پنج شنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ / Thursday, 8 December, 2016

بهـره وری نیـروی انسانـی محور توسعه


بهـره وری نیـروی انسانـی محور توسعهامروزه نقش و اهمیت نیروی انسانی در فرآیند تولید وارائه خدمات در جوامع بشری به عنوان مهم ترین عامل مشخص شده است . شکی نیست که عامل انسانی مهم ترین بخش تحول و توسعه جوامع است. با نگاهی به مراحل تمدن بشری مشخص می شود که نقش نیروی انسانی از نیروی کار ساده (قدرت بازو و کار مکانیکی ) به سرمایه انسانی (دانش و مهارت) که مهمترین عامل تولید به شمار می رود تکامل یافته است، چرا که اگر انسان ها نتوانند از ابزارها و تجهیزات پیشرفته و تکنولوژی استفاده مطلوب نمایند عملاً پیشرفت تکنولوژی فاقد کارآیی لازم خواهد بود.
امروزه این حقیقت مسلم گشته است که تزریق مقادیر متنابهی از سرمایه های فیزیکی و مادی به کشورهای جهان سوم لزوماً موجب تسریع روند توسعه آنها نشده است بلکه صرفاً کشورهایی که از یک سازمان کارآمد و در عین حال از سرمایه های انسانی متخصص برخوردار بوده اند، توانسته اند سرمایه فیزیکی و مادی را به نحو مناسب جذب و در تسریع روند رشد به کار گیرند .
بخش های اقتصادی در سرلوحه فعالیتهای خود توجه زیادی به کیفیت و کارآیی نیروی کار به دلیل آثار و نتایج سودمند آن دارند و با توجه به اینکه هدف اصلی یافتن راههای بهبود بهره وری است در نخستین مرحله بایستی از سرمایه گذاری در نیروی انسانی شروع کرد.
سرمایه گذاری در نیروی انسانی و اعتلای کیفیت نیروی کار یکی از زمینه ها و راههای اصلی و اساسی افزایش بهره وری و تسریع رشد اقتصادی جامعه است. در بررسی های اقتصادی می توان گفت که سرمایه انسانی یک مفهوم کاملاً « اقتصادی» است. در واقع خصوصیات کیفی انسان نوعی سرمایه است، چرا که این خصوصیات می تواند موجب بهره وری و تولید بیشتر و درآمد ورفاه بیشتر گردد. سرمایه انسانی را اینگونه تعریف نموده اند. « ارتقاء بهبود تولیدی افراد» (عمادزاده ،۱۳۶۲،ص۱۶)
تعریف دیگر از سرمایه انسانی عبارت است از «علم ودانش» ، «مهارت و تجربه» ، «توان وقابلیت» و نهایتاً انضباط و خلاقیتی که از طریق تعلیم و تربیت به انحاء مختلف در نیروی کار جامعه ذخیره شده و باعث افزایش بهره وری نیروی انسانی می گردد که به واسطه ارتقای سطح کیفی و تلاش ایجادشده باشد.
این اصل که نیروی کار با کیفیت بالا جزء سرمایه یک کارگاه به شمار می رود، سبب گردیده است که کشورهای پیشرفته اهمیت بیشتری به پرورش و تربیت نیروی کار و روابط و مناسبات انسانی در فرآیند تولید صنعتی قائل گردند . این کشورها به تجربه دریافته اند که افزایش بهره وری نه از طریق بهبود و ارتقاء کیفیت نیروی کار بلکه از طریق ارتقاء کیفیت نیروی کار سریع تر قابل تحقق است. اگر چه با جایگزین کردن ماشین آلات مدرن ، تغییر و اصلاح خطوط، اجرای سیستمهای نوین انبـارداری و ... می توان بهره وری را بهبود بخشید اما باید توجه داشت که این موارد نیز به عنوان عوامل اصلی در گرو قابلیتهاو انگیزه های منابع انسانی می باشد و به جرأت می توان ادعا کرد که هر ماشینی در نهایت یک ظرفیت تعریف شده داردکه بیش از آن نمی توان انتظار داشت اما در برابر ظرفیتهای انسان تا بی نهایت است.
تعلیم و تربیت به عنوان بارزترین نمود سرمایه گذاری انسانی ، نقش اصلی در بهبود بهره وری نیروی انسانی را ایفا می کند. تعلیم و تربیت از یک طرف و بازدهی وتوانایی نیروی کار افزوده و استعدادها را شکوفا می سازد و از طرف دیگر زمینه به کارگیری تکنولوژی برتر و بالاتر را برای نیروی کار فراهم می کند.
● اهمیت بهره وری نیروی انسانی در صنایع
تا کنون هیچ فرآیند تولیدی اختراع نشده است که به کار انسانی نیازمند نباشد و بنابراین هیچ تولیدی بدون مشارکت او صورت نمی گیرد. اما مشارکت عامل انسانی در طول توسعه و تکامل تاریخی جوامع با تغییرات کیفی و کمی کار انسانی در تولید روبرو بوده است. نقش نیروی انسانی از کار بدنی به پیشرفته ترین مرحله (یعنی اینکه انسان بیتشر فکر می کند و ماشین کار می کند) ، رسیده است. توسعه صنعتی به اتکای دو منبع مهم سرمایه ای ، سرمایه فیزیکی وسرمایه انسانی صورت می گیرد.
آنچه بیش از هر چیز در سالهای اخیر درکشورهای پیشرفته مورد توجه بوداه سرمایه انسانی می باشد. منابع انسانی دو نقش اصلی در تولید و رشد اقتصادی به عهده دارند .
۱) نقش کار به عنوان یک عامل اولیه تولید
۲) نقش انسانی به عنوان یک عامل فراتر از کار و سایر عوامل تولید
امروزه دیگر کار به عنوان یک عامل کمی در تولید و توسعه مطرح نیست بلکه توجه به کیفیت و کارآئی نیروی کار و افزایش بهره وری به دلیل آثار و نتایج سودمند آن بسیار زیاد می باشد. همانطور که شاهد هستیم بازسازی ژاپن در سالهای بعد از جنگ دوم جنانی عمدتاً به اتکای سرمایه انسانی گسترده آن کشور بود نه سرمایه های وارداتی از خارج یا منابع مادی ا‹ کشور (مردوخی ، ۱۳۶۸)
مطالعات انجام شده نشان می دهد که ریشه و علل عقب افتادگی کشورهای توسعه نیافته که به طور اساسی تأثیر پدیده بهره وری پائین می باشد. بنابراین رشد بالای بهره وری خصوصاً بهره وری نیروی کار همه فعالیتهای اقتصادی واجتماعی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. افزایش بهره وری نیروی کار در بخش صنعت بر روی ظرفیت تولیدی ، کیفیت کالای تولید شده ، کاهش هزینه ها ، کاهش قیمت ها و بررسی سرمایه گذاری اثر می گذارد .
● برنامه های بهبود بهره وری :
بهبود بهره وری می تواند از درون دامنه گسترده ای از برنامه ها سرچشمه گیرد. برنامه هایی که توقعات عملکرد، شرح شغل و وظیفه های شغل را روشن می سازد نه تنها به کار می انجامد، که در بهتر کردن بهره وری نیز موثر و کارسازند.
- تغییرات وظیفه : شیوه ای که مردم برای انجام کار خویش بر می گزینند بر بهره وری آنان اثری مهم دارد که حاصل موارد زیر است:
۱) کارگر یا کارمند چگونه به شغل خود یا وظیفه واکنش نشان می دهد.
۲) چگونگی آرایش وظیفه های گوناگونی که در میان کارکنان و بخش های سازمان تقسیم شده اند تا به محصول نهایی بینجامد .
موضوع نخست از طراحی وظیفه اثر می پذیرد و موضوع دوم از راه گردش کار بررسی می شود.
- طراحی وظیفه : در طراحی وظیفه ، غنی کردن شغل و طراحی های اجتماعی ـ فنی باعث افزایش بهره وری می گردد.
غنی کردن شغل سطح ویژگی هایی را که در زیر بر شمرده می شوند تغییر می دهد:
- تنوع مهارتها
- هویت شغل
- اهمیت شغل
- خودمختاری در کار
- بازخورد شغلی
اثر برنامه های غنی کردن شغل بر بهره وری و صرفه جوییهایی که در خط تولید حاصل می شود میتواند چشمگیر باشد . با این همه ، برای حفظ بهبود بهره وری باید اوضاع و احوال دیرگ سازمان نیز اصلاح و دگرگون شود.
- گردش کار : دگرگونی های گردش کار با به کار گرفتن اصول مهندسی صنعتی و طراحی سازمان به بهتر شدن بهره وری می انجامد. این اصول شامل مواردی بدین شرح اند:
۱) کارها را به وظیفه های کوچک ومعین تقسیم کنید .
۲) زمان انجام هر وظیفه را اندازه گیری کنید.
۳) برای انجام وظیفه ها معیارهایی پدید آورید.
۴) برای رعایت این معیارها و انجام وظیفه ها روش های لازم را طرح کنید.
۵) چگونگی انجام وظیفه ها و رعایت معیارها را بسنجید.
۶) نتیجه ها را به صورت بازخورد به کارکنان سازمان اطلاع دهید .
۷)گردش کار را پیگیری و هدایت کنید .
۸) گردش کار را در صورت ضرورت اصلاح کنید.
● بهبود بهره وری ـ روش مدیریت کیفیت فراگیر
برنامه های بهبود بهره وری به ندرت در انزوا کارساز هستند. این برنامه ها در اوضاع و احوال زیر کامیاب خواهند بود:
- مدیریت بلند پایه آشکارا از این برنامه ها حمایت کند .
- برای بهتر کردن بهره وری نسخه ای وجود داشته باشد.
- کارکنان از آموزش کافی برخوردار باشند .
- کارکنان به گونه ای عادلانه پاداش بگیرند.
- کارکنان درکار مشارکت داشته باشند و از کار خود بازخورد دریافت دارند .
- نظامهای ارزشیابی عادلانه به نظر آیند وتصمیم های افزایش و پرداخت پاداشها بر آن اساس گرفته شوند .
سخن آخر اینکه برنامه های بهره وری ، هنگامی به خوبی به کار برده می شوند که از پشتیبانی مدیریت سازمان برخوردار باشند

کیقباد قنبری
کارشناس ارشدمدیریت دولتی
منابع و مأخذ :
۱- بهرام زاده . حسینعلی . (۱۳۸۱) .مدیریت عملکرد سازمانی .تهران ـ انتشارات سوره
۲- عمادزاده . مصطفی (۱۳۶۲) . اقتصاد آموزش و پرورش .اصفهان . جهاددانشگاهی
۳- پیمان . سیدحسین. (۱۳۷۴) بهره وری و مصداق ها . نشریه زمینه
۴- مردوخی . بایزید ( ۱۳۶۸) نقش سرمایه انسانی در توسعه اقتصادی ـ مجله اطلاعات سیاسی اقتصادی ـ شماره ۳

منبع : خانه کارآفرینان ایران

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
آهن فروشان , یکشنبه خونین , پیش نویس , پلیس اهواز , سه سیستم عامله , بهشت های مالیاتی , کایاک , کراس کانتری , سهمیه و اعتبار المپیک , کتاب موسیقی , الیور استون , نویسدگان عرب , آرمان زنگنه , مزارع گوجه , بازیکنان ایران , هیجدهم , نابودی آثار تاریخی , سقوط داعش , درمان بیماری ها , هنر و رسانه , استان البرز , پاسداری از آرمان , نفودی , غیرمتمرکز , طهماسب صلح جو , هفت چنار , خدمت گزاری , تسنن , توریست آرژانتینی , آنفولانزا مرغی , اعطای وام میلیاردی به یونان , انفجار جایگاه سوخت , سانسور یوتوب , پاکیزه , حماقت پوتین , حکومت استکباری , تئاتر نمایش , فرهنگ ایثار , محمد هاشمی رفسنجانی , حیوانت خانگی , نظارت والدین , سواحل مکزیک , کف بینی علمی , حدیث تهرانی , عمران اریکه , حمیدرضا اسداللهی , Samsung Galaxy S , عملیات انفجاری , صیلب سرخ , رسیتال ویلن ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
عضلات(۲) , جفتگیری فامیل‌های مختلف یک نژاد (Out breeding) , ساندویچ پنیر و گردو , ایمن‌سازی - گاماگلوبولین و سندرم نقص ایمنی , جراحت شکم , برو ای باد بهاری بدیاری که تو دانی , معاینه , خانوادهٔ زن و شوهری , بیماری عفونی (Infectious Disease) , اهمیت مراتع , آموزش‌های مربوط به مرحله بلوغ , موسیقی لیست , پای‌ دیابتی‌ و مشكلات‌ پوستی‌ ـ diabetes feet and skin problems , قالی و گلیم , تغییر شکل انگشتان , اسکلرودرما , تركیبات شیمیائی , طایفه چوپانکاره , اکوکاردیوگرافی , اهداف کلی دوره ,

برخی منابع مهم خبری
techshot.ir تک‌شات , naghola.com ناقلا , azadinews.ir آزادی , irannaz.com ایران ناز , parsapress.ir پارسا , donya-e-eqtesad.com روزنامه دنیای اقتصاد , sedayeeghtesad.ir صدای اقتصاد , tct.ir شرکت مخابرات , sibna.ir سیبنا , khabarkhodro.com خودرو , harfeno.com حرف نو , mahdodeh.com محدوده , asreazadi.com عصر آزادی , vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , artna.org آرتنا , navad.net روزنامه نود , aftaberey.com آفتاب ری , niksalehi.com نیک صالحی , sharghdaily.ir روزنامه شرق , click.ir کلیک , patoghu.com پاتوق یو , farscinema.com فارس سینما , plus.ir تی وی پلاس , farheekhtegan.ir روزنامه فرهیختگان , asemanweekly.com آسمان , irdiplomatic.com ایران دیپلماتیک , footballiran.ir فوتبال ایران , iran-newspaper.com روزنامه ایران , bukharamag.com بخارا , farnet.ir فارنت ,

وبگردی
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل !  /فیلم
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل ! /فیلم - کلیپ «چالش مانکن در اتاق عمل» حالا جنجالی‌ترین کلیپ چالش مانکن است. تکه فیلمی کوتاه که با موسیقی متن ویژه کلیپ‌های چالش مانکن تولید شده است. دوربین، از دستگاه‌های اتاق عمل شروع می‌کند، به جراحان، پرستاران و متخصصان حاضر در اتاق عمل می‌رسد
گفتند ۲ میلیارد تومان بده تا تایید صلاحیت شوی
گفتند ۲ میلیارد تومان بده تا تایید صلاحیت شوی - عضو فراکسیون امید در جمع دانشجویان این بار ادعای جدید را درباره روند تائید صلاحیت‌ها مطرح کرد.
دورهمی با لادن مستوفی
دورهمی با لادن مستوفی - ماجرای اختلاف سنی 20 ساله لادن مستوفی و همسرش در برنامه دورهمی
سخنان تکان دهنده امام جمعه کابل که ارزش شنیدن دارد
سخنان تکان دهنده امام جمعه کابل که ارزش شنیدن دارد - امام جمعه غرب کابل در خطبه های نمازجمعه این شهر با انتقاد از غفلت مسلمانان گفت: امروز کار را بجایی رسانده ایم که مسلمان دشمن تر از مسلمان ندارد.
افشاگری شقایق احمدی درباره شبکه جم
افشاگری شقایق احمدی درباره شبکه جم - فیلم/ افشاگری شقایق احمدی درباره فساد اخلاقی مدیر شبکه جم/ مرداب «جم» در انتظار بازیگران زن ایرانی!
انتقاد شدید "منیژه حکمت" در برنامه آزاده نامداری
انتقاد شدید "منیژه حکمت" در برنامه آزاده نامداری - حرف‌های تند و بی‌سابقه منیژه حکمت درباره خویشاوندسالاری در دولت یازدهم و فساد
سیلی خوردن زن دستفروش از مامور شهرداری در فومن
سیلی خوردن زن دستفروش از مامور شهرداری در فومن - انتشار فیلمی از برخورد زننده کارمند سدمعبر شهرداری فومن با یک خانم دستفروش افکار عمومی را جریحه دار کرد.
لحظه شهادت محسن خزایی به ادعای تروریست ها
لحظه شهادت محسن خزایی به ادعای تروریست ها - محسن خزایی خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما در سوریه حین تهیه گزارش از منطقه عملیاتی حلب به شهادت رسید.
جراحی پلاستیک کمرباریک‌ترین زن جهان در ایران!
جراحی پلاستیک کمرباریک‌ترین زن جهان در ایران! - بعد از چندی چارمز بازیگر زن فیلم‌های خاص اینبار پیکسی فاکس مدل مشهور فیلم های مستهجن به تهران آمده است. این دو بازیگر فیلم‌های متسهجن به فاصله کمتر از 4 ماه به تهران آمده‌اند تا از خدمات درمانی و جراحی پلاستیک پزشکان زبردست ایرانی با قیمتی بسیار ارزان بهره‌مند گردند.
رفتار خشن پلیس با یک شهروند در پمپ بنزین
رفتار خشن پلیس با یک شهروند در پمپ بنزین - ویدیوی تکان دهنده از شهلا ریاحی که همه چیز را فراموش کرده است / ویدیوی حضور ایرانی‌ها در تظاهرات ضد ترامپ تا نحوه تحلیل حیاتی و افخمی / ویدیویی از خداحافظی مردی از نسل طلایی موسیقی مقامی ایران؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
فیلم/ اشک‌های بی‌پایان «قیمت» در برنامه زنده تلویزیون
فیلم/ اشک‌های بی‌پایان «قیمت» در برنامه زنده تلویزیون - سروش جمشیدی در گفتگویی در برنامه «حال خورشید» در واکنش به سوال مجری این برنامه در ادای جمله‌ای درباره مهران مدیری اشک ریخت و از مهران مدیری تقدیر و تشکر کرد و گفت تا آخر عمر کاری‌ام مدیون او هستم.
عکس دونالد ترامپ در تهران
عکس دونالد ترامپ در تهران - دونالد ترامپ جوان در کنار جک نیکلسون در سفری که اوایل سال 57 به تهران داشتند. ترامپ به دنبال ساخت کازینویی در یکی از شهرهای شمالی بود
داستان معتضد و صدف طاهریان
داستان معتضد و صدف طاهریان - من هم هنرپیشه‌ای ایرانی را می‌شناسم که ترک وطن کرده و حالا هم بسیار معروف و تاثیرگذار است و اصلن هم فراموش نشده. آخرین فیلم‌اش هم اصلن تولید هالیوود نیست. زن هم هست و عکسهایی هم در همین مایه‌های عکس‌های طاهریان دارد. به قول کرمانشاهی‌‌ها خُب که چه؟ یکی معروف می‌شود یکی نمی‌شود؟
اظهارنظر غیرمنتظره مجری مشهور درباره گلشیفته
اظهارنظر غیرمنتظره مجری مشهور درباره گلشیفته - اظهارنظر غیرمنتظره مجری مشهور تلویزیون درباره گلشیفته فراهانی و الهام چرخنده/روایتی تلخ از غسالخانه و بهشت زهرای مرتضی پاشایی از زبان سیدجواد هاشمی
انتشار تصاویر مراسم ازدواج ژیلا صادقی مجری معروف
انتشار تصاویر مراسم ازدواج ژیلا صادقی مجری معروف - ژیلا صادقی و همسرش محسن رجبی مدتی است که ازدواج کرده اند. این مجری 43 ساله عکس هایی از مراسم ازدواجش و همچنین عکسی از خودش در لباس عروس را در سایت شخصی اش منتشر کرده است.
 سحر قریشی و مادرش !
سحر قریشی و مادرش ! - این بازیگر 29 ساله عکس جدیدی از خودش و مادرش را منتشر کرده است.
زیبایی صورتم بیننده را جذب می کند
زیبایی صورتم بیننده را جذب می کند - تینا آخوندتبار بازیگر زن تلویزیون و سینمای ایران در گفتگویی که با تی وی پلاس انجام داد، حرف های جالبی درباره شباهتش به الناز شاکردوست زد که بخش هایی از مهم ترین صحبت هایش را به صورت خلاصه در این ویدیو می بینید.
مار 400 کیلویی در دام یک کارگر ساختمان (فیلم و تصاویر)
مار 400 کیلویی در دام یک کارگر ساختمان (فیلم و تصاویر) - فیلمی که توسط یکی از کارگران این ساختمان ضبط شده یک مار عظیم‌الجثه را نشان می‌دهد که به یک جرثقیل زنجیر شده و بعد بالا کشیده شده تا شکم خالدارش دیده شود.
    پربازدیدها