دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷ / Monday, 10 December, 2018

اقتصاد جهان در شرف بحران


اقتصاد جهان در شرف بحران
ورشکستگی بانک‌ها که از بحران بازار اعتباری آمریکا شروع شده است، نگرانی‌های فراوانی را به وجود آورده است. بدتر آن که صندوق بین‌المللی پول IMF(‌) پیش‌بینی می‌کند، اقتصاد جهانی در نیمه دوم سال ۲۰۰۸، با چالش جدیدی روبه‌رو شود.
بحران مالی - بانکی اخیر ایالات متحد آمریکا که از سال ۱۹۲۹‌ تاکنون بی‌سابقه بوده، منجر به وقوع پیامدهای منفی فراوانی در بازارهای مالی این کشور گردیده و به سرعت به سایر کشورها در حال سرایت است. در این راستا، می‌توان به ورشکستگی مؤسسه مالی لیمن و همچنین بزرگ‌ترین مؤسسه پس‌انداز و وام آمریکا، واشنگتن میوچوال، اشاره کرد. به گزارش واحد اطلاعات و اخبار ماهنامه <اقتصاد ایران>، علیرغم مصوبه‌ جدید کنگره آمریکا، این مسأله در آینده نزدیک بحرانی‌تر خواهد شد.
به علاوه، تورم شدید در نیمه دوم سال جاری، موجب کُندی رشد اقتصادی در بسیاری از کشورهای جهان شده و باعث خواهد شد، اقتصاد کشورهای در حال توسعه با چالش‌های بزرگی مواجه شوند. چشم‌انداز اقتصاد جهانی WEO(‌) که توسط مؤسسه IMF منتشر شده است، پیش‌بینی می‌کند رشد اقتصادی جهان که در سال گذشته برابر با ۵ درصد بود، در سال جاری به رقم ۱/۴ درصد و در سال آتی یعنی ۲۰۰۹، به رقم ۹/۳ درصد کاهش یابد. گرچه در اوایل سال ۲۰۰۸ رشد اقتصادی در ایالات متحد، منطقه اروپا و ژاپن اندکی بهتر از پیش‌بینی‌های WEO بود، ولی تورم شدید و عدم توانایی کشورها در کنترل این روند، نیمه دوم سال ۲۰۰۸ را به کابوسی برای این کشورها مبدل ساخته است. ژاپن که دارای پویاترین اقتصاد جهان است و همواره از رشد اقتصادی چشمگیری برخوردار بوده، در نخستین روزهای نیمه دوم سال ۲۰۰۸، با چالش‌های شدید اقتصادی روبه‌رو شده و پیش‌بینی می‌شود در تأمین سوخت مورد نیازش، اختلال جدّی به وجود بیاید.
پیشرفت و ترقی کشورهای در حال توسعه نیز تحت تأثیر موج جدید تورم جهانی خواهد بود. پیش‌بینی می‌گردد، رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه که در سال ۲۰۰۷ برابر با ۸ درصد بوده است، در پایان سال ۲۰۰۸ به رقم ۷ درصد کاهش یابد. رشد اقتصادی چین نیز که در سال ۲۰۰۷ برابر با ۱۲ درصد اعلام شده بود، به طور یقین با مشکل تورم روبه‌رو خواهد شد و به مقدار قابل توجهی کاهش خواهد یافت.
پیش‌بینی می‌شود رشد اقتصادی چین در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ حدود ۱۰ درصد باشد. البته اگر بازار سوخت و انرژی، بیش از این بحرانی و متشنج نشود. تورم و گرانی بسیاری از محصولات تجاری به دلیل افزایش بهای انرژی، موجب کاهش تقاضا در بازارهای جهانی، به خصوص در بازار کشورهای توسعه یافته گردیده و ادامه روند رو‌به‌رشد تورم جهانی، موجب ناامیدی کارشناسان از رشد قابل توجه اقتصاد جهانی در سال‌های آتی شده است.
در حالی که پیش‌بینی مؤسسه‌های بین‌المللی بررسی کننده اقتصاد و تجارت جهانی همچون IMF، حاکی از کاهش رشد اقتصاد جهانی در سال‌های آتی است، بحران بازار جهانی سوخت و انرژی همچنان ادامه دارد و هر روز قیمت سوخت و در نتیجه قیمت محصولات و کالاهای تجاری بالاتر می‌رود. این روند سریع افزایش تورم، موجب ایجاد چالش‌های مالی جدّی در اقتصاد جهانی، به خصوص در کشورهای در حال توسعه شده است. اما در کشورهای توسعه یافته، فشار بالای تورم به طور یکنواخت، با کاهش تقاضا و افزایش تدریجی و نامحسوس قیمت‌ها کنترل می‌شود و گاهی دولت‌ها با ایجاد ثبات در قیمت‌ها و انتقال بار مالی به کشورهای در حال توسعه و کشورهای مصرف‌کننده محصولاتشان، قدری از شدت تأثیر منفی تورم می‌کاهند.
پیش‌بینی می‌شود، موج تورم در سال آتی فراتر از ظرفیت چنین راهکارهایی باشد و ممکن است کشورهای توسعه یافته نیز، دیگر نتوانند فشار تورم را به طور مصنوعی مهار کنند.
در کشورهای در حال توسعه، تبعات منفی تورم خیلی سریع‌تر و عمیق‌تر خود را نشان می‌دهد. بسیاری از این کشورها، مصرف‌کنندگان بزرگ محصولات کشورهای توسعه یافته هستند و بدون واردات از کشورهای توسعه یافته، نمی‌توانند نیازهای اساسی بخش صنعت، نظامی و بسیاری دیگر از نیازهای خود را تأمین کنند. ‌افزایش بهای سوخت و انرژی، افزایش هزینه‌های ثابت تولید و افزایش حقوق کارکنان، نوعی تورم موضعی را در بخش تولید ایجاد می‌کند.
کشورهای توسعه یافته برای نجات از تبعات ویرانگر این تورم، به جای افزایش یکنواخت قیمت محصولات و افزایش درآمدهای داخلی، تنها درآمدهای خارجی را افزایش می‌دهند و بار مازاد تورم را بر دوش کشورهای در حال توسعه می‌اندازند. به این ترتیب، محصولات صادراتی به کشورهای در حال توسعه به طور غیرمنطقی و ناهمگون، افزایش قیمت یافته و موجب بروز مشکلات بیشتر در این کشورها می‌شود. بنابراین، چالش اقتصادی، خیلی زودتر و جدّی‌تر، گریبان کشورهای در حال توسعه را خواهد گرفت و رشد اقتصادی این کشورها با کاهش ناگهانی روبه‌رو خواهد شد. قیمت‌های بالای سوخت و محصولات غذایی، موجب نگرانی کشورهای در حال توسعه شده است و این نگرانی‌ها در کشورهای مصرف‌کننده سوخت، عمق بیشتری دارد.
بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند، کاهش تقاضا و مصرف، ظرفیت بسیار بالایی در جذب تبعات منفی تورم دارد و از این طریق، می‌توان تورم حاکم را به نسبت قابل توجهی مهار کرد. این راهکار در کشورهای توسعه یافته، ظرفیت مهار اثرات منفی تورم را به همراه دارد. حال پرسش این است: افزایش تورم تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و آیا ظرفیت جذب‌کننده کاهش تقاضا و مصرف همچنان قادر به کنترل و مهار تورم خواهد بود؟ ‌ ‌
گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهانی IMF، بیان می‌کند: بسیاری از کشورهای در حال توسعه، با تجدیدنظر در برنامه‌های مالی و اعتباری خود، سعی در مهار مصنوعی و مجازی تورم جهانی دارند که کاهش رشد اقتصادی، یکی از این راهکارها است. اعمال قانون‌های مالی و اعتباری شدیدتر و افزایش درآمدهای مالیاتی از دیگر روش‌های کنترل تورم است که در کشورهای در حال توسعه به کار می‌رود. در حالی که ایجاد تغییر اساسی در برنامه‌های کلان کشور و بازنگری در نظام مدیریتی، از راهکارهای اصولی مهار تورم است که هرگز مورد توجه و علاقه این دولت‌ها نمی‌باشد.
در این مقطع در کشورهای توسعه یافته، اعمال قانون‌های مالی و اعتباری و افزایش درآمدهای مالیاتی، چندان مورد توجه نبوده و افزایش درآمدهای فردی مورد توجه قرار دارد و با وجود کاهش تدریجی رشد اقتصادی، کسی علاقه‌مند به اعمال فشار به مصرف‌کنندگان داخلی و مهار تورم از طریق افزایش درآمدهای داخلی نمی‌باشد‌‌چراکه قدرت خرید به طور منظم روبه‌کاهش است و همین موضوع، کاهش تدریجی تقاضا و مصرف را به همراه دارد. از آنجایی که این کاهش، در کشورهای توسعه یافته ظرفیت بالایی در جذب اثر تورم دارد، پیش‌بینی می‌شود کاهش رشد اقتصادی در این کشورها به کُندی صورت پذیرد.


منبع : ماهنامه اقتصاد ایران

مطالب مرتبط

اقتصاد غرب در سراشیبی رکود

اقتصاد غرب در سراشیبی رکود
پیدایش بحران‌های بزرگ مالی درغرب لااقل از سال ۱۸۷۳ دارای سابقه است. دربحران فوق که به بحران وین در اتریش معروف است وضع مشابه بزرگترین بحران مالی قرن در آمریکای امروز رخ داد با این تفاوت که در بحران وین کاسه کوزه‌ها شاید به‌درستی بر سر سرمایه‌داران و صرافان یهودی که نبض بانکداری در دست آنها بود شکسته شد لیکن در بحران اخیر هنوز فرصت نشده تا مقصران اصلی انگشت‌نما شوند. شاید در این ارتباط باشد که رئیس مجلس نمایندگان آمریکا قول داده است در آینده نزدیک نمایندگان کنگره به بحث بنشینند تا معلوم شود علت یا علل بحران مالی در بانک‌ها و بازار بورس آمریکا چه یا چه کسی بوده است.
البته در اروپا و آسیا نظرات گوناگون درخصوص بحران مالی در آمریکا داده می‌شود. گروهی معتقدند که این بحران مقدمه افول قدرت اقتصادی آمریکاست لیکن عده دیگری پا را فراتر گذاشته عقیده دارند که اقتصاد بازار آزاد در نظم‌ نوین جهانی به بن‌بست رسیده باشد. به نظر می‌رسد که حتی اگر زنگ خطر شروع پایان امپراطوری آمریکا هم به گوش برسد می‌بایست دراین خصوص به بحث تخصصی دقیق‌تری پرداخته شود که البته خارج از حوصله یک مقاله کوتاه در یک روزنامه بوده و نگارنده نیز فکر نمی‌کند که اهلیت پرداختن بدان را داشته باشد.‌
با این حال از آنجا که علم اقتصاد مَلقمه‌ای از هنر و ریاضیات است و از آنجا که با گسترده‌تر شدن تبادلات اقتصاد جهانی و به کار گرفتن ابزارهای مبادله‌ پرسرعت عوامل غیرقابل پیش‌بینی را افزایش می‌دهد و اینکه بهرحال هر قدر هم که معادلات ریاضی در این حوزه کامل باشند بالاخره نقش انسانها نیز، که تنها یک نقطه مادی نیستند، دخالت می‌کند شاید پیدایش بحران در اقتصاد جهانی و نظام‌های مالی در واقع مقدمه‌ای باشد که علمای اقتصاد نظری نمود بیشتر و فراگیر‌تری در تحدید عوامل غیر م تعّین به خرج دهند تا با روشن بینی پیشرفت مهار عوامل تورم‌زا و رکودآفرین اقدام نمایند. بالاخره اهل فن می‌دانند که وقتی مدل‌های مبادلات جهانی تغییر می‌کند و حوزه‌های جغرافیائی از یک سو گسترده و از دیگر سو که فاصله‌ها کوتاه می‌گردد مدل‌های حل معادلات ذیربط نیز باید تغییر کند و باز این یک امر روشن است که در گذر از یک مدل به مدل پیشرفته‌تر احتمال بروز مشکلات که در واقع مربوط به شرایط حدی و مرزی دو مدل می‌شوند به‌وجود می‌آید.‌
اینکه در هر دورانی کدام کشور یا قدرت و یا امپراطوری، سلطه مالی اقتصادی در جهان داشته باشد یک مسئله و اینکه عالمان رشته اقتصاد و مالی آن کشور یا امپراطوری توانایی به ارائه مدل‌های ذیربط باشند مسئله دیگری است. بالاخره، اینکه در نظم نوین جهانی که مُبشر آن جرج بوش پدر بود همه می‌بایست خود را برای انطباق آماده می‌کردند یک واقعیت انکار ناپذیر است و اینکه دامنه تغییرات بنیادی حاصل از نظم نوین و جهانی شدن به اقتصاد و امور مالیه نیز ربط پیدا می‌کند واقعیتی است دیگر. وزیر اقتصاد آلمان گفته است که شاید آمریکا دیگر ابرقدرت اقتصادی نباشد و نخست‌وزیر روسیه نیز از پائین‌ آمدن اقتدار آمریکا در این ‌خصوص سخن گفته است با این حال باید بین اظهار نظرهای سیاسی و به بن‌بست رسیدن علم اقتصاد بخاطر تغییر شرایط تفاوت قائل بود.
آنچه لااقل در آمریکا اتفاق افتاده، هر چند ترکش‌های آن به دیگران نیز اصابت کرده است، لااقل این بحث و نارضایتی را در جامعه آمریکا به وجود آورده که چرا به‌قول معروف باید <ماران کنند موران کَشند>. یعنی چرا باید کسانی که درآمدهای افسانه‌ای را در بازار بورس نیویورک کسب کرده‌اند کار را بجایی برسانند که مالیات دهنده آمریکایی تاوان آن را بپردازد. با این وجود از آنجا که بازار اعتباری که در دست بانک‌ها و بورس‌هاست روی زندگی عامه مردم آمریکا تأثیر دارد اگر قرار باشد دولت <دارائی‌های مسموم> بانک‌ها را نخرد حاصل آن خواهد بود که بانکها وام نمی‌دهند و اعتماد بین بانکها از میان می‌رود و مردم آمریکا که زندگیشان را با وام و قسط تنظیم می‌کنند با <انجماد اعتباری> مواجه می‌شوند.‌
البته اینکه پس از تصویب ۷۰۰ میلیارد دلار توسط مجلس نمایندگان آمریکا که باید نفس راحتی را برای بازار بورس به همراه آورد باز شاخص سهام در وال‌استریت سقوط می‌کند نشان می‌دهد که بحران مالی به گونه‌ایست که حتی با تصویب این رقم باور نکردنی اعتماد به بازار بورس باز نگشته و از آنجا که هنوز معلوم نشده کدام بانک چه مقدار <دارائی‌ مسموم> دارد و باز اینکه هنوز روشن نیست که پس از هزینه مبلغ فوق آیا بانکها با گشاده دستی به تخصیص وام‌ها و اعتبارات اقدام می‌کنند یا نه، نشان از آن دارد که برای هضم آنچه در معده سرمایه‌داران فربه در آمریکا و جهان جای گرفته به زمان بیشتری نیاز است.
البته هرچند ما که در نظام جهانی همانند دیگران قرار نداریم و زیان و ضرر ما مثل دیگران نخواهد بود لیکن این خبر ناخوشایند که گفته می‌شود ممکن است بهای نفت تا بشکه‌ای ۵۰ دلار سقوط کند برای ما بانگ بومی است که هم دیدن آن شوم است و هم صدای نابهنگام آن. و باز اگر توجه کنیم که بحران در جهان غرب با وجود بزرگان و عالمان اقتصاد و مالیه‌ای اتفاق می‌افتد که ما در دانشگاه‌‌هایمان نظرات آنها را تدریس می‌کنیم این نکته قابل فراگیری است که به جهت پیچیده بودن علم اقتصاد و فراوانی عوامل دور از دسترس و پنهان، باید ما، هم به کارهای گران اقتصادی و مالی مسئولان کار دیده بفرستیم و هم، با هم‌آهنگی دستگاهها، وزارتخانه‌ها و نهادهای ذیربط دست به یافتن راه‌حل بزنیم. بهرحال با پیوستگی و ارتباطی که در جهان به‌‌وجود آمده نمی‌توانیم به این دل‌خوش کنیم که آمریکا دارد به پایان عمر امپراطوری مالی خود می‌رسد و ما می‌توانیم خواب راحتی داشته باشیم. حتی جناب ولادیمیر پوتین، نیز که خبر از افول قدرت مالی آمریکا می‌دهد می‌داند که وقتی بهای نفت از ۱۴۰ دلار به ۵۰ دلار برسد روسیه‌ احیا شده جناب پوتین با مشکلات عدیده‌ای مواجه می‌شود.‌

وبگردی
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر - سید احمد خمینی، نتیجه امام خمینی که چند هفته پیش با ازدواجش خبرساز شده بود، بار دیگر با انتشار عکسی از او و همسرش در حین سوارکاری حساسیت نسبت به خود را برانگیخته است و باعث تحریک مخاطبان و کاربران در فضای مجازی شده است.
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی!
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی! - دو نفر از کسانی که همراه رئیس جمهور در سمنان حضور داشتند در هنگام سخنرانی روحانی رفتار غیر معمولی از خود نشان میدادند.
اظهارات جنجالی دو بازیگر زن درمورد فساد شدید در سینما
اظهارات جنجالی دو بازیگر زن درمورد فساد شدید در سینما - ظهارات جنجالی لیلا بوشهری و شقایق دلشاد درباره فساد در سینما: چرا دایرکت میدم فالو نمیکنید؟ ساعت یک شب چرا باید زوایای صورت منو ببینن؟
بخشی دیده نشده از رفتار سخیف مجری تلویزیون با فراستی!
بخشی دیده نشده از رفتار سخیف مجری تلویزیون با فراستی! - بخشی دیگر از برنامه «من و شما» با حضور مسعود فراستی و برخورد توهین آمیز مجری رسانه ملی را می بینید که در رسانه ها باز نشر نشد.
خلاصه داستان و بازیگران سریال بانوی عمارت +تصاویر
خلاصه داستان و بازیگران سریال بانوی عمارت +تصاویر - مریم مومن متولد دهه 70 می باشد و حضورش در بانوی عمارت اولین تجربه بازیگری است و به واسطه این سریال وارد دنیای بازیگری شده است . او در کلاس های تئاتر فعالیت داشته است .
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است !
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است ! - پس از اولین گفت وگوی رسمی میترا استاد (نجفی) و تایید ازدواجش با محمدعلی نجفی، حالا شهردار سابق، در نخستین واکنش به جنجال ها، عکس تازه ای از خود و میترا استاد در اینستاگرامش منتشر کرده است.
تصاویری از لحظه ربوده شدن مرزبانان ایرانی در مرز میرجاوه
تصاویری از لحظه ربوده شدن مرزبانان ایرانی در مرز میرجاوه - گروه تروریستی جیش العدل نخستین تصاویر از حمله به پاسگاه مرزی در میرجاوه ۱۴ مهر امسال را منتشر کرد؛
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».