جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷ / Friday, 22 February, 2019

بحران اقتصادی


بحران اقتصادی
بنا به تعریف بحران اقتصادی در چارچوب چرخه اقتصادی، دوره ای را گویند که اقتصاد حالت انقباضی به خود می گیرد و کوچک می شود. به عبارت دیگر رشد اقتصادی در این دوره منفی است. این مدت معمولاً دو دوره ۳ ماهه پی درپی تعریف می شود. تعریف کلی تری که از رکود اقتصادی ارائه می شود عبارت است از پایین آمدن قابل توجه فعالیت ها در کل اقتصاد که حداقل چند ماه به طول انجامد. اثرات رکود اقتصادی معمولاً به حدی است که در بخش های مختلف اقتصاد از قبیل رشد تولید ناخالص داخلی، اشتغال، درآمدهای واقعی، تولید صنعتی و قیمت های عمده و خرده فروشی قابل مشاهده است. رکود اقتصادی به علت پایین آمدن تقاضا به وجود می آید.
● عوامل به وجودآورنده بحران اقتصادی
عوامل متعددی بر بحران اقتصادی اثر دارند که می توانند همزمان روی فعالیت اقتصادی، فعالیت هایی مانند اشتغال، سرمایه گذاری و سود شرکت ها اثر بگذارند. به بحران شدید یا طولانی اقتصادی (economic (depression) افسردگی اقتصادی یا بحران مزمن اقتصادی می گویند. معمولاً تعریفی که برای افسردگی اقتصادی ارائه می دهند عبارت است از رشد منفی درآمد ناخالص داخلی (GDP) به میزان بیش از ۱۰ درصد.
● پیش بینی بحران اقتصادی
شیوه کاملاً قابل اتکایی برای پیش بینی بحران اقتصادی وجود ندارد و راه های مختلفی برای پیش بینی بحران اقتصادی عنوان شده است. این شیوه ها از جمله عبارتند از:
- سقوط بازار بورس
- برگشت منحنی سود(inverted yield curve)، به معنای کمتر شدن سود درازمدت سرمایه گذاری در مقایسه با سود کوتاه مدت آن است. در آمریکا براساس مدل ارائه شده سود اوراق قرضه دولتی سه ماهه با سود اوراق قرضه دولتی ۱۰ ساله مقایسه می شود. برگشت منحنی سود البته نشانه ای قطعی از بروز بحران اقتصادی نیست و معمولاً اختلاف زمانی ۱۲ تا ۱۸ ماهه ای بین بروز این پدیده و آغاز بحران اقتصادی وجود دارد.
- تغییر سه ماهه در نرخ بیکاری
- بررسی نشانه های مختلف اقتصادی
● عکس العمل در مقابل بحران اقتصادی
شیوه های عمل در تلاش برای بیرون آوردن اقتصاد از بحران اقتصادی بسته به نوع دید سیاستگذاران اقتصادی متفاوت است. دو مکتب عمده در این زمینه عبارتند از پیروان مکتب کینز که معتقد به افزایش هزینه ها از طرف دولت در جهت افزایش تقاضا در جامعه و افزایش رشد اقتصادی هستند. دسته دیگر مانیتوریست ها هستند که معتقد به اثرگذاری روی منحنی عرضه در چارچوب اقتصاد بوده و خواستار راهکار کاستن از مالیات ها، افزایش سرمایه گذاری و کنترل اقتصاد از طریق مدیریت بر بهره بانکی هستند.
● بازار بورس و بحران اقتصادی
بعضی از بحران های اقتصادی از قبل با کاهش شاخص بازار بورس همراه بوده اند. اختلاف زمانی بین کاهش شاخص بورس و بحران اقتصادی بین صفر تا ۱۳ ماه بوده است. البته باید توجه داشت که در آمریکا از سال ۱۹۴۸ تاکنون در نیمی از موارد کاهش شاخص بورس بیش از ۱۰ درصد بحران اقتصادی را به دنبال نداشته است. ضعف بازار مستغلات نیز معمولاً به عنوان مقدمه ای بر بحران اقتصادی می تواند باشد ولی ضعف بازار مستغلات معمولاً بیش از بحران اقتصادی به طول می انجامد.
● بحران اقتصادی و سیاست
معمولاً هر دولتی در دوره صدارت خود اعتبار یا مسوولیت رونق یا رکود اقتصادی را بر عهده می گیرد. این باعث بروز اختلاف نظر در مورد زمان شروع بحران اقتصادی شده است. در چرخه های اقتصادی معمولاً می توان کاسته شدن آهنگ رشد اقتصادی را نتیجه سیاست های انبساطی دوره های قبل دانست که قابل دوام نبوده است. بنابراین بررسی یک دوره خاص بدون ارتباط آن با دوره های دیگر کار دشواری است. در کل این نظر وجود دارد که فعالیت های دولت اثرات نسبی بر به وجود آمدن و شدت بحران اقتصادی دارد. اقتصاددانان معمولاً در آموزه های خود تاکید می کنند که بروز بحران اقتصادی در حد معینی غیرقابل اجتناب است. تلاش های دولت ها برای جلوگیری از بروز بحران اقتصادی موفقیت آمیز نبوده و موفقیت تلاش ها برای کاستن از شدت بحران ها نیز روشن نیست.
● سیکل(چرخه) اقتصادی
سیکل اقتصادی به نوسانات در فعالیت های اقتصادی در یک روند درازمدت رشد گفته می شود. سیکل اقتصادی شامل دوره های رشد نسبی شدید و دوره های سکون یا رشد منفی در روند تولید می شود. معمولاً نوسانات به وسیله رشد ناخالص داخلی (GDP) اندازه گیری می شود. اگر چه این نوسانات به خود نام سیکل (چرخه) گرفته است ولی نوسانات در رشد اقتصادی تابع دوره های منظم ریاضی نیست و پیش بینی نوسانات دشوار یا غیرممکن است.
● انواع سیکل اقتصادی
سیکل های اقتصادی انواع مختلفی دارد که معمولاً بر پایه دوره تناوب و زمان آن شناخته می شوند. معمول ترین نوع سیکل اقتصادی شامل چهار دوره می شود که عبارتند از:
ـ گسترش ½ افزایش تولید و قیمت ها، بهره بانکی پایین
ـ بحران ½ سقوط بازار بورس سهام و ورشکستگی شرکت های مختلف
ـ رکود اقتصادی ½ کاهش قیمت ها و تولیدات، افزایش بهره بانکی
ـ بهبود ½ بهبود شاخص سهام به علت سقوط قیمت ها و افزایش اعتماد به نفس مصرف کنندگان
● توضیح سیکل اقتصادی
توضیح نوسانات در فعالیت های اقتصادی یکی از موضوعات اصلی در اقتصاد کلان است. معمول ترین چارچوب برای توضیح نوسانات را در توضیحات اقتصادی کینز می توان یافت. بر این مبنا سیکل اقتصادی نشانه ای از امکان اقتصاد در رسیدن به یک تناسب کوتاه مدت در حدی پایین تر یا بالاتر از حد اشتغال کامل است. اگر فعالیت اقتصادی در حدی پایین تر از اشتغال کامل باشد،سیاست های مالی و مالیاتی می توانند اثری مثبت بر روند نوسانات داشته باشند.
تئوری های کینز با استفاده از مدل های سیکل واقعی کسب و کار به چالش گرفته شده است. مبنای این مدل نوسانات در منحنی عرضه است. بر این مبنا بحران اقتصادی نمی تواند بر اثر شوک مالی به وجود آید و بحران بر اثر یک شوک خارجی (شوکی مانند اثر یک اختراع یا نوآوری) به وجود می آید.
● جلوگیری از سیکل اقتصادی
سیکل اقتصادی به علت دوره های سکون اقتصادی عوارض و تبعات زیادی برای مردم دارد و عده زیادی شغل خود را از دست می دهند. از این جهت فشار زیادی روی سیاستمداران وجود دارد که از شدت نوسانات بکاهند. یکی از اهداف کشورهای غربی پس از بحران بزرگ اقتصادی دهه ۳۰ میلادی محدود کردن اثرات بحران اقتصادی بوده است.
مدیریت سیاست اقتصادی در جهت کاستن از شدت نوسانات در یک اقتصاد پیچیده کار ساده ای نیست. کارل مارکس فیلسوف و اقتصاددان قرن نوزدهم گفته است که سیکل اقتصادی و تکرار آن همزاد سیستم سرمایه داری است و در چارچوب نظام سرمایه داری راه حلی برای آن متصور نیست.
اقتصاددانان نئوکلاسیک اکونومیست نیز توانایی سیاست های مبتنی بر نظرات کینز را در مدیریت اقتصاد و کاستن از شدت نوسانات در درازمدت زیر سوال می برند. بر مبنای مدل ارائه شده از طرف آنها در درازمدت منحنی فیلیپس در درازمدت به حالت عمودی درآمده و سیاست های تاثیرگذار بر منحنی تقاضا در اقتصاد تاثیری بر شدت نوسانات نخواهد داشت.

مسعود میراب زاده

منبع : روزنامه سرمایه

مطالب مرتبط

ماهیت بحران کنونی اقتصاد جهان چیست؟

ماهیت بحران کنونی اقتصاد جهان چیست؟
ماهیت و علل بحران کنونی اقتصاد جهان چیست؟ و چه پیامدهایی می‌تواند برای کشورها به ویژه کشورهای در حال توسعه داشته باشد؟اینها سوالاتی است که در این یادداشت به آنها خواهیم پرداخت.
سال ۲۰۰۸ میلادی را می‌توان سال بحران در اقتصاد جهان دانست. بحران در اقتصاد جهان به شکل های مختلف در عرصه جهانی خودنمایی کرده و به عنوان واقعیتی تلخ، اقتصاد کشورهای مختلف را در حوزه های درآمد، هزینه، تامین منابع مصرفی و غذایی، تحت تاثیر قرار داده است. بحران اقتصادی فعلی جهان را می توان از لحاظ منشا ، علل ، ماهیت و پیامدها به شرح ذیر مورد تنقیح و بررسی قرار داد :
● بحران سه گانه
الف) بحران بازار مالی در امریکا
کارشناسان اقتصادی، نقطه آغا زو منشاء بروز بحران اقتصادی جهان را در تشدید بحران اقتصادی آمریکا در حدود یک سال گذشته ارزیابی می‌کنند. بحرانی که با رکود بازار مسکن آمریکا، افت شدید در بازارهای مالی آمریکا و کاهش ۳۰ تا ۳۵ درصدی ارزش دلار در یک سال گذشته آغاز شد و تاثیر شدید آن بر اقتصادهای متاثر از آمریکا نظیر اقتصاد اروپا، آمریکای لاتین و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، این بحران را در ابعاد جهانی مطرح کرد. این بحران اقتصادی، پیامد مخرب خود را در وهله اول بر بازار بین‌المللی انرژی آشکار کرد و افزایش بی سابقه قیمت نفت نیز در کنار دیگر جلوه‌های بحران اقتصادی، به شدت گرفتن تورم جهانی، بحران بیکاری و دیگر معضلات اقتصادی منجر شد.
در چنین شرایطی، کارشناسان اقتصادی جهان با پیش بینی افول اقتصاد آمریکا، از تغییر در موازنه اقتصاد جهانی در چشم‌انداز آینده خبر دادند. جورج سورس از غولهای اقتصادی آمریکا، با وجود وابستگی‌های شدید آمریکایی - صهیونیستی خود، با اشاره به حقایق مخرب اقتصاد آمریکا تاکید کرده است: دوران ابرقدرتی آمریکا در عرصه اقتصادی پایان یافته است و بحران کنونی در اقتصاد آمریکا به شدت سنگین‌تر و مخرب‌تر از بزرگترین بحران مالی این کشور در سال ۱۹۲۹ است.
این بحران اقتصادی که به تزلزل در اقتصاد جهانی نیز دامن زده است، در مرحله سوم، زمینه های بحران در تامین امنیت غذایی را دامن زده و تورم فزاینده در قیمت محصولات غذایی را نیز موجب شده است.
به گزارش بی.بی.سی نیوز یک موسسه سرمایه گذاری و تحلیلگری اقتصادی در سنگاپور هشدار داده است که اقتصاد جهان در حال ورود به یک دوره رکود اقتصادی است که از آن به بدترین رکود اقتصادی پس از رکود دهه ۷۰ تعبیر می‌شود. این گزارش در ادامه می‌افزاید: اقتصاد جهان اکنون در یک دوره بلاتکلیفی گسترده و شدید به سر می‌برد. همین بلاتکلیفی است که مقابله با بحران و رکود اقتصادی را دشوار می‌سازد؛ به خصوص آنکه اقتصاد جهانی این بار در حال تجربه یک رکود تورمی است.
▪ دلایل بحران بازار مالی آمریکا و چرایی تاثیر اقتصاد امریکا بر اقتصاد جهان؟
۱) به اعتقاد برخی کارشناسان اقتصادی دو ویژگی مهم اقتصاد امریکا سبب می شود تا تحولاتی که در اقتصاد امریکا صورت می گیرد بر اقتصاد جهان تاثیر بگذارد. اولین ویژگی اقتصاد امریکا این است که بزرگترین اقتصاد دنیاست و چیزی بالغ بر یک پنجم اقتصاد دنیا را شامل می‌شود. بنابراین می‌توان انتظار داشت هنگامیکه یک پنجم اقتصاد دنیا دچار تحول می‌شود بقیه اقتصاد جهانی هم از آن تاثیر پذیرد. البته هر جه وابستگی اقتصادی کشوری به اقتصاد آمریکا بیشتر باشد، تاثیرپذیری آن نیز بیشتر خواهد بود.
دومین ویژگی اقتصاد امریکا که باعث می‌شود رکود آن برای دیگر کشورهای دنیا اهمیت داشته باشد این است که امریکا به لحاظ تکنولوژی فاصله خیلی زیادی با دیگر کشورها دارد.
به همین منظور صندوق بین‌المللی پول در آستانه اجلاس بهاره خود در واشنگتن با انتشار گزارشی در خصوص بحران بازارهای مالی در ایالات متحده و گسترش آن به دیگر کشورهای جهان هشدار جدی داد.
بنابراین گزارش بحران وام‌های اعتباری که در پی رکود اقتصادی ایالات متحده به وجود آمد اکنون در حال سرایت کردن به دیگر بخش‌های اقتصادی این کشور است. اعتبارات بازرگانی، اعتبارات مصرفی و نیز بدهی شرکت‌های تولیدی و خدماتی از دیگر بخش‌هایی هستند که اندک‌اندک بحران مالی در حال سرایت به آنها است.
به عقیده کارشناسان صندوق بین‌المللی پول در صورتی که بحران به این بخش‌ها از اقتصاد ایالات متحده برسد، با سرعت بیشتر به دیگر کشورها نفوذ می‌کند. به نوشته این گزارش صندوق بین‌المللی پول میزان زیان‌های مالی ناشی از بحران وام مسکن در ایالات متحده با کشیده شدن اثرات آن به سراسر جهان به نزدیک به یک تریلیون دلار خواهد رسید. رقم دقیق این زیان مالی ۹۴۵میلیارد دلار گزارش شده است. به این ترتیب بزرگ‌ترین بحران بازارهای مالی جهان در واقع هم اکنون رخ داده است.
به عقیده تحلیل‌گران صندوق بین‌المللی پول، بحران اقتصادی که به زودی از آمریکا به دیگر کشورها صادر خواهد شد، در ابتدا کشورهای پیشرفته صنعتی را به عنوان شرکای اصلی اقتصادی و تجاری ایالات متحده گرفتار خواهد کرد و سپس به سمت کشورهای در حال توسعه پیشروی می‌کند. این بحران اقتصادی موجب دخالت بی‌سابقه بانک‌های مرکزی در کشورهای در حال توسعه و ایالات متحده در اقتصاد جهان شده است. به گونه‌ای که از جولای ۲۰۰۷ تاکنون نزدیک به ۴۵۰میلیارد دلار از سوی بانک‌های مرکزی به اقتصاد تزریق صورت گرفته است، اما همچنان وضعیت بحران رو به پیشرفت است.
در این گزارش آمده است: چشم‌انداز اقتصاد جهانی با کاهش رشد اقتصادی روبه‌رو شده است و دلیل آن کاهش سرعت رشد اقتصادی در ایالات متحده است. دامنه بحران اقتصادی در ایالات متحده به گونه‌ای است که سیستم‌های سنجش و کنترل ریسک، توانایی خود را در مقابل آن تا حد زیادی از دست داده‌انداگر چه ایالات متحده کانون بحران مالی در اقتصاد جهان معرفی شده است، اما کشورهای دیگر صنعتی در به وجود آمدن این بحران نیز نقش داشته‌اند.
بسیاری از کارشناسان بحران اقتصادی آمریکا و به تبع آن اقتصاد جهان را نتیجه مستقیم جنگ عراق می دانند. برنده جایزه نوبل اقتصاد در آمریکا، بحران اقتصادی در این کشور را نتیجه مستقیم جنگ عراق و خیال پردازیهای حکومت بوش و طرفداران نومحافظه کارش در این زمینه ارزیابی کرد.
"جوزف استیگلیتز"، اقتصاددان و برنده جایزه نوبل در این رشته در سال ۲۰۰۱ در آمریکا در گفتگو با روزنامه آلمانی "دی ولت" درباره ارتباط رکود اقتصادی در حال افزایش در آمریکا با جنگ عراق اظهار داشت: رکود اقتصادی در آمریکا نتیجه مستقیم جنگ عراق است؛ پیش از شروع این جنگ قیمت نفت ۲۵ دلار در هر بشکه بود و حالا بهای آن به بیش از صد دلار در هر بشکه رسیده است.
وی افزود: اگر چه عوامل دیگری در افزایش قیمت نفت تاثیرگذار بوده است، اما بدون شک، جنگ عراق یکی از مهمترین فاکتورها در این افزایش قیمت بوده است.
این کارشناس اقتصادی در ادامه خاطر نشان کرد: هزینه جنگ عراق بر خلاف هرجنگ دیگری، در تاریخچه آمریکا کاملا از بودجه کشور تامین می‌شد و کسری بودجه‌هایی را ایجاد کرد که این کسریها دردسرهای فراوانی را در پی دارد؛ چرا که از سرمایه‌گذاری جلوگیری کرده و بدهی هایی را انباشته می‌کند که در آینده باید پرداخت شود. این مسئله به تولید داخلی و امور تحقیقی و علمی آسیب جدی وارد می‌کند.
استیگلیتز در ادامه با تاکید بر اینکه جنگ عراق برای ما خیلی گران تمام شد ؛ تصریح کرد: بوش با پولهایی که در جنگ عراق خرج کرد و بدهی‌هایی که در این زمینه به بار آورد اقتصاد آمریکا را به زیر آب برده و خفه کرد.
وی در بخش دیگری از این گفتگودرباره هزینه های سرسام آور این جنگ اظهار داشت: اگر خیلی با احتیاط بخواهیم تخمین بزنیم این جنگ تا کنون حدود ۳ بیلیون دلار هزینه داشته است،اما اگر هزینه های طولانی مدت کهنه سربازان و همچنین هزینه های سرسام آور برگشت گروهها از عراق و استقرار مجدد آنها در جایگاه دیگری از منطقه را در نظر بگیریم هزینه های واقع بینانه آن حدود ۵ بیلیون دلار خواهد شد.
وی افزود : وقتی سربازی در جنگ کشته می شود خانواده آن حدود ۵۰۰ هزار دلار غرامت دریافت می کنند که این هزینه ها از بودجه عمومی کشور تامین می شود.
این کارشناس اقتصادی در ادامه با اشاره به اظهارات "مک کین" نامزد حزب جمهوریخواه ریاست جمهوری در آمریکا مبنی بر ضرورت ادامه حضور نظامیان آمریکایی در عراق اظهار داشت : کسی که چنین ادعاهایی می کند باید خیلی صادقانه عواقب آن و هزینه های بالای آن را برای مردم آمریکا بازگو کند.
استیگلیتز در ادامه خاطر نشان کرد : شرایط وخیم اقتصادی در آمریکا نتیجه خیال پردازیهای نومحافظه کاران و مخفی کردن هزینه های جنگ عراق از عموم مردم آمریکا از طرف حکومت بوش بود.حکومت بوش یک منفعت کوتاه مدت سیاسی را بر امنیت و رفاه کشور خود ترجیح داد.
وی همچنین با اشاره به مک کین و با تاکید بر اینکه مسائل اقتصادی و امنیتی از هم جدا نیستند، اظهار داشت: کسی که از مسائل اقتصادی بی اطلاع است؛ در حقیقت از مسائل امنیتی اطلاعی ندارد. کسی که اقتصاد آمریکا را ضعیف می‌کند ابزار لازم برای تامین امنیت را در اختیار ندارد.
ب )بحران مواد غذایی
دومین حلقه از بحرانهای سه گانه جهانی، بحران جهانی مواد غذایی است که امنیت بیش از یک میلیارد فقیر را در سراسر جهان در معرض تهدید قرار داده است.
قیمت اقلام اصلی مواد غذایی همچون برنج، حبوبات، روغن نباتی و شکر به نسبت سال گذشته بیش از %۵۰ افزایش یافته است. سازمان ملل متحد در بیانیه ای اعلام کرد: به نظر ما افزایش شدید قیمت مواد غذایی در سطح جهان به چالشی غیر منتظره در ابعادی جهانی و بحرانی برای فقیرترین نقاط جهان تبدیل شده است، و قرار است سازمان ملل متحد یک نیروی ویژه برای مقابله با بحران جهانی غذا تشکیل دهد.
▪ علل بحران غذایی
۱) سیاستهای صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی: کمیته حذف دیون کشورهای جهان سوم، صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی و سیاستهای استعماری این دو سازمان پولی جهانی را، عامل اصلی بحران غذا در کشورهای فقیر جهان معرفی کرد.
این کمیته که نهادی چندملیتی و مقر آن در بلژیک است، در بیانیه‌ای عنوان کرد: صندوق بین المللی پول و بانک جهانی با سیاستهایی که از ۲۰ سال پیش بر کشورهای به اصطلاح جنوب تحمیل و آنها را به تطبیق سیاست‌های زیربنایی خود با این برنامه‌ها ناگزیر ساخته اند، خسارتهای سنگینی بر توسعه این کشورها وارد آورده اند.
این کمیته، بحران غذا را در کشورهای فقیر ناشی از همین طرحهای استعماری پیشنهادی صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی بر شمرده اند.
به گزارش کمیته یاد شده ، از جمله برنامه‌های تحمیلی صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی به کشورهای جهان سوم که آثار شومی در اقتصاد این کشورها بر جای گذارده بدین شرح است: کاهش سطح زیر کشت محصولات زراعی حیاتی و انحصاری کردن تولیدات کشاورزی منحصرا به یک یا دو محصول صادراتی ، پایان بخشیدن به سیستم ثبات قیمتها، رها کردن خودکفایی در تولید حبوبات ، کاهش شدید بودجه‌های اجتماعی و حذف یارانه دولت بر کالاهای اساسی.
این کمیته، تمام سیاستهای نئو لیبرال و میانه روانه را محکوم و تاکید کرد: امروز، مردم جنوب هزینه سنگین برنامه‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی را می‌پردازند و این دو نهاد پولی جهانی هستند که باید گناه خود را در این خطای نابخشودنی به گردن بگیرند.
این اعلام جرم نابخشودنی علیه دو نهاد مالی جهانی، در حالی مطرح می‌شود که این دو برای انحراف افکار عمومی جهانیان و رفع اتهام از خود، پیش دستی و در مورد دو معضل بزرگ جهانی تورم و بحران غذا ، اعلام خطر کرده و از همه کشورهای جهان خواسته اند، برای حل سریع بحران وارد عمل شوند.
صندوق بین‌المللی پول حتی شدت بحران را به حدی دانسته است که خطر گرسنگی را پیش رو و جان صدها هزار انسان گرسنه را در خطر اعلام کرده است.
در همین راستا مدیر شبکه رادیو تلویزیونی دموکراسی ناو و روزنامه نگار مشهور، امی گودمن بحران غذایی بی‏سابقه را نتیجه محتوم جهانی شدن سیاست های نئولیبرالیسم می‏داند.
"امی گودمن" در مقاله‏ای که آلترنت منتشر کرده است، رکود ساختاری ناشی از پیاده شدن سیاستهای به عنوان نئولیبرالیستی صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی را عامل رکود بی‏سابقه جهانی و بدترین بحران غذا طی ۴۵ سال اخیر می داند. که تاثیر مخربی برکشورهای فقیر دنیا گذاشته است به عنوان مثال در هائیتی با یک فاجعه انسانی روبرو هستیم. درگیری‌ها و اعتراضات باعث کشته شدن ۷ نفر و زخمی شدن صدها نفر شده است . تقریبا هیچ غذایی در این کشور برای خوردن باقی نمانده است. در حالی که این کشور در پی اجرای سیاستهای این دو نهاد مالی بین المللی فقط سالی ۷۰ میلیون دلار بهره وام های دریافتی از بانک جهانی و دیگر مراکز را می‌پردازد.
افزایش قیمت جهانی غذا با طوفان افزایش تقاضا در چین و هند نیز همراه شده است و از طرف دیگر حجم بالایی از منابع غذایی در خشک‏سالی‏های بلند مدت از بین رفته‏اند و از طرف دیگر با افزایش قیمت جهانی سوخت، قیمت حمل نقل که به هزینه‏ی مواد غذایی افزوده می‏شود نیز به این افزایش دامن زده است.
۲) نقش شرکتهای چند ملیتی: از جهت دیگر شرکت‏های چند ملیتی جهانی دریافته‏اند که می‏توانند از این فزایش قیمت سود کلانی به جیب بزنند به همین دلیل از سیاست‏هایی که باعث افزایش این قیمت می‏شود حمایت می‏کنند.
نشریه گرین (غلات) دلیل این بحران را چنین تحلیل می‏کند : "آیا این بحران قیمت است؟ یا کمبود مواد غذایی؟ در جواب باید گفت هیچکدام. ما در یک رکود ساختاری قرار داریم و این نتیجه جهانی شدن سیاستهای نئولیبرالیسم است."که حامل آن نهادهای مالی بین‌المللی و شرکتهای بزرگ چند ملیتی‌اند.
در ادامه این مقاله آمده است، در سال ۱۹۴۶ بحران غذایی را داشتیم و سازمان ملل در آن زمان یک کارگروه برای حل مشکل تشکیل داد. نتیجه این کارگروه چیزی بود که مدیر این کارگروه در یک جمله چنین بیان کرد: "بازار به گرسنگان غذا نمی‏‏دهد." ما امروز در آمریکا چندان از این بحران دور نیستیم. بسیاری از شرکت‏ها فروش برنج اضافی را ممنوع کرده‏اند.
این نشریه در ادامه مقاله خود افزوده است، تکنولوژی فعلی برای پاسخ به نیاز غذایی افراد کره زمین برای تغذیه‏ای سالم، محلی و پایدار کافی است اما این نیاز دارد که شرکت‏های مواد غذایی، دولت‏ها و بخش انرژی فارغ از چارچوب های فعلی دست به دست هم دهند و با تغییر سیاست‏های مربوط به کشاورزی و تغذیه این بحران را در جهان حل کنند.
۳) تولید سوخت جایگزین، از غلات: نکته سوم در بحران مواد غذایی استفاده از ذرت برای تهیه سوخت اتانول به عنوان جایگزینی برای نفت است. هزاران کشاورز مخصوصاً در آمریکا و کانادا (که بزرگترین صادرکنندگان گندم بودند) اکنون به سمت کاشت ذرت روی آورده و از این تجارت آب و نان دار بهره می برند. گفته می شود در آمریکا و در سال گذشته در حدود ۷ میلیارد گالن اتانول از ذرت تولید شده است. این مسئله نه تنها تقاضا برای ذرت را افزایش داده بلکه باعث بالا رفتن قیمت آن نیز شده است. تخمین زده می شود که نیمی از افزایش تقاضای ذرت در سه سال گذشته در سطح جهان محصول افزایش تقاضا برای تولید سوخت اتانول در آمریکا بوده است .
سازمان خواروبار ملل متحد در تازه ترین گزارش خود آمریکا را عامل اصلی افزایش شدید قیمت محصولات کشاورزی و بحران مواد غذایی در جهان معرفی کرد. استفاده از محصولات غذایی مانند ذرت، نارگیل و سویا برای تولید« اتانول» به جای بنزین طی چند سال اخیر در آمریکا به سرعت در حال گسترش است بنا به برآورد صندوق بین المللی پول، تولید سوخت اتانول از ذرت در آمریکا دست کم نیمی از افزایش تقاضای جهانی برای غله در سه سال گذشته را باعث شده است.
پافشاری غیر منطقی مقامات آمریکایی برای تولید انرژی از محصولات کشاورزی یکی از مهمترین علل افزایش قیمت مواد غذایی به شمار می رود و میزان مصرف ذرت در آمریکا برای تولید اتانول طی سالهای ۲۰۰۱ تاکنون بیش از ۳۰۰ درصد افزایش داشته است از این رو هم اکنون آمریکا بیش از ۷۴/۱۴ درصد غلات جهان را مصرف می‌کند.
از این رو نیویورک تایمز در تشریح نقش کشورهایی از جمله امریکا در گرانی مواد غذایی می‌گوید: "واشنگتن یارانه‌ای ۵۱ سنتی برای هر گالن سوخت زیستی برای کمک به تولیدکنندگان اتانول و تعرفه ۵۴ سنتی را بر واردات هر گالن از این نوع سوخت در نظر گرفته است." در اتحادیه اروپا نیز، بیشتر کشورها سوختهای زیستی را از مالیاتهای بخش سوخت مستثنی کرده‌اند و میانگین تعرفه‌ای برابر با بیش از %۷۰ واردات هر گالن اتانول وضع کرده‌اند.
این مسئله فقط به آمریکا و اروپا منحصر نمی‌شود بلکه در برزیل،آرژانتین، کلمبیا و پاراگوئه نیز با تشویق آمریکا کشاورزان زمین های فراوانی را به تولید مواد غذایی برای صدور به آمریکا جهت تولید اتانول اختصاص داده اند و با وجود مشوق‌هایی که امریکا ایجاد کرده است، کشاورزان این کشورها حتی در مقابل سیاستهای صادراتی دولتهای متبوع خود، مقاومت می‌کنند.
به عنوان نمونه دولت آرژانتین جهت تنظیم بازار مواد غذایی تعرفه های مالیاتی برای صدور سویا به آمریکا را افزایش داد، اما کشاورزان سویاکار عملاً خلاف منافع ملی کشور و مردم خود کار کردند و علیه سیاست های دولت دست به شورش زدند.
۴) خشکسالی: چهارمین نکته مهمی که در بحران امروز مواد غذایی جهان نقش مهمی راایفا می کند، مساله خشکسالی است. پیدا کردن منابع جدید آب از پیدا کردن منابع جدید زمین هم مشکل‌تر است. میزان زمین‌های آبی جهان در نیمه دوم قرن بیستم تقریبا ۳ برابر شد و از ۹۴ میلیون هکتار (در سال ۱۹۵۰)به ۲۷۶ میلیون هکتار(در سال ۲۰۰۰) افزایش یافت.
بروزخشکسالی نسبی در بسیاری از کشورهای جهان مانند استرالیا (که دومین تولید کننده گندم دنیاست) و کشورهای در حال توسعه، باعث کمبود منابع اولیه تولید مواد غذایی در دنیا شده است که تاثیر مستقیمی بر قیمت تمام شد? تولید و فروش مواد غذایی در دنیا دارد. این تاثیر بر کشورهای فقیر که توانایی دادن یارانه به مواد غذایی را ندارند نمود بیشتری پیدا کرده است.
پ) بحران انرژی
افزایش قیمت انرژی عامل دیگر بحران کنونی اقتصاد جهانی شمرده می‌شود، افزایش قیمت انرژی ضمن آنکه به گرانی حامل‌های نفتی مثل کود شیمیایی انجامیده حمل و نقل را نیز چه در خشکی چه در دریا افزایش داده و قیمت تمام شده کالاها را بالا برده است.
بالا رفتن بهای نفت، هم هزینه تولید محصولات زراعی را افزایش داده و هم هزینه حمل و نقل آنها را و در عین حال باعث شده تبدیل غلات به الکل برای مصرف آن به عنوان سوخت اتومبیل روز به روز سود‌آورتر شود.
افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی باعث شده دولتهای مختلف در سراسر جهان اقدام به اصلاح قیمت فرآورده‌های نفتی و به طور خاص افزایش قیمت بنزین، گازوئیل و حتی گاز کنند. این اقدامات و تصمیمات نه تنها باعث نارضایتی مصرف‌کنندگان شده بلکه در مواردی منجر به بروز تظاهرات و ناآرامی های شهری شده است. اکنون نارضایتی از افزایش قیمت سوخت در گوشه و کنار دنیا روز به روز شدت می‌گیرد.
اعتصابهای زنجیره‌ای در کشورهای جنوب اروپا پس از ماهیگیران فرانسوی و اعتصاب چند روزه آنها در اعتراض به افزایش قیمت گازوئیل، کامیونداران، دریانوردان و ماهیگیران اسپانیایی و پرتغالی نیز دست به تظاهرات زده‌اند.
رانندگان اتوبوس در بلغارستان نیز ضمن تظاهراتی تهدید کردند که اعتصاب خواهند کرد. در مسکو نیز در اعتراض به افزایش قیمت سوخت راهپیمایی کردند، این در حالی است که روسیه دومین تولید کننده و صادرکننده نفت در جهان است.
● پیامدهای بحرانهای سه‌گانه اقتصادی
۱) بحران غذایی در جهان هر روز شدت می‌یابد و با شدت یافتن بحران غذا شعله‌های خشم و شورش سرتاسر دنیا را فراگرفته است. مصر، هایئتی ساحل عاج،کامرون، موزامبیک، ازبکستان، یمن و اندونزی همگی شاهد شورشهای خشونت بار غذا هستند، بدین معنا که گرسنگی می‌تواند بار دیگر به پدیده‌ای سیاسی تبدیل شود و ثبات حکومتها را متزلزل نماید.
۲) بحران کنونی که اقتصاد جهان با آن روبه رو است از چند منظر با بحران هایی که پیش از این وجود داشتند متفاوت است. افزایش تورم همراه با کاهش رشد اقتصادی یکی از این موارد است. همزمانی افزایش تورم و کاهش رشد اقتصادی بحران اقتصادی جهان را چند وجهی کرده است؛ به گونه ای که بانک های مرکزی نمی توانند به منظور ایجاد تحرک در اقتصاد نرخ بهره را کاهش دهند.
۳) وضعیت شش ماه گذشته اقتصاد جهان نشان می‌دهد که نظام مالی جهانی دچار ضعف و شکنندگی شده است.
۴) بحران غذا در حال تبدیل شدن به بحرانی بین‌المللی در جهان است و شورشی جهانی در زمینه غذا در جهان در حال شکل گرفتن است. درگیری‏هایی در مصر، کامرون، فیلیپین، بورکینا فاسو، ساحل عاج، موریتانی و سنگال رخ داده است و اگر دولتهای اصلی تولید کننده، شرکتهای پخش غذا و انرژی روش خود را تغییر ندهند، قحطی غذا مساله‏ای ست که به همه کشور‏ها خواهد رسید.
از این رو دبیرکل سازمان ملل متحد "بان کی مون" پیشنهاد یک برنامه برای مقابله فوری با این مساله را داده بود. وی این قحطی را بی‏سابقه توصیف کرده بود و آن را سونامی آرام خواند که در ۴۵ سال گذشته بی‏سابقه بوده و جان ۱۰۰ میلیون انسان را تهدید می‏کند.
۵) اگر چه بحران به کشورهای در حال توسعه به خصوص اقتصادهای نوظهور هم رسیده است، اما آنها تاکنون در برابر این بحران انعطاف‌پذیری نشان داده‌اند. با این وجود صاحبنظران معتقدند در صورت تداوم بحران و گسترش آن به دیگر بخشها به خصوص بر بخشی اعتبارات بازرگانی، آن وقت، کشورهای در حال توسعه نیز از اثرات مخرب این بحران بی‌نصیب نخواهند ماند. البته این موضوع نشان می دهد هر چه وابستگی اقتصادی کشوری به اقتصاد جهانی به ویژه، اقتصاد آمریکا کمتر باشد (مثل اقتصاد ایران) کمتر در معرض تهدید بحران اقتصاد جهانی قرار خواهد گرفت.

وبگردی
آیا واقعآ این یک جنگ است یا استفاده چند نفر از ناتوانی ما / اگر جنگ است چرا مردم طرف مقابل آنرا حس نمیکنند / چرا همه از این جنگ بهره میبرند جز مردم ایران !
آیا واقعآ این یک جنگ است یا استفاده چند نفر از ناتوانی ما / اگر جنگ است چرا مردم طرف مقابل آنرا حس نمیکنند / چرا همه از این جنگ بهره میبرند جز مردم ایران ! - به عبارت بهتر وقتی از واژه جنگ اقتصادی برای طرح مشکلات استفاده می‌کنیم، با توجه به بار معنایی این واژه، دیگر کارکرد توجیه‌پذیری کار‌ها و کوتاهی مأموریت‌های محوله را نمی‌کند، بلکه دقیقاً مسئولیت‌پذیری در حیطه عملیاتی و مسئولیت‌های محوله را گوشزد می‌کند و بدیهی است که در فضای جنگی باید با کم‌کاری‌ها و خیانت‌ها به سبک دادگاه‌های صحرایی سریع و مقتدر عمل و مسئولیت‌پذیری را به همه عاملان خصوصی و دولتی گوشزد…
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی - مدیر مسئول کیهان در حالی مدعی است که سیستم «مکینتاش» بیش از ۴۰ سال است که در کیهان مورد استفاده قرار می‌گیرد که این سیستم اساسا از سال ۱۹۸۴ یعنی ۵ سال پس از انقلاب تولید و نمی‌توانسته است زودتر از این تاریخ در کیهان مورد استفاده قرار گیرد.
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ /  دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ...
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ / دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ... - اخیراً رئیس جمهور حسن روحانی در توضیح علت قاچاق گفته است: علت قاچاق ارزانی است، وقتی جنسی در داخل ارزان است و در خارج گران، خود به خود قاچاق آن به خارج صورت می گیرد. به عنوان مثال چون الان گوشت در عراق گران تر از ایران است، از کشورمان به آنجا قاچاق می شود. درباره قاچاق بنزین نیز همین موضوع مصداق دارد.
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است - مشکل تولید فقط به سطح فناوری مربوط نیست. ما می‌توانیم یک وسیله و کالای باکیفیت بالا را تولید کنیم، ولی با قیمت بسیار گران که خریداری نخواهد داشت. در واقع اگر بتوانیم چنین کالایی را وارد کنیم در مقایسه با تولید آن به شدت به‌صرفه است. ولی در جریان تولید موشک با وضعیت دیگری مواجهیم. اول اینکه موشک را بدون قید و شرط نمی‌فروشند یا برخی کشور‌ها به دلایل امنیتی علاقه ندارند که در تامین نیازشان به این کالا‌ها…
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد - برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شب گذشته با حضور عادل پیغامی اقتصاددان و سیداحسان خاندوزی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.
داستان قالیچۀ حضرت سلیمان و سامانۀ نیما
داستان قالیچۀ حضرت سلیمان و سامانۀ نیما - ساز و کاری که بانک مرکزی تحت عنوان نیما برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات اندیشیده اند و با خوارشماری صادر کنندگان با تجربه و خوشنام و بی اعتنائی به نظرات معقول و دلسوزانۀ آنان به راهی خطرآفرین پا گذاشته، بی تردید محکوم به ناکامی است و پیامدهای ناگوار آن، که در درجۀ اول از دست دادن بازارهای صادراتی دیرینه است، به راحتی قابل جبران نخواهد بود.
کپی‌برداری «عین‌به‌عین»
کپی‌برداری «عین‌به‌عین» - انتظار می‌رفت که علیخانی هم در قسمت اول برنامه «عصرجدید» به کپی بودن «عین‌به‌عین» برنامه‌اش و شباهت آن با برنامه مشهور «گات تلنت‌ آمریکایی» اشاره کند و در مقایسه‌ای از ویژگی‌های احتمالاً متفاوت نسخه ایرانی این برنامه بگوید؛ علیخانی اما ترجیح داد در این زمینه حرفی نزند!
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان - مراسم استقبال از رئیس جمهور در سفر به استان هرمزگان.
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی!
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی! - در ویدیویی که در فضای مجازی داغ شده شاهد پخش کیک 40 سالگی جمهوری اسلامی
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.