چهارشنبه ۷ مرداد ۱۳۹۴ / Wednesday, 29 July, 2015
سیستم ایمنی

سیستم ایمنیتا چند سال پیش تصور بر آن بود که مغز از سیستم ایمنی برخودار نیست زیرا تحت تاثیر پاسخ‌های ایمنی و یا التهاب قرار نمی‌گرفت . اما به طور قطع تا حدودی توسط “ سد خونی - مغزی”از وقایع خارجی مصون مانده است . این سد از سلول‌های تخصص یافته اندوتلیوم عروق مغزی تشکیل یافته است و از عبور ملکول‌ها و همچنین سلول‌های ایمنی به مغز جلوگیری می‌کند.
با این وجود دیدگاه ما در این مورد به طور قابل توجهی تغییر کرده و این در نتیجه تحقیق بر روی تقابل عمل و مغز و سیستم ایمنی حاصل شده است . ایمنی عصبی در حال حاضر شاخه فعالی از تحقیقات را به خود اختصاص داده است.
● راههای دفاعی بدن
سیستم ایمنی ،خط مقدم دفاع ما در برابر مهاجمین آسیب رسان محسوب می‌شود . این مهاجمین ویروسی ، باکتریایی و یا قارچی طیف وسیعی از بیماری‌ها از یک سرماخوردگی معمولی تا بیماری‌های تهدید کننده و حادی چون ایدز، مننژیت و یا سل را شامل می‌شوند.
مکانیسم‌های دفاعی به راههای گوناگون صورت می‌گیرد . نخست تغییرات جریان خون و آزادسازی مولکول‌های موضعی التهاب در بافت دچار عفونت،‌زخم و یا التهاب است که حاصل آن تورم و درد می‌باشد . به طور عام فعال شدن سیستم ایمنی در حکم راه‌اندازی سلول‌های لکوسیت و ماکروفاژها و پروتئین‌های فاز حاد است که به سمت مکان آسیب رهسپار می‌شوند و پس از شناسایی، پاتوژن‌های مهاجم را از میان برمی‌دارند .
به علاوه پاسخ‌های فاز حاد علائمی را پدیدار می‌سازند که همگی آنها را تجربه کرده‌ایم.(تب، درد، بی‌خوابی، بی‌اشتهایی و بی‌حوصلگی) هر یک از این پاسخ‌ها عامل مساعد کننده‌ای در جهت دفع عفونت، ذخیره انرژی و کمک به التیام محسوب می‌گردند. اما اگر این عوامل دفاعی با شدت و با مدت بیش از حد دست به کار شوند می‌توانند مخرب باشند . بنابراین عملکرد آنها باید کاملا کنترل شده باشد.
● مغز و پاسخ‌های دفاعی
اکنون ما درک کاملا متفاوتی از رابطه میان مغز و سیستم ایمنی داریم و این درک از آنجا منشا می‌گیرد که شواهدی دال بر پاسخ مغز به پیام‌های سیستم ایمنی و بافت‌های آسیب دیده یافت شده است و ساختار دیدگاه سابق به کلی تغییر کرده است . تحقیقات چنین می‌نماید که مغز مجموعه‌ای از پاسخ‌های ایمنی موضعی و التهابی نشان می‌دهد و به طور قطع ارگان مهمی در راستای کنترل سیستم ایمنی و پاسخ‌های فاز حاد تلقی می‌شود . بسیاری از پاسخ‌ها در برابر امراض همچون تب، خواب و اشتها توسط هیپوتالاموس تنظیم می‌شوند.
مغز پیام‌هایی را از بافت‌های عفونی و یا آسیب‌ دیده دریافت می‌دارد و ماهیت این پیام می‌تواند عصبی (از طریق اعصاب حسی) و یا همورال (از طریق مولکول‌های موجود در جریان خون) باشد. همچنین به نظر می‌رسد که پیام‌های عصبی توسط فیبرهای مرتبط با درد و نیز عصب واگ منبعث از کبد - ارگان کلیدی در تولید پروتئین‌ها فاز حاد - منتقل می‌گردند. ماهیت پیام‌رسان‌های مولکولی به خوبی شناخته نشده است اما اعتقاد بر آن است که پروستاگلندین‌ها ( که توسط آسپرین مهار می‌شوند ) و نیز پروتئین‌های کمپلمان (آبشاری از پروتئین‌های مهم در سیر نابودسازی مهاجمین) در این امر ایفای نقش می‌کنند. اما شاید مهمترین مولکول‌های پیام رسان در این زمینه پروتئین‌هایی باشند که ظرف ۲۰ سال گذشته بر ما آشکار شده‌اند - یعنی سایتوکین‌ها.
● سایتوکاین‌ها به منزله مولکول‌های دفاعی
سایتوکاین‌ها مدافعین بدن هستند . تا کنون حدود ۱۰۰ نوع آنها شناسایی شده است و انواع جدیدتری از آنها نیز در راه کشف هستند. در حالت عادی این مولکول‌ها در غلظت‌های بسیار پایین در بدن وجود دارند اما به محض مواجهه با بیماری‌ و آسیب به سرعت کلید آنها روشن می‌شود. سایتوکاین‌ها انواع مختلفی را در برمی‌گیرند از جمله اینترفرون‌ها اینترلوکین‌ها، فاکتورهای تخریب بافتی و کموکاین‌ها. بسیاری از این مولکول‌ها در همان محل آسیب تولید می‌شوند و بر سلول‌‌های مجاور اثر می‌گذارند. اما تعداد دیگری وارد جریان خون شده و از این راه پیام‌ها به اندام‌های دور دست مانند مغز منتقل می‌شود . سایتوکاین‌ها در واقع همان مولکول‌هایی هستند که مسئولیت‌ پاسخ به بیماری‌ها وعفونت را بر عهده دارند.
آنچه تولید سایتوکاین‌ها را سبب می‌شود محصولات باکتریایی، ویروسی و آسیب‌هایی که بقای سلولی را تهدید می‌کنند مانند سموم و مقادیر کم اکسیژن می‌باشد . کنترل کننده مهم دیگر در این بین مغز می‌باشد که از طریق پیام‌های عصبی که به بافت‌ها ارسال می‌کند(عمدتا از راه سیستم‌ سمپاتیک ) و یا هورمون‌ها(از قبیل کورتیزول مترشحه از غده فوق کلیه ) کلید فعالیت سایتوکاین‌ها را خاموش و روشن می‌کند. سایتوکاین‌ها جزء‌ آن دسته مولکول‌هایی هستند که نقش‌های متعددی ایفا می‌کنند و بخصوص بسیاری از آنها اجزای سیستم ایمنی مانند تورم، تغییرات موضعی ، جریان خون ، راه اندازی موج دوم پاسخ‌های التهابی را فعال می‌کنند.
سایتوکاین‌ها تقریبا روی همه ساختارهای فیزیولوژیک اثر می‌گذارند و حتی با اثر بر روی کبد موجب ساخته شدن پروتئین‌های فاز حاد می‌شوند. با وجود تشابهات زیاد عملکردی این مولکول‌ها تفاوت‌های چشمگیری با یکدیگر دارند و برخی اثرات ضد التهابی دارند. گروهی به طور موضعی بر روی سلول‌های مجاور خود اثر می‌گذارند و دسته‌ای دیگر همچون هورمون‌ها به گردش خون رها می‌شوند.
● استرس و سیستم ایمنی
همگی ما شنیده‌ایم که در شرایط استرس سطح ایمنی‌مان افت می‌کند و بیمار می‌شویم. اکنون ما می‌دانیم که استرس چگونه به طور مستقیم واز طریق مسیر HPA و نیز به طور غیر مستقیم سیستم ایمنی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. استرس سیستم ایمنی و در نتیجه حساسیت ما نسبت به بیماری را تغییر می‌دهد . البته این واکنش به نوع استرس و نیز نحوه پاسخ ما بستگی دارد - برخی افراد به خوبی شرایط استرس‌زا را تحمل می‌کنند.
تنها استرس‌هایی قادر به تسلیم سیستم ایمنی ما هستند که بسیار وخیم‌اند، همچون کار بیش از حد و نیز تراژدی‌های زندگی.
یکی از مولکول‌های مهمی که در جریان استرس افزایش می‌یابد فاکتور آزاد کننده کورتیکوتروفین )CRF( است .
CRF مسیر کوتاهی از هیپوتالاموس به سمت هیپوفیز را طی می‌کند تا هورمون دیگری به نام فاکتور آزادکننده آدرنوتروفین)ACTH ( رهایش یابد . هورمون اخیر از راه جریان خون طی مسیر می‌کند تا به غده فوق کلیه رسیده و در آنجا هورمون‌های استروئید (در انسان این هورمون کورتیزول است) را آزاد کند. استروئیدها ترکیبات بسیار مهمی در روند سرکوب پاسخ‌های ایمنی و التهاب هستند اما داستان بسیار پیچیده‌تر از اینهاست . زیرا هورمون‌ها و عوامل عصبی دیگری نیز در کارند و همچنین برخی از شرایط ملایم استرس‌زا حتی تقویت کننده سیستم ایمنی هستند .
● ایمنی و پاسخ‌های التهابی درون مغز
تحقیقات اخیر نشان داده‌اندکه بسیاری از مولکول‌های دفاعی اعم از سایتوکاین‌ها در روند بیماری‌های مغزی نیز نقش محافظتی دارند . مانند بیماری‌های ام- اس ،‌سکته مغزی و آلزایمر . به نظر می‌رسد این مولکول‌ها نورون‌های داخل مغز را نیز مورد تهاجم قرار می‌دهند.
بنابراین راههای درمانی گوناگونی بر مبنای سرکوبی و مهار سیستم ایمنی و پاسخ‌های التهابی استوار گشته است. بدین ترتیب دانش نورو ایمونولوژی دانش تازه واردی در عرصه علوم اعصاب محسوب می‌گردد و می‌توانند در زمینه درمان بیماری‌های مهم مغزی راهگشا باشد.

منبع : روزنامه رسالت

مطالب مرتبط
فیلم/ قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران رستاخیز! - فیلمی در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته شده که در نوع خود می توان اعتراضی بی سابقه به حساب آورد. قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران فیلم سینمایی رستاخیز!
چه کسی گفت سگِ احمدی نژاد و مشایی ... / فیلم - چه کسی گفت سگِ احمدی نژاد و مشایی به لاریجانی شرف دارد؟ / پیام واضح یادداشت اختصاصی فابیوس در روزنامه ایران / فرار شکارچی به واسطه ترس ماموران از شلیک مستقیم! / قمه زنی زنان وسط خیابان در مخالفت با فیلم «رستاخیز»! / واکنش مسئول موسیقی کشور به اتهام سرقت مو
مستندات جهانگیری از تخلفات 294 میلیارد دلاری احمدی نژاد - روز گذشته وکیل احمدی نژاد اعلام کرد که از جهانگیری معاون اول رییس جمهور شکایت کرده است. خبری که بلافاصله انعکاس رسانه ای گسترده و پاسخ دفتر جهانگیری را به همراه داشت.
دندانپزشک پیام صادقیان ! / تصاویر اینستاگرامی - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
عکسی جدید از بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) - بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) در نمایی از فیلم رستاخیز در کنار تهیه کننده این مجموعه. احتمالا بهادر حالا که دیده فیلمشان قرار نیست اکران بشود روی به منتشر کردن عکس های آن در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی آورده است تا در آن محیطِ پر مخاطب برجسته و دیده شوند.
تصاویر نشست عوامل سریال پایتخت - نشست صمیمانه عوامل سریال پایتخت با اصحاب رسانه
سلفی با جسد دانشجویان ایرانی ! / تصاویر - عکاسی و سلفی گرفتن در کلاس‌های تشریح پزشکی و انتشار آن در فضای مجازی، پدیده‌ای است که این روزها در حال فراگیر شدن است؛ پدیده‌ای که شاید در هیچ کجای دنیا مانند کشور ما به این صورت دیده نشود.
گفتگو با تازه عروس سینمای ایران در شب ازدواجش - گلاره عباسی بازیگر سینما و تلویزیون به خانه بخت رفت.
الناز حبیبی در فروشگاه شاهرخ استخری / تصاویر - عکس جدید سحر قریشی، بهاره کیان افشار، لیندا کیانی، شهرزاد عبدالمجید، کوروش تهامی در روز تولد همسرش، عکس یادگاری نفیسه روشن با کودکان افغان و تصاویر تتلو در ناو جنگی و ...
صحنه نادر شکار شیرها وسط جاده / تصاویر - در این گزارش تصویری که در دو روز اخیر منتشر شده و میلیون‌ها کاربر آن را تماشا کرده‌اند شاهد شکار دو شیر نر در وسط جاده‌ای در آفریقای جنوبی که در برابر چشمان حیرت زده دهها توریست رخ داد، خواهیم بود.
سلفی همسر شهرام محمودی / تصاویر اینستاگرامی - علی لهراسبی، مهدی ماهانی و کامبیز دیرباز چند روز مانده به تعطیلات به پیشواز تفریحات تابستانی در ترکیه رفته اند. سلفی فرزاد حسنی با نیما کرمی، علیرضا جاوید نیا، مژده لواسانی، ژیلا صادقی و صبا راد در حاشیه مراسم یادبود زنده یاد مهران دوستی.
فیلم/ توضیحات مجری زن درباره روزه‌خواری در آنتن زنده - صبا راد مجری برنامه «به خانه بر‌می‌گردیم» که در برنامه زنده تلویزیون به طور ناخواسته مزه غذایی را چشید، توضیحاتی در این خصوص ارائه کرد.
جنجال کلیپ هسته‌ای «تتلو» / ویدئو - تصاویر حرفه‌ای و قاب‌های هوشمندانه و کارگردانی درستی که در یک کلیپ با مضمون انرژی هسته‌ای دیده می‌شود، هم به لحاظ ساختار و هم از نگاه مضمون اتفاق خوبی محسوب می‌شود، اما اینکه کلیپ انرژی هسته‌ای را چه کسی خوانده بسیار جالب است!
رونمایی از فاجعه ملی در یک مسابقه تلویزیونی / فیلم - مسابقه تلویزیونی «ثانیه ها» که از شبکه دوم سیما پخش می شود، سطح پایین اطلاعات عمومی و سرانه مطالعه در کشور را به نمایش گذاشت. هر یک از شرکت کنندگان در این مسابقه، نماینده هزاران نفر از افراد جامعه هستند که اطلاعات عمومی آنها در حد یک دانش آموز سال دوم ابتدایی است.
عکس جدید از مهناز افشار و دخترش / عکس - بعد از ازدواج پر سر و صدای مهناز افشار با یاسین رامین پسر محمدعلی رامین معاون مطبوعاتی دولت احمدی‌نژاد، این زوج جوان وارد ماجراجویی جدیدی شده‌اند.
مهران غفوریان و همسر در تعطیلات. - مارال فرجاد، نگین صدق گویا، سیاوش خیرابی و امین زندگانی در پشت صحنه سریال جدیدشان. رز رضوی در یک جشنواره خیریه در شیراز. امیر مهدی کیا و ساغر عزیزی در نمایی از سریال معمای شاه در نقش محمدرضا شاه و فرح پهلوی.
در جستجوی همسر برای کاپیتان معروف ! - مجله ایده آل عکس کاپیتان تیم ملی والیبال را با تیتر «در جست و جوی همسر برای کاپیتان معروف» کار کرده است.
اولین bmw i8 سه میلیاردی در ایران چپ کرد / عکس - تقریبا 1 ماه پیش بود به ورود یک خودروی بی‌ ام‌ دبلیو bmw i8 به ایران اشاره شده بود. این خودرو که جزء پیشرفته ترین خودروهای دنیا می باشد, زمانی که وارد ایران شد به دلیل خاص و تک بودن در کشورمان, قیمتی در حدود 3 میلیارد تومان پیدا کرد!!
پربازدیدها
تولید ۷ سریال جدید در شبکه 2 - سریال‌های کیمیا، هشت و نیم دقیقه، شبانگاهان، زیر نور شمع، آرام می‌گیریم،‌ شکوه یک زندگی و ‌باغ سردار در شبکه‌دو تولید می‌شود.
فیلم/ قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران رستاخیز! - فیلمی در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته شده که در نوع خود می توان اعتراضی بی سابقه به حساب آورد. قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران فیلم سینمایی رستاخیز!
«سواد خبری» سلاحی برای کارزار رسانه‌ای - «تصویر مجسمه کوروش در صفحه تلگرام دست به دست می‌شود، قرار است برای نمایش اقتدار ایران، این مجسمه در خلیج فارس نصب شود ...ایرانی نیستی اگر این پیام را نشر ...
مناظره‌های تلویزیونی در انتظار مسئولان پاسخگو - پخش سه برنامه مناظره در حالی در تلویزیون آغاز می‌شود که معدود تجربه‌های قبلی در این باره هم به لحاظ ساختار و هم تاثیرگذاری، نیازمند بازنگری هستند.
دختر روسی، عاشق تاریکی و افتخار، زیر پرچم ایران - دختر بلاروسی که به عشق پسر ایرانی مسلمان شد و افتخارات بسیاری را برای ورزش کشورمان کسب کرد .
شمشیربازی، بابت تجهیزات رایگان، دست به جیب می شود - فدراسیون جهانی شمشیربازی تجهیزاتی را به صورت رایگان در اختیار ایران قرار داده، این در حالی است که فدراسیون‌نشینان...
مسئولان اجرایی باید نسبت به نقض قانون پاسخگو باشند - رئیس کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال گفت: مسئولان فوتبال با تعهد و قولشان نسبت به اجرای ممنوعیت حضور تیم‌های بدهکار...
منصوریان: رحمتی برای استقلالی شدن سیدجلال پایش را در کفش غلطی کرد/ صادقیان خواسته با یک خطا قراردادش را پاره کنم - سرمربی تیم فوتبال نفت تهران گفت: صادقیان از من خواسته اگر خطایی از او سر بزند، قراردادش را پاره کنم و دوست دارد به اوج برسد و دوباره به پرسپولیس برگردد.
روحانی توافق وین نمایش قدرت دیپلماسی برای حل اختلافات بود - رییس جمهوری در دیدار نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی، توافق وین را «نمایش قدرت دیپلماسی برای حل اختلافات و مشکلات ادامه...
ابلاغ آئین‌نامه نحوه ترخیص کالاهای وارداتی مورد نیاز واحدهای تولیدی - معاون اول رئیس جمهور، آئین‌نامه روش ترخیص کالاهای وارداتی مورد نیاز واحدهای تولیدی را برای اجرا ابلاغ کرد. ادامه...