جمعه ۲۶ آبان ۱۳۹۶ / Friday, 17 November, 2017

سرگذشت چاپ قرآن از ۵۰۰ سال پیش تا امروز


سرگذشت چاپ قرآن از ۵۰۰ سال پیش تا امروز
متن عربی قرآن نخستین بار در فاصله سال های ۱۵۰۳ تا ۱۵۲۳ میلادی به وسیله «پاگانینی» در ونیز به چاپ رسید(دایرة المعارف فارسی) اما هنوز جوهر چاپ پاگانینی خشک نشده بود که کلیه نسخه های آن به دستور پاپ«آنجلا نووو» به دلیل تعصبات دینی جمع آوری و نابود شد. پاپ تصور می کرد با این کار خواهد توانست جلوی نفوذ قرآن را بگیرد اما نمی دانست که روزی در اوج تمدن غربی قرآن به پرفروش ترین کتاب تبدیل خواهد شد.
براساس آمارهای منتشر شده قرآن پس از حوادث ۱۱ سپتامبر به یکی از پرفروش ترین کتاب ها تبدیل شده است، البته این موضوع می تواند دلایل متعددی از جمله کنجکاوی مردم اروپا برای بیشتر دانستن از محتوای قرآن داشته باشد اما این موضوع تنافی و تضادی با لزوم پرداختن و اهمیت بیشتر به مقوله چاپ و ارتقای وضعیت شکلی قرآن ندارد و مسئولیت بیشتر ناشران مسلمان در شرایط کنونی را به آنان گوشزد می کند.
● چاپ قرآن در گذر زمان
ظاهرا قرآن به شکل مصحف برای نخستین بار در دوره حکومت عثمان(خلیفه سوم) در چند نسخه(۵ یا ۶) نوشته شد و به پنج یا شش بلاد عمده مسلمانان ارسال شد و به عنوان منبع اصلی و معتبر برای بهره مندی مسلمانان از آیات الهی تبدیل شد. البته این نسخه ها یا بر اثر آتش سوزی از بین رفتند و یا به سرنوشت نامعلومی دچار شدند و کسی از آن ها خبری ندارد و این گذشت تا زمانی که صنعت چاپ پا به عرصه وجود نهاد، هنوز سالیان درازی از ظهور صنعت چاپ توسط گوتنبرگ در سال ۱۴۳۹ میلادی نگذشته بود که در آغاز رواج صنعت چاپ، متن عربی قرآن نیز برای نخستین بار در جهان چاپ شد.
گفته شده است، قرآن کریم در سال ۱۴۹۹میلادی به چاپ رسیده است، عده ای نیز بر این باورند که در سال ،۱۵۰۳ ۱۵۰۸ و یا در سال ۱۵۴۳ میلادی نخستین قرآن به چاپ رسید(دکتر صبحی صالح چاپ اولین قرآن را در سال ۱۵۳۰ میلادی می داند)‎/
پس از آن در سال ۱۱۰۴ هجری، مطابق با ۱۶۹۲ میلادی، «هنکلمان» در شهر«هامبورگ» به چاپ قرآن همت گذاشت. پس از وی در سال ۱۱۰۸ هجری مطابق با ۱۶۹۶ میلادی«ماراکی» در شهر«پادوا» به چاپ قرآن دست زد. در سال ۱۲۰۰ هجری مطابق با۱۷۸۵ میلادی، «مولا عثمان» در«سن پترزبورگ» روسیه قرآن را به چاپ رساند و این اولین چاپ اسلامی قرآن بود. نظیر این قرآن نیز در«قازان» به چاپ رسید. «فلوگل» در سال ۱۸۳۶ میلادی در شهر«لایپزیک» به چاپی مخصوص از قرآن دست زد. این چاپ از قرآن به علت املای ساده آن با استقبال بی نظیر اروپائیان روبه رو شد. اما مانند دیگر چاپ های اروپایی در جهان اسلام، توفیقی به دست نیاورد.
در این زمان در هند نیز قرآن چاپ و منتشر شد، اما قواعد نگارش عثمانی در آن رعایت نشد، بلکه بر اساس قواعد رسم املایی جدید به چاپ رسید. به دنبال آن از سال ۱۲۹۴ هجری، مطابق با ۱۸۷۷ میلادی، ترکیه به چاپ های مختلفی از قرآن دست زد که در نهایت زیبایی و استواری قرارداشت.
● روسیه تزاری و چاپ قرآن
در سال ۱۳۲۳ هجری، مطابق با ۱۹۰۵ میلادی، روسیه تزاری به چاپ قرآنی به خط کوفی و در حجمی بزرگ همت گماشت، که تصور می رفت یکی از مصحف های اولیه عثمانی است. این قرآن خالی از نقطه و علایم فتحه و کسره بود. چند ورق از آن افتاده و آخر آن نیز ناقص بود. قرآن مذکور در سمرقند پیدا شد و در اختیار کتابخانه سلطنتی در سن پترزبورگ قرار داشت و انستیتوی آثار در«تاشکند» آن را با همان حجم اصلی و خصوصیات دیگر در پنجاه نسخه فتوگرافی کرده و به مهم ترین دانشگاه های کشورهای اسلامی هدیه کرد که نسخه ای از این قرآن نیز در کتابخانه دانشگاه تهران(با شماره ۱۴۴۰۳) موجود است.
بالاخره در سال های اخیر، در زمینه چاپ قرآن اقدام بسیار جالبی در جهان اسلام انجام پذیرفت و در سال ۱۳۴۲ هجری قمری، مطابق با ۱۹۲۳ میلادی، چاپ بسیار زیبا، دقیق و آراسته ای از قرآن زیر نظر اساتید دانشگاه الازهر مصر و با تأیید نمایندگان ملک فؤاد اول، منتشر شد. نگارش و ضبط کلمات در این مصحف مطابق قرائت «عاصم »به روایت «حفص» است، جهان اسلام این مصحف را به عنوان نسخه معتبر قبول کرده است و هم اکنون در هر سال میلیون ها نسخه از این مصحف به چاپ می رسد.»(سایت مرکز جهانی آل البیت(ع)) در سال ۱۳۷۰ هجری، مطابق با ،۱۹۵۰ کشور عراق نیزبه چاپ نفیسی از قرآن دست زد. همچنین قرآن دیگری از خطاطان سوری به نام«عثمان طه» رواج یافت. این قرآن در کشورهای سوریه، عربستان، ایران، لبنان و دیگر کشورهای اسلامی چاپ شد.از ویژگی های مهم این چاپ؛ تنظیم آیات در صفحه، تقسیم منظم حزب ها و جزء های سی گانه قرآن است.
● چاپ قرآن در ایران
اولین دولت اسلامی که به چاپ قرآن اقدام کرد و اقدام آن با موفقیت روبه رو شد، «ایران» بود که در سال۱۸۲۸ میلادی به صورت دو چاپ سنگی زیبا و منقح در شهر «تهران»، تهیه شد. این چاپ ها که در حجمی بزرگ ارائه شده و دارای ترجمه در ذیل هر سطر بود، دارای فهرست های متعددی بود. دومین نسخه چهار سال بعد به سال ۱۲۴۸ هجری، مطابق با ۱۸۳۲ میلادی در شهر «تبریز» به چاپ رسید.( جلالی نائینی در تاریخ جم قرآن ۱۲۴۲ را تاریخ چاپ قرآن در تبریز می داند.)
● روند چاپ قرآن پس از انقلاب
پیشینه صنعت چاپ در ایران حداکثر ۲۰۰ سال است و ابتدا چاپخانه ها به صورت سربی فعالیت می کردند تا اینکه چاپ سنگی آغار به کار کرد و نخستین کتابی نیز که توسط چاپ سنگی به طبع رسید قرآنی است که در تاریخ ۱۲۵۰ هجری قمری به چاپ رسیده است.
به نظر می رسد صنعت چاپ در ایران بر خلاف کشورهای اروپایی، از ابتدا به دلایلی غیراقتصادی بوده است و این روند هم تا حدی هم اکنون به ویژه در حوزه قرآن وجود دارد اگر چه پس از انقلاب کارهایی در این زمینه صورت گرفته است که با گذشته قابل قیاس نیست؛ قبل از انقلاب سالانه صدها هزار قرآن به زیور طبع آراسته می شد (که البته تعداد آن ها بعید است به یک میلیون مجلد برسد) اما براساس آخرین گفته وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، «هم اکنون در آستانه چاپ ۱۰ میلیون نسخه در سال هستیم و این رقم با امکاناتی که برای چاپخانه های قرآنی در حال ایجاد است قابل افزایش است».
همچنین در حال حاضر بیش از ۶۰۰ ناشر، قرآن کریم چاپ می کنند و البته این در حالی است که کیفیت چاپ قرآن با قبل از انقلاب اصلاً قابل مقایسه نیست و شاید بتوان گفت تنها قرآنی که قبل از انقلاب با کیفیت خوبی چاپ شد، (سال ۱۳۴۴) «قرآن پهلوی» بود که آن هم به طور عمده با اغراض سیاسی دربار همراه بود تا وجهه مطلوبی از شاه ایجاد کند و تبلیغات گسترده خبری رسانه های داخلی و پخش گسترده آن از رسانه های خارجی همچنین اجبار برخی از وعاظ به تبلیغ درباره قرآن پهلوی، این نکته را تأیید می کند. قرآنی که از روی یکی از نسخه های ممتاز و خطی نفیس قرآن که به خط استاد احمد نیریزی در کتابخانه سلطنتی موجود بود انتخاب شد؛ این نسخه از نظر تذهیب، حاشیه سازی و طلاکاری در نهایت نفاست و از نظر نگارش خط نسخ، شاهکاری به حساب می آمد و این قرآن از نظر بی غلط بودن بر سایر قرآن های چاپ شده در کشورهای اسلامی امتیاز داشت.(مقاله علمای اسلام و چاپ قرآن از طرف شاه، به قلم بادر)
در دوره کنونی و با گذشت این مدت، هم اکنون صدها چاپخانه قرآن در قم و شهرهای دیگر کشور به چاپ قرآن می پردازند اما در این میان چاپخانه بزرگ قم با عنوان اسوه که زیر نظر سازمان اوقاف و امور خیریه فعالیت دارد، چاپخانه آستان قدس رضوی و بزرگترین چاپخانه شرق کشور مهمترین مراکزی هستند که به چاپ قرآن می پردازند.

علی فرج زاده

منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
روابط ایران فرانسه , محمدعلی کی‌نژاد , بهرام اکبرزاده , رد ادعا , مقامات پزشکی نیویورک , پوشاک حلال , حقوق , آزادراه اصفهان-شیراز , شکوفه زدن , شانزده استان کشور , شهر ناصره , سباستین , طالبی , آی سی دی ال , نمایندگان کرد عراق , اخرین جمعه ماه رمضان , جنبش عمل اسلامی بحرین , رشته دانهیل , جشنواره نوروز , ژنتیک , صندوق‌های رای , بیماریهای پوست و مو , رضا زلفی , سران اروپا , حمیده گودرزی , شهدای ناجا , جیانی اینفانتینو , شهید چراغلی , ورزشگاه خیریه عمل , پیکارهای قهرمانی کشور , کاربردی , دکوراسیون حیاط , مشکلات برف , چن وی چینگ , گل , گالری بیرنگ , کاهش سریع , شومینه , فعالیت‌های هسته‌ای , حکم بازداشت , جنگ با اسراییل , جعفر جمالی , خورشید بر نی , پیامبراسلام , برخورد کامیون , جشنواره داستان تابستان , بازدید از آثار تاریخی , وزیر انرژی ساحل عاج , اتوبان قزوین , علت سقوط ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
شممت روح وداد و شمت برق وصال , رادیوگرافی , پیشگیری و کنترل , ساختمان شیمیائی , جدول فرودگاه‌های مکزیک , سیاسی و اقتصادی , اصولی در پاسخ به سؤالات , آمد مه ما مستی دستی فلکا دستی , پیشگیری از اعتیاد , حیف از هدیه آن گل رعنا , سرمازندگی در نوزادان , كاخ سلطنت‌آباد، قریه رستم‌آباد، تهران , ویژگی‌های دیوانسالاری , به خرابات شدم دوش مرا بار نبود , زندان هارون , قارچ , زندگی اجتماعی , تقویت اراده , به فلک می‌رسد از روی چو خورشید تو نور , بازی‌درمانی فعال (Active play therapy) ,

برخی منابع مهم خبری
boursenews.ir بورس نیوز , shahrefarda.ir شهرفردا , caffecinema.com کافه سینما , didban.ir دیدبان , siasatrooz.ir سیاست روز , irdiplomacy.ir دیپلماسی ایرانی , noavaranonline.ir نوآوران , aftabnews.ir آفتاب نیوز , e-estekhdam.com ای استخدام , press.jamejamonline.ir روزنامه جام جم , esteghlaljavan.ir روزنامه استقلال جوان , hhnews.ir حوزه هنری , tejaratnews.com تجارت نیوز , Http: روزنو , ilna.ir ایلنا , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , karyab.net کاریاب , faradeed.ir فرادید , farheekhtegan.ir روزنامه فرهیختگان , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , bankvarzesh.com بانک ورزش , farnet.ir فارنت , cinemakhabar.ir سینما خبر , eghtesadnews.com اقتصادنیوز , khordadnews.ir خرداد نیوز , bultannews.com بولتن نیوز , jomhourieslami.net روزنامه جمهوری اسلامی , sowt.ir صنعت و توسعه , fartaknews.ir فرتاک نیوز , chetor.com چطور ,

وبگردی
چه کسی مسئول عدم سرعت عمل در زلزله کرمانشاه است؟
چه کسی مسئول عدم سرعت عمل در زلزله کرمانشاه است؟ - با بغض می‌توان بحران را رفع و رجوع کرد؟ / قهرمانی که زلزله از مردم ایران گرفت؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «تابناک پلاس»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می‌شود.
مدیریت بحران به سبک وزیر کشور
مدیریت بحران به سبک وزیر کشور - در میان تلاش مسئولان دولتی برای امدادرسانی بهینه به زلزله زدگان استان کرمانشاه، انتشار فیلمی از تشکیل ستاد مدیریت ‏بحران در قلب مناطق بحران زده با حضور دو وزیر، اقدامات دولت را تحت تاثیر قرار داده است.‏
ویدیو اتفاقات عجیب هفته
ویدیو اتفاقات عجیب هفته - ویدیوهای دستگیری سارق خودرو سردار رادان! / ویدیو انفجار خانه خانواده فلسطینی؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «تابناک پلاس»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می‌شود.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
تحصن حمید بقایی در حرم شاه عبدالعظیم
تحصن حمید بقایی در حرم شاه عبدالعظیم - حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی در اطلاعیه ای اعلام کردند: امروز به سنت آشنای بست نشینی، به آستان مقدس حضرت عبدالعظیم الحسنی (ع) پناه می بریم!
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
رسوایی مهندسی ساختمان در ایران
رسوایی مهندسی ساختمان در ایران - عجیب است که در این کشور، یک اجاق گاز یا یک لامپ کم مصرف چند هزار تومانی، گارانتی دارد و سازنده اش تا زمان مشخصی، در برابر آنچه ساخته و فروخته، مسؤول است ولی نه سازندگان و نه مهندسان ناظری که ساختمان های گرانقیمت می سازند و به مردم می فروشند، هیچ مسؤولیتی ندارند، حتی اگر آنچه ساخته اند بر سر مردم فرو بریزد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
پربازدیدها