چهارشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۷ / Wednesday, 17 October, 2018

اقتصاد آسیا در سال ۲۰۰۹


اقتصاد آسیا در سال ۲۰۰۹
اقتصادهای نوظهور آسیا برای مدت‌های طولانی پویاترین اقتصادهای جهان بوده‌اند و طی یک دهه گذشته نرخ رشد اقتصادی سالانه آنها ۵/۷درصد بوده است.
این نرخ ۵/۲ برابر نرخ رشد سایر کشورهای جهان بوده است. اما طی سال گذشته آسیا تحت تاثیر مجموعه‌ای از رویدادها قرار گرفت که از جمله آنها می‌توان به رکود اقتصادی و بحران اعتبارات جهان ثروتمند، کاهش قیمت انرژی و افزایش تورم اشاره کرد. این رویدادها به ویژه برای اقتصادهایی که وابسته‌ترین اقتصادهای جهان به صادرات و انرژی هستند، دردسرسازند و بسیاری از افراد نگران آنند که این رویدادها بر نرخ رشد آسیا تاثیر گذارد، اما در سال ۲۰۰۹ ثابت خواهد شد که بدبین‌ها اشتباه می‌کنند.اقتصادهای آسیایی وابسته به صادرات بیش از هر منطقه دیگری در جهان از رونق مصرف آمریکا بهره بردند. صادرات به آمریکا در سال ۲۰۰۹ کاهش بیشتری را شاهد خواهد بود و بازارهای اروپایی نیز تحت فشار قرار خواهند گرفت. اما آمریکا و اروپای غربی در مجموع کمتر از ۳۰درصد کل صادرات کشورهای نوظهور آسیا را خریداری می‌کنند.بیش از نیمی از صادرات چین به سایر اقتصادهای نوظهور که میزان تقاضا در آنها در حد بالایی باقی خواهد ماند، اختصاص می‌یابد.برخی از اقتصادهای کوچکتر مانند سنگاپور و هنگ‌کنگ آسیب‌پذیرترند چون صادرات آنها به آمریکا ۲۰ تا ۳۰درصد تولید ناخالص داخلی‌شان را تشکیل می‌دهد (در حالی‌که این رقم برای چین تنها ۸درصد است) و به همین دلیل با شدت بیشتری کندی اقتصاد خود را شاهد خواهند بود. اما تقریبا در همه جای آسیا هزینه مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها در حد بالایی خواهد ماند و این مساله کمک خواهد کرد که صادرات ضعیف‌تر جبران شود. به عنوان مثال حجم خرده‌فروشی چین در سال ۲۰۰۹ تا حدود ۱۵درصد افزایش خواهد یافت.
به تازگی بازارهای سهام منطقه دچار افت شدند اما کشورهای آسیایی توانستند تا حدود زیادی از بحران مالی که بسیاری از اقتصادهای غربی را تحت تاثیر قرار داد، در امان بمانند. بدهی‌های بخش خصوصی اقتصادهای آسیایی در حدی پایین باقی مانده است. دارایی‌هایی از بانک‌ها که پرخطرند، سهم کمی در نظام بانکی دارند و این اقتصادها نسبت به گذشته کمتر به سرمایه‌های خارجی وابسته‌اند. البته استثنای بزرگ در این میان کشور کره جنوبی است که در آن بانک‌ها دست به استقراض شدید از خارج زدند تا بودجه لازم برای تخصیص وام به خانوارها و شرکت‌ها را تامین کنند. به علاوه بر خلاف اغلب اقتصادهای آسیایی دیگر، این کشور از کسری حساب جاری رنج می‌برد. در نتیجه این اقتصاد از بحران جهانی اعتبارات لطمه بیشتری خواهد دید.
اما در مجموع اقتصادهای آسیایی نه تنها نسبت به یک دهه گذشته در شرایط بهتری به سر می‌برند، بلکه در مقایسه با سایر اقتصادهای نوظهور اروپای شرقی یا آمریکای لاتین هم وضعیت بهتری دارند. چین که حدود یک سوم رشد جهانی را در سال ۲۰۰۸ به خود اختصاص داده است، همچنان به حمایت خود از اقتصاد منطقه ادامه خواهد داد.
اگرچه در کل، رشد اقتصادهای نوظهور آسیایی در سال ۲۰۰۹ دچار کندی می‌شود ولی با توجه به اینکه تولید ناخالص داخلی آنها به‌طور میانگین کمی کمتر از ۷درصد خواهد بود، هیچ‌یک از آنها دچار رکود اقتصادی نمی‌شوند. این رقم خیلی کمتر از نرخ ۹درصدی تولید ناخالص داخلی آنها در سال ۲۰۰۷ است.
البته نرخ ۹درصد نیز نرخی بی‌ثبات بود. رشد کندتر، که بیشتر به تقاضای داخلی بستگی دارد و نه صادرات، وقفه‌ای است که برطرف می‌شود. اگر رکود اقتصاد جهانی دولت‌های آسیایی را مجبور کند از رشد اقتصادی ناشی از صادرات به رشد اقتصادی ناشی از مصرف روی آورند، این کمکی خواهد بود که رشد اقتصادی آینده آنها از ثبات بیشتری برخوردار شود.
در صورت کاهش تقاضای داخلی، بسیاری از کشورها از جمله چین، هنگ‌کنگ و سنگاپور آنقدر مازاد بودجه دارند که به آنها اجازه دهد اقتصادهایشان را با هزینه بالاتر یا مالیات کمتر مورد حمایت قرار دهند. اما کسری بودجه هندوستان که ۸درصد تولید ناخالص داخلی این کشور است، این کشور را فاقد چنین ضربه‌گیری رها ساخته است. نرخ تورم کشورهای نوظهور آسیایی در اواسط سال ۲۰۰۸ به ۸درصد رسید که این رقم بالاتر از میانگین تنها ۸/۲درصدی از سال ۲۰۰۰ تاکنون است.چین به بالاترین نرخ تورم خود طی ۱۲ سال گذشته رسید، سنگاپور و مالزی هم بالاترین نرخ تورم خود طی ۲۵ سال اخیر را تجربه کردند. اما خبر خوب این است که نرخ تورم در سال ۲۰۰۹ کاهش خواهد یافت.
بخش اعظم جهش تورم حاصل افزایش قیمت مواد غذایی و تا حد کمتری قیمت نفت بود.
در مقایسه با کشورهای ثروتمند، در این کشورها غذا سهم به مراتب بیشتری از هزینه مصرف‌کنندگان را به خود اختصاص می‌دهد. به علاوه تورم از سوی رشد برخی از اقتصادهای سریع که دستمزدها را بالا بردند، نیز تقویت شد.بنابراین دو نیرو قادر خواهند بود که تورم را در سال ۲۰۰۹ کاهش دهند. اول آنکه اگر قیمت مواد غذایی و انرژی در سطح کنونی پایین خود تثبیت شوند، نرخ تورم نسبت به سال گذشته سقوطی شدید را شاهد خواهد بود. دوم آنکه رشد اقتصادی کندتر کمک خواهد کرد که تقاضا برای دستمزدها کاهش یابد. میانگین نرخ تورم کشورهای نوظهور آسیایی در سال ۲۰۰۹ به کمتر از ۴درصد خواهد رسید و این موضوع به بانک‌های مرکزی امکان بیشتری می‌دهد تا نرخ‌های بهره را کاهش دهند و به دلیل آنکه آسیا نسبت به سایر نقاط جهان انرژی بیشتری مصرف می‌کند تا هر دلار از تولید ناخالص داخلی خود را تامین کند، خواهد توانست از قیمت‌های پایین نفت بزرگ‌ترین رونق اقتصادی را تجربه کند و از آن بهره برد.
دستمزدها در آسیا با شتابی بسیار سریعتر از دنیای توسعه‌یافته رو به افزایش است و این موضوع بسیاری از شرکت‌های چینی را به تعطیلی کشانده است. اما دستمزد تولید در چین هنوز کمتر از ۱۰درصد دستمزد تولید در آمریکاست. در سال ۲۰۰۹ کارخانجات بیشتری در جنوب چین از رونق می‌افتد، زیرا این کشور در شرف از دست دادن برتری خود در تولید برخی محصولات ارزان چون اسباب بازی، کفش و منسوجات است. همین امر تولیدکنندگان چینی را وادار خواهد ساخت که به سمت تولیدات گران‌قیمت‌تر روی آورند و این همان کاری است که کره جنوبی و تایوان چند سال پیش انجام دادند. اما این خود نشانه‌ای است از موفقیت و نه از دست دادن برتری، چون این کشورها ثروتمندتر می‌شوند.

محمدرضا عادلی مسبب کودهی
شادی آذری

منبع : سایت اقتصادی

مطالب مرتبط

ادامه بحران در اقتصاد پاکستان

ادامه بحران در اقتصاد پاکستان
پرویز مشرف سرانجام در ۱۸ آگوست ۲۰۰۸ (۲۸ مرداد ۱۳۸۷) بعد از ارائه خطابه‌ای کاملا احساسی از سمت ریاست‌جمهوری استعفا داد. وی در این نطق تلویزیونی بسیاری از مخالفانش را که موضعی کاملا خصمانه در برابر او گرفته بودند محکوم کرد. مخالفانی که حتی قبل از پایان یافتن سخنان مشرف به خیابان‌ها ریختند و به رقص و پایکوبی پرداختند. مشرف هرگونه اتهامی‌علیه خودش را بی‌اساس خواند و اعلام کرد: «من هیچ کاری را برای منافع شخصی خودم انجام نداده‌ام و همه کارهایم در جهت منافع پاکستان بوده است.»
اما در این میان علت استعفای مشرف چه می‌تواند باشد؟ آیا بحران اقتصادی پاکستان نقشی در این امر داشته است؟ رئیس‌جمهور مستعفی پاکستان در بیانات خود اینچنین گفت: «من ادعای کسانی را که می‌گویند بحران اقتصادی پاکستان ناشی از ۹‌سال ریاست‌جمهوری من است رد می‌کنم و آمار و ارقام نیز حرف من را تایید می‌کنند. این آمار و اطلاعات به زودی منتشر خواهند شد و مردم حقیقت را در خواهند یافت.»
● اقتصاد در دوره مشرف و بعد از آن
حال نگاهی می‌اندازیم به آمار و ارقام اقتصادی که در طی چند ماه گذشته از اقتصاد پاکستان به چاپ رسیده است. این آمار و ارقام توجه ویژه‌ای به واردات بسیار پر‌هزینه پاکستان دارد که در این میان می‌توان به واردات مواد غذایی (۵/۳میلیارد دلار در ده ماه اول سال ۲۰۰۸ میلادی)، کودهای شیمیایی (۸۲۳میلیون دلار) و سوخت (بالغ بر ۶/۸میلیارد دلار) اشاره کرد. بانک مرکزی اعلام کرده که طی سال‌های اخیر تولید در این کشور به ۸/۵درصد کاهش و تورم به بیش از ۱۹درصد افزایش یافته است. البته برخی از موسسات مطالعات اقتصادی در جهان پاکستان را در رده کشور‌های بالا قرار داده بودند اما بحران اقتصادی پاکستان که در شش‌ماه گذشته شکل گرفته است وضع این کشور را با مشکل روبه‌رو کرد به‌طوری که ذخیره ارزی پاکستان کاهش یافت و ارزش روپیه هم در برابر دلار کاهش یافت و به ۷۰ روپیه در برابر هر دلار رسید.
این چنین بی‌نظمی‌های بزرگ اقتصادی برای دولت ائتلافی پاکستان که توسط آصف‌علی زرداری و نواز شریف رهبران احزاب مردم و مسلم لیگ (شاخه‌نواز) هدایت می‌شد امری آشنا بود. قبل از آنکه شریف در سال ۱۹۹۹ از سمت خود برکنار شود دو حزب حاکم بر پاکستان، به فساد مالی و سوءمدیریت متهم بودند. از زمانی که ژنرال مشرف در سال ۱۹۹۹ قدرت را در دست گرفت برنامه اصلاحات اقتصادی را با هدف کاهش فقر و بدهی، پیش روی خود قرار داد و مدعی شد که می‌خواهد فساد مالی حاکم بر دستگاه‌های اداری حکومت را ریشه‌کن کند. هرچند تحلیلگران بر این عقیده‌اند که دولت مشرف برای مقابله با فساد کار چندانی نکرد. بعد از استعفای مشرف و افزایش بی‌ثباتی‌های سیاسی و به‌دنبال آن اقتصادی در کشور پاکستان ارزش روپیه در بازار جهانی کاهش چشمگیری پیدا کرد. ارزش روپیه در این دوران به یک‌پنجم ارزش قبلی آن تنزل یافت و ارزش تورم در این سرزمین به دنبال بازار جهانی رشد چشمگیری پیدا کرد. این مسئله اقتصاد کشور پاکستان را با شرایط تازه و البته آسیب‌پذیر‌تری روبه‌رو کرد.
طبق گزارش‌های اخیر قیمت دارایی‌ها در کشور پاکستان و در بیشتر بخش‌های این کشور ۳۵درصد تنزل یافت. ‌این کاهش ارزش طی سه‌ماه اخیر و در جریان برکناری مشرف و در‌گیری‌های قبل و بعد از آن انجام شد. گفته می‌شود در این بازه زمانی بیشترین سهم از دارایی‌های این کشور وارد بازار مسکن کشور امارات شد زیرا این بازار بسیار سودآور است. ادامه این روند و ادامه ورود دارایی‌های مردم پاکستان به بازار مسکن کشور امارات سبب شد تا اقتصاد مسکن امارات نیز با سرعت بیشتری توسعه یابد.
گلف تایمز در این مورد نوشته است: «در جریان بحران اقتصادی پاکستان شهروندان این کشور توان مالی خود را برای زندگی‌های لوکس از دست داده‌اند و هم‌اکنون تمامی مردم این کشور زندگی‌های ساده‌ای دارند.»
گلف تایمز اعلام کرد در اثر بحران اقتصادی پاکستان ارزش مسکن در این کشور سیر کاهشی پیدا کرده است و همین دلیل موجب شد تا بیشتر از سه هزار نفر از پیمانکاران بخش مسکن در این کشور به همراه سرمایه‌های خود وارد بازار امارات شدند. ورود دارایی‌های پاکستانی به بازار امارات برای امارت بسیار مطلوب است و بحث‌های زیادی را در میان دست‌اندرکاران اقتصادی این کشور ایجاد کرده است. فیصل عادل در این مورد به خبرنگار گلف تایمز گفت: «اگر دولت پاکستان پیشنهادهای جذابی را به سرمایه‌گذاران دهد و امکانات کافی را برای آنها فراهم کند بر حجم سرمایه‌گذاری خارجی در بازار مسکن امارات اضافه خواهد شد. این مسئله سبب می‌شود تا صنعتی که بیشترین فرصت شغلی را در امارات متحده عربی ایجاد کرده است همچنان سیر رشد داشته باشد و سبب توسعه بیشتر اقتصاد این کشور شود.»
در چنین شرایطی بانک توسعه آسیا اعلام کرد یک‌میلیارد دلار آمریکا برای اصلاح اقتصادی پاکستان تخصیص داده است. در همین زمان صندوق بین‌المللی پول ۵/۱ میلیارد دلار آمریکا برای بازگرداندن ثبات اقتصادی به این سرزمین به‌صورت وام به این کشور تخصیص می‌دهد. به هر حال در سال جاری میلادی اقتصاد کشور پاکستان با رشد فزاینده کسری تراز تجاری روبه‌رو شد. در این زمان افزایش بی‌سابقه تورم به دلیل رشد قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی در کنار مواد غذایی به مشکلی بسیار بزرگ برای این سرزمین تبدیل شد. طبق گزارش دستگاه‌های اقتصادی پاکستان شکاف تجاری پاکستان در یک‌سالی که در ماه ژوئن سال ۲۰۰۸ میلادی به پایان رسید با ۹۵/۵۲درصد افزایش نسبت به سال قبل به ۱۸/۷میلیارد دلار آمریکا رسید. این در حالی است که در سال مالی ۲۰۰۷- ۲۰۰۶ میلادی این شکاف یا به تعبیر بهتر کسری تراز تجاری برابر با ۱۴/۱۱میلیارد دلار بود. در ماه ژوئن کسری تراز تجاری ۹۷/۱میلیارد دلار نسبت به ماه پیش از آن افزایش یافت. نرخ رشد کسری تراز تجاری در این کشور نسبت به ماه پیش از آن ۷۶/۱درصد بود. در این ماه ارزش وارداتی پاکستان ۶۴/۳درصد نسبت به ماه پیش از آن رشد کرد و به ۰۲/۴ میلیارد دلار آمریکا رسید. مطالعات نشان می‌دهد نرخ رشد هزینه وارداتی این کشور نسبت به سال پیش از آن برابر با ۴۴درصد بود. این در حالی است که در ماه مذکور نرخ رشد درآمد صادراتی این کشور نسبت به ماه پیش از آن ۵۱/۵درصد و نسبت به سال پیش از آن ۳۳درصد رشد کرد.
طبق گزارش‌های اخیر در ماه ژوئن قیمت مواد غذایی در پاکستان ۰۵/۳۲درصد نسبت به سال پیش از آن رشد کرد. در این زمان نرخ رشد هزینه اجاره مسکن در این کشور ۳۹/۱۲درصد، نرخ رشد هزینه سوخت و برق ۳۸/۱۱درصد، نرخ رشد هزینه حمل و نقل و مخابرات ۹۱/۲۴درصد، نرخ رشد هزینه‌های درمانی و بهداشتی ۱۶/۱۴درصد بوده است.
در زمانی که مشرف دولت پاکستان را ترک کرد ذخیره ارز خارجی این کشور کمتر از ۱۱میلیارد دلار بود. این در حالی است که ارزش ذخایر ارزی این کشور در فوریه سال جاری برابر با ۰۸/۱۴ میلیارد دلار بود. از طرف دیگر ارزش بدهی‌های خارجی این کشور معادل ۴۶ میلیارد دلار آمریکا بود. این در حالی است که شش‌سال قبل ارزش بدهی‌های خارجی این کشور ۱۰ میلیارد دلار بود.
● نقش ارتش در اقتصاد
عایشه صدیقه نویسنده کتاب «شرکت خصوصی ارتش: اقتصاد ارتشی در داخل پاکستان» در بخش‌هایی از کتاب خود آورده است: «بخشی از ارتش پاکستان که «بنیاد رفاه» نام دارد هزاران فرصت شغلی در کشور راه‌اندازی کرده که ارزش آنها ده‌ها میلیارد دلار آمریکا است. این مشاغل بسیار متنوع است و همین مسئله سبب شده تا ارتش در جای‌جای اقتصاد نقش داشته باشد.»
وی در ادامه گفت: «گستره شغل‌های ایجادشده توسط ارتش از جایگاه‌های سوخت‌رسانی در کنار خیابان‌ها تا کارخانه‌های صنعتی بزرگ و مجهز است.»
صدیقه در کتاب خود از حضور بازنشستگان ارتش پاکستان در بخش‌های مختلف اقتصادی خبر داده است. وی در این مورد نوشت: «در اغلب قراردادهای اقتصادی منعقدشده توسط ارتش، بازنشستگان حضور دارند و این نمایش‌دهنده استثمار غیرمستقیم در کشور است که با کمک بازنشستگان صورت می‌گیرد.» صدیقه با اشاره به اینکه الگویی مشابه الگوی ارتش در پاکستان در کشورهای ترکیه و چین نیز وجود دارد گفت: «بازنشستگان به عنوان معبرهای اولیه صنعت و اقتصاد ارتشی فعالیت می‌کنند تا زمینه را برای استفاده پنهانی و گسترده ارتش از منابع زیرزمینی و اقتصادی کشور فراهم کنند.» صدیقه، ثروت ارتش را برابر با ۲۰ میلیارد دلار برآورد کرد که از این میزان ۱۰میلیارد ارزش زمین‌های ارتش و ۱۰ میلیارد دلار ارزش دارایی‌های ارتش است. به علاوه وی برآورد می‌کند که ارتش پاکستان یک‌سوم از صنایع تولیدی سنگین را تحت کنترل دارد و ۷درصد از کل دارایی‌های بخش خصوصی در کشور تحت کنترل ارتش کشور است. بحث پیرامون نقش ارتش در جامعه پاکستان مخالفت‌های زیادی را برانگیخت و بسیاری از سران ارتش این کشور که می‌توانستند پاسخی به این ادعاها بدهند از مصاحبه با شبکه الجزیره خودداری کردند.
تنها طلعت حسین ژنرال بازنشسته ارتش پاکستان به خبرنگار الجزیره گفت: «همیشه بحث پیرامون نقش ارتش در موسسات اقتصادی خصوصی یک مسئله نهی شده و ممنوع بوده است و به‌همین دلیل همه از سخن گفتن در مورد آن طفره می‌روند.»
طبق آمارهای ارائه‌شده توسط دولت پاکستان «بنیادهای رفاه» یا «صندوق‌های بازنشستگی» بیشتر از ۱۰ میلیارد دلار در بخش اکتشاف نفت و گاز، صنعت شکر، خدمات امنیتی و اشتغال‌زایی برای بازنشستگان ارتشی سرمایه‌گذاری کرده است. در سال گذشته عملیات تجاری و اقتصادی بنیاد فیوجه (ارتش)حداقل ۵۰۰ میلیون دلار بود. اگرچه سیدعارف حسن مدیر‌کل بنیاد فیوجه عقیده دارد فعالیت تجاری و اقتصادی ارتش خالی از اشکال است بنابراین ضرورتی ندارد تا این حد در مورد آن سخن گفته شود.
وی ادامه داد: «ارتش و بنیادهای وابسته به آن باید در بخش‌های مختلف تجاری و اقتصادی سرمایه‌گذاری کنند. این فرصت‌های شغلی ایجادشده در اثر سرمایه‌گذاری‌های ارتش برای صدها هزار سرباز و افسر بازنشسته ارتش منبع مالی و شغلی فراهم می‌کند و تا حدی باعث افزایش رفاه این قشر می‌شود.» سیدعارف حسن افزود: «ارتش برای تامین رفاه اعضای خود گزینه دیگری ندارد و علاوه براین سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف تجاری برای اقتصاد نیز سودمند است.»
وی در پاسخ به این سوال که در صورت ایجاد اختلاف میان بنیادهای مختلف ارتش برای نفوذ در جامعه چه پیش می‌آید گفت: «من نظریه خانم صدیقه مبنی بر تلاش ارتش برای افزایش کنترل خود بر بخش‌های مختلف سیاسی جامعه را کاملا نفی می‌کنم. زیرا ما هیچ برنامه‌ای برای سیاسی‌کردن سازمان‌های رفاهی و اقتصادی ارتش نداریم.» بر طبق آمار‌مندرج روی وب‌سایت بنیاد فیوجه این بنیاد به ۶/۹ میلیون نفر در پاکستان خدمات رفاهی ارائه می‌دهد که این عده ۷درصد از کل جمعیت پاکستان هستند. این بنیاد که به خود برچسب گروه «رفاهی-صنعتی» زده است برای ادامه روند خدمات‌رسانی به فعالیت‌های صنعتی وابسته است. طبق اطلاعات موجود در وب‌سایت بنیاد بیشتر از۸۰درصد از سود فیوجه از طریق سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف صنعتی و اقتصادی کشور ایجاد شده است.
● فساد اقتصادی در پاکستان
از طرف دیگر طبق مطالعات موسسه بین‌المللی شفافیت (Transparency International) پاکستانی‌ها بر این باورند که میزان فساد مالی طی دو دوره حکومت مشرف بیش از دو رهبر قبلی یعنی بوتو و شریف بوده است و دوره دوم حکومت مشرف فاسدترین دوره از دوران حکومت این سه رهبر بوده است. سیاست‌هایی که مشرف در ابتدای به‌دست گرفتن قدرت در دستور کار خود قرار داده بود عبارت بود از: خصوصی‌سازی، پیاده کردن سیستم مالیاتی، بازسازی اماکن عمومی‌، بهبود دسترسی به خدمات اجتماعی و مبارزه با فساد مالی. از آن زمان به بعد همانطور که در گزارش‌های صندوق بین‌المللی پول نیز آمده است اقتصاد پاکستان با یک دگرگونی رو‌به‌رو شد. پاکستان بیش از ۵میلیارد دلار سرمایه مستقیم خارجی را در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ جذب کشور کرد. این رقم، ده‌برابر کل سرمایه‌های جذب‌شده در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱ بود. بدهی دولت از ۶۸درصد تولید ناخالص داخلی در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ اکنون به کمتر از ۵۵درصد تنزل پیدا کرده و ذخیره ارزی هم به ۴/۱۶میلیارد دلار رسیده است. بعد از آزمایشات هسته‌ای که در سال ۱۹۹۸ و در زمان حکومت شریف صورت گرفت دولت آمریکا تحریم‌های فراوانی را به این کشور اعمال کرد و پاکستان از جمع کشور‌های مشترک المنافع خارج شد و همین امر مشکلات فراوانی را برای این کشور بوجود آورد و بسیاری از کارشناسان بر این باور بودند که این دولت رو به ورشکستگی است و میزان اعتماد سرمایه‌گذاران در آن بسیار پایین است. اما دولت مشرف بعد از حادثه ۱۱ سپتامبر از این واقعه به نفع خود استفاده کرد و به بهانه کمک به دولت آمریکا برای مقابله با طالبان از حمایت این دولت برخوردار شد. این منافع اقتصادی شامل موارد زیر بود:
۱) متعهد شدن دولت آمریکا برای پرداخت یک‌میلیارد دلار به عنوان کمک به دولت پاکستان
۲) سامان‌دادن بخش بزرگی از بدهی‌های دولت پاکستان توسط کلوپ پاریس
۳) فعال‌شدن برنامه کاهش فقر صندوق بین‌المللی پول در پاکستان
دولت آمریکا همچنین تمامی ‌تحریم‌هایی را که به منظور آزمایش سلاح‌های هسته‌ای پاکستان به این کشور اعمال کرده بود، لغو کرد. اما اقتصاد پاکستان که اندک‌اندک به سوی بازسازی و ترمیم پیش می‌رفت پس از مدتی دوباره زیر فشار پاره‌ای تحولات همچون ناآرامی‌های سیاسی در ماه نوامبر و ترور بی‌نظیر بوتو در ماه دسامبر قرار گرفت. همچنین عواملی مانند قیمت بالای کود‌های شیمیایی و توفانی که در ماه آوریل به وقوع پیوست و به مزارع گندم صدمات فراوانی وارد کرد، فشار بر اقتصاد پاکستان را افزایش داد.
طبق گزارشی که از سوی فایننشال تایمز در ژوئن سال جاری به چاپ رسید نرخ تورم پاکستان به بالاترین میزان خود در ۳۰ سال اخیر رسیده، قیمت‌های مصرفی نیز به واسطه افزایش قیمت سوخت و مواد غذایی افزایش چشمگیری یافته و بحران اقتصادی بار دیگر وارد پاکستان شده است. مشرف چند روز قبل از استعفایش از این بحران ابراز نگرانی کرده بود و از فعالان اقتصادی خواسته بود که نقش خود را برای کمک به این کشور برای فائق آمدن بر این بحران ایفا کنند. همچنین خواستار آن شد که فعالان سیاسی و قانونگذاران با برقراری ثبات سیاسی و وضع قوانین بهتر به رشد اقتصاد پاکستان کمک کنند.
مشرف در چنین هنگامه‌ای استعفا داد. اما شادمانی مخالفانش هم زیاد دوام نخواهد داشت. دولت به‌جای‌مانده مشکلات فراوانی پیش رو دارد که آشوب‌های داخلی و مشکلات اقتصادی در آن میان بیش از همه حائز اهمیت است و شاید بعد از استعفای مشرف اوضاع پاکستان نسبت به قبل بی‌ثبات‌تر هم بشود.

وبگردی
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟ - فیلم - پدری که در برنامه «فرمول یک» علی ضیا ادعا کرد به خاطر تامین هزینه‌های درمان فرزندش اقدام به فروش کلیه‌اش کرده، مردم را فریب داده است.
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه!
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه! - مثلاً سنت های الهی که در این سند آمده، در کتاب های درس بینش اسلامی دوره دبیرستان هم وجود دارد... واقعاً هزاران جلسه تشکیل داده اند که بدیهیاتی مانند خانواده بنیادی ترین واحد تشکیل دهنده جامعه است، انسان دارای اختیار است، جهان دارای نظام علّی - معلولی است، خداوند رحمان و رحیم است و ... را در سند بازنویسی کنند؟!
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت - صحبتهای کنایه آمیز یک بازرگان با وزیر صنعت
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد - ۱- خب چی میشه ولایتی بجای توصیه به لُنگ پوشی، بملت توصیه کنه تو سعدآباد مالک خونه بشن ویک سومشو وقف کنن؟ ۲- اینجور واینجا صاحبخونه شدن و بعد توجیه وقف، آدمو یادحافظ میندازه: فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد که می‌حرام، ولی بِه زمالِ اوقاف است
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند - حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند؟مردم نیازی به این توصیه‌هاندارند اگرلازم باشد آن‌قدر شرف دارندکه از خودشان دفاع کنند ولی این دفاع،منحصربه دفاع دربرابر دشمنان خارجی نمی‌شود که باید وضعیت خیلی‌ها رادر داخل هم بررسی کرد.
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید!
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید! - فیلم - حمله فرد متهم در بازار پرنده فروشان اهواز به پلیس آگاهی منجر به درگیری مرگبار شد.
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد - ماجرای عجیب دو منزل مسکونی در همسایگی کاخ سعدآباد و حسین فریدون و نهاد ریاست جمهوری
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+)
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+) - فیلم - به تازگی شخصی در فضای مجازی فیلمی منتشر کرده که مردی ادعا می کند در پارکینگ خانه اش مورد حمله جن ها قرار گرفته است.
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد!
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد! - فیلم - پاول یک توریست اهل چک است که با موتورسیکلتش دنیا را می گردد و یک هفته در ایران اقامت داشته است. ویدئوی سلفی که او در طبیعت ایران از خود و اقدام پسندیده اش منتشر کرده برای همه ایرانیان جای تامل دارد.
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+)
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+) - فیلم - قتل مدل و ملکه زیبایی عراق از روز گذشته سوژه رسانه ها شده و پلیس تحقیقات ویژه ای را برای دستگیر قاتل وی انجام داده است. تصاویر منتشر شده از جنازه غرق در خون وی را در ویدئوی زیر می بینید.
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز - عکس این بنرکه گفته می‌شود نمایشگر تصویری از سربازان رژیم صهیونیستی است طی روزهای اخیر در فضای مجازی دست به دست می‌شد و واکنش‌هایی به همراه داشت.
عکسی آموزنده از سفر نیویورک
عکسی آموزنده از سفر نیویورک - پوشه‌های پُر از برنامه فرانسوی‌ها در برابر دستان خالی تیم ایرانی. به کاغذ ها و پرونده های موجود روبه روی تیم فرانسه دقت کنید!
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر - وزیربهداشت بهترین توصیه رو به اون پیرمرد بیچاره کرد که گفت: خودت بمال. پیرمرد باید دستش رو محکم می‌مالید به گوش وزیر تا یک بار هم که شده از تخت اخلاق فرعونی بیاد پایین
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن!
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن! - واکنش جالب مقام معظم رهبری به روبوسی کیارستمی با خانم داور جشنواره کن از زبان عزت الله ضرغامی