ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / دوشنبه ۳ آذر ۱۳۹۳ / Monday, 24 November, 2014
کاغذ سازی در ایران‌

کاغذ سازی در ایران‌کاغذ،‌ ورقه‌ نازک‌ و‌ همواری‌ است‌ که‌ به‌ طور‌ معمول‌ از‌ الیاف‌ گیاهی‌ ساخته‌ می‌شود‌ و‌ به‌ طور‌ عمده‌ برای‌ نوشتن‌ و‌ چاپ‌ کردن‌ از‌ آن‌ استفاده‌ می‌شود.
به‌نظر می‌رسد واژه‌ کاغذ‌‌ از‌ زبان‌ سانسکریت‌ وارد‌ زبان‌ فارسی‌ شده‌ باشد.کاغذ‌ از‌ الیاف‌ به‌ هم‌ آمیخته‌ سلولز‌ تشکیل‌ می‌شود‌ که‌ از‌ سال‌ ۱۸۶۰‌ به‌ بعد‌ قسمت‌ عمده‌ کاغذ‌ جهان‌ از‌ چوب‌ و‌ مغز‌ آن‌ بدست‌ می‌آید.
ساخت‌ اولین‌ کاغذی‌ که‌ شبیه‌ کاغذهای‌ امروزی‌ بوده‌ است‌ به‌ فردی‌ چینی‌ بنام‌ تسای‌ لوآ‌ در‌ سال‌ ۱۰۵‌ میلادی‌ ‌ نسبت‌ داده‌ می‌شود.
چینی‌ها‌ در‌ ساختن‌ کاغذ‌ از‌ پوست‌ درخت‌ توت‌ استفاده‌ می‌کردند‌ و‌ بعدها‌ در‌ قرن‌ اول‌ و‌ دوم‌ میلادی،‌ گرد‌ فشرده‌ ساقه‌ خیزران‌ را‌ برای‌ تهیه‌ کاغذ‌ بکار‌ بردند.
در‌ اروپا‌ تا‌ حدود‌ قرن‌ اول‌ میلادی‌ از‌ کاغذ‌ پاپیروس‌ استفاده‌ می‌شد‌ ولی‌ در‌ آن‌ زمان‌ با‌ پیدایش‌ نوع‌ جدیدی‌ از‌ کاغذ‌ که‌ پارشمن‌ ‌ نامیده‌ می‌شد‌ رقابتی‌ بین‌ این‌ دو‌ نوع‌ کاغذ‌ بوجود‌ آمد.
بدین‌ ترتیب‌ تا‌ تهیه‌ کاغذ‌ به‌ صورت‌ امروزی‌ (‌ یعنی‌ تهیه‌ کاغذ‌ از‌ موادی‌ چون‌ الیاف‌ پارچه‌ و‌ چوب‌ )‌ برای‌ نوشتن‌ از‌ پارشمن‌ و‌ پاپیروس‌ استفاده‌ می‌شد.
● تاریخچه‌ کاغذسازی ‌در‌ ایران‌
تاریخ‌ ساخت‌ کاغذ‌ در‌ ایران‌ به‌ سال‌ ۱۳۴‌ هجری‌ قمری‌ (‌ ۷۵۱‌ میلادی‌ )‌ و‌ به‌ زمان‌ هجوم‌ چینیان‌ به‌ سمرقند‌ برمی‌گردد.‌ که‌ طی‌ آن،‌ ایرانیان‌ فن‌ کاغذسازی‌ را‌ از‌ اسیران‌ چینی‌ فرا‌ گرفتند.
طولی‌ نکشید‌ که‌ کاغذ‌های‌ تولیدی‌ ایران‌ به‌ قدری‌ شهرت‌ پیدا‌ کرد‌ که‌ از‌ طریق‌ کاروان‌ هایی‌ از‌ بغداد‌ و‌ دمشق‌ به‌ مصر‌ و‌ از‌ آنجا‌ در‌ امتداد‌ دریای‌ مدیترانه‌ به‌ آسیای‌ مرکزی‌ و‌ سپس‌ به‌ اروپا‌ برده‌ شد.‌
انواع‌ کاغذ‌ هایی‌ که‌ در‌ نسخ‌ خطی‌ ایران‌ بکار‌ می‌رفته‌ و‌ از‌ شهرت‌ خاصی‌ برخوردار‌ بوده‌ است‌ عبارتند‌ از‌ :‌(۱ )
۱)‌ کاغذ‌ آهاری‌
۲)‌ کاغذ‌ ابری‌
۳) کاغذ‌ ابریشمی‌
۴) کاغذ‌ پوست‌ دل‌ آهو‌
۵-) کاغذ‌ بغدادی
‌ ۶)‌ کاغذ‌ حنایی
‌ ۷) کاغذ‌ خراسانی‌
۸)‌ کاغذ‌ مقتایی‌
۹) کاغذ‌ دولت‌ آبادی‌
۱۰) کاغذ‌ عادل‌ شاهی‌
۱۱) کاغذ‌ سمرقندی‌
۱۲)‌ کاغذ‌ هندی‌
۱۳) کاغذ‌ خان‌ بالغ‌
۱۴)‌ کاغذ‌ بخارایی‌
۱۵)‌ کاغذ‌ اصفهانی‌
۱۶)‌ کاغذ‌ کشمیری‌
۱۷)‌ کاغذ‌ مصری‌
۱۸) کاغذ‌ ترکی‌
۱۹)‌ کاغذ‌ ترمه‌
۲۰)‌ کاغذ‌ فرنگی‌ جدید‌
مهم‌ ترین‌ کاغذ‌ هایی‌ که‌ توسط‌ مسلمین‌ ساخته‌ شد:
ـ کاغذ‌ سلیمانی‌ -‌ کاغذ‌ طلحی‌ -‌ کاغذ‌ نوحی‌ -‌ کاغذ‌ فرعونی‌ -‌ کاغذ‌ جعفری‌ -‌ کاغذ‌ طاهری‌ -‌ ‌ کاغذ‌ مامونی‌ -‌ کاغذ‌ منصوری‌
● کاغذ‌ سمرقندی‌
این‌ کاغذ‌ را‌ باید‌ نخستین‌ نمونه‌ کاغذ‌ ایرانی‌ دانست‌ که‌ برابر‌ نیازهای‌ کاتبان‌ ایرانی‌ و‌ شرایط‌ کتابت‌ با‌ قلم‌ نی‌ پدید‌ آمده‌ است.‌ تایید‌ استادان‌ طراز‌ اول‌ خوشنویسی‌ نظیر‌ سلطان‌ علی‌ مشهدی‌ در‌ <صراط‌ السطور>‌ از‌ مرغوبیت‌ خاص‌ این‌ کاغذ‌ خبر‌ می‌دهد.
کیفیت‌ مناسب‌ این‌ کاغذ‌ سبب‌ رونق‌ تجارت‌ آن‌ شد،‌ به‌ طوری‌ که‌ سمرقند‌ را‌ به‌ مرکز‌ تجارت‌ آن‌ تبدیل‌ کرد.‌ حتی‌ مرغوبیت‌ این‌ کاغذ‌ منجر‌ به‌ گرانی‌ آن‌ گردید،‌ به‌ طوری‌ که‌ از‌ انواع‌ مختلف‌ آن‌ در‌ همه‌ جا،‌ با‌ رغبت‌ و‌ تحسین‌ استقبال‌ می‌شد‌ و‌ در‌ اندازه‌های‌ مختلف‌ کاربرد‌ پیدا‌ کرده‌ و‌ به‌ تمام‌ بلاد‌ اسلامی‌ صادر‌ می‌ شد.‌
کاغذ‌ سمرقندی‌ و‌ کیفیت‌ جهانگیر‌ آن‌ سبب‌ شد‌ تا‌ کشورهای‌ مسلمان‌ آن‌ روزگار،‌ همیشه‌ ترجیح‌ دهند‌ برای‌ خلق‌ آثار‌ ماندگار،‌ از‌ آن‌ استفاده‌ کنند.‌
حتی‌ وقتی‌ بایسنقر‌ میرزا‌ تصمیم‌ به‌ کتابت‌ قرآن‌ معروف‌ و‌ عظیم‌ بایسنقر‌ گرفت،‌ دستور‌ داد‌ تا‌ کاغذگران‌ سمرقندی،‌ تمامی‌ تجربه‌ و‌ همت‌ خویش‌ را‌ به‌ کار‌ بگیرند‌ تا‌ بتوانند‌ صفحاتی‌ عظیم‌ از‌ این‌ کاغذ‌ را‌ پدید‌ آورند‌ و‌ امروز‌ شاهد‌ بقایای‌ این‌ قرآن‌ عظیم‌ بایسنقری‌ در‌ کتابخانه‌ مرکزی‌ آستان‌ قدس‌ رضوی‌ در‌ ابعاد‌ هر‌ صفحه‌ ۱۰۱‌ *۱۷۷‌ سانتی‌متر‌ با‌ مقیاس‌ امروز‌ هستیم‌ که‌ بزرگ‌ تر‌ از‌ کاغذهای‌ صنعتی‌ استاندارد‌ امروزین‌ است.‌
● کاغذ‌ بخارایی‌
دومین‌ کاغذ‌ تولیدی‌ ایرانیان‌ است‌ که‌ در‌ کارگاه‌های‌ کاغذسازی‌ بخارا‌ رواج‌ پیدا‌ کرد‌ و‌ به‌ همین‌ ترتیب،‌ نام‌ گذاری‌ کاغذ،‌ منسوب‌ به‌ مراکز‌ تولیدی‌ آن‌ شد.
● کاغذهای‌ طاهری‌
به‌ دستور‌ طاهر‌ دوم،‌ از‌ امرای‌ نیشابور،‌ و‌ همین‌ طور‌ کاغذ‌ طلحی‌ به‌ دستور‌ طلحه‌ بن‌ طاهر،‌ از‌ امرای‌ طاهری،‌ ساخته‌ شد.
● کاغذ‌ مامونی‌
به‌ نظر‌ می‌ رسد‌ از‌ انواع‌ کاغذهایی‌ است‌ که‌ به‌ دستور‌ فضل‌ برمکی‌ در‌ مرو‌ ساخته‌ می‌شد.
● کاغذ‌ نوحی‌
از‌ انواع‌ کاغذهای‌ خراسانی‌ است‌ که‌ نوح‌ بن‌ منصور‌ سامانی‌ در‌ ساخت‌ و‌ ترویج‌ آن‌ نقش‌ موثری‌ داشته‌ و‌ به‌ همین‌ نام‌ هم‌ شهرت‌ پیدا‌ کرده‌ است.
● کاغذ‌ منصوری‌
در‌ خراسان‌ تاکنون‌ از‌ دو‌ نوع‌ کاغذ‌ منصوری‌ یاد‌ شده‌ است‌ که‌ اولین‌ آن‌ منسوب‌ به‌ منصور‌ سامانی‌ است‌ و‌ دیگری‌ کاغذی‌ است‌ خراسانی‌ که‌ توسط‌ کاغذگر‌ هنرمندی‌ به‌ نام‌ منصور‌ کاغذی‌ ساخته‌ شده‌ است‌ و‌ شاید‌ در‌ زمره‌ معدود‌ نمونه‌هایی‌ از‌ کاغذسازی‌ باشد.
● کاغذ‌ فرعونی‌
برخلاف‌ اسم‌ آن،‌ از‌ انواع‌ کاغذهای‌ خراسانی‌ است‌ که‌ تا‌ سده‌ پنجم‌ هجری‌ رواج‌ داشته‌ و‌ رقیب‌ سرسخت‌ کاغذ‌ مصری‌ بوده‌ است.‌ تاریخ‌ و‌ سابقه‌ ساخت‌ آن‌ را‌ تا‌ نیمه‌ اول‌ سده‌ دوم‌ هجری‌ ذکر‌ کرده‌ اند.
● نوآوری های‌ ایرانیان‌ در‌ کاغذ‌ سازی‌
ایرانیان‌ مسلمان‌ در‌ کار‌ بهبود‌ ساختن‌ کاغذ‌ به‌ نوآوری‌های‌ جالبی‌ دست‌ پیدا‌ کرده‌ بودند‌ که‌ به‌ چند‌ مورد‌ اشاره‌ می‌شود:
۱‌) آهار‌ زدن‌ به‌ کاغذ‌ :‌ ایرانیان‌ که‌ در‌ کار‌ ساختن‌ کاغذ‌ پوستی(پارشمن)‌ تجربه‌های‌ زیادی‌ داشتند‌ کوشیدند‌ آن‌ تجربه‌ها‌ را‌ در‌ ساختن‌ کاغذ‌ جدید‌ نیز‌ به‌ کار‌ گیرند.‌ از‌ این‌ رو،‌ به‌ کاغذ‌ نشاسته‌ گندم‌ می‌زدند‌ که‌ سطح‌ کاغذ‌ را‌ برای‌ نوشتن‌ با‌ جوهر‌ مناسب‌تر‌ می‌کرد.
۲)‌ بهره‌گیری‌ از‌ آب‌دنگ‌ :‌ این‌ دستگاه‌ کوبه‌ای،‌ پتک‌ ‌مانند‌ بود‌ که‌ با‌ چرخاب‌ به‌ حرکت‌ در‌ می‌آمد‌ و‌ از‌ آن‌ برای‌ خرد‌ کردن‌ تکه‌های‌ بزرگ‌ چوب‌ بهره‌ می‌گرفتند.‌
۳) بهره‌گیری‌ از‌ قالب‌ خیزران‌ :‌ نوارهایی‌ از‌ چوپ‌ خیزران‌ را‌ مانند‌ حصیر‌ به‌ هم‌ می‌بافتند‌ و‌ برگه‌های‌ کاغذ‌ خیس‌ را‌ ‌ برای‌ آبکشی‌ روی‌ آن‌ می‌گذاشتند‌ و‌ پس‌ از‌ این‌ که‌ آب‌ آن‌ گرفته‌ شد‌ در‌ حالی‌ که‌ ورقه‌ هنوز‌ مرطوب‌ بود،‌ آن‌ را‌ برمی‌داشتند.
این‌ کار‌ به‌ سازنده‌ کاغذ‌ امکان‌ می‌داد‌ به‌ طور‌ پیاپی‌ ورقه‌های‌ کاغذ‌ را‌ روی‌ همان‌ یک‌ قالب‌ آبکشی‌ کند.‌ پیش‌ از‌ آن،‌ ورقه‌ کاغذ‌ را‌ روی‌ پارچه‌ درشت‌ ‌بافی‌ پهن‌ می‌کردند،‌ اما‌ تا‌ زمان‌ خشک‌ شدن‌ ورقه‌ کاغذ،‌ نمی‌توانستند‌ آن‌ را‌ از‌ روی‌ پارچه‌ بردارند.‌
۴) ‌ بهبود‌ کاغذ‌ و‌ بازیافت‌ آن‌ :‌ افزودن‌ موادی‌ مانند‌ بزرک،‌ پنبه‌ و‌ کهنه‌ پاره‌های‌ کتان‌ به‌ ترکیب‌ کاغذ‌ و‌ هم‌چنین‌ بهره‌گیری‌ از‌ خرده‌ پاره‌های‌ کاغذ‌ و‌ پارچه‌های‌ کهنه‌ که‌ در‌ بهبود‌ کاغذ‌ سودمند‌ بود‌ و‌ شیوه‌ای‌ از‌ بازیافت‌ نیز‌ به‌ حساب‌ می‌ آمد.
۵)‌ کاغذ‌ رنگی:‌ در‌ برخی‌ دست‌نوشته‌های‌ نویسندگان‌ مسلمان‌ دستورهایی‌ برای‌ ساختن‌ کاغذ‌ به‌ رنگ‌های‌ قرمز،‌ سبز،‌ آبی،‌ صورتی،‌ زرد،‌ پیازی‌ و‌ ارغوانی‌ وجود‌ دارد‌ و‌ حتی‌ نوشته‌ شده‌ است‌ که‌ چگونه‌ می‌توان‌ کاری‌ کرد‌ که‌ برگه‌های‌ کاغذ‌ کهنه‌ و‌ دیرین‌ به‌ نظر‌ برسند.
● روش‌های‌ الوان‌ سازی‌
الوان‌ سازی‌ کاغذ‌ که‌ از‌ ابداعات‌ هنرمندان‌ ایرانی‌ است،‌ به‌ گونه‌های‌ متفاوت‌ انجام‌ می‌شده‌ است:‌
الف)‌ استفاده‌های‌ خود‌ رنگی‌ در‌ خمیر‌ کاغذ‌
ب) روش‌های‌ افشان‌ یا‌ رنگ‌ افشانی‌
ج)‌ روش‌های‌ غرقابی‌
د)‌ روش‌های‌ ابر‌ و‌ باد‌ یا‌ ابری‌ سازی‌
الف) استفاده‌های‌ خود‌ رنگی‌ در‌ خمیر‌ کاغذ:
‌ استفاده‌ از‌ رنگ‌ گیاه‌ برای‌ کاغذ‌ از‌ تجارب‌ قدیمی‌ ایرانیان‌ است‌ که‌ نمونه‌ آن‌ کاغذ‌ کاهی‌ است‌ و‌ آن‌ استفاده‌ از‌ کاه‌ گیاه‌ گندم‌ برای‌ ماده‌ اولیه‌ خمیر‌ کاغذ‌ است.‌ مواد‌ نشاسته‌ ای‌ و‌ لعابی‌ موجود‌ در‌ ساقه‌ گندم‌ سبب‌ آهاری‌ شدن‌ آن‌ می‌شود.‌
از‌ همین‌ خاصیت‌ استفاده‌ می‌شد‌ و‌ کاغذهایی‌ برای‌ طراحی‌ و‌ نقاشی‌ پدید‌ می‌آوردند‌ که‌ امروز‌ نوع‌ ماشینی‌ آن‌ <کاغذ‌ گراف>‌ نام‌ دارد.‌
گاهی‌ در‌ دوران‌ کاغذسازی‌ ایرانیان،‌ از‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ محلول‌ در‌ آب،‌ مانند‌ حنایی‌ و‌ زعفرانی‌ استفاده‌ می‌شد.‌ بدین‌ ترتیب،‌ رنگ‌ به‌ جای‌ سطح‌ کاغذ‌ در‌ متن‌ خمیر‌ قرار‌ داشت‌ و‌ نه‌ تنها‌ بر‌ دوام‌ کاغذ‌ می‌افزود،‌ بلکه‌ از‌ هجوم‌ قارچ‌ها‌ و‌ سایر‌ آفات‌ کاغذ‌ و‌ کتاب‌ جلوگیری‌ می‌کرد.‌
ب)‌ افشان‌ به‌ معنی‌ پراکندن‌ رنگ‌ محلول‌ به‌ صورت‌ ذرات‌ ریز‌ بر‌ روی‌ اجسام‌ است‌ به‌ هر‌ وسیله‌ ای‌ که‌ ممکن‌ باشد.‌
در‌ طول‌ تاریخ‌ از‌ ابزارهای‌ متفاوت‌ مانند‌ قلم‌ موی‌ افشانگر‌ که‌ آن‌ را‌ خامه‌ افشان‌ هم‌ گفته‌ اند‌ و‌ نیز‌ ابزاری‌ به‌ نام‌ فوتک‌ و‌ ابزارهای‌ موسوم‌ به‌ ایربراش‌ استفاده‌ شده‌ است؛‌ اما‌ در‌ کتاب‌ سازی‌ و‌ نگارگری‌ افشانگر‌ باید‌ با‌ همان‌ قلم‌ موی‌ مخصوص‌ باشد‌ و‌ ابزارهای‌ مدرن‌ نظیر‌ فوتک‌ و‌ ایربراش‌ کاربردی‌ نمی‌ توانند‌ داشته‌ باشند.‌
روش‌های‌ رنگ‌ افشانی‌ هم‌ بستگی‌ به‌ نوع‌ کار‌ هنری‌ و‌ همین‌ طور‌ توانایی‌های‌ خاص‌ هنرمند‌ دارد‌ که‌ بهتر‌ است‌ با‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ یا‌ آبرنگ‌ استفاده‌ شود.
علاوه‌ بر‌ انواع‌ رنگ‌های‌ محلول‌ در‌ آب،‌ از‌ طلای‌ حل‌ کرده‌ هم‌ استفاده‌ می‌شود‌ که‌ در‌ این‌ صورت‌ آن‌ را‌ زرافشانی‌ گویند.‌ افشان‌ زر‌ و‌ نیز‌ افشان‌ نقره‌ را‌ هم‌ به‌ تناسب‌ کار‌ در‌ این‌ حوزه‌ به‌ کار‌ ‌ می‌برند.‌
ج) در‌ روش‌های‌ غرقابی،‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ را‌ پس‌ از‌ آماده‌ سازی‌ در‌ ظرفی‌ پهن‌ می‌ریزند‌ و‌ اوراق‌ مورد‌ نیاز‌ را‌ در‌ محلول‌ آماده‌ شناور‌ و‌ سپس‌ آویزان‌ می‌کنند‌ تا‌ خشک‌ شود.‌
د) روش‌های‌ ابری‌ سازی‌ یا‌ ابر‌ و‌ باد‌ :‌ اساس‌ رنگ‌ آمیزی‌ بدین‌ گونه‌ است‌ که‌ در‌ ظرفی‌ بزرگ‌ نشاسته‌ حل‌ شده‌ را‌ می‌ریزند‌ و‌ بر‌ آن‌ از‌ رنگ‌های‌ گیاهی‌ یا‌ جسمی‌ رقیق‌ شده‌ به‌ صورت‌ چند‌ قطره‌ ریز‌ یا‌ درشت‌ می‌افشانند‌ و‌ کاغذ‌ را‌ برای‌ لحظه‌ای‌ کوتاه‌ بر‌ آن‌ قرار‌ می‌دهند‌ و‌ سریعا‌ برمی‌ دارند‌ و‌ در‌ محلی‌ قرار‌ می‌دهند‌ تا‌ خشک‌ شود.‌
بعد‌ از‌ خشک‌ شدن‌ با‌ اتوی‌ نیم‌ گرم،‌ کاغذها‌ را‌ صاف‌ می‌کنند.‌ ابری‌ سازی‌ هم‌ انواع‌ مختلفی‌ دارد‌ که‌ نتیجه‌ تجربه‌ و‌ ابتکارات‌ هنرمندان‌ است.‌
● صنعت‌ کاغذ‌ سازی‌ در‌ دوران‌ معاصر
در‌ دوره‌ قاجار‌ به‌ دلایل‌ مختلف‌ نظیر‌ رقابت‌ روسیه‌ و‌ انگلیس‌ بر‌ سر‌ منافعی‌ که‌ در‌ ایران‌ داشتند‌ و‌ بی‌لیاقتی‌ و‌ بی‌کفایتی‌ دولت‌ وقت،‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ رونقی‌ نداشته‌ است.
در‌ زمان‌ سلطنت‌ رضا‌ خان‌ نیز‌ کاغذ‌ مورد‌ نیاز‌ از‌ کشور‌های‌ روسیه،‌ سوئد،‌ آلمان‌ و‌ رومانی‌ خریداری‌ می‌ شد.
کوشش‌ برای‌ احداث‌ یک‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ در‌ ایران‌ کم‌ و‌ بیش‌ ادامه‌ یافت‌ تا‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۴‌ هجری‌ شمسی‌ مقدمات‌ ایجاد‌ اولین‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ به‌ منظور‌ تولید‌ کاغذ‌ چاپ‌ و‌ تحریر‌ با‌ استفاده‌ از‌ تفاله‌ نیشکر‌ در‌ هفت‌ تپه‌ خوزستان‌ به‌ ظرفیت‌ ۱۰۰‌ تن‌ در‌ روز‌ فراهم‌ گشت‌ و‌ سر‌ انجام‌ شرکت‌ کاغذ‌ پارس‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۶‌ هجری‌ شمسی‌ تاسیس‌ شد.
‌ این‌ شرکت‌ با‌ ظرفیت‌ اولیه‌ ۳۵‌ هزار‌ تن‌ کاغذ‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۹‌ آغاز‌ به‌ کار‌ کرد‌ و‌ در‌ این‌ سال‌ به‌ تولید‌ ۱۲۳۰۰‌ تن‌ کاغذ‌ چاپ‌ و‌ تحریر‌ دست‌ یافت.
در‌ سال‌ ۱۳۵۲،‌ بزرگ‌ترین‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ ایران‌ به‌ نام‌ مجتمع‌ صنایع‌ چوب‌ و‌ کاغذ‌ ایران(چوکا)‌ با‌ مشارکت‌ وزارت‌ صنایع‌
(۶۰‌ درصد‌ سهام)‌ وزارت‌ کشاورزی‌ و‌ عمران‌ روستایی(۴۰‌ درصد‌ سهام)‌ در‌ کیلومتر‌ شش‌ جاده‌ رضوان‌شهر‌ به‌ تالش‌ بنیان‌گذاری‌ شد‌ و‌ در‌ سال‌ ۱۳۵۷‌ کار‌ خود‌ را‌ آغاز‌ کرد.‌
اوج‌ گیری ‌ انقلاب‌ اسلامی‌ به‌ بسته‌ ‌شدن‌ بسیاری‌ از‌ ‌ کارخانه‌ها‌ از‌ جمله‌ همین‌ کارخانه‌ کاغذسازی‌ انجامید‌ که‌ بیش‌تر‌ از‌ سوی‌ خارجی‌‌ها‌ اداره‌ می‌شد.‌
از‌ سال‌ ۱۳۶۱‌ تلاش‌های‌ برنامه‌ریزی‌ شده‌ای‌ برای‌ راه‌ اندازی‌ دوباره‌ تولید‌ کاغذ‌ آغاز‌ شد‌ و‌ با‌ تحویل‌ کارخانه‌ به‌ سازمان‌ صنایع‌ ملی‌ ایران‌ در‌ سال‌ ۱۳۶۴،‌ این‌ تلاش‌ها‌ به‌ بار‌ نشست‌ و‌ فعالیت‌ این‌ کارخانه‌ آغاز‌ شد.‌
بعدها‌ مراکز‌ دیگری ‌ از‌ جمله‌ شرکت‌ صنایع‌ چوب‌ و‌ کاغذ‌ مازندران‌ در‌ سال‌ ۱۳۷۶‌ راه‌ اندازی‌ شد‌ که‌ به‌ عنوان‌ تولید‌ کننده‌ کاغذ‌ در‌ ایران‌ با‌ ظرفیت‌ ۱۷۵۰۰۰‌ تن‌ (‌ شامل‌ ۹۰۰۰۰‌ تن‌ کاغذ‌ روزنامه‌ و‌ چاپ‌ و‌ تحریر‌ و‌ ۸۵۰۰۰‌ تن‌ کاغذ‌ فلوتینگ‌ )‌ ‌ فعالیت‌ دارد.‌
‌ کاغذ‌ به‌ طور‌ عمده‌ از‌ الیاف‌ بافته‌ شده‌ سلولزی‌ تشکیل‌ شده‌ است.‌ این‌ الیاف‌ از‌ چوب‌ و‌ منابع‌ گیاهی‌ دیگر‌ تهیه‌ می‌شود.
به‌ جز‌ الیاف‌ سلولزی‌ بیش‌ از‌ ۳۰‌ درصد‌ وزن‌ کاغذ‌ از‌ افزودنی‌هایی‌ مانند‌ :‌ مواد‌ معدنی،‌ مواد‌ شیمیایی‌ و‌ مواد‌ سفید‌ کننده‌ تشکیل‌ می‌شود.‌
احداث‌ کارخانه‌ صنایع‌ چوب‌ و‌ کاغذ‌ مازندران‌ در‌ سال‌های‌ اخیر‌ و‌ وجود‌ کارخانجاتی‌ نظیر‌ نئوپان،‌ فیبر،‌ ...‌ نیاز‌ به‌ چوب‌ را‌ روز‌ به‌ روز‌ افزایش‌ داده‌ است.‌ منبع‌ اصلی‌ تولید‌ چوب‌ کشورمان‌ همان‌ ۹/‌۱‌ میلیون‌ هکتار‌ جنگل‌ های‌ شمال‌ کشور‌ است‌ که‌ درصد‌ قابل‌ توجهی‌ از‌ آن‌ دارای‌ وضعیت‌ مخروبه‌ و‌ نیمه‌ مخروبه‌ است.‌
در‌ چنین‌ شرایطی‌ ناگزیر‌ باید‌ منابع‌ دیگری‌ را‌ جستجو‌ کرد‌ تا‌ بتواند‌ جایگزین‌ گونه‌های‌ بومی‌ شمال‌ کشور‌ شود‌ و‌ فشار‌ وارده‌ به‌ جنگل‌های‌ طبیعی را‌ کاهش‌ دهد.
کاغذ‌ و‌ مقوای‌ باطله‌ مهم‌ ترین‌ بخش‌ مواد‌ اولیه‌ را‌ در‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ تشکیل‌ می‌دهند.
کاغذ‌ باطله‌ از‌ نظر‌ اقتصادی‌ برای‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ از‌ اهمیت‌ ویژه‌ای‌ برخوردار‌ است‌ و‌ نقش‌ عمده‌ای‌ در‌ حفظ‌ محیط‌ زیست‌ و‌ جلوگیری‌ از‌ قطع‌ درختان‌ به‌ عنوان‌ مواد‌ اولیه‌ ایفا‌ می‌کند.
در‌ اغلب‌ کارخانه‌های‌ کاغذسازی‌ از‌ خمیر‌ کاغذ‌ بازیافتی‌ به‌ عنوان‌ بخشی‌ از‌ خمیر‌ تهیه‌ شده‌ برای‌ تولید‌ کاغذ‌ و‌ مقوا‌ استفاده‌ می‌کنند.‌ برای‌ مثال‌ بیش‌ از‌ نیمی‌ از‌ مجموع‌ الیاف‌ مورد‌ استفاده‌ در‌ صنعت‌ کاغذسازی‌ انگلستان‌ را‌ کاغذ‌های‌ باطله‌ و‌ بازیافتی‌ تشکیل‌ می‌دهند.‌
‌ پی‌نوشت:
۱-‌ خبرنامه‌ فرهنگستان‌ هنر.‌ شماره‌ ۴۸
‌ منابع‌ :
‌ ۱-‌ دهخدا،‌ علی‌اکبر.‌ لغت‌نامه(واژه‌ کاغذ،‌ توز‌ و‌ خدنگ)،‌ انتشارات‌ دانشگاه‌ تهران،‌ ۱۳۷۷
۲-‌ هونکه،‌ زیگرید.‌ فرهنگ‌ اسلام‌ در‌ اروپا،‌ ترجمه‌ مرتضی‌ رهبانی،‌ دفتر‌ نشر‌ فرهنگ‌ اسلامی،‌ چاپ‌ چهارم‌ ۱۳۷۳
۳-‌ یوسف‌حسن،‌ احمد/‌‌هیل،‌ دانالد.‌ تاریخ‌ مصور‌ تکنولوژی‌ اسلامی.‌ ناصر‌ موفقیان.‌ انتشارات‌ علمی‌ و‌ فرهنگی،‌ ۱۳۷۵
۴-‌ ذکاء،‌ یحیی.‌ هنر‌ کاغذبری‌ در‌ ایران(قطاعی)‌ نشر‌ و‌ پژوهش‌ فرزان‌ روز،‌ ۱۳۷۹
۵-‌ محمد‌ بن‌ اسحاق‌ (ابن‌ الندیم)،‌ <الفهرست>،‌ ترجمه‌ مرحوم‌ محمدرضا‌ تجدد،‌ به‌ کوشش‌ مهین‌ جهانبگلو‌ (تجدد)،‌ تهران،‌ انتشارات‌ امیرکبیر،‌ ۱۳۶۶
۶-‌ حبیبی،‌ عبدالحی،‌ <هنر‌ عهد‌ تیموریان>،‌ انتشارات‌ بنیاد‌ فرهنگ‌ ایران‌ (سابق)،‌ تهران،‌ ۱۳۵۵
۷-‌ خبرنامه‌ فرهنگستان‌ هنر.‌ شماره‌ ۴۸
منبع : مجله صنعت چاپ

همچنین مشاهده کنید


کلمات در حال جستجو
ملاقات    قطار    اتفاق نو    جبار آذین    iraq    ساعی    تیم هوندا    اراك    مولانا    ازادی    مشئرت    پوسته    فیلم سیندرلا    گران    تونس    دهقانی    آنالوگ    لغوحرکت    اردبیل    دور دوم    سیما    الجبوری    اذر    کسوت    روانچی    شورای همکاری خلیج فارس    تشکیل جلسه    اصلگرایان    توچال    فوت    امور    دیر    عضله    گارسیا    شرحال    واریز اشتباه    خوردن    نکونام    کریسمس    عادات    آسایشگاه    زکریا موسوی    سرنشین    ریبری    حوزه سلامت    فصل سرما    پاری سن    مفاخرحسینی    جلسه    بزرگداشت   

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند

برخی منابع مهم خبری
ایبنا - سینما خبر - رویش - موبنا - دیدبان - برترینها - سی نت - ایستنا - رهیاب - حوزه هنری - اقتصاد ایرانی - صدای اقتصاد - سنا - سیتنا - تریبون - لیزنا - روزنو - اعتدال - انصاف - دیپلماسی ایرانی - عصر خودرو - جام جم - ایران استخدام - شهرسخت‎‌افزار - برهان - رسالت - جماران - آریا - شانا - ایفنام - فرارو - شفاف - پویش - ورزش سه - زومیت - موسیقی ما - آفتاب نیوز - سینما پرس - اتاق‌پرس - پرشین خودرو - الف - سخن‌آنلاین - خرداد - خبرورزشی - زیباکلام - تبیان - خودرو - باشگاه خبرنگاران - مشرق - شفقنا - بانی فیلم - ایران گراند - جنوب - سراج 24 - صراط - سلامانه - فرهنگ‌نیوز - کافه سینما - ای استخدام - خبر آنلاین - پرسپولیس - آفتاب - اقتصاد آنلاین - بنکر - پرشین وی - آی سی تی - پی سی ورلد - ایربا - فان پاتوق - معماری - . - سیمرغ - آی تی آنالیز - اقتصادنیوز - ایتنا - رجانیوز - استخدام - کتابخانه مجلس - سفیر - تسنیم - تدبیر 24 - فرهیختگان - سینما نگار - ارانیکو - گویا آی تی - پرداد - پیام نفت - ملت - افکار - پارس - فردا - هنگام‌نیوز - پارس فوتبال - سیاست روز - ایران ورزشی - فارس - خبرنامه دانشجویان - شبکه - موج - مهر - شهرخبر - تراز - فرهنگ امروز - گفتار - شفا - بورس نیوز - آرمان - اکونیوز - پول - جهان نیوز - فارنت - اصفهان امروز - پارسینه - خانه‌ ورزش - ایرنا - سلامت نیوز - قدس آنلاین - موسیقی ایرانیان - پیام نو - روزگارنو - مثلث - همشهری - سوره سینما - تابناک - شرق - 55 آنلاین - جوان - ایران اکونومیست - تهران پرس - موبایل - پانا - عرش - تفاهم - برنا - هنرنیوز - خانه ملت - نیک صالحی - اقتصادایران آنلاین - میراث فرهنگی - تیک - عماریون - دانشجو - بهارنیوز - اقتصاد پنهان - واحد مرکزی خبر - بولتن - صبحانه - افق - ایسنا - جام نیوز - اروم‌نیوز - ایمنا - زیست‌بوم - مجله ماشین - بی باک - دانا - العالم - عیارآنلاین - نامه - بانک ورزش - ایلنا - ایران - عصرایران - جمهوریت - ستاره‌ها - شفقنا ورزشی - طلا - روزنامه نود -

کیک مخصوص مذاکره‌کنندگان ایرانی - آمریکایی / تصاویری - هتل محل مذاکرات برای خوش‌آمدگویی از مذاکره‌کنندگان ایرانی و آمریکایی با کیک مخصوص از آن‌ها پذیرایی کرد.
تصاویری از آلودگی منبع آب شرب تهران ! - رودخانه سیاهرود که از وسط شهر بومهن می گذرد یکی از منابع آبریز سد ماملو است که قسمتی از آب شرب شهر تهران را تامین می کند که تصاویر زیر حاکی از آلودگی شدید آب این رودخانه است.
توهین و هتاکی به "بهاره رهنما" / تصویر - مقتل‌خوانی بهاره رهنما با حملاتی همراه شده که اصلی‌ترین آنها توسط یکی از چهره‌های دارای تشاهر به نقدهای آغشته به هتاکی است؛ اتفاقی که در نهایت با واکنش بهاره رهنما مواجه شد و او از حرکت ارزشمندش دفاع کرد و بر استمرار آن در مقاطع آتی تأکید نمود
چهره‌ها در شبکه‌های اجتماعی - محمدرضا شریفی‌نیا در بین اکتشافات بازیگری خود در اکران «مستانه». کاملاً مشخص است آقای شریفی‌نیا از اینکه این همه بازیگرِ خوش هنر تحویل سینمای ایران داده حسابی خوشحال و ذوق زده است! صدف طاهریان، فریبا نادری، هلیا امامی و سارا منجزی پور.
دختر ایرانی در فینال دختر شایسته‌ها / تصاویر - دختر ایرانی به فینال مراسم انتخاب دختر شایسته جهان اسلام رسید. منجوق‌دوزی، آمادگی برخاستن از خواب در نیمه شب برای عبادت و آرایش غیر غلیظ از جمله معیارهای انتخاب دختر شایسته جهان اسلام است. امسال دختری ایرانی نیز بین فینالیست‌های این مراسم در اندونزی، حضور دارد.
چه کسی تصاویر آخرین لحظات درد و رنج مرتضی پاشایی را منتشر کرد؟ + فیلم - پیگیری یک مورد در بیمارستان بهمن تهران؛ چند وقت پیش تصاویری از آخرین لحظات درد و رنج مرحوم مرتضی پاشایی در زمان بستری‌اش در فضای مجازی منتشر شد و موجب دلخوری خانواده و اذهان عمومی شد. اما این تصاویر را چه کسی منتشر کرد؟
گفتگو با مریم قاسمی نامزد مرتضی پاشایی / عکس - من از مرتضی خواهش کردم که فرم موهایش را تغییر بدهد. اصلا دلش نمی خواست این کار را انجام دهد و موهایش را کوتاه کند، ولی با اصرار من قبول کرد. گاهی مرتضی معده درد شدید می گرفت و همین امر باعث شد که تصمیم بگیرد سراغ دکتری برود و آزمایش و عکسی تهیه کند.
بادیگارد عجیب یک خواننده در مراسم پاشایی / عکس - آرمین زارعی (آرمین توای‌اف‌ام)، خواننده زیرزمینی موسیقی کشور که به دنبال اخذ مجوز از وزارت ارشاد است، با همراهی بادیگارد در مراسم ختم زنده یاد مرتضی پاشایی حضور پیدا کرد که وضعیت ظاهری این محافظ بیشتر از هر چیز جلب توجه می کرد!
مرحوم پاشایی سوژه‌ی دوربین مخفی / فیلم - مرتضی پاشایی سوژه‌ی دوربین مخفی امیرحسین قهرایی. روحش شاد.
بیوگرافی مجردهای معروف سینما و تلويزيون / تصاویر - نگاه به مقوله ازدواج این روزها با آنچه ایرانیان تا چند سال پیش به آن توجه داشتند، تغییر کرده. برخلاف سال‌های پیش که خیلی برای آدم‌ها مهم بود که حتما تا سن خاصی ازدواج کنند، در سال‌های اخیر شاهد هستیم که این رغبت و تمایل کم‌رنگ‌تر شده و دیگر آن نگاه قبلی در افراد وجود ندارد.
هجوم هندوهای محلی برای زیارت نوزاد هشت دست و پا / عکس - برخی مردم محلی این کودک را پسر خدا نام نهاده اند و آن را نماینده ای از خدای هندو می شمارند چرا که یکی از خدایان هندو به نام برهما با 8 دست و پا تصویر شده است.
تصاویر چهره ها در مراسم یادبود پاشایی - مراسم ترحیم مرتضی پاشایی با حضور تعداد زیادی از مردم و همچنین چهره‌های فرهنگی و هنری برگزار شد. از برادر رئیس جمهور تا آزاده نامداری و فرزاد حسنی و سایر هنرمندان سینما و موسیقی و ورزشکاران
جنجال در صفحه اینستاگرام هانیه توسلی به خاطر مرتضی پاشایی - من آقاى پاشایى رو نمى شناختم. یعنى نه کارهاش رو شنیده بودم نه خودش رو از نزدیک دیده بودم. سبک و مدل موسیقى اش هم که الان مى‌شنوم دوست ندارم ولى دلم مى‌سوزه.از مرگ جوون‌ها بیزارم. ولى واکنش مردم به نظرم عجیبه. زیادیه.
گزارش کامل خاکسپاری مرتضی پاشایی / فیلم - پیکر مرتضی پاشایی ۲۵ آبان ماه در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد. گزارشی عجیب و تلخ از این روز سیاه برای ملت ایران را در تی وی پلاس ببینید. تصاویری از لحظات نوحه خوانی پدر مرتضی در تالار وحدت تا هجوم مردم به بهشت زهرا برای دیدن مراسم خاکسپاری مرتضی پاشایی.
چهره‌ها در شبکه‌های اجتماعی - خواهران محترم شاکردوست ، سلفی زوج جواد عزتی و مه‌لقا باقری ، تینا آخوندتبار ، آخرین سلفی هانیه توسلی ، برادران قاسمخانی در کنار بهاره رهنما و نفیسه روشن ، پگاه آهنگرانی و مهتاب کرامتی در حاشیه یک مراس، اندیشه فولادوند با ظاهر عجیبش ، ژست نیوشا ضیغمی با گریم فیلم جدیدش.
عکسی ديده نشده از زنده ياد مرتضی پاشايی در کنار نامزدش - مریم قاسمی نامزد و همراه مرحوم مرتضی پاشایی بود. او حتی در سخت ترین شرایط مرتضی پاشایی را تنها نگذاشت. در ضمن مریم قاسمی طراح لباس مرتضی نیز بودند
دفن شبانه پیکر زنده یاد مرتضی پاشایی / تصاویر - سرانجام با کاسته‌شدن از انبوه جمعیت دوستدار مرتضی پاشایی در بهشت زهرا(س)، امکان تدفین پیکر این هنرمند موسیقی مهیا شد و صاحب صدای «عصر پاییزی» رخ در نقاب خاک کشید.
خودکشی دختر جوان برای مرگ مرتضی پاشایی + عکس - یک دختر جوان امروز قصد داشت از بالای پروژه در حال احداث مونوریل قم خود را به پایین بیاندازد.این خبر در فضای مجازی پخش و شایعه شد که این دختر جوان پس از شنیدن خبر فوت مرتضی پاشایی تصمیم به خودکشی گرفته است!ا
فیلم/ آخرین حضور تلویزیونی مرتضی پاشایی با حضور آزاده نامداری و فرزاد حسنی - مرتضی پاشایی خواننده جوان کشورمان که روز گذشته در ۳۰ سالگی درگذشت، نوروز امسال میهمان شبکه دو سیما بود.
چهره‌ها در شبکه‌های اجتماعی - متن پر ابهام آزاده نامداری که در آن از بخشیدن چیزی خبر میدهد. چیزی که از ابتدا هم مال او نبود و تا پایان مال او نشد. میتوان حدس زد که منظور آزاده چیست. ولی چون مستقیما نگفته و موضوع را در رسانه ها علنی نکرده، به احترامش ما هم چیزی نمیگوییم.
شباهت بازیگران ایرانی با چهره‌های جهانی/ تصاویر - در سینمای ایران به جز حسام نواب صفوی بازیگران دیگری هم هستند که شباهت زیادی به ستاره ها و چهره های مشهور در سراسر جهان دارند. این عکس ها را ببینید و خودتان قضاوت کنید.
گفتگو با مریم زکریا ستاره ایرانی بالیوود / تصاویر - مریم زکریا سال گذشته به نام آشنایی برای سینمای هند تبدیل شد وقتی که فیلم کمدی گراند مستی توانست به یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های سال ۲۰۱۳ هند تبدیل شود. پس از موفقیت در سینمای ایالتی هند با فیلم کمیسر وینود پایم به بالیوود رسید در این فیلم با کرینا کاپور و سیف علی خان همکاری کردم. همین راه موفقیت در سینمای هند را برای من هموار کرد.
ماجرای دختر اول و همسر سابق علی دایی + تصویر - بسیاری از رسانه ها نورای ۴ ساله را تنها فرزند علی دایی معرفی می کنند اما در واقع چنین نیست. دایی به غیر از نورا فرزند دیگری دارد که عکس و نام او کمتر در رسانه ها منتشر شده است. فرزند دیگر علی دایی که این یکی هم دختر است "دنیز” نام دارد و حاصل ازدواج نخست و البته نافرجام علی دایی است.
24 ساعت زندگی یک بچه پولدار واقعی / ماهی 40 میلیون پول تو جیبی می گیرم / عکس - برای گپ زدن به شعبه ولی عصر یکی از کافه های زنجیره ای که پاتوق همیشگی اش است، دعوت مان می کند. ظاهرش شیک و باکلاس است ولی نه آنقدر که چیز متفاوتی در پوشش و مدل موهایش به چشم بیاید.
تصاویری از گالری جواهرات همسر علی دایی - علی دایی و همسرش در یکی از مناطق شمالی تهران، گالری با نام نور افتتاح کردند و رسما وارد دنیای جواهرات و تجارت سنگ های قیمتی شدند.
عکسی که برای آزاده نامداری جنجال آفرید. - شال سفید آزاده نامداری ، تولد مهتاب کرامتی ، سلفی بدون شرح مهناز افشار و آخرین تحرکات چهره‌ها در شبکه‌های اجتماعی
چرا آزاده نامداری و فرزاد حسنی جدا شدند؟ - هنوز آزاده نامداری و فرزاد حسنی شمع یک سالگی ازدواج‌شان را فوت نکرده بودند که خبر طلاق‌شان در محافل پیچید.
نیکی کریمی در خودروی قلعه‌نویی! +تصاویر - عکاس این مجموعه تصاویری پرشمار از مصاحبه های نیکی کریمی با ستاره های فوتبال و عکس های پشت صحنه مستندها را روی صفحه شخصی خود منتشر کرده که تعدادی از آنها را با هم تماشا می‌ کنیم.
بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
آیت الله هاشمی رفسنجانی: جمهوری اسلامی به جد خواستار نگاه مسالمت آمیز در روابط آینده است - احزاب و شخصیت‌ها - رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام با تشریح اوضاع نابسامان کشورهای اسلامی، این حالت را به خاطر اختلافات دانست و اظهار کرد: نه تنها…
وزیران خارجه ایران و 1+5 دیدار کردند/عکس یادگاری وزرای خارجه - وزیران خارجه ایران و 1+5 دیدار کردند/عکس یادگاری وزرای خارجه امروز آخرین روز مذاکرات وین است.
صندلی خالی ریاست‌جمهوری لبنان همچنان منتظر «8» و «14» مارس - پست ریاست‌جمهوری لبنان ماه‌هاست خالی مانده است اما پیشنهاد جدید نامزد جریان 8 مارس، وضعیت راکد انتخاب رئیس جمهوری لبنان را اندکی به حرکت واداشت.
پیام تسلیت بلاتر به مناسبت درگذشت غلامحسین مظلومی - سپ بلاتر رئیس فدراسیون جهانی فوتبال در پیامی به علی کفاشیان درگذشت غلامحسین مظلومی را تسلیت گفت.
مرجانه گلچین: کلیشه‌ای خواندن بازی‌های من کم لطفی است - مرجانه گلچین، یکی از موفق‌ترین بازیگرهای طنز زن سال‌های اخیر بوده است. شاید همین موفقیت هم باعث شده که او ترجیح بدهد در این قالب حضور داشته باشد.
دیدار وزیران خارجه ایران و 1+5 / عکس یادگاری وزرای خارجه/ تمدید مذاکرات - مذاکرات ایران و 1+5 در آخرین روز خود با ورود وزیران خارجه ایران و 1+5 به اتاق مذاکرات به لحظات نهایی خود وارد شد.
نزدیکی ساعت صفر برای حمله به موصل/ آماده شدن داعش برای نبرد نهایی - منابع عراقی اعلام کردند که ارتش و پیشمرگ‌های کرد از دو محور در حال آماده شدن برای حمله گسترده به موصل هستند. این در حالی است که نیروهای داعش نیز با حفر خندق در اطراف شهر خود را برای نبرد…
بررسی نحوه تخصیص وام به صنایع کوچک و مشاغل خانگی در شورای عالی اشتغال - نماینده کارفرمایان در شورای عالی اشتغال از بررسی نحوه اختصاص وام به صنایع کوچک و مشاغل خرد و خانگی در این شورا خبر داد.
قلعه‌نویی در رختکن به بازیکنان استقلال چه گفت؟ - سرمربی تیم استقلال بعد از پایان بازی مقابل پرسپولیس در رختکن با بازیکنانش به آرامی صحبت کرد.
السبسی در دوم دوم نیز از المرزوقی پیشی می‌گیرد - حزب نداء با توجه به این‌که اعضای آن از دیکتاتورهای سابق تونس هستند و فضاسازی غربی حاکم در تونس هم به نفع آنها بود، توانست اکثریت آراء را به خود اختصاص دهد.


Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved