چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Wednesday, 25 April, 2018

موسیقی در بعدی دیگر


موسیقی در بعدی دیگر
همه ما بدون شک موسیقی را ابزاری شنیداری محسوب می‌کنیم؛ یعنی ابزاری که از راه گوش و حس شنوایی منتقل می‌شود و این به دلیل عناصر سازنده موسیقی است. این موضوع را یک قاعده کلی در نظر می‌گیریم که معمولاً بر قواعد کلی استثناهایی نیز وارد است.
استثنا بر قاعده شنیداری بودن موسیقی، نقش دیدن و حس بینایی در درک بهتر موسیقی است. برای ما حداقل یک‌بار موقعیت دیدن کنسرت موسیقی پیش آمده و می‌دانیم تاثیری که از برنامه زنده موسیقی حاصل می‌شود، بیشتر از شنیدن همان اجرا به‌صورت ضبط‌شده است.
در یک کنسرت علاوه بر عامل اصلی تاثیرگذاری که همان شنیدن برنامه موسیقی است، عامل دیگری که اغلب به حس بینایی مرتبط می‌شود، مانند دیدن نوازنده در حین نوازندگی، دیدن ساز و طریقه صدادهی و تکنیک‌های نوازندگی سازها، دیدن حضور مردم و تشویق‌های پس از اجرا و به‌طور کلی ارتباطی که نوازندگان و گروه اجرای موسیقی با مردم دارند، باعث می‌شود موسیقی تاثیر بیشتری بر فرد داشته باشد.
در اینجا لازم است به چند پرسش پاسخ داده شود؛ اول این‌که دلیل اثربخشی عوامل تصویری و به عبارت دیگر، علت لذت‌بخش بودن دیدن کنسرت موسیقی چیست؟ هنگامی که موسیقی را در یک برنامه زنده می‌شنویم، ممکن است دیدن نوازنده در حین نوازندگی و ارتباطی که بین اعمال نوازنده بر روی ساز و اجرای موسیقی وجود دارد، توجه ما را جلب کند؛ یعنی دیدن عمل نوازندگی، صرف‌نظر از اصوات حاصل از آن تاثیر‌گذار است؛ خصوصاً این‌که فرد شناخت کافی از اصول نواختن ساز داشته باشد و در مواردی که نوازنده قصد نشان دادن تکنیک و تسلط خود بر روی ساز را دارد و یا قطعه اجرایی از جمله قطعات مشکل برای آن ساز باشد، میزان اثربخشی عامل مذکور بیشتر خواهد بود. دیگر این‌که هرگاه ما برای تماشای برنامه و نوازنده یا خواننده مورد علاقه خود به کنسرت می‌رویم، بدون در نظر گرفتن نوع موسیقی و قطعاتی که قرار است بشنویم، دیدن برنامه خود نوازنده یا خواننده مورد علاقه‌مان نیز برای ما لذت‌بخش خواهد بود که این لذت با شنیدن اثر ضبط‌شده و غیرزنده مقدور نیست. برای مثال، در کنسرتی که با خوانندگی محمدرضا شجریان برگزار شد، اگر از اکثر کسانی که به تماشای این برنامه آمده بودند، سوال می‌شد انگیزه شما از آمدن به این کنسرت چیست؟ در جواب می‌گفتند: برای دیدن استاد شجریان! یعنی انگیزه هیچ ارتباطی با عامل شنیداری موسیقی ندارد و صرف حضور در محلی که شخص مورد علاقه فرد نیز در آنجا حضور دارد و دیدن او در حین اجرای برنامه، علت تهیه بلیت و کنسرت می‌باشد. سوال دوم راجع به این است که آیا حرکات خواننده یا نوازنده در حین اجرای برنامه تاثیری بر افزایش و جذب مخاطب خواهد داشت؟ در پاسخ باید دو نکته را در نظر داشت؛ اول، راجع به نوع مخاطب است؛ به عبارت دیگر برخی مخاطبان به موسیقی از بعد تفننی و یا به‌روز بودن آن نگاه می‌کنند و مانند یک کالای مصرفی که تاریخ مصرف شخصی دارد، به موسیقی فکر می‌کنند، طبیعتاً موسیقی از بعد فنی آن برای این دسته از افراد آنچنان اهمیتی ندارد و در نتیجه برای جذب چنین مخاطبانی (که درصد زیادی از بینندگان را تشکیل می‌دهند) می‌بایست از بعد کیفی و هنری موسیقی کاست و به جنبه‌های دیگر (که می‌تواند غیرموسیقایی هم باشد) افزود. به همین علت است که موسیقی می‌تواند جنبه تجاری پیدا کند؛ یعنی می‌توان از این وصف انعطاف‌پذیر موسیقی برای مردم که اغلب دید هنری و فنی به موسیقی ندارند، استفاده کرد که در نهایت خود این موضوع به نوعی باعث عدم‌پیشرفت هنر موسیقی و فرهنگ موسیقایی در جوامع می‌شود، البته پرداختن به این مبحث فرصت دیگری را می‌طلبد.
دوم این‌که باید دید که تا چه اندازه افعال نوازنده یا خواننده در جهت اجرای موسیقی است؛ یعنی شخص صرفاً حرکاتی را برای اجرای موسیقی انجام می‌دهد یا برای بالا بردن تاثیر جنبه‌های غیرشنیداری آن. در اینجا می‌توان گفت، به هر میزان که شخص سعی دارد در افزایش میزان دخالت ابعاد تصویری بر جنبه‌های صوتی و شنیداری موسیقی تاثیر داشته باشد، به همان اندازه، اجرای موسیقی از سطح کیفی کمتری برخوردار خواهد بود؛ به عبارت دیگر هرگاه موسیقی از لحاظ خصوصیت تصویری بودن آن مورد بررسی یا علت جذب مخاطب قرار گیرد، ویژگی اصلی آن که «شنیداری بودن موسیقی است» کم‌رنگ خواهد شد، مگر آن‌که ابعاد غیرشنیداری در جهت اجرای موسیقی باشد، نه جذب مخاطب. اگر این موارد را امروزه در موسیقی ایران بررسی کنیم، متوجه می‌شویم که نسبت مذکور (نسبت شنیداری بودن موسیقی به تصویری بودن آن) رو به سوی خصوصیت دوم در حال افزایش است؛ یعنی برای اجرای موسیقی در ایران رفته‌رفته به عوامل بصری توجه بیشتری می‌شود.
این امر باعث شده که عده‌ای از نوازندگان یا خوانندگان، تیپ‌ها و حالات منحصر به فردی را از خود ابداع کنند و به جای ارایه سبک در موسیقی و توجه به محتوای موسیقی، نوع پوشش خاص یا حرکات خاصی (اعم از نوع نگاه کردن، طرز نشستن، حرکات دست یا استیل خاص در نوازندگی) را در حین اجرای برنامه به نمایش بگذارند.
شاید این موضوع در نگاه اول مشکل‌ساز نباشد یا بسیار ساده به نظر آید ولی با بررسی تبعات به‌وجود آمده از رشد چنین مواردی می‌توان گفت، در صورت عدم‌رعایت تناسب بین این دو جنبه ویژگی‌های اصلی موسیقی رفته‌رفته طرفداران و مخاطبان جدی خود را از دست می‌دهد و دیگر این‌که سطح سلیقه عمومی و فرهنگ شنیداری موسیقی در بین مردم تنزل پیدا کرده و موسیقی در ایران به مانند یک کالای یک‌بار مصرف که دارای هیچ‌گونه ماندگاری و ارزش هنری نیست، خواهد شد. با توجه به موارد ذکرشده، جای تعجب نیست که امروزه محتوای موسیقایی و جذابیت‌های تصویری رابطه عکس دارند؛ یعنی هرچه موسیقی کم‌محتواتر می‌شود، موسیقیدانان سعی می‌کنند این کاستی را با حرکات نمایشی جبران کنند. این مشکل به حدی می‌رسد که نوازنده یا خواننده به‌قدری غرق در حرکات نمایشی می‌شوند که در اجرای موسیقی هم دچار اشکال شده و مشکلاتی مانند فالشی صدا یا نوازندگی و گرفتگی‌های عضلانی پیدا می‌کنند.


منبع : روزنامه تحلیل روز

مطالب مرتبط

موسـیقی عصرنو

موسـیقی عصرنو
احمد ندیمی از موسیقیدانان ارزنده ایرانی است که بیشتر در مکاتب موسیقی غربی، بخصوص موسیقی عصر نو، و تفحص در ابعاد فلسفی و معنوی آن فعالیت داشته است. ندیمی فارغالتحصیل هنرستان عالی موسیقی تهران و کنسرواتوارورسای پاریس است.
در نواختن ترومپت مهارت فراوان دارد. ندیمی که بیشتر علاقه مند به ابعاد فلسفی و معنوی موسیقی است، برای تکمیل تحقیقات و تجربیات خود به کشورهای مختلفی از جمله هند، نپال و بعضی از کشورهای افریقایی مسافرت کرده است. بیشتر کارهای ندیمی از طبیعت الهام میگیرند و او میکوشد که در آثار خود رابطه بین انسان، طبیعت و خالق آنها را به زبان موسیقی بیان کند.
"New Age Music" که شاید بتوان به فارسی آن را «موسیقی عصر نو» یا «موسیقی نو» نامید. چگونه موسیقیای است؟ و چرا به آن عنوان «نو» دادهاند؟
بدیهی است که همانند هر پدیدة دیگرِ نو، یافتن تعریفی دقیق و مورد قبول همگان برای این نوع موسیقی کار آسانی نیست. معهذا، برخی از آهنگسازان و موسیقیدانان در این زمینه کوششهایی را آغاز کردهاند. به نظر لوسیاهوانگ، آهنگساز چینی، موسیقی نو همانند نغمههای بهاریاست که شکوفههای آن با فرهنگ و سنن و آداب و رسوم شنوندگان خویش به وحدت رسیده باشد.
ادی گابسون معتقد است که موسیقی نو آرامش جسم و جان را با هم به ارمغان دارد. نویسنده آلمانی دیگری مینویسد موسیقی نو همانند زمزمه کلمات به هم بافتهای است در مغز، که میتواند شادیآور و یا متألمکننده باشد. وی معتقد است که این تأثیر دوگانه بستگی به آن دارد که چه کسی و با چه فلسفهای این نغمات را سروده باشد.
موسیقی نو از دامنه وسیع و متنوعی برخوردار است، میتواند شامل ترکیبات گوناگونی از موسیقی کلاسیک، جاز، راک، و یا موسیقی اصیل و محلی فرهنگهای مختلف باشد.
استفاده از نواهای مختلف طبیعت در موسیقی نو امری عادی است و طبعاً هیچ محدودیتی برای استفاده از سازهای مختلف در آن وجود ندارد استفاده از سازهای مختلف آکوستیک، الکترونیک و سینتی سایزرهای کامپیوتریزه برای ایجاد اصوات متنوع، کمک شایانی به پیشرفت این موسیقی کرده است.
طرفداران «موسیقی نو» که غالباً از طرز تفکر فلسفی برخوردارند معتقدند درزمانی که رشد ناموزون صنعتی و مدرنیزاسیون و گسترش ابعاد نظامهای متمرکز سرمایهداری زندگی انسان را هرچه بیشتر به سمت ابعاد ماشینی و مادی هدایت میکند و او را از طبیعت و معنویات و اصالت زندگی دور میکند، موسیقی نو میتواند راهی برای رهایی، آزادی، آرامش و پرورش روح معنویت باشد. اینان معتقدند که اکثر گروههای موسیقی پاپ، راک، هارد راک و امثالهم با ایجاد صداهای ناهنجار و ترکیبات نامطلوب هارمونیک، که در واقع انعکاس زندگی ماشینی این عصر است، درواقع به تشدید حالات ناشی از فلسفه مادی و ظاهرگرانه زندگی دامن زده و بر روح لطیف انسانی زخمههای ناموزون وارد میکنند.
دیوید تیم، در کتاب خود به نام «راز قدرت موسیقی» مینویسد یکی از بنیادیترین تفاوتهای راک و هارد راک با موسیقی نو فلسفه روحی و معنویتی است که ریشههای موسیقی نو را در خود میپروراند.
البته ناگفته نماند که استفاده نادرست و غیرفلسفی و غیرمعنوی از این نوع موسیقی بین عدهای از نوازندگان و آهنگسازان رواج دارد. بدیهی است که در موسیقی آنها فقط جنبههای تکنیکی و مادی این نوع موسیقی مورد توجه قرار گرفته است.
از سال ۱۹۶۳ به بعد موج نوینی از نوازندگان و آهنگسازان اروپایی و امریکایی به فرهنگ و هنر مشرق زمین روی آوردند و در اکثر کارهای آنها تأثیر موسیقی شرقی دیده میشود. این واکنش به خاطر تجسس بیشتر در فضای معنوی و درونی و فلسفی موسیقی بود که در غرب کمیابتر است.
گروه بیتلها نمونه بارزی از جستجوگران فضای فلسفی شرق میباشند. همچنین، نوازندگان دیگری مثل یان گاربارک و جان مک لافلین تحت تأثیر موسیقی هند صفحات متعددی را با نوازندههای هندی ضبط کردهاند.
تونی اسکات نوازنده قره نی از اولین نوازندگانی است که در سال ۱۹۶۴ با دو نوازنده سازهای اصیل ژاپنی صفحهای به نام Zen Meditation را ضبط کرد. بعضی این صفحه را اولین صفحه موسیقی نو میدانند. در سالهای ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۹ گیتاریست جوانی در نیویورک به نام ساندی بال ترکیب جدیدی از موزیک جاز و هندی و غربی را در سه صفحه به نام Blends ضبط کرد. او را هم از جمله اولین نوازندههای موسیقی نو میدانند.
از سال ۱۹۷۰ به بعد تأثیر موسیقی نو را میتوان در برخی از گروههای راک مثل Tangerine Dream, Who و Pink Floyd مشاهده کرد که اکثراً در جستجوی فضای صداهای طبیعت و ابعاد فلسفی موزیک هستند.
از سال ۱۹۶۹ به بعد نوازندگان و آهنگسازانی مثل وندی کارلوس، برایان انو، پیتر باومن، استیوراچ، جرج وینستن، فیلیپ گلاس، روی لینچ، پل وینتر، دن اسلیپین، در آمریکا و ژان میشل ژار در فرانسه ونجلیس در انگلیس و ولنویدر سوئیس و کیتارو در ژاپن از جمله کسانی هستند که موسیقی نو را در سطح جهانی عرضه کردهاند.
مانفرد ایشر با تأسیس کمپانی صفحه ECM در آلمان، ویلیام آکرمن با کمپانی ویندهام هال و بعد از مدتی Private Music و نوادا موسیقی نو را به صورت وسیعتری گسترش دادند.

وبگردی
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم !
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم ! - روغن های نباتی را خوب بشناسید. سخنان یک تولید کننده سابق روغن نباتی.
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند - رییس سازمان ملی استاندارد ایران مجددا با خودروسازان در ارتباط با رعایت استانداردهای ۸۵‌گانه خودرویی از ابتدای دی‌ماه سال جاری اتمام حجت کرد.
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ...
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ... - مرتضوی هیچ گاه قاضی و حقوق دان نبود و نباید کار قضایی انجام می‌داد. اما این ضعف ماست که چنین فردی در جایگاه بالایی قرار می‌گیرد. شگفتی من از قاضی مرتضوی و رفتار او نیست که چرا خودش را برای اجرای حکم خود به زندان معرفی نکرد. من رفتار او با زهرا کاظمی را دیده بودم.
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟ - بعد از انقلاب، به واسطه تنیده شدن حکومت و دین بسیاری از پست‌ها و سمت‌های سیاسی با هاله‌ای رو به رو شد که اجازه نمی‌داد صاحب آن منصب مورد نقد قرار بگیرد....
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر از 30 فروردین با حضور فیلم سازانی از ایران و نمایندگانی ازسینمای 78 کشور جهان تا 7 اردیبهشت در پردیس سینمایی «چارسو» برگزار می شود.
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک!
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک! - کتک خوردن دختری که جز التماس دوستانش هیچ فریادرسی ندارد از یک پلیس زن عضو گشت ارشاد که ماموران مرد هم آنها را همراهی می کردند، آنقدر دردناک است که کمتر وجدان بیداری به آن واکنش نشان نداده است.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!