پنج شنبه ۲ آذر ۱۳۹۶ / Thursday, 23 November, 2017

رودکی، ستاره ای در آسمان ادب فارسی


رودکی، ستاره ای در آسمان ادب فارسی
این جهان را نگر به چشم خرد
نی بدان چشم کاندر و نگری
هم چو دریاست و زنکو کاری
کشتی ساز، تا بدان گذری
به مناسبت هزار و صدمین سال روز تولد ابوعبد ا... جعفربن محمد رودکی که نخستین شاعر توانا و صاحب دیوان، موسیقی دان بزرگ و اندیشمند و حکیمی آگاه به قرآن و اندیشه های اسلامی است، موسسه مطالعات فرهنگ و تمدن ایران زمین با مشارکت کمیسیون ملی یونسکو در ایران، دانشگاه تهران، بنیاد فرهنگی هنری رودکی، سازمان میراث فرهنگی و ... به خاطر نامگذاری امسال به نام سال جهانی رودکی، همایش رودکی را برگزار کردند.از آن هنگام تاکنون مسئولان فرهنگی کشور برای این که هم چون سال جهانی مولانا از قافله گرامیداشت این شاعر توانا عقب نمانند، اقدام به برنامه ریزی در این زمینه کردند و مقام پدر شعر فارسی در ۲۶ آذر ماه از سوی فعالان عرصه سینما در سالن سینما حقیقت، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی گرامی داشته شد و در آن فیلم مستند نسیم مولیان به کارگردانی مهدی یمانی درباره رودکی که در تاجیکستان ساخته شده است، به نمایش درآمد.
همچنین قرار است امروز مراسم بزرگداشت پدر شعر کهن فارسی در تهران با حضور رئیس جمهور برگزار شود و در ادامه مهمانان شرکت کننده در این همایش که یک صد مهمان خارجی و تعدادی از سفرای ایران و سایر کشورها می باشند، با عزیمت به مشهد در مراسمی یک روزه که سوم دی ماه برگزار می شود، به ارائه مقاله در مورد این شخصیت بی نظیر ادب فارسی بپردازند.
جعفربن محمد رودکی سمرقندی در اواسط سده سوم هجری در قریه بنج از قرای رودک سمرقند زاده شد و در همان جا مراحل رشد و نمو را یکی پس از دیگری سپری کرد.
بنابر گفته عوفی در تذکره لباب الباب او در کودکی حافظه ای قوی داشت، چنان که در هشت سالگی قرآن کریم را حفظ کرد و قرائت آن را آموخت.در همین سال ها بود که به شاعری پرداخت.او از موهبت الهی آواز خوش نیز برخوردار بود که این امر سبب آشنایی با خنیاگران و رامشگران شد و بر بط نوازی را فرا گرفت و رهسپار بخارا شد و به درگاه امرای آن سامان راه یافت.
برخی نظیر عوفی آورده اند که نابینا متولد شد و بعضی دیگر چون ابومنصور دقیقی و ابوالقاسم فردوسی تنها اشاره به نابینایی رودکی کرده اند.
دانشمندان روسی نیز پس از کشف گور او و بررسی بقایای باقیمانده از آن به نتایجی دست یافته اند که نابینای مادرزادی نبودن او و کور شدن رودکی در پایان حیات توسط فرد یا افرادی از جمله این نتایج می باشد.رودکی در سال های عمر خود سفرهای متعددی به نواحی مختلف خراسان، بخارا، هرات، سرخس، نیشابور و دیگر شهرهای خراسان کرد.
در اشعار رودکی، اشاره های زیادی به گرایش او به مذهب تشیع دیده می شود.
میزان کم اشعار باقیمانده از رودکی و مشخص نبودن زمان دقیق سروده شدن بخش بزرگی از آن ها، باعث شده تا نظریات و جهان بینی اش به خوبی آشکار نشود ولی افکار حکیمانه و پند و اندرز در سراسر آثارش طنین انداز است.
رودکی شاعری پر کار و پر اثر بوده و در قالب های مثنوی، قصیده، غزل، رباعی، لغز، چیستان، قطعه و ... اشعاری سروده است.
رشیدی سمرقندی شاعر سده ششم هجری در این زمینه می گوید:
شعر او را بر شمردم ره صد هزار
هم فزون آید اگر چو نان که باید بشمری
عوفی نقل کرده که اشعار رودکی، در صد دفتر جمع آوری شده بود.
رودکی همچنین در همه مضامین شعری روزگار متداول خود، به طبع آزمایی پرداخته است.
اشعارش در قوت تشبیه و نزدیکی معانی به طبیعت و وصف کم نظیر است و لطافت و متانت و انسجام ویژه ای در آن ها دیده می شود.
عناصر بدیعی در شعر رودکی کمتر یافت می شود اما صنایع معنوی از جمله مراعات نظیر، متضاد، سیاقه الاعداد و تنسیق الصفات و ... در آثار رودکی آمده است.
صور خیال در دیوانش کم و بیش در قلمرو عناصر طبیعت سیر می کند.اشعار او را بسیاری از سرایندگان مشهور فارسی تضمین و استقبال کرده اند.رودکی علاوه بر ادبیات فارسی در ادبیات عرب نیز از جایگاه بلندی برخوردار است.
به هر حال قدرت تصور و دور پردازی خیال او در خلق مضامین باریک و لطیف و همه فهم و همچنین توانایی او در توصیف طبیعت و پیوند دهندگی او بین شعر و موسیقی و ... از جمله عواملی است که موجب شهرت رودکی به عنوان پدر شعر فارسی شده است.
● رودکی از منظر دیگران
چارلزجی پیکرینگ شاعر و دانشمند انگلیسی در کتابی با عنوان چاسر ایرانی، رودکی را از لحاظ شیوه زندگی و فعالیت درخشان ادبی با یکی از پایه گذاران ادبیات انگلیسی به نام جفری چاسر مقایسه کرده است.
به نظر او آن زمان که بخش بزرگی از اروپا در تیرگی توحش به سر می برد، ستاره تابناک رودکی در افق شعر فارسی درخشیدن گرفت.
بقایف مولف کتاب رودکی، او را به عنوان یکی از غزل سرایان بزرگ نظم کلاسیک فارسی تاجیکی می داند و مضمون اصلی غزل های وی را در ستایش و مدح شادی های زندگی و نیز عشق به بشریت و طبیعت دانسته است.آدینا در مقاله بشر و ستی بزرگ اشعار رودکی را سبب ایجاد خصایص انسانی چون عشق به دانش، علاقه به کار و فعالیت، اعتماد، نیکویی، بلند همتی و جوانمردی در مردم می داند.به گفته این نویسنده تاجیکی انگیزه های بشردوستانه موجود در آثار بر جای مانده از شاعر، در خلاقیت شاعران نسل بعدی ادبیات کلاسیک تاجیکستان ادامه یافته است.
دکتر سید افضل ا... میر قادری در مقاله ای با عنوان نقد تطبیقی خمریات رودکی و ابونواس در خصوص محبوبیت این دو شاعر می گوید: رودکی و ابونواس در زمان خود هر دو به دلیل صداقت و بی ریایی، اخلاص هنری جدید، واقع گرایی، ابتکار و طبع آزمایی اعتقاد به رحمت الهی، تصویرگری زیبا، عنایت به انتخاب لفظ و نیکویی عبارت، شطحیات خیالی جالب و جذاب، عنایت به رسم تابلویی زیبا که در آن نورها و سایه ها همراه با هنر و ذوق و سرزندگی جمع شده اند و همچنین سلاست و سهولت و موسیقی کلام دارای محبوبیت بوده اند.
به گفته دکتر حکیمه دبیران نگاه رودکی به مصیبت زدگان و کسانی که در غم از دست دادن عزیزان به سوگ نشسته اند، نگاهی مهربان و خیرخواهانه است.وی ضمن این که درد و غم را انکار نمی کند و سوگواران را محق می داند، هم با آن ها اظهار هم دردی می کند و هم به زبان نصیحت، حقیقت همیشگی رفتن ها را برای آنان بازگو و به تسلیم و رضا در برابر قضای الهی دعوت می کند:
ای آن که غمگینی و سزاواری
و ندرنهان سرشک همی باری
از بهر آن کجا ببرم نامش
ترسم ز سخت اندوه و دشواری
رفت آن که رفت و آمد آنک آمد
بود آن چه بود، خیره چه غم داری
دکتر نصر ا... امامی نیز در خصوص مشهورترین اثر رودکی می گوید: مشهورترین کار رودکی در مثنوی سرایی، کلیله و دمنه منظوم اوست که احتمالا در ۳۲۰ هجری قمری و قطعا پیش از سال ۳۲۶ سروده است...
گفتنی است که در سایه مقایسه بخش های بازمانده از کلیله و دمنه رودکی با ترجمه عربی و فارسی آن دانسته می شود که شاعر گاه به برگردان منظوم اکتفا نکرده، بلکه خلاقیت های شاعرانه خود را نیز در آن دخالت داده است.


منبع : روزنامه خراسان

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
ستاد عتبات عالیات استان اصفهان , طرح بان کی مون , کیوان علیمحمدی , کمپین شهر سالم , رونق کتاب فروشی ها , تفکرات اقتصادی , استاندارد نمک , فرهنگسرای ولاء , پذیرش دانشجویان , ترکتور سازی , حماسه 22 بهمن , دروازه جهنم , سبک بی اصل , مالی سیتی گروپ , موزه خلیج فارس , معاون ترامپ , تاریخ روابط عربستان , دیدار جابری انصاری و لاورنتیف در کنفرانس آستانه 3: , جاریدرامد , میکل آنژ , دیدار محرمانه , اسکان مردم , رئیس‌جمهور تشکیلات خودگردان فلسطین , سازمان آزادی بخش , عزت الرشق , آب شور , امام حسن عسکری , برف سنگین , شرکت اسنوا , کپی , رها سازی ماهی , پیوند استخوانی , یالثارات , شب نوزدهم , ذخایر گازی , صندوق ضمانت سپرده‌ها , معضل مسکن , بازگشت به زندگی , احداث کتابخانه , محمد تقی‌پور , خودروهای بمب‌گذاری‌ , کمونیست‌های فیلیپین , کلید مشکلات , مرغ وگوشت , پرجمعیت ترین , دیدار واشنگتن دی سی , سعید حلافی , زائر بحرینی , آبی و اناری , شست‌خبری ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
تغییر فکر , سوختگی , خطوط مخابراتی , صاحبا عمر عزیزست غنیمت دانش , در ستایش غیاث الدین محمد میرمیران , چنان خوب رویی بدان دلربایی , موج نوی سینمای چک (۲) , پیش‌آگهی , مسجد امامزاده , فرم ضمانت‌نامه‌ها , ید رادیواکتیور , برنامه‌های تفریحی و سرگرمی , درمان , تهران , مراحل تکامل تکنولوژی آموزشی , دانش‌هاى بلاغى فارسى , سر آغاز , دیابت اولیه , صحت اخباری (Predictive accuracy) , بررسی خطا و کنترل جریان ,

برخی منابع مهم خبری
bultannews.com بولتن نیوز , boursenews.ir بورس نیوز , e-estekhdam.com ای استخدام , siasatrooz.ir سیاست روز , alodoctor.ir الو دکتر , niksalehi.com نیک صالحی , iraneconomist.com ایران اکونومیست , navad.net روزنامه نود , rooyeshnews.com رویش , emtiazdaily.ir روزنامه امتیاز , eghtesadonline.com اقتصاد آنلاین , salamati.ir سلامتی , eranico.com ارانیکو , mashreghnews.ir مشرق نیوز , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان , sena.ir سنا , eghtesadnews.com اقتصادنیوز , ghanoondaily.ir روزنامه قانون , chetor.com چطور , etedaal.ir اعتدال , press.jamejamonline.ir روزنامه جام جم , afkarnews.ir افکار نیوز , shahrefarda.ir شهرفردا , otaghkhabar24.ir اتاق خبر 24 , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا , memarinews.com معماری نیوز , smtnews.ir روزنامه صمت , esteghlaljavan.ir روزنامه استقلال جوان , mehrnews.com خبرگزاری مهر ,

وبگردی
نهنگ تباهی !
نهنگ تباهی ! - شكل و شمايل اين روزهاي جامعه ايران، تركيبي از غم و اندوه، ترس و وحشت و نیمچه اميدی به بهبود وضع موجوداست. قرائت كاريكاتورگونه سياست‌مداران از اميد در كنار اخباري از قتل، جنايت، تجاوز ، كلاهبرداري ، اختلاس ، ارتشا و خلاصه انواع و اقسام فساد، پارادوكسي بزرگ را به نمايش گذاشته است.
پس‌لرزه سياسی
پس‌لرزه سياسی - سياسي‌اش كردند. زود رفتند سراغ مسكن مهر... خدا لعنت كند معاول اول رييس‌جمهوري، آقاي جهانگيري را... نخستين تخم لق سياسي را ايشان گذاشت و زود در جلسه اقتصاد مقاومتي اعلام كرد مسكن مهر... اصلا چه ربطي دارد؟
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
پربازدیدها