‌ درخت‌ توت‌ استفاده‌ می‌کردند‌ و‌ بعدها‌ در‌ قرن‌ اول‌ و‌ دوم‌ میلادی،‌ گرد‌ فشرده‌ ساقه‌ خیزران‌ را‌ برای‌ تهیه‌ کاغذ‌ بکار‌ بردند.
در‌ اروپا‌ تا‌ حدود‌ قرن‌ اول‌ میلادی‌ از‌ کاغذ‌ پاپیروس‌ استفاده‌ می‌شد‌ ولی‌ در‌ آن‌ زمان‌ با‌ پیدایش‌ نوع‌ جدیدی‌ از‌ کاغذ‌ که‌ پارشمن‌ ‌ نامیده‌ می‌شد‌ رقابتی‌ بین‌ این‌ دو‌ نوع‌ کاغذ‌ بوجود‌ آمد.
بدین‌ ترتیب‌ تا‌ تهیه‌ کاغذ‌ به‌ صورت‌ امروزی‌ (‌ یعنی‌ تهیه‌ کاغذ‌ از‌ موادی‌ چون‌ الیاف‌ پارچه‌ و‌ چوب‌ )‌ برای‌ نوشتن‌ از‌ پارشمن‌ و‌ پاپیروس‌ استفاده‌ می‌شد.
● تاریخچه‌ کاغذسازی ‌در‌ ایران‌
تاریخ‌ ساخت‌ کاغذ‌ در‌ ایران‌ به‌ سال‌ ۱۳۴‌ هجری‌ قمری‌ (‌ ۷۵۱‌ میلادی‌ )‌ و‌ به‌ زمان‌ هجوم‌ چینیان‌ به‌ سمرقند‌ برمی‌گردد.‌ که‌ طی‌ آن،‌ ایرانیان‌ فن‌ کاغذسازی‌ را‌ از‌ اسیران‌ چینی‌ فرا‌ گرفتند.
طولی‌ نکشید‌ که‌ کاغذ‌های‌ تولیدی‌ ایران‌ به‌ قدری‌ شهرت‌ پیدا‌ کرد‌ که‌ از‌ طریق‌ کاروان‌ هایی‌ از‌ بغداد‌ و‌ دمشق‌ به‌ مصر‌ و‌ از‌ آنجا‌ در‌ امتداد‌ دریای‌ مدیترانه‌ به‌ آسیای‌ مرکزی‌ و‌ سپس‌ به‌ اروپا‌ برده‌ شد.‌
انواع‌ کاغذ‌ هایی‌ که‌ در‌ نسخ‌ خطی‌ ایران‌ بکار‌ می‌رفته‌ و‌ از‌ شهرت‌ خاصی‌ برخوردار‌ بوده‌ است‌ عبارتند‌ از‌ :‌(۱ )
۱)‌ کاغذ‌ آهاری‌
۲)‌ کاغذ‌ ابری‌
۳) کاغذ‌ ابریشمی‌
۴) کاغذ‌ پوست‌ دل‌ آهو‌
۵-) کاغذ‌ بغدادی
‌ ۶)‌ کاغذ‌ حنایی
‌ ۷) کاغذ‌ خراسانی‌
۸)‌ کاغذ‌ مقتایی‌
۹) کاغذ‌ دولت‌ آبادی‌
۱۰) کاغذ‌ عادل‌ شاهی‌
۱۱) کاغذ‌ سمرقندی‌
۱۲)‌ کاغذ‌ هندی‌
۱۳) کاغذ‌ خان‌ بالغ‌
۱۴)‌ کاغذ‌ بخارایی‌
۱۵)‌ کاغذ‌ اصفهانی‌
۱۶)‌ کاغذ‌ کشمیری‌
۱۷)‌ کاغذ‌ مصری‌
۱۸) کاغذ‌ ترکی‌
۱۹)‌ کاغذ‌ ترمه‌
۲۰)‌ کاغذ‌ فرنگی‌ جدید‌
مهم‌ ترین‌ کاغذ‌ هایی‌ که‌ توسط‌ مسلمین‌ ساخته‌ شد:
ـ کاغذ‌ سلیمانی‌ -‌ کاغذ‌ طلحی‌ -‌ کاغذ‌ نوحی‌ -‌ کاغذ‌ فرعونی‌ -‌ کاغذ‌ جعفری‌ -‌ کاغذ‌ طاهری‌ -‌ ‌ کاغذ‌ مامونی‌ -‌ کاغذ‌ منصوری‌
● کاغذ‌ سمرقندی‌
این‌ کاغذ‌ را‌ باید‌ نخستین‌ نمونه‌ کاغذ‌ ایرانی‌ دانست‌ که‌ برابر‌ نیازهای‌ کاتبان‌ ایرانی‌ و‌ شرایط‌ کتابت‌ با‌ قلم‌ نی‌ پدید‌ آمده‌ است.‌ تایید‌ استادان‌ طراز‌ اول‌ خوشنویسی‌ نظیر‌ سلطان‌ علی‌ مشهدی‌ در‌ <صراط‌ السطور>‌ از‌ مرغوبیت‌ خاص‌ این‌ کاغذ‌ خبر‌ می‌دهد.
کیفیت‌ مناسب‌ این‌ کاغذ‌ سبب‌ رونق‌ تجارت‌ آن‌ شد،‌ به‌ طوری‌ که‌ سمرقند‌ را‌ به‌ مرکز‌ تجارت‌ آن‌ تبدیل‌ کرد.‌ حتی‌ مرغوبیت‌ این‌ کاغذ‌ منجر‌ به‌ گرانی‌ آن‌ گردید،‌ به‌ طوری‌ که‌ از‌ انواع‌ مختلف‌ آن‌ در‌ همه‌ جا،‌ با‌ رغبت‌ و‌ تحسین‌ استقبال‌ می‌شد‌ و‌ در‌ اندازه‌های‌ مختلف‌ کاربرد‌ پیدا‌ کرده‌ و‌ به‌ تمام‌ بلاد‌ اسلامی‌ صادر‌ می‌ شد.‌
کاغذ‌ سمرقندی‌ و‌ کیفیت‌ جهانگیر‌ آن‌ سبب‌ شد‌ تا‌ کشورهای‌ مسلمان‌ آن‌ روزگار،‌ همیشه‌ ترجیح‌ دهند‌ برای‌ خلق‌ آثار‌ ماندگار،‌ از‌ آن‌ استفاده‌ کنند.‌
حتی‌ وقتی‌ بایسنقر‌ میرزا‌ تصمیم‌ به‌ کتابت‌ قرآن‌ معروف‌ و‌ عظیم‌ بایسنقر‌ گرفت،‌ دستور‌ داد‌ تا‌ کاغذگران‌ سمرقندی،‌ تمامی‌ تجربه‌ و‌ همت‌ خویش‌ را‌ به‌ کار‌ بگیرند‌ تا‌ بتوانند‌ صفحاتی‌ عظیم‌ از‌ این‌ کاغذ‌ را‌ پدید‌ آورند‌ و‌ امروز‌ شاهد‌ بقایای‌ این‌ قرآن‌ عظیم‌ بایسنقری‌ در‌ کتابخانه‌ مرکزی‌ آستان‌ قدس‌ رضوی‌ در‌ ابعاد‌ هر‌ صفحه‌ ۱۰۱‌ *۱۷۷‌ سانتی‌متر‌ با‌ مقیاس‌ امروز‌ هستیم‌ که‌ بزرگ‌ تر‌ از‌ کاغذهای‌ صنعتی‌ استاندارد‌ امروزین‌ است.‌
● کاغذ‌ بخارایی‌
دومین‌ کاغذ‌ تولیدی‌ ایرانیان‌ است‌ که‌ در‌ کارگاه‌های‌ کاغذسازی‌ بخارا‌ رواج‌ پیدا‌ کرد‌ و‌ به‌ همین‌ ترتیب،‌ نام‌ گذاری‌ کاغذ،‌ منسوب‌ به‌ مراکز‌ تولیدی‌ آن‌ شد.
● کاغذهای‌ طاهری‌
به‌ دستور‌ طاهر‌ دوم،‌ از‌ امرای‌ نیشابور،‌ و‌ همین‌ طور‌ کاغذ‌ طلحی‌ به‌ دستور‌ طلحه‌ بن‌ طاهر،‌ از‌ امرای‌ طاهری،‌ ساخته‌ شد.
● کاغذ‌ مامونی‌
به‌ نظر‌ می‌ رسد‌ از‌ انواع‌ کاغذهایی‌ است‌ که‌ به‌ دستور‌ فضل‌ برمکی‌ در‌ مرو‌ ساخته‌ می‌شد.
● کاغذ‌ نوحی‌
از‌ انواع‌ کاغذهای‌ خراسانی‌ است‌ که‌ نوح‌ بن‌ منصور‌ سامانی‌ در‌ ساخت‌ و‌ ترویج‌ آن‌ نقش‌ موثری‌ داشته‌ و‌ به‌ همین‌ نام‌ هم‌ شهرت‌ پیدا‌ کرده‌ است.
● کاغذ‌ منصوری‌
در‌ خراسان‌ تاکنون‌ از‌ دو‌ نوع‌ کاغذ‌ منصوری‌ یاد‌ شده‌ است‌ که‌ اولین‌ آن‌ منسوب‌ به‌ منصور‌ سامانی‌ است‌ و‌ دیگری‌ کاغذی‌ است‌ خراسانی‌ که‌ توسط‌ کاغذگر‌ هنرمندی‌ به‌ نام‌ منصور‌ کاغذی‌ ساخته‌ شده‌ است‌ و‌ شاید‌ در‌ زمره‌ معدود‌ نمونه‌هایی‌ از‌ کاغذسازی‌ باشد.
● کاغذ‌ فرعونی‌
برخلاف‌ اسم‌ آن،‌ از‌ انواع‌ کاغذهای‌ خراسانی‌ است‌ که‌ تا‌ سده‌ پنجم‌ هجری‌ رواج‌ داشته‌ و‌ رقیب‌ سرسخت‌ کاغذ‌ مصری‌ بوده‌ است.‌ تاریخ‌ و‌ سابقه‌ ساخت‌ آن‌ را‌ تا‌ نیمه‌ اول‌ سده‌ دوم‌ هجری‌ ذکر‌ کرده‌ اند.
● نوآوری های‌ ایرانیان‌ در‌ کاغذ‌ سازی‌
ایرانیان‌ مسلمان‌ در‌ کار‌ بهبود‌ ساختن‌ کاغذ‌ به‌ نوآوری‌های‌ جالبی‌ دست‌ پیدا‌ کرده‌ بودند‌ که‌ به‌ چند‌ مورد‌ اشاره‌ می‌شود:
۱‌) آهار‌ زدن‌ به‌ کاغذ‌ :‌ ایرانیان‌ که‌ در‌ کار‌ ساختن‌ کاغذ‌ پوستی(پارشمن)‌ تجربه‌های‌ زیادی‌ داشتند‌ کوشیدند‌ آن‌ تجربه‌ها‌ را‌ در‌ ساختن‌ کاغذ‌ جدید‌ نیز‌ به‌ کار‌ گیرند.‌ از‌ این‌ رو،‌ به‌ کاغذ‌ نشاسته‌ گندم‌ می‌زدند‌ که‌ سطح‌ کاغذ‌ را‌ برای‌ نوشتن‌ با‌ جوهر‌ مناسب‌تر‌ می‌کرد.
۲)‌ بهره‌گیری‌ از‌ آب‌دنگ‌ :‌ این‌ دستگاه‌ کوبه‌ای،‌ پتک‌ ‌مانند‌ بود‌ که‌ با‌ چرخاب‌ به‌ حرکت‌ در‌ می‌آمد‌ و‌ از‌ آن‌ برای‌ خرد‌ کردن‌ تکه‌های‌ بزرگ‌ چوب‌ بهره‌ می‌گرفتند.‌
۳) بهره‌گیری‌ از‌ قالب‌ خیزران‌ :‌ نوارهایی‌ از‌ چوپ‌ خیزران‌ را‌ مانند‌ حصیر‌ به‌ هم‌ می‌بافتند‌ و‌ برگه‌های‌ کاغذ‌ خیس‌ را‌ ‌ برای‌ آبکشی‌ روی‌ آن‌ می‌گذاشتند‌ و‌ پس‌ از‌ این‌ که‌ آب‌ آن‌ گرفته‌ شد‌ در‌ حالی‌ که‌ ورقه‌ هنوز‌ مرطوب‌ بود،‌ آن‌ را‌ برمی‌داشتند.
این‌ کار‌ به‌ سازنده‌ کاغذ‌ امکان‌ می‌داد‌ به‌ طور‌ پیاپی‌ ورقه‌های‌ کاغذ‌ را‌ روی‌ همان‌ یک‌ قالب‌ آبکشی‌ کند.‌ پیش‌ از‌ آن،‌ ورقه‌ کاغذ‌ را‌ روی‌ پارچه‌ درشت‌ ‌بافی‌ پهن‌ می‌کردند،‌ اما‌ تا‌ زمان‌ خشک‌ شدن‌ ورقه‌ کاغذ،‌ نمی‌توانستند‌ آن‌ را‌ از‌ روی‌ پارچه‌ بردارند.‌
۴) ‌ بهبود‌ کاغذ‌ و‌ بازیافت‌ آن‌ :‌ افزودن‌ موادی‌ مانند‌ بزرک،‌ پنبه‌ و‌ کهنه‌ پاره‌های‌ کتان‌ به‌ ترکیب‌ کاغذ‌ و‌ هم‌چنین‌ بهره‌گیری‌ از‌ خرده‌ پاره‌های‌ کاغذ‌ و‌ پارچه‌های‌ کهنه‌ که‌ در‌ بهبود‌ کاغذ‌ سودمند‌ بود‌ و‌ شیوه‌ای‌ از‌ بازیافت‌ نیز‌ به‌ حساب‌ می‌ آمد.
۵)‌ کاغذ‌ رنگی:‌ در‌ برخی‌ دست‌نوشته‌های‌ نویسندگان‌ مسلمان‌ دستورهایی‌ برای‌ ساختن‌ کاغذ‌ به‌ رنگ‌های‌ قرمز،‌ سبز،‌ آبی،‌ صورتی،‌ زرد،‌ پیازی‌ و‌ ارغوانی‌ وجود‌ دارد‌ و‌ حتی‌ نوشته‌ شده‌ است‌ که‌ چگونه‌ می‌توان‌ کاری‌ کرد‌ که‌ برگه‌های‌ کاغذ‌ کهنه‌ و‌ دیرین‌ به‌ نظر‌ برسند.
● روش‌های‌ الوان‌ سازی‌
الوان‌ سازی‌ کاغذ‌ که‌ از‌ ابداعات‌ هنرمندان‌ ایرانی‌ است،‌ به‌ گونه‌های‌ متفاوت‌ انجام‌ می‌شده‌ است:‌
الف)‌ استفاده‌های‌ خود‌ رنگی‌ در‌ خمیر‌ کاغذ‌
ب) روش‌های‌ افشان‌ یا‌ رنگ‌ افشانی‌
ج)‌ روش‌های‌ غرقابی‌
د)‌ روش‌های‌ ابر‌ و‌ باد‌ یا‌ ابری‌ سازی‌
الف) استفاده‌های‌ خود‌ رنگی‌ در‌ خمیر‌ کاغذ:
‌ استفاده‌ از‌ رنگ‌ گیاه‌ برای‌ کاغذ‌ از‌ تجارب‌ قدیمی‌ ایرانیان‌ است‌ که‌ نمونه‌ آن‌ کاغذ‌ کاهی‌ است‌ و‌ آن‌ استفاده‌ از‌ کاه‌ گیاه‌ گندم‌ برای‌ ماده‌ اولیه‌ خمیر‌ کاغذ‌ است.‌ مواد‌ نشاسته‌ ای‌ و‌ لعابی‌ موجود‌ در‌ ساقه‌ گندم‌ سبب‌ آهاری‌ شدن‌ آن‌ می‌شود.‌
از‌ همین‌ خاصیت‌ استفاده‌ می‌شد‌ و‌ کاغذهایی‌ برای‌ طراحی‌ و‌ نقاشی‌ پدید‌ می‌آوردند‌ که‌ امروز‌ نوع‌ ماشینی‌ آن‌ <کاغذ‌ گراف>‌ نام‌ دارد.‌
گاهی‌ در‌ دوران‌ کاغذسازی‌ ایرانیان،‌ از‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ محلول‌ در‌ آب،‌ مانند‌ حنایی‌ و‌ زعفرانی‌ استفاده‌ می‌شد.‌ بدین‌ ترتیب،‌ رنگ‌ به‌ جای‌ سطح‌ کاغذ‌ در‌ متن‌ خمیر‌ قرار‌ داشت‌ و‌ نه‌ تنها‌ بر‌ دوام‌ کاغذ‌ می‌افزود،‌ بلکه‌ از‌ هجوم‌ قارچ‌ها‌ و‌ سایر‌ آفات‌ کاغذ‌ و‌ کتاب‌ جلوگیری‌ می‌کرد.‌
ب)‌ افشان‌ به‌ معنی‌ پراکندن‌ رنگ‌ محلول‌ به‌ صورت‌ ذرات‌ ریز‌ بر‌ روی‌ اجسام‌ است‌ به‌ هر‌ وسیله‌ ای‌ که‌ ممکن‌ باشد.‌
در‌ طول‌ تاریخ‌ از‌ ابزارهای‌ متفاوت‌ مانند‌ قلم‌ موی‌ افشانگر‌ که‌ آن‌ را‌ خامه‌ افشان‌ هم‌ گفته‌ اند‌ و‌ نیز‌ ابزاری‌ به‌ نام‌ فوتک‌ و‌ ابزارهای‌ موسوم‌ به‌ ایربراش‌ استفاده‌ شده‌ است؛‌ اما‌ در‌ کتاب‌ سازی‌ و‌ نگارگری‌ افشانگر‌ باید‌ با‌ همان‌ قلم‌ موی‌ مخصوص‌ باشد‌ و‌ ابزارهای‌ مدرن‌ نظیر‌ فوتک‌ و‌ ایربراش‌ کاربردی‌ نمی‌ توانند‌ داشته‌ باشند.‌
روش‌های‌ رنگ‌ افشانی‌ هم‌ بستگی‌ به‌ نوع‌ کار‌ هنری‌ و‌ همین‌ طور‌ توانایی‌های‌ خاص‌ هنرمند‌ دارد‌ که‌ بهتر‌ است‌ با‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ یا‌ آبرنگ‌ استفاده‌ شود.
علاوه‌ بر‌ انواع‌ رنگ‌های‌ محلول‌ در‌ آب،‌ از‌ طلای‌ حل‌ کرده‌ هم‌ استفاده‌ می‌شود‌ که‌ در‌ این‌ صورت‌ آن‌ را‌ زرافشانی‌ گویند.‌ افشان‌ زر‌ و‌ نیز‌ افشان‌ نقره‌ را‌ هم‌ به‌ تناسب‌ کار‌ در‌ این‌ حوزه‌ به‌ کار‌ ‌ می‌برند.‌
ج) در‌ روش‌های‌ غرقابی،‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ را‌ پس‌ از‌ آماده‌ سازی‌ در‌ ظرفی‌ پهن‌ می‌ریزند‌ و‌ اوراق‌ مورد‌ نیاز‌ را‌ در‌ محلول‌ آماده‌ شناور‌ و‌ سپس‌ آویزان‌ می‌کنند‌ تا‌ خشک‌ شود.‌
د) روش‌های‌ ابری‌ سازی‌ یا‌ ابر‌ و‌ باد‌ :‌ اساس‌ رنگ‌ آمیزی‌ بدین‌ گونه‌ است‌ که‌ در‌ ظرفی‌ بزرگ‌ نشاسته‌ حل‌ شده‌ را‌ می‌ریزند‌ و‌ بر‌ آن‌ از‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ یا‌ جسمی‌ رقیق‌ شده‌ به‌ صورت‌ چند‌ قطره‌ ریز‌ یا‌ درشت‌ می‌افشانند‌ و‌ کاغذ‌ را‌ برای‌ لحظه‌ای‌ کوتاه‌ بر‌ آن‌ قرار‌ می‌دهند‌ و‌ سریعا‌ برمی‌ دارند‌ و‌ در‌ محلی‌ قرار‌ می‌دهند‌ تا‌ خشک‌ شود.‌
بعد‌ از‌ خشک‌ شدن‌ با‌ اتوی‌ نیم‌ گرم،‌ کاغذها‌ را‌ صاف‌ می‌کنند.‌ ابری‌ سازی‌ هم‌ انواع‌ مختلفی‌ دارد‌ که‌ نتیجه‌ تجربه‌ و‌ ابتکارات‌ هنرمندان‌ است.‌
● صنعت‌ کاغذ‌ سازی‌ در‌ دوران‌ معاصر
در‌ دوره‌ قاجار‌ به‌ دلایل‌ مختلف‌ نظیر‌ رقابت‌ روسیه‌ و‌ انگلیس‌ بر‌ سر‌ منافعی‌ که‌ در‌ ایران‌ داشتند‌ و‌ بی‌لیاقتی‌ و‌ بی‌کفایتی‌ دولت‌ وقت،‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ رونقی‌ نداشته‌ است.
در‌ زمان‌ سلطنت‌ رضا‌ خان‌ نیز‌ کاغذ‌ مورد‌ نیاز‌ از‌ کشور‌های‌ روسیه،‌ سوئد،‌ آلمان‌ و‌ رومانی‌ خریداری‌ می‌ شد.
کوشش‌ برای‌ احداث‌ یک‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ در‌ ایران‌ کم‌ و‌ بیش‌ ادامه‌ یافت‌ تا‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۴‌ هجری‌ شمسی‌ مقدمات‌ ایجاد‌ اولین‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ به‌ منظور‌ تولید‌ کاغذ‌ چاپ‌ و‌ تحریر‌ با‌ استفاده‌ از‌ تفاله‌ نیشکر‌ در‌ هفت‌ تپه‌ خوزستان‌ به‌ ظرفیت‌ ۱۰۰‌ تن‌ در‌ روز‌ فراهم‌ گشت‌ و‌ سر‌ انجام‌ شرکت‌ کاغذ‌ پارس‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۶‌ هجری‌ شمسی‌ تاسیس‌ شد.
‌ این‌ شرکت‌ با‌ ظرفیت‌ اولیه‌ ۳۵‌ هزار‌ تن‌ کاغذ‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۹‌ آغاز‌ به‌ کار‌ کرد‌ و‌ در‌ این‌ سال‌ به‌ تولید‌ ۱۲۳۰۰‌ تن‌ کاغذ‌ چاپ‌ و‌ تحریر‌ دست‌ یافت.
در‌ سال‌ ۱۳۵۲،‌ بزرگ‌ترین‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ ایران‌ به‌ نام‌ مجتمع‌ صنایع‌ چوب‌ و‌ کاغذ‌ ایران(چوکا)‌ با‌ مشارکت‌ وزارت‌ صنایع‌
(۶۰‌ درصد‌ سهام)‌ وزارت‌ کشاورزی‌ و‌ عمران‌ روستایی(۴۰‌ درصد‌ سهام)‌ در‌ کیلومتر‌ شش‌ جاده‌ رضوان‌شهر‌ به‌ تالش‌ بنیان‌گذاری‌ شد‌ و‌ در‌ سال‌ ۱۳۵۷‌ کار‌ خود‌ را‌ آغاز‌ کرد.‌
اوج‌ گیری ‌ انقلاب‌ اسلامی‌ به‌ بسته‌ ‌شدن‌ بسیاری‌ از‌ ‌ کارخانه‌ها‌ از‌ جمله‌ همین‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ انجامید‌ که‌ بیش‌تر‌ از‌ سوی‌ خارجی‌‌ها‌ اداره‌ می‌شد.‌
از‌ سال‌ ۱۳۶۱‌ تلاش‌های‌ برنامه‌ریزی‌ شده‌ای‌ برای‌ راه‌ اندازی‌ دوباره‌ تولید‌ کاغذ‌ آغاز‌ شد‌ و‌ با‌ تحویل‌ کارخانه‌ به‌ سازمان‌ صنایع‌ ملی‌ ایران‌ در‌ سال‌ ۱۳۶۴،‌ این‌ تلاش‌ها‌ به‌ بار‌ نشست‌ و‌ فعالیت‌ این‌ کارخانه‌ آغاز‌ شد.‌
بعدها‌ مراکز‌ دیگری ‌ از‌ جمله‌ شرکت‌ صنایع‌ چوب‌ و‌ کاغذ‌ مازندران‌ در‌ سال‌ ۱۳۷۶‌ راه‌ اندازی‌ شد‌ که‌ به‌ عنوان‌ تولید‌ کننده‌ کاغذ‌ در‌ ایران‌ با‌ ظرفیت‌ ۱۷۵۰۰۰‌ تن‌ (‌ شامل‌ ۹۰۰۰۰‌ تن‌ کاغذ‌ روزنامه‌ و‌ چاپ‌ و‌ تحریر‌ و‌ ۸۵۰۰۰‌ تن‌ کاغذ‌ فلوتینگ‌ )‌ ‌ فعالیت‌ دارد.‌
‌ کاغذ‌ به‌ طور‌ عمده‌ از‌ الیاف‌ بافته‌ شده‌ سلولزی‌ تشکیل‌ شده‌ است.‌ این‌ الیاف‌ از‌ چوب‌ و‌ منابع‌ گیاهی‌ دیگر‌ تهیه‌ می‌شود.
به‌ جز‌ الیاف‌ سلولزی‌ بیش‌ از‌ ۳۰‌ درصد‌ وزن‌ کاغذ‌ از‌ افزودنی‌هایی‌ مانند‌ :‌ مواد‌ معدنی،‌ مواد‌ شیمیایی‌ و‌ مواد‌ سفید‌ کننده‌ تشکیل‌ می‌شود.‌
احداث‌ کارخانه‌ صنایع‌ چوب‌ و‌ کاغذ‌ مازندران‌ در‌ سال‌های‌ اخیر‌ و‌ وجود‌ کارخانجاتی‌ نظیر‌ نئوپان،‌ فیبر،‌ ...‌ نیاز‌ به‌ چوب‌ را‌ روز‌ به‌ روز‌ افزایش‌ داده‌ است.‌ منبع‌ اصلی‌ تولید‌ چوب‌ کشورمان‌ همان‌ ۹/‌۱‌ میلیون‌ هکتار‌ جنگل‌ های‌ شمال‌ کشور‌ است‌ که‌ درصد‌ قابل‌ توجهی‌ از‌ آن‌ دارای‌ وضعیت‌ مخروبه‌ و‌ نیمه‌ مخروبه‌ است.‌
در‌ چنین‌ شرایطی‌ ناگزیر‌ باید‌ منابع‌ دیگری‌ را‌ جستجو‌ کرد‌ تا‌ بتواند‌ جایگزین‌ گونه‌های‌ بومی‌ شمال‌ کشور‌ شود‌ و‌ فشار‌ وارده‌ به‌ جنگل‌های‌ طبیعی را‌ کاهش‌ دهد.
کاغذ‌ و‌ مقوای‌ باطله‌ مهم‌ ترین‌ بخش‌ مواد‌ اولیه‌ را‌ در‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ تشکیل‌ می‌دهند.
کاغذ‌ باطله‌ از‌ نظر‌ اقتصادی‌ برای‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ از‌ اهمیت‌ ویژه‌ای‌ برخوردار‌ است‌ و‌ نقش‌ عمده‌ای‌ در‌ حفظ‌ محیط‌ زیست‌ و‌ جلوگیری‌ از‌ قطع‌ درختان‌ به‌ عنوان‌ مواد‌ اولیه‌ ایفا‌ می‌کند.
در‌ اغلب‌ کارخانه‌های‌ کاغذسازی‌ از‌ خمیر‌ کاغذ‌ بازیافتی‌ به‌ عنوان‌ بخشی‌ از‌ خمیر‌ تهیه‌ شده‌ برای‌ تولید‌ کاغذ‌ و‌ مقوا‌ استفاده‌ می‌کنند.‌ برای‌ مثال‌ بیش‌ از‌ نیمی‌ از‌ مجموع‌ الیاف‌ مورد‌ استفاده‌ در‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ انگلستان‌ را‌ کاغذ‌های‌ باطله‌ و‌ بازیافتی‌ تشکیل‌ می‌دهند.‌
‌ پی‌نوشت:
۱-‌ خبرنامه‌ فرهنگستان‌ هنر.‌ شماره‌ ۴۸
‌ منابع‌ :
‌ ۱-‌ دهخدا،‌ علی‌اکبر.‌ لغت‌نامه(واژه‌ کاغذ،‌ توز‌ و‌ خدنگ)،‌ انتشارات‌ دانشگاه‌ تهران،‌ ۱۳۷۷
۲-‌ هونکه،‌ زیگرید.‌ فرهنگ‌ اسلام‌ در‌ اروپا،‌ ترجمه‌ مرتضی‌ رهبانی،‌ دفتر‌ نشر‌ فرهنگ‌ اسلامی،‌ چاپ‌ چهارم‌ ۱۳۷۳
۳-‌ یوسف‌حسن،‌ احمد/‌‌هیل،‌ دانالد.‌ تاریخ‌ مصور‌ تکنولوژی‌ اسلامی.‌ ناصر‌ موفقیان.‌ انتشارات‌ علمی‌ و‌ فرهنگی،‌ ۱۳۷۵
۴-‌ ذکاء،‌ یحیی.‌ هنر‌ کاغذبری‌ در‌ ایران(قطاعی)‌ نشر‌ و‌ پژوهش‌ فرزان‌ روز،‌ ۱۳۷۹
۵-‌ محمد‌ بن‌ اسحاق‌ (ابن‌ الندیم)،‌ <الفهرست>،‌ ترجمه‌ مرحوم‌ محمدرضا‌ تجدد،‌ به‌ کوشش‌ مهین‌ جهانبگلو‌ (تجدد)،‌ تهران،‌ انتشارات‌ امیرکبیر،‌ ۱۳۶۶
۶-‌ حبیبی،‌ عبدالحی،‌ <هنر‌ عهد‌ تیموریان>،‌ انتشارات‌ بنیاد‌ فرهنگ‌ ایران‌ (سابق)،‌ تهران،‌ ۱۳۵۵
۷-‌ خبرنامه‌ فرهنگستان‌ هنر.‌ شماره‌ ۴۸
منبع : مجله صنعت چاپ

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
دارو و درمان    درمان    جراحی    سوختگی ها و سایر آسیب های حرارتی    سوختگی   
تغذیه    تغذیه در دوران های مختلف زندگی    تغذیه دوران نوجوانی و جوانی    مشکلات تغذیه ای دوران نوجوانی   
صنعت توریسم    جامعه شناسی و روانشناسی جهانگردی    همزمانی پیدایش جهانگردی در جوامع صنعتی    ایام فراغت    اوقات فراغت نظریه اجتماعی   
علوم و مبانی تربیت بدنی و ورزش    علوم تربیت بدنی و ورزش    رشد و تکامل و یادگیری حرکتی    رشد و تکامل    آمادگی جسمانی    رشد استقامت قلبی - تنفسی    واکنش های فیزیولوژیک نسبت به ورزش و فعالیت بلندمدت    تمرینات   
شعر و ادب    محتشم کاشانی    دیوان اشعار    غزلیات   
ارتباطات    اصول خبررسانی    روزنامه نگاری توسعه    جایگاه، رسالت و مسئولیت اجتماعی روزنامه    شیوه های روزنامه نگاری    روزنامه نگاری توسعه    معیارهای اخبار توسعه   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    دامپروری    انواع دام    پرورش گوسفند    نژادهای گوسفند    نژادهای با پشم متوسط (Medium wool Breeds)   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی    دره ها و تنگه ها   
شعر و ادب    عراقی    دیوان اشعار    غزلیات   
شعر و ادب    امیر خسرو دهلوی    گزیده اشعار    خسرو و شیرین   


کلمات در حال جستجو
حمید روحانی    علی مطهری    حجتیه    عطریانفر    بورس    بازار سرمایه    اینترنت    موبایل    اسرائیل    حماس    غزه    روحانی    فرهنگ    هنر   



خلاصه رسانه‌ها
یک میلیارد از بدهی‌‌های معاونت هنری را داده‌ایم/ 3 میلیارد طلب تئاتری‌ها از دولت - معاون هنری وزیر ارشاد با اشاره به اینکه از ابتدای سالجاری تاکنون یک میلیارد از بدهی‌های قبلی این معاونت پرداخت شده است، از دریافت یک میلیارد دیگر از دولت در آینده خبر ...
بازتاب حضور گسترده مردم در راهپیمایی روز قدس در مطبوعات جهان - بازتاب حضور گسترده مردم ایران در روز جهانی قدس و اشاره به شعارهای مطرح شده در این روز، درخواست مردم ایران از فلسطینی ها برای ادامه مبارزه با رژیم اسرائیل، توجه مطبوعات اسرائیلی به حضور مردم در روز قدس، درخواست آژانس بین المللی انرژی اتمی برای بودجه بیشتر جهت نظارت بر برنامه هسته ای ایران و گزارش جدید از تولید گاز طبیعی در ایران، از جمله مهمترین مطالب امروز مطبوعات جهان درباره ایران است.
استقلال لیگ برتر را چگونه آغاز می کند؟/ آبی پوشان شکست ناپذیر در هفته اول - لیگ برتر - در تاریخ لیگ برتر، تیم استقلال تهران هرگز فصل را با شکست آغاز نکرده است.
انجام مستحبات نورانيت خاصی برای انسان به ارمغان مى‌آورد/ مستحبات و نوافل نگهبان واجبات است - خبرگزاری مهر ـ گروه دین و اندیشه: در دعاي روز بيست و هشتم ماه مبارک رمضان می خوانیم: أَللّـهُمَّ وَفِّرْ حَظّى فيهِ مِنَ النَّوافِلِ وَ أَكْرِمْـنى فيـهِ بِاِحْـضـارِ ...
چرا دوشنبه عید فطر نیست؟ - نجوم - هلال ماه شوال ۱۴۳۵ هجری قمری در غروب روز یک‌شنبه ۵ مرداد ۱۳۹۳/ ۲۷ جولای ۲۰۱۴ در اقیانوسیه، آسیا، اروپا، شمال و مرکز آفریقا و آمریکای شمالی دیده نمی‌شود.
گوشی فلزی جدید هوآوی با نمایشگر 5.5 اینچی - سخت افزار - آنچه مشاهده می‌کنید گوشی هوشمند جدید هوآوی موسوم به Huawei C199 با بدنه فلزی است که از رگلاتور بی‌سیم چینی - تینا- اجازه ورود به بازار را گرفته است.
عملکرد پرسپولیس با سرمربی گری افشین پیروانی /7 پیروزی تحت تاثیر شعارهای منفی - لیگ برتر - افشین پیروانی دوباره به پرسپولیس برگشت. این، سومین پست پیروانی در جمع سرخپوشان است.
ده فرمان CMD که هر کاربر ویندوز باید بداند! - مایکروسافت ابزار command line را هرچند به آهستگی اما به شکل مداوم در کنار ویندوز به تکامل رسانده است. اما از آنجایی که این ابزار یک ابزار مبتنی بر Text و اولیه است که تقریبا در سیستم عامل های مدرن دوره آن به سر آمده است، این امر بی دلیل نیست. هنوز فرامینی در این ابزار وجود دارند که در بسیاری از موارد به شدت کاربردی هستند و هر کاربر ویندوز باید با آنها آشنا باشد.
موافقت تل آویو و گروههای مقاومت با آتش بس 12 ساعته/ هلاکت 11 نظامی صهیونیست در روز جمعه - رسانه های خارجی از موافقت رژیم صهیونیستی و گروههای مقاومت فلسطین با آتش بس 12 ساعته از ساعت 8 صبح امروز خبر دادند.
ایران عمق استراتژیک فلسطین است/سکوت جهان اسلام مشوق اسرائیل در جنگ غزه - نماینده پارلمان لبنان، جمهوری اسلامی ایران را عمق استراتژیک فلسطین توصیف و اعلام کرد: سکوت جهان اسلام مشوق اسرائیل در جنگ غزه است.
ترسیم افق شکست صهیونیستها در جنگ غزه/ گرفتاری تل‌آویو در دو راهی شکست و انتحار - خبرگزاری مهر – گروه بین الملل: سید حسن نصرالله در روز جهانی قدس، پس از گذشت یک سال و اندی برای نخستین بار نه از طریق ویدئو کنفرانس بلکه به صورت حضوری به میان هواداران ...
وقتی قلیان بلای جان ایرانی ها می شود/ نگرانی پزشکان از سرعت رشد سرطان - مصرف قلیان در کشور از خط قرمز عبور کرده و دیگر نمی توان با توصیه های پزشکی، امیدوار بود که آمار مصرف کنندگان مواد دخانی کاهش یابد. شاید، بارزترین شاهد این ادعا، نگرانی ...
واکنش مجدد مطهری به اظهارات حجت الاسلام حمید روحانی - مجلس - علی مطهری به اظهارات حجت الاسلام سید حمید روحانی واکنش و به انتقاد های وی درباره مواضعش پاسخ داد.
شعار جمهوری اسلامی «هر فلسطینی یک رای» / مبارزه با رژیم صهیونیستی محور وحدت ملت ماست - امام جمعه موقت تهران گفت: مبارزه با رژیم صهیونیستی محور وحدت مسلمانان است و رژیم صهیونیستی باید نابود و جایگزین آن رژیمی شود که با رفراندوم و رای آنهایی که در این منطقه ...
بازگشت اسطوره چلسی به استمفوردبریج/ دروگبا بعد از 10 سال دوباره شاگرد مورینیو شد - فوتبال جهان - دیدیه دروگبا با امضای قراردادی یکساله به جمع آبی پوشان لندنی پیوست.
واکنش مخاطبان مهر به قرارداد فوتبالیست‌ها/ قرارداد دایی هزار برابر حقوق یک دکترای فیزیک! - خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: انتشار مبلغ قرارداد بازیکنان و اعضای کادر فنی تیم های حاضر در لیگ برتر که طی روزهای گذشته صورت گرفته واکنش های متفاوتی را به دنبال داشته است. ...
صاحبان فرهنگ و سیاست خود را قیم مردم ندانند/ جهان ملت ایران را به هنر و ادب می شناسد - حسن روحانی رئیس جمهور در دیدار با اهالی فرهنگ گفت: صاحبان فرهنگ و هنر و صاحبان قدرت و سیاست هر دو خادمان ملت هستند و هیچ یک از آنها نباید خود را بالا سر و قیم مردم ...
آنچه نصرالله در سخنرانی خود درباره غزه گفت - خاورمیانه - دبیرکل حزب الله لبنان طی سخنانی به مناسبت بزرگداشت روز جهانی قدس و همبستگی با ملت فلسطین با تاکید بر اینکه"مقاومت فلسطین در غزه با منطق مقاومت پیروز شده"به صهیونیست‌ها درباره تداوم جنگ و حرکت به سمت خودکشی هشدار داد.
تقدیر رئیس جمهور ازحضور شکوهمند مردم در راهپیمایی روز قدس - دولت - رئیس جمهور با تشکر از مردم به خاطر حضور در راهپیمایی روز قدس،گفت: اصحاب فرهنگ و هنر باید ملت ایران را به جهانیان به عنوان ملتی فرهنگ دوست معرفی و بشناسانند.
کشتار کودکان غزه نشانه ناتوانی ارتش اسرائیل است/مقاومت حرف آخر را می زند - دبیر کل حزب الله لبنان در سخنرانی که به مناسبت روز جهانی قدس انجام شد اظهار داشت: صهیونیست ها تاکنون در محو مسئله فلسطین و نابودی مقاومت ناکام ماندند.
فیلم: ساده‌ترین چیزها که ما را شبیه خوبان می‌کند - نخست اسماءالله‌الحسنی را خواهید شنید و در ادامه، نوای ربنا را می‌شنوید. نوای روح‌بخش اذان را با صدای حسین خانچی، دعای روزهای ماه مبارک رمضان و دعای روز بیست و هفتم مبارک را می‌شنوید. سپس سخنان حجت‌الاسلام زائری را خواهیم شنید و در ادامه نوای محسن چاووشی برای مردم مظلوم غزه را می‌شنوید
لوسیانو ادینیو به تراکتورسازی پیوست - لیگ برتر - ادینیو در لیگ برتر چهاردهم برای تراکتورسازان بازی خواهد کرد.
پایداری مقاومت در غزه معادله های جدیدی خلق خواهد کرد - دبیر کل حزب الله لبنان در ادامه سخنرانی خود در روز جهانی قدس اظهار داشت: پایداری مقاومت در غزه معادله های جدیدی خلق خواهد کرد.
سيدحسن نصرالله: ارتش اسرائیل یک ارتش کودک‌کش است - مقام نظامی اسرائیل گفته بود که ظرف 2 ساعت غزه را ، و ظرف 12 ساعت لبنان را تسخیر خواهد کرد، حالا این 2 ساعت غزه شده 18 روز، که هنوز هم تسخیر نشده!... تخریب مرقدها و ضریح های پیامبران الهی (ص) در موصل خطر تخریب مسجد الاقصی در قدس را در پی دارد.
کشتار کودکان غزه نشانه ناتوانی ارتش اسرائیل است/درباره تخریب مسجدالاقصی هشدار می دهم - دبیر کل حزب الله لبنان در ادامه سخنرانی خود در روز جهانی قدس، ارتش رژیم صهیونیستی را قاتل کودکان توصیف کرد و درباره تخریب مسجدالاقصی هشدار داد.
هنرمندان و ادبا در ضیافت افطار رئیس جمهور حاضر شدند - جمعی از اهالی فرهنگ و هنر در عرصه های مختلفی چون ادبیات، سینما، موسیقی، تئاتر، هنرهای تجسمی و موسیقی در برنامه ای با عنوان دیدار جمعی از برگزیدگان عرصه فرهنگ و هنر با ...
بورس بالاخره رشد کرد/ صعود بورس تهران را ببینید - بازار مالی - هفته گذشته بورس تهران پس از مدت ها نزول بالاخره طعم رشد شاخص را چشید.
بازتاب رسانه ای حضور میلیونی مردم ایران در راهپیمایی روز جهانی قدس - خبرگزاری مهر-گروه بین الملل: رسانه های جهان با اشاره به حضور میلیونی مردم ایران در راهپیمایی قدس تاکید کردند که ایرانیان، فلسطینی‌ ها را تشویق به مقاومت در برابر رژیم ...
صهیونیست ها در محو مسئله فلسطین ناکام ماندند/مقاومت حرف آخر را می زند - دبیر کل حزب الله لبنان در سخنرانی که به مناسبت روز جهانی قدس در حال انجام است اظهار داشت: صهیونیست ها تاکنون در محو مسئله فلسطین و نابودی مقاومت ناکام ماندند.
فیلم: ملت آزاده ایران غوغا به پا کرد - مردم کشورمان در یکی از گرم‌ترین روزهای تابستان، تعهدشان را نسبت به دفاع از مظلومیت و محکومیت جنگ به تصویر کشیدند و عمق نفوذ پیام مردم ایران، با این تنوع حضور، افزایش یابد.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved