ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / سه شنبه ۷ مرداد ۱۳۹۳ / Tuesday, 29 July, 2014
سنگ ساروج

سنگ ساروجساروج از ابتکارات معماران ایرانی در دوران بسیار کهن است. برای ساختن آن نخست خاک رس و آهک را به نسبت شش و چهار مخلوط می‌کنند و گلی سفت می‌سازند و دو روز آن را ورز می‌دهند. بعد، قسمتی از خاکستر کوره‌های حمام را با مقداری مواد الیافی لوئی (تخم و پرزهای نوعی نی است) به آن اضافه می‌کنند و مخلوط تازه را با چوبهایی به قطر ده سانتیمتر می‌کوبند تا به خوبی باهم عجین شوند.
● اهمیت ساروج
در دروان گذشته، ساروج از اهمیت خاصی برخوردار بوده و جهت ساختن حوض ، پل، آب انبار، برکه گرمابه و بنای خانه و سد کاربرد داشته‌است. ساروج یکی از مصالح قدیمی مصرف شده در ایران و بعضی کشورهای کنارهٔ خلیج فارس می‌باشد که تاریخ شروع کاربرد دقیق آن را نمی‌توان حدس زد، ولی نمونه‌هایی ۷۰۰ ساله از ساروج هم‌اکنون در نقاط مختلف ایران یافت می‌شوند.
● ردپای ساروج در کشورهای دیگر
از کشورهای دیگری که ردپایی از ساروج در آن یافت می‌شود، کشور عمان و همچنین کشور یمن است. در دانشگاه‌های کشور عمان، به ساروج به عنوان یک ملات نگریسته می‌شود - در دانشگاه «سلطان قابوس»، در کشور عمان- و حتی مقاله‌هایی نیز در این زمینه ارائه گردیده‌است. آخرین باری که در ایران از ساروج استفاده شده حدود هشتاد سال قبل و در ابتدای دوره پهلوی بوده که از این تاریخ به بعد این ملات کلا به فراموشی سپرده شده و از صحنه معماری ایران حذف گردیده‌است و فقط در کتب مصالح به آن اشاره شده‌است. در افغانستان هم اکنون از این ملات استفاده می‌شود.
برای مثال در سال ۱۳۸۴ برای تعمیر و بازسازی باغ بابر در کابل هنگام ساخت حوضچه و آب نمای پلکانی از ساروج استفاده شده‌است. برای این منظور بر محیط دایرهای به قطر ۱۰ متر مربع چاله‌ای به پهنای نیم متر و عمق نیم متر کنده و داخل آن مصالح لازم شامل خاکستر، آهک، ماسه ریز،خاک سرخ و آب ریخته و سپس چرخ سنگی (مشابه لاستیک خودرو در نظر بگیرید)که توسط چند نفر با طناب کشیده و داخل گودال نیم متری چرخانده می‌شد و یک نفر پس از عبور چرخ سنگی مصالح کوبیده شده را با بیل زیر و رو می‌کرد تا دو باره چرخ سنگی از روی آن بگذرد و به این ترتیب مدت زیادی ملات ورز داده می‌شد.
سپس ملات آماده در محل آن استفاده و روی آن گونی خیس می‌انداختند. استاد کاران افغان معتقد بودند این ملات از سیمان محکم تر است.آنها با وجود در دسترس بودن سیمان برای ساخت حوض آب با زحمت زباد تهیه ساروج را برگزیده‌اند.
ساروج مخلوطی است ازآهک وخاکستر است که آنرا با گل و آب مخلوط می‌کنند و بعد از اینکه خشک شد آن را در کوره آتشین می‌سوزانند تا اینکه به ساروج تبدیل شود، وبعداً آن را نرم می‌کنند یا با پتک کوبیده و یا سنگ آسیاب را بروی آن می‌چرخانند که نرم شود، خاکستر در آب به مرور جذب ایندرید کربنیک میشود و آهکش بصورت سنگ آهک که محکم وپایدار است در میاید.
ساروج با توجه به خاصیت اصلی آن یعنی نفوذپذیری بسیار اندک به عنوان روکش در سازه‌هایی که در تماس مستقیم با آب بوده‌اند مانند آب‌انبارها ، حوضها ، حمامها و … مورد استفاده قرار گرفته است.
ساروج با توجه به نحوه اجرای آن از سطحی بسیار بسیار صاف و براق برخورداراست که این امر باعث استفاده از آن در امر تزئینات ساختمان گردیده است. لازم به ذکر است که تا کنون هیچ استفاده سازه‌ای از ساروج نشده است. شما می توانید از مواد منبسط شونده مانند کتراک استفاده نمائید این مواد در هنگامی که با آب سرد مخلوط می گردند و به شکل ملاطی درون چالهایی که به همین منظور در سنگ ایجاد شده اند ، ریخته می شوند ، با گذشت زمان اندک منبسط شده و موجب شکستن سنگ می گردند ، قابلیت انبساط این گونه مواد به حدی است که می توانند فشاری معادل ۵۰۰ Kg/Cm۲ و یا ۵ Mpa بر دیواره های چال وارد نمایند . این میزان فشار می تواند بلوک سنگ و یا بلوک سیمان را بدون ایجاد آلودگی صوتی و زیست محیطی و بدون آموزش نیروی متخصص از توده آن جدا نماید.
بدنه اصلی ساروج از ترکیب آهک با سیلیس فعال شکل می‌گیرد. نکته مهم در اینجا فعال بودن سیلیس می‌باشد که به سیلیس آمورف یا بی‌شکل معروف است چرا که ساختمان آن بلوری نمی‌باشد.
در گذشته برای تامین سیلیس از خاکستری که در محل با سوزاندن فضولات حیوانی حاصل می‌شد استفاده می‌کردند که امروزه می‌توان از جایگزینهایی مانند سیلکافوم (میکروسیلیس) استفاده کرد.
یکی از معایب اصلی ساروج خاصیت کاهش حجم آن می‌باشد که با توجه به کاربرد ساروج در امر پوشش ، این خاصیت باعث ترک خوردگی در سطح و در نتیجه ایجاد اختلال در نقش اصلی آن یعنی نفوذناپذیر کردن سطح می‌شود. برای کاهش اثرات این خاصیت مخرب، در گذشته از الیاف طبیعی که شامل الیاف گیاهی مانند لوئی که از نوعی نی بدست می‌آمده و همچنین الیاف حیوانی مانند پشم بز و شتر و یا گاهی موی سر انسان ، استفاده می‌شده است. امروزه می‌توان از الیاف مصنوعی مانند الیاف پلیمری ، فلزی و یا شیشه‌ای بجای الیاف مصنوعی استفاده کرد. در بعضی مواقع که مواد اصلی تشکیل دهنده ساروج کمیاب بوده و یا گاهی برای بدست آوردن ساروجهایی با خاصیتهای مختلف از ماسه ریز دانه استفاده می‌شده است ولی این ماسه کارآیی ملات را پایین می‌آورده که برای جبران آن از خاک رس استفاده می‌شده است. گاهی مواد افزودنی خاصی مانند تخم مرغ به ساروج اضافه می‌شده که فقط باید با آزمایش اثرات دقیق آن را تعیین نمود.
ساروج یکی از ملاتهای سنتی ایران است که در دسته ملاتهای آبی می باشد. در نتیجه در محلهایی کاربرد داشته که با آب و رطوبت سر و کاردارد و بخاطر نفوذ ناپذیری بالای آن مورد توجه بسیار بوده است. با بررسی بناهای بجا مانده از ساروج و عمر بناهای ساروجی مشخص شده است که این مصالح با شرایط جوی ایران و حتی کل خاورمیانه سازگاری کامل داشته است، همچنین پس از انجام تحقیقات آزمایشگاهی برروی ساروج مشخص شد که با وجود مقدار مناسب آهک، خاک رس و خاکستر بادی به مقاومت مشخصی میل خواهد نمود و باقی ماندن مواد اضافی واکنش نیافته در داخل ملات (خاکستر بادی و خاک رس) تاثیر منفی چندانی درمقاومت فشاری نهایی ملات نخواهد داشت. ملات ساروج بسیاردیرگیر میباشد و استفاده از افزودنی در ملات ساروج مقاومت اولیه ملات را تا چند برابر بالا می برد و به این ترتیب میتوان در روزهای اولیه انتظار مقاومت بیشتری از ملات ساروج را داشت. با بررسی های انجام شده میتوان نتیجه گیری کرد که این ملات جایگزین مناسبی برای موارد استفاده سیمان که مقاومت پائین و نفوذ پذیری کم مد نظر است، مانند کانال های انتقال آب می باشد . سیمان در کشور های صنعتی دنیا مصالحی استراتژیک شناخته شده و برای موارد خاص از آن بهره گرفته می شود و از آنجا که در کشور ما هر ساله مصرف سیمان رو به فزونی است که بخش قابل توجهی از آن قابل جایگزینی با مصالح سازگار با محیط زیست و ارزان تر است که باعث صرفه جویی در منابع ملی می شود امید است با توجه و به کار گیری این روش و دیگر روش های سازگار با محیط زیست شاهد گسترش هر چه بیشتر سازندگی و آبادانی پایدار در کشور پهناورمان باشیم.
محمد محمدیان کوخردی،به یاد کوخرد،ج۲. چاپ اول
دکتر پرویز ورجاوند.
علیرضا بیکدلی ،فغانستان جایی برای دوست داشتن، یادداشت‌ها و خاطرات
منبع : دانش ما

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
بانک و بیمه    بیمه    حقوق بیمه    قرارداد بیمه و اصول فرمانروا بر عقدها و قراردادها    دسته بندی قراردادها و هم خوانی عقد بیمهٔ آنها   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
راهنمای بهداشت و سلامت    مشکلات پزشکی زنان    نامنظمی های قاعدگی و فقدان قاعدگی (آمنوره)    نشانگان قبل از قاعدگی   
بانک و بیمه    بیمه    حقوق بیمه    آثار حقوقى بيمه حمل ونقل    قرارداد بيمهٔ حمل ونقل و ويژگى هاى آن   
شعر و ادب    صائب تبریزی    گزیده اشعار    غزلیات   
ارتباطات    رسانه    رسانه های گروهی    رسانه های چاپی ـ کتاب    شیوه های مطالعه و یادگیری    روش های مطالعه    روش ها    تند خواندن    تند خواندن مطالب آسان   
تعلیم و تربیت    خانواده و مسائل کودکان    مساله تنبلی کودکان    علل و عوامل تنبلی    علل فرهنگی   
شعر و ادب    فردوسی    شاه نامه    پادشاهی کی کاووس و رفتن او به مازندران   
بانک و بیمه    مالیات    مالیه عمومی    بودجه ریزی دولتی    انواع بودجه از لحاظ تکنیک بودجه ریزی   
فرهنگ عامهٔ مردم ایران    افسانه ها و قصه های عامیانه مردم ایران    افسانه ها و قصه ها   


کلمات در حال جستجو
وام ازدواج    وام    کنکور    شرکت کتندگان    مطهری    اژه ای    حصر    روحانی    اردوغان    کمک    غزه    طلا    سکه    ارز    بازار    نقشه    داعش    مطالعات جنگ   



خلاصه رسانه‌ها
ریابکوف: ایران و 1+5 برای تعیین برنامه زمانی مذاکرات در تماس هستند - دیپلماسی - معاون وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرد: هیات های جمهوری اسلامی ایران و گروه 1+5 برای تعیین برنامه زمانی دور جدید مذاکرات در تماس هستند.
قرارداد 18 فوتبالیست مشکوک است/ جریم‌های سنگینی را در نظر گرفته‌ایم - رئیس سازمان لیگ حرفه ای فوتبال ایرن از مشکوک بودن قرارداد 18 بازیکن خبر داد و گفت: در حال بررسی این قراردادها هستیم تا وضعیت کاملا مشخص شود.
جدول عملکرد تیم‌ها در سیزده دوره لیگ برتر/ استقلال در صدر، پرسپولیس سوم - خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: ناکام‌ترین تیم‌های لیگ سیزدهم یعنی استقلال و سپاهان اصفهان که نه جامی را فتح کردند و نه سهمیه‌‎ای گرفتند، همچنان در صدر برترین تیم‌های لیگ ...
نوید ناصری به تیم فوتبال بیرمنگام سیتی پیوست - بازیکن تیم ملی زیر 21 ساله های ایران با عقد قراردادی به تیم فوتبال بیرمنگام سیتی انگلیس پیوست.
از «عید مبارک» دژاگه تا پیام تبریک مسعود اوزیل به مسلمانان جهان - ستاره‌های دنیا فوتبال هم با حلول ماه شعبان و پایان یک ماه روزه‌داری و عبادت مسلمانان جهان، فرا رسیدن عید فطر را تبریک گفتند.
«نامه برای مادری که نیامد» - کارگردان فیلم «آشغال‌های دوست‌داشتنی» داستان کوتاهی را با نام «نامه برای مادری که نیامد» منتشر کرد.
جاده چالوس یک طرفه می‌شود - ‌رییس پلیس راه استان البرزگفت: همزمان با فرارسیدن عید سعید فطر و آغاز تعطیلات تردد وسایله نقلیه درجاده کرج - چالوس روز دوشنبه ششم مرداد ماه جاری از ساعت 19 از مرزن‌آباد به سمت کرج ممنوع خواهد بود.
گوشی هوشمند را به پروژکتور سینما تبدیل کنید! - نوعی جعبه مقوایی ابداعی، فیلم‌های موجود در تلفن همراه را روی هر دیواری می‌تاباند.
اتوبوس‌ها تندرو شده اما قوانین 50سال عقب است - حدود 50 سال از ایجاد اولین جاده‌ها و قوانین ایمنی راه‌ها و رانندگان و مجریان قانون گذشته و در این سالها تکلیف روشن بوده اما با گذشته زمان و تغییر شرایط و غلبه ترافیک و تکنولوژی همه چیز تغییر کرده و دیگر در بسیاری از موارد این قوانین پاسخگو نیستند.
واکنش «خاویر باردم» به کشتار مردم مظلوم فلسطین - خاویر باردم هم به کمپین "کشتار همنوعان خود را متوقف کنید" پیوست.
تخلف محرز استقلال و سپاهان در رعایت سقف قراردادها - در حالی که سازمان لیگ فوتبال برای فصل پیش‌رو سقف هزینه هریک از باشگاه‌های حاضر در لیگ برتر را 15 میلیارد تومان و سقف هزینه هریک از تیم‌های حاضر در لیگ قهرمانان آسیا را 18 میلیارد تومان ابلاغ کرده است، تخلف دو باشگاه سپاهان و استقلال در تعرض به این سقف تعیین شده محرز شد.
رژیم‌صهیونیستی با بمباران شمال غزه بار دیگر آتش بس عید فطر را نقض کرد - رژیم صهیونیستی با بمباران شمال نوار غزه بار دیگر آتش بس اعلام شده میان دو طرف را نقض کرد.
مشکل وام ازدواج حل شد - طی هماهنگی های انجام شده بین وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و مدیران عامل بانک‌ها پرداخت وام ازدواج که مدت ها بود با مشکل تامین منابع و پرداخت مواجه بود حل شده است و بانکها اعلام کردند که از امروز دوشنبه ششم مرداد ماه آماده پرداخت تسهیلات ازدواج به متقاضیان هستند.
کدخدایی: اراده برای توقف جنگ غزه به اندازه‌ کافی قوی نیست - عضو حقوقدان و سخنگوی پیشین شورای نگهبان گفت: متاسفانه انگیزه و اراده‌ای که بین دولت‌های غربی و اسلامی برای توقف جنگ غزه وجود دارد به اندازه‌ کافی قوی نیست.
ایجاد اولین مراکز نوآوری و برج فناوری در دانشگاه‌های برتر کشور - نخستین مراکز نوآوری به منظور استعدادیابی دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در دانشگاه‌های برتر کشور ایجاد می‌شوند.
آیا با معاینه شکم و لمس کبد می‌توان به بیماری کبدی پی برد؟ - رییس شبکه هپاتیت کشور "کبد" را بزرگ‌ترین غده بدن دانست و گفت: می‌توان کبد را به کارخانه‌ای شیمیایی تشبیه کرد که وظیفه تولید، تغییر، انبار کردن و دفع مواد را بر عهده دارد.
افخم حمله به راهپیمایی روز قدس در نیجریه را محکوم کرد - سخنگوی وزارت امور خارجه حمله مسلحانه به تظاهر کنندگان راهپیمائی روز قدس در شهر زاریای نیجریه را که منجر به شهادت تعدادی از تظاهرکنندگان روزه دار شد ، شدیداً محکوم نمود .
رژیم صهیونیستی بزرگترین بیمارستان غزه و یک پارک را هدف قرار داد - پیش از نیز اسرائیل به بیمارستان های الاقصی و بیت حانون نیز حمله کرده بود و در پی آن شمار زیادی از فلسطینیان شهید و زخمی شدند.
فیلم: سرنوشت تلخ خودپسندی و خودخواهی - در آخرین غروب مبارک رمضان اشاره‌ای به یکی از گروه‌هایی از مردم می‌کنیم که مصائب‌شان از دشوارترین مشاغل نیز بیشتر است و با این حال بسیاری از ایشان با زبان روزه این ماه عزیز را گذرانده‌اند. جانبازان سرافزار کشورمان به خصوص جانبازان شیمیایی که همچون شمعی آب می‌شوند و مسیر حق را برای حق‌طلبان روشن می‌کنند و به واسطه فداکاری‌های این قهرمان، همواره روی ماهشان را می‌بوسیم.
چند سنگ نبشته هزار ساله میان زباله‌ها گم شده است؟! - آنچه موجبات برجای ماندن این کتیبه‌های بسیار ارزشمند و رها شدنشان میان زباله های گردشگران و به نوعی گم شدنشان در بی خبری مسئولان را فراهم آورده، بی خبری گردشگران از ماجراست چراکه احتمالا در غیر اینصورت، خبر وجودشان دهان به دهان می‌چرخید و فرجام امر، اگر سر از موزه های گران قیمت آن سوی دنیا در نمی‌آوردند، دست کم راهی اتاق پذیرایی ...
پشت پرده مخالفت کشورهای خیلج فارس با توافق هسته‌ای ایران - یکی از موضوعاتی که همواره در بحث پرونده هسته ای ایران مطرح بوده، موضعی است که کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس در قبال برنامه هسته ای ایران و به ویژه موضوع مذاکرات در پیش گرفته اند. یک نشریه آمریکایی با انتشار مطلبی در این زمینه، به بررسی عواملی پرداخته که سبب شده برخی کشورهای منطقه خواستار حل نشدن موضوع هسته ای ایران باشند.
با این قانون، سوپرمارکت ها هم «حق فنی» خواهند گرفت! - داروخانه‌ها، فروشگاه‌های عرضه دارو هستند و در قبال نسخه باید دارو تحویل دهند، اگر دارو خانه‌ها بخواهند بابت تحویل دارا مبلغ اضافه بگیرند پس باید بقالی‌ها و سوپر مارکت‌ها نیز در قبال لیست اقلامی که به مشتری می‌دهند، باید حق فنی بگیرند.‌
مسائلی وجود دارد که پرسپولیسی‌ها باید بدانند/ فشار زیادی را تحمل کردیم - مدیر عامل باشگاه پرسپولیس با اشاره به اتفاقاتی که طی روزهای گذشته رخ داده است گفت: فشارهای بسیار زیادی را تحمل کردیم و مسائل متعددی باید به اطلاع هواداران برسد، اما در ...
هلاکت 200 تروریست در حمله هوایی/بازداشت یک داعشی با لباس زنانه - هلاکت مفتی داعش در بیجی، کشته شدن شمار زیادی از تروریست ها در مناطق مختلف عراق و بازداشت یک عضو تونسی گروه موسوم به دولت اسلامی عراق و شام از مهمترین اخبار این کشور است.
نگاه متناقض غرب به دو حادثه مشابه/ پرواز MH17 مالزی با پرواز 655 ایران ایر چه تفاوتی داشت - سقوط هواپیمای مالزیایی در شرق اوکراین که انتقادهای شدید غرب را به دنبال داشت، نخستین حادثه شلیک موشک به یک هواپیمای مسافربری نیست، 26 سال پیش نیز پرواز 655 هواپیمایی ...
چرا بزرگان فرهنگ به جنگ علنی روی آورده‌اند؟ - کمترین عوارض چنین برخوردهایی برای اهالی فرهنگ، آسیب رسیدن به شان و اعتبار چهره‌هایی است که هریک جزو سرمایه‌های انسانی کشورمان هستند و سال‌ها برای دستیابی به این جایگاه در بستر فرهنگ تلاش کرده‌اند و اگر قرار بر هزینه شدن این اشخاص باشد، قطعاً موقعیت بهتری به جز آسیب رسیدن به چهره همدیگر وجود دارد.
کدام کارگردانان مجوز ساخت فیلم جدیدشان را گرفتند؟ / معرفی سه فیلم‌اولی - سینما - نتیجه تازه‌ترین جلسه شورای پروانه ساخت، صدور مجوز برای چهار کارگردان باسابقه سینما و سه فیلم اولی است.
آغاز پرداخت وام ازدواج جوانان/ 200 میلیاردتومان اختصاص یافت - با تامین 2 هزار میلیارد ریال اعتبار، وام ازدواج جوانان از امروز دوشنبه در شعب بانک ملی به متقاضیان پرداخت می شود.
مالکیت راه‌آهن در اختیار دادستانی ماند/ دیدار با استقلال در ابهام! - مزایده واگذاری باشگاه راه آهن در شرایطی برگزار شد که هیچ خریدار جدیدی برای حضور در این مزایده حضور پیدا نکرده بود. نماینده حمید استیلی نیز با تاکید بر اینکه این گروه ...
ترافیک محورهای البرز با 20 دوربین کنترل می شود - کرج - خبرگزاری مهر: معاون حمل و نقل اداره کل حمل و نقل و پایانه های استان البرز از آغاز دور دوم سفرهای تابستانی هموطنان خبر داد و اعلام کرد: وضعیت ترافیک محورهای ...


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved