چهارشنبه ۲۹ شهریور ۱۳۹۶ / Wednesday, 20 September, 2017

رودکی، ستاره ای در آسمان ادب فارسی


رودکی، ستاره ای در آسمان ادب فارسی
این جهان را نگر به چشم خرد
نی بدان چشم کاندر و نگری
هم چو دریاست و زنکو کاری
کشتی ساز، تا بدان گذری
به مناسبت هزار و صدمین سال روز تولد ابوعبد ا... جعفربن محمد رودکی که نخستین شاعر توانا و صاحب دیوان، موسیقی دان بزرگ و اندیشمند و حکیمی آگاه به قرآن و اندیشه های اسلامی است، موسسه مطالعات فرهنگ و تمدن ایران زمین با مشارکت کمیسیون ملی یونسکو در ایران، دانشگاه تهران، بنیاد فرهنگی هنری رودکی، سازمان میراث فرهنگی و ... به خاطر نامگذاری امسال به نام سال جهانی رودکی، همایش رودکی را برگزار کردند.از آن هنگام تاکنون مسئولان فرهنگی کشور برای این که هم چون سال جهانی مولانا از قافله گرامیداشت این شاعر توانا عقب نمانند، اقدام به برنامه ریزی در این زمینه کردند و مقام پدر شعر فارسی در ۲۶ آذر ماه از سوی فعالان عرصه سینما در سالن سینما حقیقت، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی گرامی داشته شد و در آن فیلم مستند نسیم مولیان به کارگردانی مهدی یمانی درباره رودکی که در تاجیکستان ساخته شده است، به نمایش درآمد.
همچنین قرار است امروز مراسم بزرگداشت پدر شعر کهن فارسی در تهران با حضور رئیس جمهور برگزار شود و در ادامه مهمانان شرکت کننده در این همایش که یک صد مهمان خارجی و تعدادی از سفرای ایران و سایر کشورها می باشند، با عزیمت به مشهد در مراسمی یک روزه که سوم دی ماه برگزار می شود، به ارائه مقاله در مورد این شخصیت بی نظیر ادب فارسی بپردازند.
جعفربن محمد رودکی سمرقندی در اواسط سده سوم هجری در قریه بنج از قرای رودک سمرقند زاده شد و در همان جا مراحل رشد و نمو را یکی پس از دیگری سپری کرد.
بنابر گفته عوفی در تذکره لباب الباب او در کودکی حافظه ای قوی داشت، چنان که در هشت سالگی قرآن کریم را حفظ کرد و قرائت آن را آموخت.در همین سال ها بود که به شاعری پرداخت.او از موهبت الهی آواز خوش نیز برخوردار بود که این امر سبب آشنایی با خنیاگران و رامشگران شد و بر بط نوازی را فرا گرفت و رهسپار بخارا شد و به درگاه امرای آن سامان راه یافت.
برخی نظیر عوفی آورده اند که نابینا متولد شد و بعضی دیگر چون ابومنصور دقیقی و ابوالقاسم فردوسی تنها اشاره به نابینایی رودکی کرده اند.
دانشمندان روسی نیز پس از کشف گور او و بررسی بقایای باقیمانده از آن به نتایجی دست یافته اند که نابینای مادرزادی نبودن او و کور شدن رودکی در پایان حیات توسط فرد یا افرادی از جمله این نتایج می باشد.رودکی در سال های عمر خود سفرهای متعددی به نواحی مختلف خراسان، بخارا، هرات، سرخس، نیشابور و دیگر شهرهای خراسان کرد.
در اشعار رودکی، اشاره های زیادی به گرایش او به مذهب تشیع دیده می شود.
میزان کم اشعار باقیمانده از رودکی و مشخص نبودن زمان دقیق سروده شدن بخش بزرگی از آن ها، باعث شده تا نظریات و جهان بینی اش به خوبی آشکار نشود ولی افکار حکیمانه و پند و اندرز در سراسر آثارش طنین انداز است.
رودکی شاعری پر کار و پر اثر بوده و در قالب های مثنوی، قصیده، غزل، رباعی، لغز، چیستان، قطعه و ... اشعاری سروده است.
رشیدی سمرقندی شاعر سده ششم هجری در این زمینه می گوید:
شعر او را بر شمردم ره صد هزار
هم فزون آید اگر چو نان که باید بشمری
عوفی نقل کرده که اشعار رودکی، در صد دفتر جمع آوری شده بود.
رودکی همچنین در همه مضامین شعری روزگار متداول خود، به طبع آزمایی پرداخته است.
اشعارش در قوت تشبیه و نزدیکی معانی به طبیعت و وصف کم نظیر است و لطافت و متانت و انسجام ویژه ای در آن ها دیده می شود.
عناصر بدیعی در شعر رودکی کمتر یافت می شود اما صنایع معنوی از جمله مراعات نظیر، متضاد، سیاقه الاعداد و تنسیق الصفات و ... در آثار رودکی آمده است.
صور خیال در دیوانش کم و بیش در قلمرو عناصر طبیعت سیر می کند.اشعار او را بسیاری از سرایندگان مشهور فارسی تضمین و استقبال کرده اند.رودکی علاوه بر ادبیات فارسی در ادبیات عرب نیز از جایگاه بلندی برخوردار است.
به هر حال قدرت تصور و دور پردازی خیال او در خلق مضامین باریک و لطیف و همه فهم و همچنین توانایی او در توصیف طبیعت و پیوند دهندگی او بین شعر و موسیقی و ... از جمله عواملی است که موجب شهرت رودکی به عنوان پدر شعر فارسی شده است.
● رودکی از منظر دیگران
چارلزجی پیکرینگ شاعر و دانشمند انگلیسی در کتابی با عنوان چاسر ایرانی، رودکی را از لحاظ شیوه زندگی و فعالیت درخشان ادبی با یکی از پایه گذاران ادبیات انگلیسی به نام جفری چاسر مقایسه کرده است.
به نظر او آن زمان که بخش بزرگی از اروپا در تیرگی توحش به سر می برد، ستاره تابناک رودکی در افق شعر فارسی درخشیدن گرفت.
بقایف مولف کتاب رودکی، او را به عنوان یکی از غزل سرایان بزرگ نظم کلاسیک فارسی تاجیکی می داند و مضمون اصلی غزل های وی را در ستایش و مدح شادی های زندگی و نیز عشق به بشریت و طبیعت دانسته است.آدینا در مقاله بشر و ستی بزرگ اشعار رودکی را سبب ایجاد خصایص انسانی چون عشق به دانش، علاقه به کار و فعالیت، اعتماد، نیکویی، بلند همتی و جوانمردی در مردم می داند.به گفته این نویسنده تاجیکی انگیزه های بشردوستانه موجود در آثار بر جای مانده از شاعر، در خلاقیت شاعران نسل بعدی ادبیات کلاسیک تاجیکستان ادامه یافته است.
دکتر سید افضل ا... میر قادری در مقاله ای با عنوان نقد تطبیقی خمریات رودکی و ابونواس در خصوص محبوبیت این دو شاعر می گوید: رودکی و ابونواس در زمان خود هر دو به دلیل صداقت و بی ریایی، اخلاص هنری جدید، واقع گرایی، ابتکار و طبع آزمایی اعتقاد به رحمت الهی، تصویرگری زیبا، عنایت به انتخاب لفظ و نیکویی عبارت، شطحیات خیالی جالب و جذاب، عنایت به رسم تابلویی زیبا که در آن نورها و سایه ها همراه با هنر و ذوق و سرزندگی جمع شده اند و همچنین سلاست و سهولت و موسیقی کلام دارای محبوبیت بوده اند.
به گفته دکتر حکیمه دبیران نگاه رودکی به مصیبت زدگان و کسانی که در غم از دست دادن عزیزان به سوگ نشسته اند، نگاهی مهربان و خیرخواهانه است.وی ضمن این که درد و غم را انکار نمی کند و سوگواران را محق می داند، هم با آن ها اظهار هم دردی می کند و هم به زبان نصیحت، حقیقت همیشگی رفتن ها را برای آنان بازگو و به تسلیم و رضا در برابر قضای الهی دعوت می کند:
ای آن که غمگینی و سزاواری
و ندرنهان سرشک همی باری
از بهر آن کجا ببرم نامش
ترسم ز سخت اندوه و دشواری
رفت آن که رفت و آمد آنک آمد
بود آن چه بود، خیره چه غم داری
دکتر نصر ا... امامی نیز در خصوص مشهورترین اثر رودکی می گوید: مشهورترین کار رودکی در مثنوی سرایی، کلیله و دمنه منظوم اوست که احتمالا در ۳۲۰ هجری قمری و قطعا پیش از سال ۳۲۶ سروده است...
گفتنی است که در سایه مقایسه بخش های بازمانده از کلیله و دمنه رودکی با ترجمه عربی و فارسی آن دانسته می شود که شاعر گاه به برگردان منظوم اکتفا نکرده، بلکه خلاقیت های شاعرانه خود را نیز در آن دخالت داده است.


منبع : روزنامه خراسان

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
جام نهاد ریاست‌جمهوری , عبدالسلام , شهر پاریز , عکس ابی , زکات، , دستگاه میکسر , میهن دوست , همایش مناسب سازی , مسلم رضایی پور , قطار سریع‌السیر تهران - اصفهان , رادیو روشن , بازسازی منازل سیل زده , اطلاعات شخصی , حسن ناصری پور , عمل به شعار سال , شهرستان پاوه , منع قانونی , توث تکنولوژی , قیمت لپ تاپ های ایسر , شوک وازووگال , سایت مخفی , وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی , قاتل بی رحم , سازمان محیط زیست , اقغانها , ناواره , ترور هاشمی رفسنجانی , جامعه هنری , ویروس کولای , ایسوزو , گروگان های آمریکایی , آمریکا و جهان , کارشناس اجتماعی , دستگیری یک چینی , انواع وقف , سالن باران , لیگ آبهای آرام , حادثه گردشگران آلمانی , درگیری شمسایی و نظری , عاملان مراسم , نرم افزارeaseus partition , مجوز صادرات , خلع ید , Oracle , برخورد کامیون با سواری , عمارت خسرو آباد , صابر گل عنبری , افزایش اعتبارات , کمیسیون حقوقی قضایی , بهترین یاوران ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
فی منقبة امیرالممنین علی‌بن‌ابی‌طالب کرم الله وجهه , ز چشم مست تو آنها که آگهی دارند , بیومهای عمده کشور , مسجد شیخ‌بابا، مراغه , مشخصات متولدین سال مار , قوم‌مداری (Ethnocentrism) , اطلاعات کلی فرهنگی , تالاب چکر , جداکردن بیمار از تهویهٔ مکانیکی , سر آغاز , نزدیک‌کنندهٔ کوتاه , روابط دو کشور بعد از انقلاب اسلامی , افراد سیگاری , زمان نجومی (sidereal time) , نکات تغذیه‌ای , دریاچه ارومیه , ۱۹۹۵ م. کابل تلفن زیر دریا , منوچهر مطیعی تهرانی , ویتامین‌ها , زبان ,

برخی منابع مهم خبری
kanoonnews.ir کانون پرورش فکری , cbi.ir بانک مرکزی , unp.ir اخبار دانشگاهی , arannews.ir آران , mehrnameh.ir مهرنامه , shahr.ir شهر , salamaneh.com سلامانه , https: سخت افزار مگ , entekhab.ir انتخاب , tazeh.net تازه , vista.ir اخبار , smtnews.ir روزنامه صمت , mobile.ir موبایل , awalnews.ir اول نیوز , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , cinemapress.ir سینما پرس , itanalyze.com آی تی آنالیز , fetnehnews.ir فتنه , cinemafarda.com سینما فردا , vista.ir اخبار روز , rasad.org رصد , ensafnews.com انصاف نیوز , teyf.ir طیف , ebtekarnews.com روزنامه ابتکار , Http: روزنو , artna.org آرتنا , tamashanews.com تماشا , consbank.com ساخت و ساز , alodoctor.ir الو دکتر , rooziato.com روزیاتو ,

وبگردی
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟ - جیلی، چری، لیفان، ام وی ام، جک و ... همگی اسامی ماشین های چینی است که در چند سال اخیر بازار ایران را قرق کرده اند. ماشین های خوش بر و رویی که حالا مشتری های زیادی هم پیدا کرده اند و به دلیل آپشن های مختلفی که دارند، خیلی ها را به سمت خودشان جلب کرده اند اما از آنجا که پشت سر اجناس چینی هیچ وقت خوب حرف نمی زنند، این ماشین ها هم هیچ وقت با اقبال عمومی مواجه نشدند.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم - فیلم - اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش بعد از شروع زندگی مشترک را تی وی پلاس منتشر کرد.
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار!
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار! - امیر کچلیک، کودک خوش زبان مازندرانی را حالا همه می شناسند. کودک بامزه ای که با ویدئوی کچلیک در اینستاگرام مشهور شد و به برنامه ماه عسل هم راه پیدا کرد. او چندی پیش در یک ویدئوی دیگر گفت که آرزو دارد محمدرضا گلزار را ببیند. آرزوی امیر حالا برآورده شده و او توانسته با محمدرضا گلزار دیدار کند. عکس العمل تماشایی امیر کچلیک را در لحظه دیدن گلزار در ویدئوی زیر ببینید.
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
جنجال جدید جواد خیابانی
جنجال جدید جواد خیابانی - «فدای سرت که سرم را می‌بری» این جمله یعنی اینکه من اصلا کاری که تو می‌کنی (داعش) برام مهم نیست. من اینجا آمده ام تا در دفاع از حریم و حرمت خاندان پیامبرم سر بدهم.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری - در صحنه درگیری ماموران شهرداری قم بادستفروشی درخیابان شاهد،ماموران باکوبیدن سردستفروش به جدول خیابان وی رابقتل رساندند
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی - شهید محسن حججی از مدافعان حرم در سوریه بود که پس از اسارت بدست تروریست های داعش به شهادت رسید.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست - تصویر پشت صحنه برنامه رادیویی فرزاد حسنی و دوستانش را مشاهده می کنید.
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود - مدرسه که می‌رفتم تقریباً همه معلم‌های من می‌دانستند که پدر من کیست. این خیلی اذیت می‌کرد. تک‌وتوک می‌آمدند و سفارش دوست و آشنایی را برای کاری می‌کردند.
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد!
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد! - مهران مدیری که برای حضور در جمع مخاطبان فیلم سینمایی «ساعت 5 عصر» به مشهد رفته بود با اسکورت ویژه به سینمایی رفت که هوادارانش برای استقبال منتظر او بودند.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟ - متاسفانه جامعه ما و نظام ها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه افراد را تشویق و حتی وادار می کنند چیزی غیر از آن خود واقعی خود باشند. اگر خانم نامداری خود را خیلی محجبه نشان نمی داد شاید این واکنش بی رحمانه نسبت به ایشان ایجاد نمی شد.
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر - فیلم - تصاویر ضبط شده دوربین مداربسته از لحظه اسید پاشی در یک مغازه در خیابان ولی عصر تهران را در ویدئوی زیر می‌بینید.
پربازدیدها