ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / پنج شنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۳ / Thursday, 21 August, 2014 /
سنگ ساروج

سنگ ساروجساروج از ابتکارات معماران ایرانی در دوران بسیار کهن است. برای ساختن آن نخست خاک رس و آهک را به نسبت شش و چهار مخلوط می‌کنند و گلی سفت می‌سازند و دو روز آن را ورز می‌دهند. بعد، قسمتی از خاکستر کوره‌های حمام را با مقداری مواد الیافی لوئی (تخم و پرزهای نوعی نی است) به آن اضافه می‌کنند و مخلوط تازه را با چوبهایی به قطر ده سانتیمتر می‌کوبند تا به خوبی باهم عجین شوند.
● اهمیت ساروج
در دروان گذشته، ساروج از اهمیت خاصی برخوردار بوده و جهت ساختن حوض ، پل، آب انبار، برکه گرمابه و بنای خانه و سد کاربرد داشته‌است. ساروج یکی از مصالح قدیمی مصرف شده در ایران و بعضی کشورهای کنارهٔ خلیج فارس می‌باشد که تاریخ شروع کاربرد دقیق آن را نمی‌توان حدس زد، ولی نمونه‌هایی ۷۰۰ ساله از ساروج هم‌اکنون در نقاط مختلف ایران یافت می‌شوند.
● ردپای ساروج در کشورهای دیگر
از کشورهای دیگری که ردپایی از ساروج در آن یافت می‌شود، کشور عمان و همچنین کشور یمن است. در دانشگاه‌های کشور عمان، به ساروج به عنوان یک ملات نگریسته می‌شود - در دانشگاه «سلطان قابوس»، در کشور عمان- و حتی مقاله‌هایی نیز در این زمینه ارائه گردیده‌است. آخرین باری که در ایران از ساروج استفاده شده حدود هشتاد سال قبل و در ابتدای دوره پهلوی بوده که از این تاریخ به بعد این ملات کلا به فراموشی سپرده شده و از صحنه معماری ایران حذف گردیده‌است و فقط در کتب مصالح به آن اشاره شده‌است. در افغانستان هم اکنون از این ملات استفاده می‌شود.
برای مثال در سال ۱۳۸۴ برای تعمیر و بازسازی باغ بابر در کابل هنگام ساخت حوضچه و آب نمای پلکانی از ساروج استفاده شده‌است. برای این منظور بر محیط دایرهای به قطر ۱۰ متر مربع چاله‌ای به پهنای نیم متر و عمق نیم متر کنده و داخل آن مصالح لازم شامل خاکستر، آهک، ماسه ریز،خاک سرخ و آب ریخته و سپس چرخ سنگی (مشابه لاستیک خودرو در نظر بگیرید)که توسط چند نفر با طناب کشیده و داخل گودال نیم متری چرخانده می‌شد و یک نفر پس از عبور چرخ سنگی مصالح کوبیده شده را با بیل زیر و رو می‌کرد تا دو باره چرخ سنگی از روی آن بگذرد و به این ترتیب مدت زیادی ملات ورز داده می‌شد.
سپس ملات آماده در محل آن استفاده و روی آن گونی خیس می‌انداختند. استاد کاران افغان معتقد بودند این ملات از سیمان محکم تر است.آنها با وجود در دسترس بودن سیمان برای ساخت حوض آب با زحمت زباد تهیه ساروج را برگزیده‌اند.
ساروج مخلوطی است ازآهک وخاکستر است که آنرا با گل و آب مخلوط می‌کنند و بعد از اینکه خشک شد آن را در کوره آتشین می‌سوزانند تا اینکه به ساروج تبدیل شود، وبعداً آن را نرم می‌کنند یا با پتک کوبیده و یا سنگ آسیاب را بروی آن می‌چرخانند که نرم شود، خاکستر در آب به مرور جذب ایندرید کربنیک میشود و آهکش بصورت سنگ آهک که محکم وپایدار است در میاید.
ساروج با توجه به خاصیت اصلی آن یعنی نفوذپذیری بسیار اندک به عنوان روکش در سازه‌هایی که در تماس مستقیم با آب بوده‌اند مانند آب‌انبارها ، حوضها ، حمامها و … مورد استفاده قرار گرفته است.
ساروج با توجه به نحوه اجرای آن از سطحی بسیار بسیار صاف و براق برخورداراست که این امر باعث استفاده از آن در امر تزئینات ساختمان گردیده است. لازم به ذکر است که تا کنون هیچ استفاده سازه‌ای از ساروج نشده است. شما می توانید از مواد منبسط شونده مانند کتراک استفاده نمائید این مواد در هنگامی که با آب سرد مخلوط می گردند و به شکل ملاطی درون چالهایی که به همین منظور در سنگ ایجاد شده اند ، ریخته می شوند ، با گذشت زمان اندک منبسط شده و موجب شکستن سنگ می گردند ، قابلیت انبساط این گونه مواد به حدی است که می توانند فشاری معادل ۵۰۰ Kg/Cm۲ و یا ۵ Mpa بر دیواره های چال وارد نمایند . این میزان فشار می تواند بلوک سنگ و یا بلوک سیمان را بدون ایجاد آلودگی صوتی و زیست محیطی و بدون آموزش نیروی متخصص از توده آن جدا نماید.
بدنه اصلی ساروج از ترکیب آهک با سیلیس فعال شکل می‌گیرد. نکته مهم در اینجا فعال بودن سیلیس می‌باشد که به سیلیس آمورف یا بی‌شکل معروف است چرا که ساختمان آن بلوری نمی‌باشد.
در گذشته برای تامین سیلیس از خاکستری که در محل با سوزاندن فضولات حیوانی حاصل می‌شد استفاده می‌کردند که امروزه می‌توان از جایگزینهایی مانند سیلکافوم (میکروسیلیس) استفاده کرد.
یکی از معایب اصلی ساروج خاصیت کاهش حجم آن می‌باشد که با توجه به کاربرد ساروج در امر پوشش ، این خاصیت باعث ترک خوردگی در سطح و در نتیجه ایجاد اختلال در نقش اصلی آن یعنی نفوذناپذیر کردن سطح می‌شود. برای کاهش اثرات این خاصیت مخرب، در گذشته از الیاف طبیعی که شامل الیاف گیاهی مانند لوئی که از نوعی نی بدست می‌آمده و همچنین الیاف حیوانی مانند پشم بز و شتر و یا گاهی موی سر انسان ، استفاده می‌شده است. امروزه می‌توان از الیاف مصنوعی مانند الیاف پلیمری ، فلزی و یا شیشه‌ای بجای الیاف مصنوعی استفاده کرد. در بعضی مواقع که مواد اصلی تشکیل دهنده ساروج کمیاب بوده و یا گاهی برای بدست آوردن ساروجهایی با خاصیتهای مختلف از ماسه ریز دانه استفاده می‌شده است ولی این ماسه کارآیی ملات را پایین می‌آورده که برای جبران آن از خاک رس استفاده می‌شده است. گاهی مواد افزودنی خاصی مانند تخم مرغ به ساروج اضافه می‌شده که فقط باید با آزمایش اثرات دقیق آن را تعیین نمود.
ساروج یکی از ملاتهای سنتی ایران است که در دسته ملاتهای آبی می باشد. در نتیجه در محلهایی کاربرد داشته که با آب و رطوبت سر و کاردارد و بخاطر نفوذ ناپذیری بالای آن مورد توجه بسیار بوده است. با بررسی بناهای بجا مانده از ساروج و عمر بناهای ساروجی مشخص شده است که این مصالح با شرایط جوی ایران و حتی کل خاورمیانه سازگاری کامل داشته است، همچنین پس از انجام تحقیقات آزمایشگاهی برروی ساروج مشخص شد که با وجود مقدار مناسب آهک، خاک رس و خاکستر بادی به مقاومت مشخصی میل خواهد نمود و باقی ماندن مواد اضافی واکنش نیافته در داخل ملات (خاکستر بادی و خاک رس) تاثیر منفی چندانی درمقاومت فشاری نهایی ملات نخواهد داشت. ملات ساروج بسیاردیرگیر میباشد و استفاده از افزودنی در ملات ساروج مقاومت اولیه ملات را تا چند برابر بالا می برد و به این ترتیب میتوان در روزهای اولیه انتظار مقاومت بیشتری از ملات ساروج را داشت. با بررسی های انجام شده میتوان نتیجه گیری کرد که این ملات جایگزین مناسبی برای موارد استفاده سیمان که مقاومت پائین و نفوذ پذیری کم مد نظر است، مانند کانال های انتقال آب می باشد . سیمان در کشور های صنعتی دنیا مصالحی استراتژیک شناخته شده و برای موارد خاص از آن بهره گرفته می شود و از آنجا که در کشور ما هر ساله مصرف سیمان رو به فزونی است که بخش قابل توجهی از آن قابل جایگزینی با مصالح سازگار با محیط زیست و ارزان تر است که باعث صرفه جویی در منابع ملی می شود امید است با توجه و به کار گیری این روش و دیگر روش های سازگار با محیط زیست شاهد گسترش هر چه بیشتر سازندگی و آبادانی پایدار در کشور پهناورمان باشیم.
محمد محمدیان کوخردی،به یاد کوخرد،ج۲. چاپ اول
دکتر پرویز ورجاوند.
علیرضا بیکدلی ،فغانستان جایی برای دوست داشتن، یادداشت‌ها و خاطرات
منبع : دانش ما

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
بازار و بازاریابی    بازرگانی خارجی    صادرات    راهنمای صادرات    راهنمای صادرات - خدمات    تأسیس کمیته صادراتی   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
بازار و بازاریابی    اصول بازاریابی    تجزیه و تحلیل فرصت های بازار    تحقیقات بازاریابی و سیستم های اطلاعاتی    تهیه اطلاعات    فرآیند تحقیقات بازاریابی    تهیهٔ طرح تحقیق   
شعر و ادب    جامی    هفت اورنگ    اورنگ دوم سلامان و ابسال   
سرگرمی    تعبیر خواب    آغوش   
بازار و بازاریابی    مناطق آزاد و ویژه اقتصادی    مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران    مناطق ویژه اقتصادی ایران    منطقه ویژه اقتصادی سیرجان    ترخیص قطعی، کالا، قوانین، مقررات و آئین نامه ها، اسناد و مدارک    قوانین امور گمرکی ترخیص قطعی کالا   
بانک و بیمه    بورس اوراق بهاءدار    شیوه های ارزیابی قیمت سهام شرکت ها    شاخص    شاخص های بورس   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی    دشت ها و كویر ها   
شعر و ادب    امیر خسرو دهلوی    گزیده اشعار    غزلیات   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    رباعیات   


کلمات در حال جستجو
خودرو    شورای رقابت    وزارت صنعت    کمیسیون صنایع    آمریکا    عراق    داعش    عملیات    اسرائیل    حماس    غزه    جنگ    آژانس    ایران    گزارش    صرافی    بانک مرکزی    بازار ارز    نیروی انسانی    منابع انسانی    مسکن    اجاره بها    فوتبال    لیگ برتر    هفته چهارم    جدول لیگ    روحانی    مذاکرات هسته ای   



بازسازی اماکن زلزله‌زده ایلام به سرعت آغاز می‌شود - ‌وزیر راه و شهرسازی در بازدید از مناطق زلزله زده ایلام گفت: دولت با تمام امکانات به جبران خسارت‌های ناشی از زلزله مناطق مختلف استان ایلام خواهد پرداخت.
عراقچی: اگر به توافق نهایی نرسیم، فاجعه رخ نمی دهد - معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر امور خارجه گفت: توافق ژنو فرصتی ایجاد کرده است تا به توافق نهایی برسیم اما اگر هم به توافق نرسیم فاجعه ای رخ نمی‌دهد.
آغاز اجرای طرح لیزینگ محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان با اعتبار 100 میلیارد تومان - رییس صندوق نوآوری و شکوفایی از آغاز فاز نخست طرح «توسعه بازار دانش‌بنیان» کشور خبر داد.
روایت دولتی از حقيقت زيبای نهفته در نرفتن روحانی به مجلس - فاصله موافقان و مخالفان استیضاح وزیر علوم در فردای رای عدم اعتماد به فرجی دانا بیشتر از روزهای پیش از استیضاح است. نویسندگان هوادار رئیس جمهور به توضیح و تجلیل از حضور نیافتن رئیس جمهور در مجلس پرداخته‌اند. از دل خبر سفر روحانی به اردبیل هم خبر کاهش نرخ هدف تورم موضوع مهم اخبار اقتصادی روزنامه‌های پنج‌شنبه است. ضمن این که شاید زنگنه وزیر بعدی در صف استیضاح باشد.
ویروس ابولا در آفریقا همچنان قربانی‌ می‌گیرد - سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد: شمار قربانیان شیوع ویروس مرگبار ابولا در آفریقای غربی از فروردین ماه گذشته تاکنون به یکهزار و 350 نفر افزایش یافته است.
واگذاری مدیریت شرکت‌های سهام عدالت به تعاونی‌های سهامی عام - معاون امور تعاونی‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی سهم فعلی بخش تعاون در اقتصاد را پنج درصد ذکر کرد و از وزارت امور اقتصاد و دارایی خواست با همکار سازمان بورس زمینه تبدیل شرکت های سهام عدالت استانی به تعاونی‌های سهامی عام را فراهم کند.
پاسخ به سوالات شرعی مخاطبان درباره مسائل تحصیلی - پایگاه اطلاع‌رسانی khamenei.ir در نظر دارد به پرسش‌های شرعی مخاطبان خود در موضوعات خاصی که کمتر به آن‌ها پرداخته شده، منطبق با فتاوای حضرت‌ آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای پاسخ دهد.
خاراندن الکتریکی گوش، راهی برای تضمین سلامت قلب - بنا بر تحقیقات جدید، تحریک‌ الکتریکی یکی از عصب‌های موجود در گوش می‌تواند سلامتی قلب را افزایش دهد.
پله‌هایی که نوبتی مرخص می‌شوند - اگر کمی به فکر سلامت پاهای خود باشیم و پس از یک روز سخت بخواهیم از مسیر خنک مترو و زیرگذر به منزل برسیم، بعید است از پله استقبال نکنیم، بنابراین کمی شلوغی را تحمل می‌کنیم یا در صف عبور از پله‌برقی منتظر می‌مانیم. البته تقریبا سالم‌ و روشن بودن پله‌برقی‌ها تبدیل به یک فکر فانتزی یا رویا برای پایتخت‌نشینان شده است. شهروندان تهرانی معمولا با صحنه غم‌انگیزی از پله‌های برقی خاموش، سر جایشان خشک می‌شوند و منظره انواع موانع از جمله گلدان‌های تزئینی مقابل ورودی پله‌برقی‌های نه یک یا دو روز ، بلکه هفته‌ها جلوی چشم آنهاست.
اگر افراد از فتنه برگشتند اشکالی نیست؛ انسان جایزالخطاست - رییس قوه قضاییه با تشکر ویژه از عنایت رهبر معظم انقلاب به دستگاه قضا و اعتمادی که معظم‌له نسبت به مسئولان عالی قضایی ابراز فرمودند، گفت: نکات مذکور در حکم انتصاب مجدد رییس قوه قضاییه به دقت پیگیری و اجرایی خواهد شد.
بازداشت مبلغ کویتی حامی جبهه النصرة - نیروهای امنیتی کویت یکی از شهروندان این کشور را که از حامیان مالی جبهه النصره به شمار می‌آید دستگیر کردند.
بازیگری که نقش‌های ماندگار به خودش داد - فریدون جیرانی در نوشتاری تحت عنوان «این بازی‌ها را به خاطر بسپاریم» درباره‌ی سه‌ بازیگری که نقش‌های ماندگاری در فیلم‌های جشنواره‌ی فجر داشتند نوشت که یکی از آن بازیگران، مهدی فخیم‌زاده در فیلم «آذر،شهدخت و پرویز و دیگران» بود.
محمدی: این فدراسیون بدون تایید فیفا معتبر نیست!/ وزارتخانه مقابل کفاشیان بی‌تجربه بود - رییس اتحادیه فوتبال ایران با پرده‌برداری از برخی اتفاقاتی که درباره تغییر اساسنامه فدراسیون و شب انتخابات رخ داده، گفت: هیچ کدام از تغییرات مدنظر فدراسیون در اساسنامه از نظر قانونی رای نیاورد و وزارت ورزش هم مقابل علی کفاشیان بی‌تجربه بود!
پرندگان دریای خزر قدرت پرواز ندارند - پرهای پرندگان دریای خزر آغشته به نفت شده و قدرت پرواز آنها کاهش یافته است.
مردم تبت چگونه با ارتفاعات بالا سازگار می‌شوند؟ - مردمان تبت در ارتفاع چهار هزار و 511 متری زندگی می‌کنند و هم‌اکنون تیمی از دانشمندان به رهبری دانشگاه یوتا برای نخستین بار مولفه ژنتیکی عامل سازگاری آن‌ها را یافته‌اند.
اورژانس‌های بیمارستانی استاندارد می‌شوند - رییس مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی کشور از استانداردسازی اورژانس‌های بیمارستانی در راستای اجرای طرح تحول نظام سلامت خبر داد.
گزارش ایسنا از ماجرای اعتبار اساسنامه فدراسیون فوتبال - فکر می‌کنید در آشفته‌بازار فوتبال ایران ماجرای معتبر بودن یا نبودن تغییرات اساسنامه فدراسیون که تداوم مدیران فعلی در گرو آن است به چه نتیجه‌ای برسد؟!
آسمان‌هایی که هواپیماها از آنها فراری هستند - ایرلاین‌های بین المللی این روزها با اخبار سقوط، حملات موشکی، آب و هوای بد، شیوع ابولا در کشورهای غرب آفریقا و به تازگی خطر تشکیل ابر خاکستر یک آتشفشان دیگر روبرو هستند.
نتانیاهو خواستار تشکیل محور منطقه‌ای علیه مقاومت شد - نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در کنفرانسی مطبوعاتی در مقر وزارت جنگ در تل‌آویو خواستار تشکیل محور منطقه‌ای علیه مقاومت در نوار غزه شد.
محسنی‌اژه‌ای جای خود را به رییسی داد - حجت‌الاسلام محسنی‌اژه‌ای دادستان کل کشور با حکم رییس قوه قضاییه، معاون اول قوه قضاییه شد.
سریال‌های جدید جعفری‌جوزانی، لطیفی و آقاخانی در راهند - محمدحسین لطیفی، مسعود جعفری‌جوزانی و سعید آقاخانی با ارائه‌ی طرح‌های جدید به شبکه سه، قصد ساخت سریال‌های جدید برای این شبکه را دارند.
آیت‌الله صافی: دنیا مدیون نهضت علمی امام صادق(ع) است - آیت‌الله صافی گلپایگانی، در نوشتاری به مناسبت سالروز شهادت حضرت جعفر بن محمد الصادق(ع)، مجامع علمی دنیا را مدیون نهضت علمی آن حضرت خواند.
مرمت خانه کمال‌الملک تا پایان امسال - فرماندار فیروزه گفت: مرمت خانه کمال‌الملک در حال انجام است و امیدواریم تا پایان سال 93 بازسازی مطبخ این خانه که در وضعیت مناسبی نیست نیز تکمیل شود.
درخواست فرانسه برای همکاری ایران و غرب علیه تکفیری‌ها - انتشار گزارش جدید آژانس درباره فعالیت های هسته ای ایران، اظهارات سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره ضرورت برداشته شدن تحریم ها، درخواست فرانسه برای اقدام بین المللی علیه تکفیری ها در عراق، ضرورت همکاری ایران و غرب برای مقابله با تکفیری ها و بازتاب استیضاح وزیر علوم ایران، از جمله مهمترین مطالب امروز مطبوعات جهان درباره ایران است.
مرگ تلخ یک خبرنگار و آزادی یک گروگان/ یک اتفاق بد دیگر برای دایی! - خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: بیشتر اتفاقات این هفته تحت تاثیر اتفاقی قرار گرفت که پس از دو هفته دوباره جامعه ورزش را عزادار کرد. در این هفته تیم ملی فوتبال یک پله در ...
سهم کدام وزارتخانه ها در استیضاح بیشتر است/وزارتخانه های رکوردار را بشناسید - مجلس - استیضاح در مجالس مختلف انگیزه ها، اهداف و مقاصد متفاوتی را دنبال کرده است.
رضا کیانیان به وزارت اطلاعات رفت - سریال «عامل سوم» با موضوع انرژی هسته ای و مبارزه با خرابکاری در ژانر جاسوسی و پلیسی به کارگردانی ابراهیم شیبانی در لوکیشنی که به عنوان ستاد وزارت اطلاعات در ...
ابوالفضل پورعرب کمک هزینه «احمدی‌نژاد» را نپذیرفت - ابوالفضل پورعرب این روز‌ها هنوز مشغول استراحت است و روند درمانی خود را طی می‌کند.
پخش سری جدید «عموپورنگ» از مهرماه - مدیر شبکه دو سیما از آغاز پخش سری جدید برنامه عموپورنگ با برنامه‌های ویژه و آیتم‌های مختلف از مهر ماه و همزمان با بازگشایی مدارس خبر داد.
چگونه یک ویدئو را تبدیل به یک Live Wallpaper کنیم؟ - آیا یک ویدئو یا فیلمی دارید که آنقدر به علاقمندید که دوست دارید همواره آن را بر روی گوشی موبایل خود ببینید؟ شاید این ویدئو ثبت لحظاتی شیرین از زندگی شما یا بخشی از موزیک ویدئوی محبوب شما است. در این صورت نظر شما در مورد اینکه این ویدئو را تبدیل به یک Live Wallpaper کنیم، چیست؟ اگر فکر میکنید این یکی ایده جذاب است، به خواندن مطلب ادامه دهید!


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved