ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / چهارشنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۳ / Wednesday, 3 September, 2014 /
سنگ ساروج

سنگ ساروجساروج از ابتکارات معماران ایرانی در دوران بسیار کهن است. برای ساختن آن نخست خاک رس و آهک را به نسبت شش و چهار مخلوط می‌کنند و گلی سفت می‌سازند و دو روز آن را ورز می‌دهند. بعد، قسمتی از خاکستر کوره‌های حمام را با مقداری مواد الیافی لوئی (تخم و پرزهای نوعی نی است) به آن اضافه می‌کنند و مخلوط تازه را با چوبهایی به قطر ده سانتیمتر می‌کوبند تا به خوبی باهم عجین شوند.
● اهمیت ساروج
در دروان گذشته، ساروج از اهمیت خاصی برخوردار بوده و جهت ساختن حوض ، پل، آب انبار، برکه گرمابه و بنای خانه و سد کاربرد داشته‌است. ساروج یکی از مصالح قدیمی مصرف شده در ایران و بعضی کشورهای کنارهٔ خلیج فارس می‌باشد که تاریخ شروع کاربرد دقیق آن را نمی‌توان حدس زد، ولی نمونه‌هایی ۷۰۰ ساله از ساروج هم‌اکنون در نقاط مختلف ایران یافت می‌شوند.
● ردپای ساروج در کشورهای دیگر
از کشورهای دیگری که ردپایی از ساروج در آن یافت می‌شود، کشور عمان و همچنین کشور یمن است. در دانشگاه‌های کشور عمان، به ساروج به عنوان یک ملات نگریسته می‌شود - در دانشگاه «سلطان قابوس»، در کشور عمان- و حتی مقاله‌هایی نیز در این زمینه ارائه گردیده‌است. آخرین باری که در ایران از ساروج استفاده شده حدود هشتاد سال قبل و در ابتدای دوره پهلوی بوده که از این تاریخ به بعد این ملات کلا به فراموشی سپرده شده و از صحنه معماری ایران حذف گردیده‌است و فقط در کتب مصالح به آن اشاره شده‌است. در افغانستان هم اکنون از این ملات استفاده می‌شود.
برای مثال در سال ۱۳۸۴ برای تعمیر و بازسازی باغ بابر در کابل هنگام ساخت حوضچه و آب نمای پلکانی از ساروج استفاده شده‌است. برای این منظور بر محیط دایرهای به قطر ۱۰ متر مربع چاله‌ای به پهنای نیم متر و عمق نیم متر کنده و داخل آن مصالح لازم شامل خاکستر، آهک، ماسه ریز،خاک سرخ و آب ریخته و سپس چرخ سنگی (مشابه لاستیک خودرو در نظر بگیرید)که توسط چند نفر با طناب کشیده و داخل گودال نیم متری چرخانده می‌شد و یک نفر پس از عبور چرخ سنگی مصالح کوبیده شده را با بیل زیر و رو می‌کرد تا دو باره چرخ سنگی از روی آن بگذرد و به این ترتیب مدت زیادی ملات ورز داده می‌شد.
سپس ملات آماده در محل آن استفاده و روی آن گونی خیس می‌انداختند. استاد کاران افغان معتقد بودند این ملات از سیمان محکم تر است.آنها با وجود در دسترس بودن سیمان برای ساخت حوض آب با زحمت زباد تهیه ساروج را برگزیده‌اند.
ساروج مخلوطی است ازآهک وخاکستر است که آنرا با گل و آب مخلوط می‌کنند و بعد از اینکه خشک شد آن را در کوره آتشین می‌سوزانند تا اینکه به ساروج تبدیل شود، وبعداً آن را نرم می‌کنند یا با پتک کوبیده و یا سنگ آسیاب را بروی آن می‌چرخانند که نرم شود، خاکستر در آب به مرور جذب ایندرید کربنیک میشود و آهکش بصورت سنگ آهک که محکم وپایدار است در میاید.
ساروج با توجه به خاصیت اصلی آن یعنی نفوذپذیری بسیار اندک به عنوان روکش در سازه‌هایی که در تماس مستقیم با آب بوده‌اند مانند آب‌انبارها ، حوضها ، حمامها و … مورد استفاده قرار گرفته است.
ساروج با توجه به نحوه اجرای آن از سطحی بسیار بسیار صاف و براق برخورداراست که این امر باعث استفاده از آن در امر تزئینات ساختمان گردیده است. لازم به ذکر است که تا کنون هیچ استفاده سازه‌ای از ساروج نشده است. شما می توانید از مواد منبسط شونده مانند کتراک استفاده نمائید این مواد در هنگامی که با آب سرد مخلوط می گردند و به شکل ملاطی درون چالهایی که به همین منظور در سنگ ایجاد شده اند ، ریخته می شوند ، با گذشت زمان اندک منبسط شده و موجب شکستن سنگ می گردند ، قابلیت انبساط این گونه مواد به حدی است که می توانند فشاری معادل ۵۰۰ Kg/Cm۲ و یا ۵ Mpa بر دیواره های چال وارد نمایند . این میزان فشار می تواند بلوک سنگ و یا بلوک سیمان را بدون ایجاد آلودگی صوتی و زیست محیطی و بدون آموزش نیروی متخصص از توده آن جدا نماید.
بدنه اصلی ساروج از ترکیب آهک با سیلیس فعال شکل می‌گیرد. نکته مهم در اینجا فعال بودن سیلیس می‌باشد که به سیلیس آمورف یا بی‌شکل معروف است چرا که ساختمان آن بلوری نمی‌باشد.
در گذشته برای تامین سیلیس از خاکستری که در محل با سوزاندن فضولات حیوانی حاصل می‌شد استفاده می‌کردند که امروزه می‌توان از جایگزینهایی مانند سیلکافوم (میکروسیلیس) استفاده کرد.
یکی از معایب اصلی ساروج خاصیت کاهش حجم آن می‌باشد که با توجه به کاربرد ساروج در امر پوشش ، این خاصیت باعث ترک خوردگی در سطح و در نتیجه ایجاد اختلال در نقش اصلی آن یعنی نفوذناپذیر کردن سطح می‌شود. برای کاهش اثرات این خاصیت مخرب، در گذشته از الیاف طبیعی که شامل الیاف گیاهی مانند لوئی که از نوعی نی بدست می‌آمده و همچنین الیاف حیوانی مانند پشم بز و شتر و یا گاهی موی سر انسان ، استفاده می‌شده است. امروزه می‌توان از الیاف مصنوعی مانند الیاف پلیمری ، فلزی و یا شیشه‌ای بجای الیاف مصنوعی استفاده کرد. در بعضی مواقع که مواد اصلی تشکیل دهنده ساروج کمیاب بوده و یا گاهی برای بدست آوردن ساروجهایی با خاصیتهای مختلف از ماسه ریز دانه استفاده می‌شده است ولی این ماسه کارآیی ملات را پایین می‌آورده که برای جبران آن از خاک رس استفاده می‌شده است. گاهی مواد افزودنی خاصی مانند تخم مرغ به ساروج اضافه می‌شده که فقط باید با آزمایش اثرات دقیق آن را تعیین نمود.
ساروج یکی از ملاتهای سنتی ایران است که در دسته ملاتهای آبی می باشد. در نتیجه در محلهایی کاربرد داشته که با آب و رطوبت سر و کاردارد و بخاطر نفوذ ناپذیری بالای آن مورد توجه بسیار بوده است. با بررسی بناهای بجا مانده از ساروج و عمر بناهای ساروجی مشخص شده است که این مصالح با شرایط جوی ایران و حتی کل خاورمیانه سازگاری کامل داشته است، همچنین پس از انجام تحقیقات آزمایشگاهی برروی ساروج مشخص شد که با وجود مقدار مناسب آهک، خاک رس و خاکستر بادی به مقاومت مشخصی میل خواهد نمود و باقی ماندن مواد اضافی واکنش نیافته در داخل ملات (خاکستر بادی و خاک رس) تاثیر منفی چندانی درمقاومت فشاری نهایی ملات نخواهد داشت. ملات ساروج بسیاردیرگیر میباشد و استفاده از افزودنی در ملات ساروج مقاومت اولیه ملات را تا چند برابر بالا می برد و به این ترتیب میتوان در روزهای اولیه انتظار مقاومت بیشتری از ملات ساروج را داشت. با بررسی های انجام شده میتوان نتیجه گیری کرد که این ملات جایگزین مناسبی برای موارد استفاده سیمان که مقاومت پائین و نفوذ پذیری کم مد نظر است، مانند کانال های انتقال آب می باشد . سیمان در کشور های صنعتی دنیا مصالحی استراتژیک شناخته شده و برای موارد خاص از آن بهره گرفته می شود و از آنجا که در کشور ما هر ساله مصرف سیمان رو به فزونی است که بخش قابل توجهی از آن قابل جایگزینی با مصالح سازگار با محیط زیست و ارزان تر است که باعث صرفه جویی در منابع ملی می شود امید است با توجه و به کار گیری این روش و دیگر روش های سازگار با محیط زیست شاهد گسترش هر چه بیشتر سازندگی و آبادانی پایدار در کشور پهناورمان باشیم.
محمد محمدیان کوخردی،به یاد کوخرد،ج۲. چاپ اول
دکتر پرویز ورجاوند.
علیرضا بیکدلی ،فغانستان جایی برای دوست داشتن، یادداشت‌ها و خاطرات
منبع : دانش ما

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
شعر و ادب    صائب تبریزی    گزیده اشعار    غزلیات   
شعر و ادب    سعدی    بوستان    باب هفتم در عالم تربیت   
تعلیم و تربیت   
بازار و بازاریابی    بازرگانی خارجی    گمرک    آشنائی با سیستم مکانیزه گمرکی نگار (نظام گمرکی آسان رایانه ای) (آسیکودا -ASYCUDA)    قابلیت ها   
بانک و بیمه    حسابرسی    مفهوم حسابرسی    انواع حسابرسی    حسابرسی داخلی   
ارتباطات    ارتباطات انسانی    پیام    پیام های غیرکلامی    ارتباطات غیرکلامی    زبان بدن کودک    موضوع زبان بدن    انکار تمامل و کمال    زبان بدن در انکار تمام و کمال   
بهداشت و سلامت    بهداشت    طبقه بندی بهداشت    بهداشت محیط    آب    پالایش و تصفیه   
دارو و درمان    درمان    چشم پزشکی(افتالمولوژی)    جنبه های ژنتیکی    وراثت مندلی   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
دارو و درمان    فهرست بیماری ها   


کلمات در حال جستجو
کفاشیان    کی روش    وزارت ورزش    قرارداد    دوبی    پرتغال    علی بابا    پولدار    جک ما    پوتین    تهدید    روسیه    اوکراین    مترو    آتش سوزی    آمرلی    عراق    داعش    سودان    ایران    عربستان    اسراییل    مراکز فرهنگی    اعدام    شلاق    عنکبوت سیاه    حوادث    دکترین نظامی    ناتو    حاشیه    انتخابات    شورای شهر   



سریال کیمیا - عکس/حضور در شورا با گردنبند و پیژامه - عکس؛ کاپیتان معروف و ستاره‌های ایران بعد از برد شیرین مقابل آمریکا - تصاویر/ تمرین تیم پرسپولیس - عکسی از ظاهر عجیب سوشا مکانی - عکس/ جانشین اشتون در کنار یاسر عرفات - تقدیر لاریجانی از شریعتمداری/عکس - محمدرضا رحیمی در حال گرفتن نشان درجه یک "خدمت" از احمدی نژاد (عکس) - موسیقی ایرانی در چهارمین فستیوال موسیقی فولکلوریک جهان درخشید + عکس - عکس؛اجرای زنده حامدزمانی با لباس بسیج - صندلی هاشمی در کنار درگذشتگان/عکس - گزارش تصویری؛ پیروزی نفسگیر ایران مقابل قهرمان لیگ جهانی - تصاویر/ ماکسیما و پاترول 2015 - دیدار وزیر امور خارجه فنلاند با رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام - انصاری‌فرد در تست‌های اوساسونا /عکس - عکس/ مارادونا در آغوش پاپ - مظفرالدین شاه دست در دست ملکه انگلیس+عکس - تقدیر از خواننده وسط کنسرت /تصاویر - مردی با سر برعکس/تصاویر - توجه خارجی‌ها به خبرنگار و عکاس محجبه ایران +عکس

وزیر ارشاد: هدف ما حمایت از مطبوعات و رسانه های خصوصی است - رسانه - علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شفافیت صورت گرفته در زمینه اعلام یارانه های پرداختی به مطبوعات را اقدامی ارزشمند دانست.
FIVB : با درهم کوبیدن آمریکا،رویای قهرمانی جهان برای ایران آغاز شد - سایت فدراسیون جهانی والیبال لحظاتی پس از پیروزی درخشان ایران برابر آمریکا در گزارشی که در خصوص این بازی منتشر کرد مدعی شد که ایران با این پیروزی درخشان برابر آمریکا رویای قهرمانی جهان را آغاز کرده است.
علی جنتی: نظارت در جریان ساخت فیلم های سینمایی باید اتفاق بیافتد - مدیریت فرهنگی - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بر لزوم نظارت بر تطابق فیلمنامه و فیلم در جریان تولید آثار سینمایی تاکید کرد.
«ماهی و گربه»، «قصه‌ها» و یک گزینه سوم؟ - گمانه‌زنی‌ها حکایت از آن دارد که بیشترین توصیه‌ها بر سه فیلم متمرکز بوده که دو فیلم از این سه فیلم مشخص شده است. «ماهی و گربه» ساخته شهرام مکری که برنده جایزه بخش افق برای مضمون نوآورانه در جشنواره ونیز 2013 شد یکی از این گزینه‌ها است که مورد تاکید ویژه قرار دارد، چرا که بیش از دیگر فیلم‌های تولیدی در این مدت در سطح بین‌الملل مورد توجه قرار گرفته و فیلم ناشناخته ای نیست.
حکومت منصور هادی در لبه پرتگاه/ راز اتحاد اقشار مختلف مردم یمن - خبرگزاری مهر - گروه بین الملل: رئیس جمهور یمن روز سه شنبه در نشستی در کاخ ریاست جمهوری در صنعاء از برکناری دولت "محمد سالم باسندوه" که پیش از این نخست وزیر بود، خبر داد ...
شگفتی بزرگ در کراکوف/امریکا مقابل بلندقامتان ایران زانو زد - تیم ملی کشورمان در سومین دیدار خود پنج شنبه 13 شهریورماه از ساعت 19 به مصاف فرانسه خواهد رفت.
جزئیات «قمه کشی» مقابل شهرداری منطقه۹/ شهرداری می‌گوید «خودزنی» - «در جریان این درگیری یکی از مالکان پارکینگ به نام «علی‌اکبر تیموری» ۶۷ ساله که به وسبله شیء برنده‌ای که تعدادی از شاهدان عینی مدعی‌اند «قمه» بوده است مضروب شد و به بیمارستان رسول اکرم منتقل ...
ربیعی: دولت یازدهم آسیب‌های اجتماعی را به رسمیت می‌شناسد - «ربیعی حمایت غذایی از افراد دچار سوءتغذیه، مادران باردار و شیرده، حمایت از افراد در هزار روز اول زندگی بلحاظ تغذیه مناسب را از جمله سیاست‌های رفاهی دانست که دولت آن را با جدیت دنبال می‌کند.»
محاکمه مرتضوی به تنهایی کافی نیست/ لزوم جلوگیری از بازتولید فساد - «وقتی دولت گذشته با تغییر مکرر اساسنامه سازمان تامین اجتماعی شورای عالی تامین اجتماعی را با هیات امنایی که بیشتر اعضای آن را مقامات دولتی تشکیل می‌دادند عوض کرد، طبیعی است که سیاست گذاری مدی...
70 درصد صادرات کشور تنها به 5 کشور است/ تعداد صادرکنندگان برتر 300نفر است - نقطه ضعف اصلی عدم همکاری بانکها و عدم تخصیص منابع ارزی و ریالی کافی برای امر تامین مالی صادرات است و دلیل این موضوع نیز تجمع معوقات بانکی است که توان بانکها را برای تخصیص اعتبارات و تسهیلات ...
سخنگوی دستگاه قضا پیش از محاکمه شهرداری را بی‌تقصیر اعلام کرد - «مگر نه اینکه مقامات قضایی طبق قانون نباید تا زمان اتمام مرحله بازپرسی از هرگونه اظهار نظری که می‌تواند بر روند رسیدگی عادلانه به پرونده تاثیربگذارد خوداری کنند؟ اگر چنین تاکیدی در قانون وجو...
محمدزاده: فساد در فوتبال را ریشه‌کن می‌کنیم/برخورد با سوء جریانات مالی و رفتاری - مرجع رسیدگی به این پرونده کمیته اخلاق است و کمیسیون اصل 90 از طریق معرفی متخلفان به قوه قضائیه این موضوع را پیگیری می کند که تاکنون به افراد سرشناس و معروفی در رسیدگی به این پرونده رسیده ایم...
سایپا سال گذشته 1700 میلیارد تومان زیان داد - گروه سایپا سال گذشته 1700 میلیارد تومان زیان داد و با قیمت های كنونی نیز در حاشیه زیان هستیم.
دکتر کاتوزیان در گذشت - دکتر ناصر کاتوزیان از اساتید به نام حقوق و پدر علم حقوق ایران محسوب می‌شود که کتب و مقالات متعددی در حوزه حقوق مدنی تالیف کرده بود.
از احترام تمام قد اعضا برای هاشمی تا احترام آیت‌الله برای روحانی - با ورود آیت الله هاشمی به سالن مجلس خبرگان، اکثریت اعضا به احترام وی از صندلی خود برخاستند و در ردیف اول جای خود را به رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام دادند.
آمریکا فکر می‌کرد بدون مشکل ایران را شکست خواهد داد - سرمربی تیم ملی والیبال ایران با بیان اینکه تیم کشورمان در روز خوبش با هر حریفی توان مقابله دارد، گفت: آمریکا فکر می‌کرد بدون مشکلی ایران را شکست می دهد.
هزاران نفر در صنعاء و صعده تظاهرات کردند/ تاکید بر لزوم تحقق واقعی مطالبات مردمی - هزاران نفر از مردم یمن برای اعلام مخالفت با پیشنهادهای اخیر رئیس جمهور این کشور به خیابانهای صنعاء و صعده سرازیر شدند.
کفاشیان استقلال‌ فدراسیون را وجه‌المصالحه نگهداشتن صندلی‌اش کرد - علی کفاشیان، مدیری که در همه این سال‌ها نشان داده نگهداشتن صندلی ریاست‌اش برایش از همه چیز مهم‌تر است چگونه استقلال فدراسیونش را وجه‌المصالحه قرارداده تا صندلی ریاست‌اش را حفظ کند.
قطعیت نمایش چهره حضرت عباس در اکران عمومی رستاخیز - درباره نمایش چهره حضرت عباس (ع) تا آنجا که امکان داشته، سکانس‌هایی که حذف‌شان به کلیت این اثر ارزشمند آسیب وارد نمی‌کرده، حذف شده اما در عین حال 50 درصد سکانس‌هایی که حضرت ابوالفضل (ع) حضور دارد همچنان حفظ شده و چهره قمر بنی هاشم نیز در برخی سکانس‌ها به طور واضح به نمایش در می‌آید و نورانی کردن چهره‌ها متنفی شده است.
فعال شدن 30 طرح معدنی پس از چندین سال تاخیر - از سال گذشته تاکنون سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران سرمایه‌گذاری 700 میلیارد تومانی را به منظور فعال کردن طرح های معطل و نیمه فعال این بخش در نیمه دوم سال گذشته انجام داد که به منظور این امر 30 پروژه معدنی که با تاخیر چهار تا 12 سال روبرو بودند، فعال شدند.
دولت و مجلس درحال تهیه طرح ممانعت از دیرکرد پرداخت حقوق بازنشستگان - انصاری درباره حقوق عقب‌افتاده بازنشستگان ذوب‌آهن نیز گفت: دولت با همکاری مجلس در تلاش است تا طرح جامعی را به تصویب برساند تا از این پس بازنشستگان بخش دولتی با مشکل دیرکرد پرداخت حقوق ماهیانه مواجه نشوند.
واگذاری مدل‌سازی و توسعه چند مخزن مهم کشور به پژوهشگاه نفت - چند مخزن مهم کشور به منظور ارایه راه حل‌های عملیاتی ، مدل سازی و توسعه در آینده نزدیک به پژوهشگاه صنعت نفت واگذار خواهد شد.
دستور وزیرکار برای صدور گواهی مهارت به کودکان کار - وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از تخصیص 30 میلیارد ریال بودجه در راستای افزایش پوشش تحصیلی کودکان در معرض آسیب خبر داد و گفت: برخی از افراد جامعه هستند که به علت فقر از ثبت‌نام فرزندشان در مدارس باز می‌مانند. برای حل این موضوع مبلغ 30 میلیارد ریال از محل بودجه خود تخصیص دادیم تا این کودکان بتوانند در مدرسه ثبت‌نام کنند.
لاریجانی: بسیج صرفا یک صدای بلند برای اعلام ناهنجاری‌ها نیست - رییس مجلس شورای اسلامی، بسیج را یک رکن مهم در استقامت ملی کشور توصیف کرد.
پیشروی نیروهای عراق در شمال کشور/تمرکز داعش بر جنوب بغداد - به دنبال کنترل نیروهای عراقی بر دو منطقه آمرلی و سلیمان بک در استان صلاح‌ الدین نیروهای عراقی با حمایت نیروهای پیشمرگ اقلیم کردستان به سمت شمال کشور پیشروی کرده‌اند.
حسین علیزاده: "ارشاد" چیزی جز "ممیزی" نیست - هنرمند پیشکسوت موسیقی معتقد است، شرایط کنونی این هنر در کشور با موسیقی خارجی ترکیب شده است.
پیش‌بینی شما از جایگاه ایران در بازیهای آسیایی اینچئون - 17 روز دیگر هفدهمین دوره بازی‌های آسیایی در شهر اینچئون کره جنوبی آغاز می‌شود، به نظر شما ایران چه جایگاهی در این بازی‌ها به دست می‌آورد؟
متکدیان شهر یزد راضیند! - کارشناس دفتر امور آسیب‌دیدگان اجتماعی بهزیستی استان یزد گفت: بافت فرهنگی یزد و باور به اینکه کمک به دیگران در دین ما پسندیده است، باعث شده که متکدیان شهر از سوی مردم پذیرفته شوند و متکدیان نیز لااقل از درآمدی که از این راه به دست می‌آورند، رضایت داشته باشند.
امکان پیشگیری از مرگ صدها غریق خزر با پیش‌بینی جریان‌های شکافنده - طی سال‌های 1383 تا 1392، هزار و 872 نفر در سواحل شمال کشور در اثر غرق شدگی جان خود را از دست داده اند و 69 هزار و 16 نفر از غرق شدن نجات یافته‌اند.
آخرین اصلاحات آیین‌نامه بورس - مدیرکل بورس وزارت علوم با تاکید بر اینکه آیین نامه بورس خارج همان آیین نامه‌ای است که سال 69 تصویب شد،‌ گفت: به این آیین نامه دستور العملی اضافه شده است که طبق آن شروع فرآیند پذیرش از طریق آزمون غیر متمرکز است. همچنین سابقه تحصیلی و شرط سن فرد در این دستور العمل لحاظ شده است.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر


Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved