یکشنبه ۹ فروردین ۱۳۹۴ / Sunday, 29 March, 2015
بهـره وری نیـروی انسانـی محور توسعه

بهـره وری نیـروی انسانـی محور توسعهامروزه نقش و اهمیت نیروی انسانی در فرآیند تولید وارائه خدمات در جوامع بشری به عنوان مهم ترین عامل مشخص شده است . شکی نیست که عامل انسانی مهم ترین بخش تحول و توسعه جوامع است. با نگاهی به مراحل تمدن بشری مشخص می شود که نقش نیروی انسانی از نیروی کار ساده (قدرت بازو و کار مکانیکی ) به سرمایه انسانی (دانش و مهارت) که مهمترین عامل تولید به شمار می رود تکامل یافته است، چرا که اگر انسان ها نتوانند از ابزارها و تجهیزات پیشرفته و تکنولوژی استفاده مطلوب نمایند عملاً پیشرفت تکنولوژی فاقد کارآیی لازم خواهد بود.
امروزه این حقیقت مسلم گشته است که تزریق مقادیر متنابهی از سرمایه های فیزیکی و مادی به کشورهای جهان سوم لزوماً موجب تسریع روند توسعه آنها نشده است بلکه صرفاً کشورهایی که از یک سازمان کارآمد و در عین حال از سرمایه های انسانی متخصص برخوردار بوده اند، توانسته اند سرمایه فیزیکی و مادی را به نحو مناسب جذب و در تسریع روند رشد به کار گیرند .
بخش های اقتصادی در سرلوحه فعالیتهای خود توجه زیادی به کیفیت و کارآیی نیروی کار به دلیل آثار و نتایج سودمند آن دارند و با توجه به اینکه هدف اصلی یافتن راههای بهبود بهره وری است در نخستین مرحله بایستی از سرمایه گذاری در نیروی انسانی شروع کرد.
سرمایه گذاری در نیروی انسانی و اعتلای کیفیت نیروی کار یکی از زمینه ها و راههای اصلی و اساسی افزایش بهره وری و تسریع رشد اقتصادی جامعه است. در بررسی های اقتصادی می توان گفت که سرمایه انسانی یک مفهوم کاملاً « اقتصادی» است. در واقع خصوصیات کیفی انسان نوعی سرمایه است، چرا که این خصوصیات می تواند موجب بهره وری و تولید بیشتر و درآمد ورفاه بیشتر گردد. سرمایه انسانی را اینگونه تعریف نموده اند. « ارتقاء بهبود تولیدی افراد» (عمادزاده ،۱۳۶۲،ص۱۶)
تعریف دیگر از سرمایه انسانی عبارت است از «علم ودانش» ، «مهارت و تجربه» ، «توان وقابلیت» و نهایتاً انضباط و خلاقیتی که از طریق تعلیم و تربیت به انحاء مختلف در نیروی کار جامعه ذخیره شده و باعث افزایش بهره وری نیروی انسانی می گردد که به واسطه ارتقای سطح کیفی و تلاش ایجادشده باشد.
این اصل که نیروی کار با کیفیت بالا جزء سرمایه یک کارگاه به شمار می رود، سبب گردیده است که کشورهای پیشرفته اهمیت بیشتری به پرورش و تربیت نیروی کار و روابط و مناسبات انسانی در فرآیند تولید صنعتی قائل گردند . این کشورها به تجربه دریافته اند که افزایش بهره وری نه از طریق بهبود و ارتقاء کیفیت نیروی کار بلکه از طریق ارتقاء کیفیت نیروی کار سریع تر قابل تحقق است. اگر چه با جایگزین کردن ماشین آلات مدرن ، تغییر و اصلاح خطوط، اجرای سیستمهای نوین انبـارداری و ... می توان بهره وری را بهبود بخشید اما باید توجه داشت که این موارد نیز به عنوان عوامل اصلی در گرو قابلیتهاو انگیزه های منابع انسانی می باشد و به جرأت می توان ادعا کرد که هر ماشینی در نهایت یک ظرفیت تعریف شده داردکه بیش از آن نمی توان انتظار داشت اما در برابر ظرفیتهای انسان تا بی نهایت است.
تعلیم و تربیت به عنوان بارزترین نمود سرمایه گذاری انسانی ، نقش اصلی در بهبود بهره وری نیروی انسانی را ایفا می کند. تعلیم و تربیت از یک طرف و بازدهی وتوانایی نیروی کار افزوده و استعدادها را شکوفا می سازد و از طرف دیگر زمینه به کارگیری تکنولوژی برتر و بالاتر را برای نیروی کار فراهم می کند.
● اهمیت بهره وری نیروی انسانی در صنایع
تا کنون هیچ فرآیند تولیدی اختراع نشده است که به کار انسانی نیازمند نباشد و بنابراین هیچ تولیدی بدون مشارکت او صورت نمی گیرد. اما مشارکت عامل انسانی در طول توسعه و تکامل تاریخی جوامع با تغییرات کیفی و کمی کار انسانی در تولید روبرو بوده است. نقش نیروی انسانی از کار بدنی به پیشرفته ترین مرحله (یعنی اینکه انسان بیتشر فکر می کند و ماشین کار می کند) ، رسیده است. توسعه صنعتی به اتکای دو منبع مهم سرمایه ای ، سرمایه فیزیکی وسرمایه انسانی صورت می گیرد.
آنچه بیش از هر چیز در سالهای اخیر درکشورهای پیشرفته مورد توجه بوداه سرمایه انسانی می باشد. منابع انسانی دو نقش اصلی در تولید و رشد اقتصادی به عهده دارند .
۱) نقش کار به عنوان یک عامل اولیه تولید
۲) نقش انسانی به عنوان یک عامل فراتر از کار و سایر عوامل تولید
امروزه دیگر کار به عنوان یک عامل کمی در تولید و توسعه مطرح نیست بلکه توجه به کیفیت و کارآئی نیروی کار و افزایش بهره وری به دلیل آثار و نتایج سودمند آن بسیار زیاد می باشد. همانطور که شاهد هستیم بازسازی ژاپن در سالهای بعد از جنگ دوم جنانی عمدتاً به اتکای سرمایه انسانی گسترده آن کشور بود نه سرمایه های وارداتی از خارج یا منابع مادی ا‹ کشور (مردوخی ، ۱۳۶۸)
مطالعات انجام شده نشان می دهد که ریشه و علل عقب افتادگی کشورهای توسعه نیافته که به طور اساسی تأثیر پدیده بهره وری پائین می باشد. بنابراین رشد بالای بهره وری خصوصاً بهره وری نیروی کار همه فعالیتهای اقتصادی واجتماعی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. افزایش بهره وری نیروی کار در بخش صنعت بر روی ظرفیت تولیدی ، کیفیت کالای تولید شده ، کاهش هزینه ها ، کاهش قیمت ها و بررسی سرمایه گذاری اثر می گذارد .
● برنامه های بهبود بهره وری :
بهبود بهره وری می تواند از درون دامنه گسترده ای از برنامه ها سرچشمه گیرد. برنامه هایی که توقعات عملکرد، شرح شغل و وظیفه های شغل را روشن می سازد نه تنها به کار می انجامد، که در بهتر کردن بهره وری نیز موثر و کارسازند.
- تغییرات وظیفه : شیوه ای که مردم برای انجام کار خویش بر می گزینند بر بهره وری آنان اثری مهم دارد که حاصل موارد زیر است:
۱) کارگر یا کارمند چگونه به شغل خود یا وظیفه واکنش نشان می دهد.
۲) چگونگی آرایش وظیفه های گوناگونی که در میان کارکنان و بخش های سازمان تقسیم شده اند تا به محصول نهایی بینجامد .
موضوع نخست از طراحی وظیفه اثر می پذیرد و موضوع دوم از راه گردش کار بررسی می شود.
- طراحی وظیفه : در طراحی وظیفه ، غنی کردن شغل و طراحی های اجتماعی ـ فنی باعث افزایش بهره وری می گردد.
غنی کردن شغل سطح ویژگی هایی را که در زیر بر شمرده می شوند تغییر می دهد:
- تنوع مهارتها
- هویت شغل
- اهمیت شغل
- خودمختاری در کار
- بازخورد شغلی
اثر برنامه های غنی کردن شغل بر بهره وری و صرفه جوییهایی که در خط تولید حاصل می شود میتواند چشمگیر باشد . با این همه ، برای حفظ بهبود بهره وری باید اوضاع و احوال دیرگ سازمان نیز اصلاح و دگرگون شود.
- گردش کار : دگرگونی های گردش کار با به کار گرفتن اصول مهندسی صنعتی و طراحی سازمان به بهتر شدن بهره وری می انجامد. این اصول شامل مواردی بدین شرح اند:
۱) کارها را به وظیفه های کوچک ومعین تقسیم کنید .
۲) زمان انجام هر وظیفه را اندازه گیری کنید.
۳) برای انجام وظیفه ها معیارهایی پدید آورید.
۴) برای رعایت این معیارها و انجام وظیفه ها روش های لازم را طرح کنید.
۵) چگونگی انجام وظیفه ها و رعایت معیارها را بسنجید.
۶) نتیجه ها را به صورت بازخورد به کارکنان سازمان اطلاع دهید .
۷)گردش کار را پیگیری و هدایت کنید .
۸) گردش کار را در صورت ضرورت اصلاح کنید.
● بهبود بهره وری ـ روش مدیریت کیفیت فراگیر
برنامه های بهبود بهره وری به ندرت در انزوا کارساز هستند. این برنامه ها در اوضاع و احوال زیر کامیاب خواهند بود:
- مدیریت بلند پایه آشکارا از این برنامه ها حمایت کند .
- برای بهتر کردن بهره وری نسخه ای وجود داشته باشد.
- کارکنان از آموزش کافی برخوردار باشند .
- کارکنان به گونه ای عادلانه پاداش بگیرند.
- کارکنان درکار مشارکت داشته باشند و از کار خود بازخورد دریافت دارند .
- نظامهای ارزشیابی عادلانه به نظر آیند وتصمیم های افزایش و پرداخت پاداشها بر آن اساس گرفته شوند .
سخن آخر اینکه برنامه های بهره وری ، هنگامی به خوبی به کار برده می شوند که از پشتیبانی مدیریت سازمان برخوردار باشند
کیقباد قنبری
کارشناس ارشدمدیریت دولتی
منابع و مأخذ :
۱- بهرام زاده . حسینعلی . (۱۳۸۱) .مدیریت عملکرد سازمانی .تهران ـ انتشارات سوره
۲- عمادزاده . مصطفی (۱۳۶۲) . اقتصاد آموزش و پرورش .اصفهان . جهاددانشگاهی
۳- پیمان . سیدحسین. (۱۳۷۴) بهره وری و مصداق ها . نشریه زمینه
۴- مردوخی . بایزید ( ۱۳۶۸) نقش سرمایه انسانی در توسعه اقتصادی ـ مجله اطلاعات سیاسی اقتصادی ـ شماره ۳
منبع : خانه کارآفرینان ایران

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
حسابدار کوچک , سرقفلی , مساجد ایران , محمد طبیبیان , مرز لبنان , تدبر , بطلان , رم اس دی , سقوط هواپیمای سوری , فان‌پرسی , نوید محمد زاده , شوخی های جالب شبکه های اجتماعی , تخافات , ریزعلی , دوریختنی ها , FT , گرندپریکس , ایده های نوروزی , پردیس خواهران , میلاد درخشانی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
خوب یکی نکته یادم است زاستاد , در ستایش شاه غیاث‌الدین و شهزادگان , سمنان، استان سمنان , این همه پروانها، سوخته از چپ و راست , نسبت، تنوع و دگرگونی ارزش‌های اجتماعی , سرخ شدن چهره , کسی ز فتنه‌ی آخر زمان خبر دارد , در رابطه با بزرگترها , هز , باز بنفشه رسید جانب سوسن دوتا , پلک , سرخس , جشن خوردادگان , تست‌های آزمایشگاهی , انواع نورپردازی , توفق‌یافتن بر محیط بیرونی , در مدح جمال الانام حسام الدین , تلقیح مصنوعی (۲) , درمان , فرا , منوچهر مطیعی تهرانی , درمان , جوموشی - دم موشی , بسیج نیروها , ساختار مفصلی و حرکات , گیاهچه , جدول بازبینی بودجه اداری در آوریل ۱۹۸۶ (برحسب میلیون AD) , هفت‌برم , گیاه کامل , کاربرد آب‌وهوا در توسعهٔ جهانگردی (۲) ,

وبگردی
خاطرات آقای همساده از انتخاب یک الگو - آقای همساده از بچگی هر کسی رو به عنوان الگو اتتخاب کرده، طرف پوکیده، نابود شده...
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
نوشت افزار از سینما و کتاب استراتژیک تر است/ 14 میلیون جلد تولید ما تنها 10درصد نیاز بازار است - در سال 93 تولید گسترده نوشت افزار با محتوای ملی-دینی بلاخره بعد از سالها موجب شد بخشی قابل توجهی از این بازار به محصولاتی با پسوند ایرانی-اسلامی اختصاص پیدا کند. ارزش این حرکت فرهنگی-اقتصادی وقتی دوچندان می شود که می بینیم در سال اقتصاد و فرهنگ به ثمر نشسته است و با استقبال مردم مواجه شده. سعید حسینی یکی از مهمترین چهره های این عرصه به سوالات «فردا» در این باره پاسخ داده است.
حسینی بهترین دروازه‌بان آسیا شد - سیدپیمان حسینی عنوان بهترین دروازه بان را در هفتمین دوره مسابقات قهرمانی آسیا کسب کرد.
بزرگ‌ترین بندر یونان به فروش می‌رسد - گروه اقتصادی: دولت جدید چپ‌گرای یونان قصد دارد برنامه‌ خصوصی‌سازی بندر پیرئوس را که در ماه ژانویه متوقف شده بود، دوباره از سر بگیرد ...
موفقیتهای پیاپی والیبال ایران در سال 93 - اخبار ورزش ایران در سال 1393 تحت تاثیر موفقیت‌های پی در پی و خیره کننده تیم ملی والیبال در مسابقات لیگ جهانی، قهرمانی جهان و بازی های آسیایی بود.
چگونه شیلی را شکست دادیم (آنالیز) - سعید الهویی آنالیزور و مربی فوتبال در مطلبی اختصاصی برای "ورزش سه" به تحلیل پیروزی ایران مقابل شیلی پرداخته است .
تیم ملی فوتبال ساحلی ایران در جام جهانی - گروه ورزشی: تیم ملی فوتبال ساحلی ایران در دیدار رده بندی مسابقات قهرمانی آسیا و انتخابی جام جهانی 2015 به مصاف تیم ملی لبنان رفت و ...
ظریف:پیشرفت داشته ایم، اما هنوز باید روی چند موضوع مهم کار کنیم - ظریف در صفحه فیس بوک خود نوشت: در مسیر رسیدن به راه حل های قابل قبول پیشرفت داشته ایم، ولی هنوز باید در مورد چند موضوع مهم کار کنیم.
حسینی بهترین دروازه بان آسیا شد + عکس - سیدپیمان حسینی عنوان بهترین دروازه بان را در هفتمین دوره مسابقات فوتبال ساحلی قهرمانی آسیا کسب کرد.
موگرینی: هیچگاه تا این اندازه به حصول توافق نزدیک نبوده‌ایم - اظهارات مسئول ارشد سیاست خارجی اتحادیه اروپا با هشدار‌هایی در خصوص باقی ماندن برخی اختلاف‌ها همراه بود.
موگرینی: هیچگاه اینقدر به توافق نزدیک نبودیم - گروه سیاسی: هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا که برای پیوستن به مذاکرات هسته ای ا یران و 1+5 وارد هتل بوریواژ شد گفت: هیچ وقت ...




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved