جمعه ۱۳ شهریور ۱۳۹۴ / Friday, 4 September, 2015
محاسبه نقطه سر به سردر شرکت های لیزینگ

محاسبه نقطه سر به سردر شرکت های لیزینگهر شرکتی در گزارشات مالی خود می کوشد تغییراتی که در میزان فروش و سود هر سهم رخ داده است و نیز علت تناسب نداشتن تغییر سود هر سهم با میزان فروش را مورد بحث قرار دهد. مدیران شرکت برای مطالعه و بررسی رابطه بین فروش و سود خالص از روش شناخته شده ای به نام تجزیه و تحلیل نقطه سر به سر استفاده می کنند. با استفاده از نقطه سر به سر رابطه بین فروش و سود شرکت و نیز تاثیراتی که این عوامل بر یکدیگر دارند بهتر درک می شود. در این مقاله سعی شده یک مدل مناسب برای محاسبه نقطه سر به سر(عملیاتی، مالی و کل) برای شرکت های لیزینگ ارائه شود.
● مدل مفهومی محاسبه نقطه سر به سر در شرکت های لیزینگ
با توجه به بررسی های به عمل آمده در منابع کتابخانه ای موجود روش مدونی برای محاسبه نقطه سر به سر برای شرکت های خدماتی وجود ندارد. از آنجا که شرکت های لیزینگ ماهیت منحصر به فردی در نوع فعالیت دارند این موضوع محاسبه نقطه سر به سر را پیچیده تر می کند. وجود پرتفوی متنوع خدماتی که شرکت ارائه می کند نیز مزید بر علت است لذا برای محاسبه نقطه سر به سر شرکت ناچار به استفاده از فروض ساده سازی است که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد.
● متغیرهای مدل
برای محاسبه انواع نقطه سر به سر در شرکت های تولیدی مقدار عددی متغیرهای ذیل الزامی است
۱) تعداد فروش کالا (Q)
۲) قیمت هر واحد کالا (P)
۳) هزینه متغیر هر واحد محصول(V)
۴) هزینه های ثابت (F)
۵) سود قبل از بهره و مالیات (EBIT)
۶) هزینه تامین مالی(I)
۷) نرخ مالیات (T)
۸) تعداد سهام منتشر شده (N)
۹) سود هر سهم (EPS)
برای شرکت های لیزینگ به دلیل ماهیت خدماتی بودن برخی از متغیرهای فوق برای آنها بی معنا است. در ادامه به بررسی متغیرهای خاص شرکت لیزینگ برای محاسبه نقطه سر به سر می پردازیم.
● تعداد فروش کالا
در شرکت لیزینگ این مقدار معادل تعداد قراردادهای منعقد شده (تسهیلات اعطایی) در هر بخش است.قیمت هر واحد کالا (قیمت هر واحد خدمت در شرکت های لیزینگ)
همانطور که می دانیم قیمت کالا معادل درآمدی است که در نتیجه فروش از آن شرکت می شود. این قیمت اگر در تعداد فروش ضرب شود، مقدار فروش شرکت به دست می آید.
در شرکت های لیزینگ آیتمی با عنوان قیمت هر واحد ارائه خدمت وجود ندارد. در نگاه اول شاید اینطور تصور شود که برای محاسبه این آیتم می توان مبلغ مال الاجاره را معادل قیمت هر واحد ارائه خدمت در نظر گرفت اما این فرض اشتباه است زیرا در این صورت حاصل ضرب این مبلغ و تعداد قراردادهای منعقد شده باید برابر درآمد حاصل از ارائه خدمات (درآمد عملیاتی) در صورت های سود و زیان شود اما در صورت های مالی شرکت های لیزینگ برای محاسبه درآمد عملیاتی اصل تسهیلات از مبلغ مال الاجاره کسر می شود و تنها سود قرارداد ذکر می شود لذا برای محاسبه قیمت یک قرارداد باید مبلغ مال الاجاره را از اصل تسهیلات کسر کرد. در نتیجه این آیتم در شرکت های لیزینگ با مبلغ مال الاجاره منهای مبلغ تسهیلات؛ یا به تعبیر دیگر سهم سود اقساط برابر است.
در اغلب صورت های مالی شرکت های لیزینگ درآمد حاصل از ارائه خدمات علاوه بر سود قرارداد شامل آیتم های دیگری نظیر درآمد حاصل از کارمزد، جریمه های دریافتی از مشتریان، سود توقف سرمایه و.. نیز است.از آنجا که این آیتم ها به عنوان یک متغیر مستقل که مستقیماً متغیر وابسته یعنی درآمد یک قرارداد را تحت تاثیر قرار می دهند باید در محاسبات نهایی (درآمد یک قرارداد) لحاظ شوند لذا برای محاسبه قیمت یک قرارداد باید درآمد ناشی از کارمزد و... را به طور متوسط برای هر قرارداد محاسبه و به مبلغ سود اقساط اضافه کنیم.
نکته قابل توجه در مورد درآمد یک قرارداد هزینه های مطالبات معوق است. برای دقیق تر شدن محاسبه درآمد یک قرارداد می توان متوسط معوقات شرکت را محاسبه و از مبلغ مال الاجاره کسر کرد. عدد به دست آمده را می توان مال الاجاره تعدیلی نامید. البته نباید دقیقاً نسبت مطالبات معوق را در محاسبات مال الاجاره لحاظ کرد. زیرا قسمتی از هزینه های معوقات در قالب آیتم جریمه دیرکرد عودت می شود. لذا باید نرخ موثر معوقات را در شرکت محاسبه و مبلغ ریالی آن را از مبلغ مال الاجاره کسر کرد.
● هزینه متغیر و ثابت
در شرکت های لیزینگ با توجه به ماهیت خدماتی که دارند غالباً دارای هزینه متغیر پایینی هستند. در مواردی که دقیقاً مشخص نیست که یک آیتم هزینه ای ثابت است یا متغیر با نظر کارشناسان و به صورت قضاوتی این تفکیک صورت می پذیرد.
در صورتی که محاسبه هزینه متغیر یک قرارداد مشکل یا ناممکن باشد می توان از متوسط هزینه ها متغیر را محاسبه کرد. بدین صورت که کل هزینه های متغیر شرکت را با توجه به سهم هر بخش تسهیم و بر تعداد قراردادهای منعقد شده تقسیم می کنیم.
● هزینه های تامین منابع مالی
این آیتم در شرکت های تولیدی و خدماتی به یک صورت نشان داده می شود.
منتها باید متذکر شد که هزینه تامین منابع مالی در شرکت های لیزینگ رقم بالایی است زیرا این شرکت ها برای اعطای تسهیلات غالباً از منابع مالی خارج از سازمان استفاده می کنند.
در مورد مابقی آیتم های محاسبه نقطه سر به سر تفاوت چندانی بین شرکت های خدماتی و شرکت های تولیدی وجود ندارد.
● محاسبه نقطه سر به سر عملیاتی
نقطه سر به سر عملیاتی برابر است با میزان تولید شرکت که در آن سطح از تولید تمام هزینه های عملیاتی اعم از ثابت و متغیر پوشش داده می شود. در نقطه سر به سر سود عملیاتی برابر با صفر است. اگر شرکت چند محصول تولید کند نقطه سر به سر به ما نشان می دهد که از هر محصول باید چه تعداد تولید شود تا هزینه های عملیاتی شرکت پوشش داده شود.
نقطه سر به سر برای شرکت های لیزینگ بدین صورت تعریف می شود: تعداد قراردادهایی (تسهیلاتی) که شرکت لیزینگ باید با مشتریان منعقد کند تا بتواند هزینه های عملیاتی خود را پوشش دهد. این تعریف برای شرکت هایی است که فقط در یک حوزه فعالیت می کنند. مثلاً تنها لیزینگ خودرو انجام می دهند.
برای شرکت هایی که در چند حوزه مشغول ارائه خدمات لیزینگ هستند نقطه سر به سر عملیاتی عبارت است از تعداد تسهیلاتی که باید در هر حوزه به مشتریان اعطا شود تا شرکت بتواند هزینه های عملیاتی خود را پوشش دهد.فرمول محاسبه نقطه سر به سر برای یک شرکت تک محصولی(خدمتی) به شرح زیراست:
Q مساوی است با f تقسیم بر p-v
فرمول محاسبه نقطه سر به سر برای شرکت های چند محصولی(خدمتی) کمی پیچیده است. در ادامه با ذکر مثالی نحوه محاسبه نشان داده می شود.در این مثال در قالب اعداد واقعی سعی شده تصویر مشخصی از الگوی یاد شده ارائه شود.
فرض کنید یک شرکت لیزینگ در سه حوزه خودرو، خدمات و صنعت خدمات ارائه می کند. با تکمیل اطلاعات مورد نیاز طبق جدول زیر و انجام محاسبات مربوطه نقطه سر به سر به دست خواهد آمد.
● محاسبه نقطه سر به سر مالی
نقطه سر به سر مالی یعنی آن سطحی از سود قبل از بهره و مالیات که سود هر سهم در آن سطح صفر شود؛ به بیان دیگر سود قبل از بهره و مالیات شرکت در حدی است که می تواند هزینه های ثابت تامین مالی را بپوشاند ولی به صاحبان سهام عادی چیزی نمی رسد. نقطه سر به سر مالی بر اساس سود قبل از بهره و مالیات تعیین می شود. سود هر سهم در بالای این نقطه مثبت است و اگر مقدار سود قبل از بهره و مالیات در پایین نقطه سر به سر قرار گیرد، سود هر سهم منفی می شود.
EBIT مساوی است با I به علاوه E تقسیم بر (۱-t)
در این معادله E سود سهام ممتاز است. از آنجا که طبق قوانین کشور ایران انتشار سهام ممتاز ممنوع است لذا معادله محاسبه نقطه سر به سر مالی به شکل ذیل خواهد بود:
EBIT مساوی با I
نقطه سر به سر کل نشان دهنده تعداد کالا یا خدماتی است که باید ارائه شود تا سود هر سهم صفر شود. مقدار سود هر سهم در بالای نقطه سر به سر مرکب مثبت و در زیر این نقطه منفی است. فرمول محاسبه نقطه سر به سر برای شرکت تک محصولی (خدمتی) به شکل زیر است:
مساوی است با F+I تقسیم بر P-V
برای محاسبه نقطه سر به سر کل برای شرکت هایی که چند خدمت یا محصول را ارائه می کنند مانند روش محاسبه نقطه سر به سر عملیاتی عمل می شود با این تفاوت که باید هزینه های تامین منابع مالی را به هزینه های ثابت اضافه کنیم.
● ملاحظات
۱) محاسبه نقطه سر به سر با در نظر گرفتن یکسری فروض ساده سازی انجام می گیرد که بعضاً الزامی نیز است چون محاسبه آن با توجه به اطلاعات موجود ناممکن است لذا محاسبات دارای مقداری انحراف از مقدار واقعی است. نقطه
سر به سر را می توان با توجه به وقت و هزینه مورد نظر سطوح اطمینان مختلف به دست آورد.
۲) همانطور که در ابتدا اشاره شد با توجه به بررسی به عمل آمده برای محاسبه نقطه سر به سر شرکت های خدماتی به ویژه شرکت های لیزینگ فرمول دقیق و آکادمیک وجود ندارد. در نتیجه با توجه به فرمول محاسباتی برای شرکت های تولیدی و تجربه کارشناسان مدیریت تحقیق و توسعه شرکت لیزینگ صنعت و معدن این روش پیشنهاد می شود.

مهدی گلستانی
کارشناس اداره تحقیق و توسعه شرکت لیزینگ صنعت و معدن

منبع : روزنامه سرمایه

مطالب مرتبط
جهان در غم مرگ دردناک کودک سوری / تصاویر - آیلان کردی، کودک سه ساله سوری اهل کوبانی جهان را در غم و اندوه فرو برده است. آیلان به همراه والدین خود قصد مهاجرت به اروپا را داشت اما متاسفانه جسد وی در بدروم ترکیه از آب گرفته شد.
دستگیری رامبد جوان برای خرید مواد مخدر / دوربین مخفی - ماشین آقای رامبد جوان مجری برنامه خندوانه تو این دوربین مخفی به خاطر داشتن مواد مخدر توقیف میشود و ...
حضور یک معتاد کارتن خواب در نشست خبری - در خلال این برنامه یک معتاد بی سرپناه برای مواجه مستقیم با مسولان به استودیو شبکه خبر هدایت شد. وی اعلام کرد تاکنون ۵ بار به کمپ ترک اعتیاد رفته اما به دلیل نبود کار و انگیزه زندگی مجددا گرفتار اعتیاد شده است.
کشف ضدانقلاب جدید توسط آقای وزیر ! - این روزها وزیر صنعت و خودروسازان در حالی بر طبل توخالی گرانی خودرو می‌کوبند و ضد انقلاب را منشاء نارضایتی‌ها از قیمت و کیفیت خودروها عنوان می‌کنند که افراد زیادی به دلیل پایین بودن کیفیت خودروهای صفر برای خرید دست نگه داشته‌اند و همین مسئله باعث انباشت خودرو در پارکینگ‌های خودروسازان شده است.
گلزار و آمیتاباچام در روی جلد مجله / عکس - این روزها شایعاتی در مورد بازی محمد رضا گلزار هنرپیشه صاحب نام کشورمان در یک فیلم مشترک هندی ایرانی منتشر شده است که هنوز مشخص نیست که این طرح به کجا می انجامد.در همین حال محمد رضا گلزار در یک اقدام پیش دستانه عکسی منتشر کرده است که یکی از طرفدارانش ساخته و اورا کنار آمیتا باچان بر روی یک مجله ساختگی نشان می دهد....
«تعبیر وارونه یک رویا» و تحقیر سیستم اطلاعاتی ایران - برای چنین کارهایی باید هنرمندانی آستین بالا بزنند که شاید به رنگ ارغوان ها را ساخته اند! کسانی که این گفتمان را خوب فهم کرده اند؛ به اجزای آن مسلط هستند و دغدغه های آن را درک می کنند! با همه احترام به کارگردانانی که نبردهای اطلاعاتی را در حد بازی دزد و پلیس می دانند، بهتر است آنان همان دزد و پلیس ها را بسازند!
«لیلا» بدبخت‌تر از «ستایش» - «تنهایی لیلا» سریالی است که زن ایرانی را موجودی منفعل به تصویر می‌کشد. از صدر اسلام تا همین امروز زنان فعال در جامعه در کسوت‌های مختلف، عامل پویای جامعه اسلامی - ایرانی بوده‌اند.
مرحوم بیت‌الله عباسپور در مسابقات جهانی / فیلم - قهرمان پرورش اندام ایران شامگاه سه‌شنبه سوم شهریورماه 1394 و پس از ماه‌ها رنج ناشی از بیماری، در بیمارستان آتیه تهران درگذشت. این ویدئو، فیگورهای عباسپور را در مسابقات پروش اندام IFBB 2012 نمایش می‌دهد.
خاطرات تکان دهنده احمدی مقدم از دستورات احمدی نژاد - احمدی نژاد گفت: «بروید رئیس دولت اصلاحات و بقیه را دستگیر کنید و شر همه را کم کنید» ، گفتم: «مرد حسابی! چه می‌گویی؟ می‌روی می‌گویی خس و خاشاک و آت و آشغال، و حالا می‌گویی بگیرید ببرید و تمام»؟
باز کردن قفل پژو ساخت ایران در یک ثانیه / فیلم - ویدئویی که توسط منبعی ناشناس در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، یک مرد را نشان می‌دهد که با استفاده از پیچ‌گشتی و چاقو، درها و صندوق‌عقب محصولات پژو ساخت ایران را به راحتی و در عرض مدت یک ثانیه باز می‌کند. دوباره قفل هم میکند !
آقازاده معاون احمدی نژاد در استخر! / عکس - عکس سلفی کیان علی آبادی فرزند محمد علی آبادی از حلقه اول احمدی نژاد
استفاده از زنان در تبلیغات خودروهای ایرانی / تصاویر - این روزها که در شبکه های اجتماعی و رسانه ها صحبت از عدم خرید خودرو به خصوص خودروی صفر است، برخی تصاویر نیز گوشی به گوشی می شود که تبلیغ خودروی ایران خودرو است.
گفت و گو با سه مادر معتاد به شیشه در حاشیه بزرگراه - مرجان مادر دو تا سه قلو است که با تمام استعدادهای عجیب و غریبش ته یک بن بست دست و پا می زند. نسرین که همین چند وقت پیش برای ترک اعتیاد به کمپ رفت اما نتوانست دوام بیاورد.
اولین عکس منتشر شده از گلاره عباسی و همسرش - گلاره عباسی بتازگی ازدواج کرده است. در مراسم رونمایی از نخستین فیلم نرگس آبیار برای اولین بار گلاره عباسی به همراه همسرش در انظار ظاهر شد.
گزارش تصویری از اکران فیلم نرگس آبیار - مراسم رونمايى از فيلم " اشيا از آنچه در آينه مى بينيد به شما نزديكترند" به كارگردانى نرگس آبيار با حضور عوامل فيلم و جمعى از هنرمندان در موزه سينما برگزار شد.
جنجال پوشش بازیگران زن تئاتر پینوکیا / تصاویر - نمایشی که از 15 مرداد اجرایش درسالن ناظرزاده تماشاخانه ایرانشهر آغاز شده بود، پس از سه روز اجرا توقیف شد. در این نمایش بازیگرانی چون پرستو گلستانی، محمد صادق ملک (ملکی )، محمد نادری، بهروز پناهده، پوریا رحیمی سام، شهره سلطانی به ایفای نقش پرداختند.
گزارشی از ایران که در اسراعیل پخش شد / فیلم - کانال ۱۰ تلویزیون رژیم صهیونیستی که در خاک فلسطین اشغالی پخش می‌شود به تازگی مستندی با عنوان «نگاهی از داخل ایران» را در اختیار مخاطبان خود قرار داده است.
رونمایی از عطر لیلا اوتادی ! / تصاویر - پيشنهادشون براى توليد عطر به نام من براى طرفداران عزيزم رو پذيرفتم، اينكه پيش توليد و توليد عطرها با دو رايحه كاملا متفاوت و ديزاين جذاب يكسال بطول انجاميد،حساسيت من براى هرچه بهتر شدن عطرها و دقت نظر و جلسات متمادى با شركت بود،
فقیهه سلطانی و رویا نونهالی / تصاویر اینستاگرامی - سلفی جالب محسن یگانه با هوادارانش در خیابان، یک سورپرایز بی نظیر برای هواداران محسن که برای غیر هوادارانش چیزی جز ترافیک نداشت.
آقازاده به روایت آقازاده / تصاویر - عارف پوستین دوز ؛ فرزند نعمت ا.. پوستین دوز، مدیر عامل شرکت ملی مس ایران و مدیر عامل سابق گروه خودرو سازی سایپا اخیرا در صفحه شخصی خود عکسهای جالب و متنوعی از خود را منتشر کرده است.
پربازدیدها
در جنوب هند رخ داد: خارج شدن واگن‌های قطار از ریل - در پی خارج شدن تعدادی از واگن‌های یک قطار اکسپرس از ریل در جنوب هند دست‌کم 42 مسافر مجروح شدند.
نگاهی به تحولات امروز اقتصاد/ از وعده امتیاز خاص به خارجی‌ها تا عملکرد منفی در صدور مجوز فعالیت آنها - اقتصاد جهان، ایران و بازارهایش در 13 شهریورماه چه وضعیتی داشتند؟ در گزارش‌‌های خواندنی اقتصادنیوز به مسائل مهم روز اقتصادی پرداخته شده است.
توجیهات کرار برای ترک اردو بهانه است و سوابقش را برای صدور رأی در نظر می‌گیریم - معاون حقوقی باشگاه استقلال گفت: توجیه کرار برای ترک اردو بهانه است و ما طبق گزارش کادر فنی به این موضوع رسیدگی خواهیم کرد.
الشرق الاوسط: هادی به زودی «خالد بحاح» را برکنار می‌کند - روزنامه عربستانی الشرق الاوسط به نقل از یک منبع آگاه از تصمیم رئیس جمهور مستعفی یمن برای برکناری خالد بحاح و تعدادی از وزرایش خبر داد.
«دو به دو» رقابتی برای زوج‌های جوان - مسابقه رادیویی «دو به دو» کاری از گروه جوان و جامعه رادیو جوان با تغییرات جدیدی در ساعت پخش به روی آنتن می‌رود.
تساوی سردار و علی دایی؛ 11 بازی و 7 گل - آزمون یازدهمین بازی خود برای تیم ملی را انجام داد و مثل علی دایی نتیجه ای کاملا مشابه با کارنامه او را به دست آورد؛ 11 بازی و 7 گل.
پوتین: بحران پناهجویان در اروپا نتیجه سیاست‌های اشتباه غرب در خاورمیانه است - رئیس‌جمهور روسیه غرب را متهم کرد که با سیاست‌های غلط در خاورمیانه، اروپا را گرفتار بحران پناهجویان کرده است.
مذاکرات ایران و ژاپن درباره پیمان سرمایه گذاری دوجانبه در تهران - ژاپن اعلام کرد که توکیو و تهران اولین نشست جدی خود در خصوص پیمان سرمایه گذاریهای مشترک دوجانبه بعد از توافق وین را هفته آینده ادامه...
بازگشت طوفانی جهانبخش به میدان عشق! - علیرضا جهانبخش پس از پایان دوران نقاهت، بازگشتی توفانی به فوتبال داشت. او در بازی دوستانه مقابل اوس، سه پاس گل برای هم تیم های خود ارسال کرد تا آمادگی اش برای حضور در ترکیب آلکمار را نشان بدهد.
رئال بالاتر از بارسلونا؛ باارزش ترین تیم دنیا - ارزش رئال مادرید با 30 میلیون یورو افزایش نسبت به سال گذشته، از مرز 700 میلیون یورو نیز گذشت و کهکشانی ها، عنوان باارزش ترین باشگاه فوتبال دنیا را همچنان حفظ کردند.