پنج شنبه ۸ مرداد ۱۳۹۴ / Thursday, 30 July, 2015
توانبخشی دانش آموزان کم توان ذهنی

توانبخشی دانش آموزان کم توان ذهنیمقاله زیر به بررسی تاثیر فعالیتِ‌های جسمی ویژه در سازگاری اجتماعی و عملکرد ادراکی – حرکتی دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی می‌پردازد. این مطلب برگرفته از نشریه تعلیم و تربیت استثنایی شماره‌های ۸۰ و ۸۱ است و خواندن آن می‌تواند برای والدین و معلمانی که با کودکان کم‌توان ذهنی روبرو هستند، موثر واقع شود.
ضرورت توجه به تامین سلامت جسمانی و روانی کودکان دارای نیازهای ویژه ایجاب می‌کند در طرح‌ها و برنامه‌ها به بهبود و درمان و به طور کلی توان‌بخشی این کودکان توجه کافی شود، زیرا آنها همواره برای خود، والدین و مدرسه مسئله‌ساز هستند. از این رو راهبردهای درمانی لازم می‌تواند والدین و مربیان را در توان‌بخشی این کودکان یاری دهد که یکی از آنها توجه به نقش فعالیت جسمی در بهبود و درمان اختلالات خاص رفتاری کودکان است.
فرآیند اجتماعی شدن یکی از جنبه‌های رشد انسان است. ذاتی بودن زندگی جمعی در انسانها ضرورت تماس با دیگران را امری اجتناب‌ناپذیر کرده است. رشد اجتماعی دربردارنده ارتباط سالم و منطبق با موفقیت در افراد است.
بنابراین، مسئله سازگاری اجتماعی به عنوان یکی از زمینه‌های فعالیت نظام آموزش و پرورش همواره مورد توجه بوده است. یکی از پیامدهای ناشی از نقص در مهارت‌های اجتماعی، ناسازگاری اجتماعی است. بررسی موشکافانه‌ی روابط بین فردی برای نخستین بار به وسیله‌ی سالیوان (۱۹۵۳) با عنوان نظریه‌ی «روابط بین فردی» جایگاه خود را در مباحث روانشناسی به دست آورد. هلندون و هوکمن (۱۹۹۲) بازی‌های تخیلی ۱۸ کودک ۵/۴ ساله پیش‌دبستانی را که از نظر هوشی طبیعی بودند با ۵۵ کودک کم‌توان ذهنی ۵ ساله پیش‌دبستانی مورد پژوهش قرار دادند. آنها دریافتند که کودکان طبیعی بیشتر طی بازی به رفتارهای اجتماعی مثل کمک کردن، همکاری و رقابت پرداختند درحالی که کم توان‌های ذهنی بیشتر به تکرار یک رفتار اجتماعی طی بازی پرداختند، در نتیجه از نظر اجتماعی بودن به طور معنی‌داری پایین‌تر از کودکان طبیعی قرار می‌گرفتند.
ماژورک تاچمن و هوسر (۲۰۰۴) تأثیر ورزش را همراه موسیقی روی پنج کودک دارای نارسایی توجه / بیش‌فعالی بررسی کردند. نتایج این پژوهش نشان داد که ورزش همراه با موسیقی روی مشکلات رفتاری و سرعت کاری این کودکان تاثیر مثبتی داشت و در برخی از زمینه‌ها نیز بیش‌فعالی آنها کاهش یافته بود.
میشن (۲۰۰۶) نشان داده است که تمرین‌های آمادگی جسمانی و ورزش یکی از مؤثرترین روش‌های غلبه افراد در خودمانده بر معلولیت‌شان است؛ زیرا به یادگیری مهارت‌های حسی – حرکتی، ارتباطی و اجتماعی شدن کمک می‌کند و باعث افزایش عزت نفس می‌شود.
گابل – هال و باری چونگ (۱۹۹۳) در پژوهشی به این نتیجه رسیدند که تمرینات آیروبیک بر روی وضعیت رفتاری و روان‌شناختی افراد کم‌توان ذهنی و ناتوانی‌های همراه با آن تاثیر مثبت دارد.
غباری بناب و نبوی (۱۳۸۲) در پژوهشی تاثیر ورزش صبحگاهی را در کاهش تمایلات پرخاشگرانه‌ی ۶۰ دانش‌آموز کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر مورد بررسی قرار دادند. نتایج نشان داد تمایلات پرخاشگرانه‌ی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل تحت تاثیر ورزش صبحگاهی به طور معناداری کاهش یافته است.
در پژوهشی که استرونگ (۱۹۹۲) روی ۱۷۴ بچه کودکستانی انجام داد، نتیجه گرفت که بین ضعف در خواندن و ضعف در توانایی‌های حرکتی رابطه مثبت وجود دارد. از سوی دیگر برخی از پژوهش‌ها نیز به بررسی تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سازگاری اجتماعی پرداخته‌اند که نتایج این پژوهش‌ها ضد و نقیض است. نتایج برخی از پژوهش‌ها، بیانگر تفاوت معنی‌دار دختران و پسران در میزان سازگاری اجتماعی است.
ویلیام و آشر در پژوهشی که روی ۶۵ دانش‌آموز کم‌توان ذهنی خفیف انجام دادند، متوجه شدند که پسرها بیشتر از دخترها احساس تنهایی می‌کنند. یکی از عناصر اساسی اجتماعی شدن در هر فرهنگ، کسب مهارت‌های اجتماعی است. شخصی که دارای یکی از مهارت‌های اجتماعی است، می‌تواند به انتخاب و ارایه رفتارهای مناسب در زمان وضعیت معین دست بزند. در رشد مهارت‌های اجتماعی عوامل گوناگونی وجود دارند که می‌توان از آن جمله به تاثیر فعالیت‌های جسمی ویژه در این مهارت اشاره کرد و از آن جمله ورزش‌های دسته‌جمعی نوعی فعالیت‌های جسمی است که فرد در داخل گروه هماهنگ با آنها برای رسیدن به هدف مورد نظر تلاش می‌کند.
همان گونه که کودکان مزه موفقیت را در تربیت بدنی می‌چشند، غالباً ارزیابی از خویش و نیز رشد کلی عاطفی در آنها پیشرفت می‌کند (فیت – دو – ۱۹۹۵، موی ۱۹۶۸، کنیون و مک فرسون – ۱۹۷۳). همچنین حرکت یکی از مهمترین شیوه‌های افزون آگاهی کودکان است که به آنها در کسب مفاهیم پیچیده کمک می‌کند. حرکت در واقع نخستین وسیله‌ای است که به وسیله آن کودک خود و محیط اطراف را درک می‌کند و همواره او را با پدیده یادگیری رو به رو می‌سازد. یکی از عواملی که می‌تواند بر عملکرد شناختی و ذهنی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان تاثیر گذارد فعالیت‌های ادراکی – حرکتی و ورزش و برنامه‌های تمرینی است. گروهی از کودکان که در مهارت‌های اجتماعی و فعالیت‌های ادراکی مشکل دارند، کودکان کم‌توان ذهنی هستند (مجتهدی، ۱۳۷۴ به نقل از کفارت).
از آنجا که بررسی مطالعات انجام گرفته نشان می‌دهد تا زمانی که فرد از رشد اجتماعی برخوردار نباشد نمی‌تواند با دیگر افرادی که به نحوی با او در ارتباط هستند، روابط بهینه و مؤثری داشته باشد از جمله کوشش‌ها در رسیدن به این هدف، تدبیر و فراهم آوردن فرصت‌ها و فعالیت‌هایی است که دانش‌آموز به طور کاملاً فعال و ثمربخش در آن شرکت داشته باشد، به طوری که به خوبی احساس کند که وجود و حضور و تلاش او مفید و باارزش است.
با توجه به این که تعداد زیادی از دانش‌آموزانی که دچار ناتوانی و عقب‌ماندگی هستند، علل کم‌توانی ذهنی‌شان به عوامل ساختاری مربوط می‌شود و چنین کودکانی در مهارت‌های ادراکی – حرکتی و شناختی با مشکل روبرو هستند، بنابراین فعالیت‌های جسمی بر عملکردهای ادراکی – حرکتی فرد کم‌توان ذهنی تاثیر بسیاری دارد.
مرتضی باقری کارشناس ارشد تربیت بدنی
و آذر شهسواری – کارشناس تربیت بدنی
منبع : روزنامه اطلاعات

مطالب مرتبط
فیلم/ قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران رستاخیز! - فیلمی در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته شده که در نوع خود می توان اعتراضی بی سابقه به حساب آورد. قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران فیلم سینمایی رستاخیز!
دندانپزشک پیام صادقیان ! / تصاویر اینستاگرامی - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
عکسی جدید از بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) - بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) در نمایی از فیلم رستاخیز در کنار تهیه کننده این مجموعه. احتمالا بهادر حالا که دیده فیلمشان قرار نیست اکران بشود روی به منتشر کردن عکس های آن در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی آورده است تا در آن محیطِ پر مخاطب برجسته و دیده شوند.
تصاویر نشست عوامل سریال پایتخت - نشست صمیمانه عوامل سریال پایتخت با اصحاب رسانه
سلفی با جسد دانشجویان ایرانی ! / تصاویر - عکاسی و سلفی گرفتن در کلاس‌های تشریح پزشکی و انتشار آن در فضای مجازی، پدیده‌ای است که این روزها در حال فراگیر شدن است؛ پدیده‌ای که شاید در هیچ کجای دنیا مانند کشور ما به این صورت دیده نشود.
گفتگو با تازه عروس سینمای ایران در شب ازدواجش - گلاره عباسی بازیگر سینما و تلویزیون به خانه بخت رفت.
الناز حبیبی در فروشگاه شاهرخ استخری / تصاویر - عکس جدید سحر قریشی، بهاره کیان افشار، لیندا کیانی، شهرزاد عبدالمجید، کوروش تهامی در روز تولد همسرش، عکس یادگاری نفیسه روشن با کودکان افغان و تصاویر تتلو در ناو جنگی و ...
صحنه نادر شکار شیرها وسط جاده / تصاویر - در این گزارش تصویری که در دو روز اخیر منتشر شده و میلیون‌ها کاربر آن را تماشا کرده‌اند شاهد شکار دو شیر نر در وسط جاده‌ای در آفریقای جنوبی که در برابر چشمان حیرت زده دهها توریست رخ داد، خواهیم بود.
سلفی همسر شهرام محمودی / تصاویر اینستاگرامی - علی لهراسبی، مهدی ماهانی و کامبیز دیرباز چند روز مانده به تعطیلات به پیشواز تفریحات تابستانی در ترکیه رفته اند. سلفی فرزاد حسنی با نیما کرمی، علیرضا جاوید نیا، مژده لواسانی، ژیلا صادقی و صبا راد در حاشیه مراسم یادبود زنده یاد مهران دوستی.
فیلم/ توضیحات مجری زن درباره روزه‌خواری در آنتن زنده - صبا راد مجری برنامه «به خانه بر‌می‌گردیم» که در برنامه زنده تلویزیون به طور ناخواسته مزه غذایی را چشید، توضیحاتی در این خصوص ارائه کرد.
جنجال کلیپ هسته‌ای «تتلو» / ویدئو - تصاویر حرفه‌ای و قاب‌های هوشمندانه و کارگردانی درستی که در یک کلیپ با مضمون انرژی هسته‌ای دیده می‌شود، هم به لحاظ ساختار و هم از نگاه مضمون اتفاق خوبی محسوب می‌شود، اما اینکه کلیپ انرژی هسته‌ای را چه کسی خوانده بسیار جالب است!
رونمایی از فاجعه ملی در یک مسابقه تلویزیونی / فیلم - مسابقه تلویزیونی «ثانیه ها» که از شبکه دوم سیما پخش می شود، سطح پایین اطلاعات عمومی و سرانه مطالعه در کشور را به نمایش گذاشت. هر یک از شرکت کنندگان در این مسابقه، نماینده هزاران نفر از افراد جامعه هستند که اطلاعات عمومی آنها در حد یک دانش آموز سال دوم ابتدایی است.
عکس جدید از مهناز افشار و دخترش / عکس - بعد از ازدواج پر سر و صدای مهناز افشار با یاسین رامین پسر محمدعلی رامین معاون مطبوعاتی دولت احمدی‌نژاد، این زوج جوان وارد ماجراجویی جدیدی شده‌اند.
مهران غفوریان و همسر در تعطیلات. - مارال فرجاد، نگین صدق گویا، سیاوش خیرابی و امین زندگانی در پشت صحنه سریال جدیدشان. رز رضوی در یک جشنواره خیریه در شیراز. امیر مهدی کیا و ساغر عزیزی در نمایی از سریال معمای شاه در نقش محمدرضا شاه و فرح پهلوی.
در جستجوی همسر برای کاپیتان معروف ! - مجله ایده آل عکس کاپیتان تیم ملی والیبال را با تیتر «در جست و جوی همسر برای کاپیتان معروف» کار کرده است.
اولین bmw i8 سه میلیاردی در ایران چپ کرد / عکس - تقریبا 1 ماه پیش بود به ورود یک خودروی بی‌ ام‌ دبلیو bmw i8 به ایران اشاره شده بود. این خودرو که جزء پیشرفته ترین خودروهای دنیا می باشد, زمانی که وارد ایران شد به دلیل خاص و تک بودن در کشورمان, قیمتی در حدود 3 میلیارد تومان پیدا کرد!!
پست جنجالی آنا نعمتی، رعنا دختر اول پورعرب ! - آنا نعمتی مطلبی را در صفحه شخصی‌اش منتشر کرده است که باعث تعجب افراد بسیار زیادی از جمله طرفداران آنا نعمتی و ابوالفضل پورعرب شده است.
ابوعزرائیل در مشهد! / تصاویر - شنيده شده مبارز عراقی در مقابل داعش معروف "ابوعزراييل" در حرم رضوی بوده است. كه از تصاوير منتشر شده با استقبال گرم مردم هم مواجه شده است.
پربازدیدها
بان‌کی‌مون: ایران نقش مهمی‌ در حل بحران‌های منطقه دارد - گروه سیاسی: دبیرکل سازمان ملل متحد با استقبال از توافق بر سر برنامه اتمی‌ ایران، آن را الگوی خوبی‌ برای حل دیگر ...
هنرمندان ایران در رومانی چه می‌کنند؟ - گروه فرهنگی: با پایان یافتن اولین دور نمایش آثار هنرمندان ایران، نمایشگاه دوم پروژه‌ی «فضاهای زندگی» در رومانی ...
دنیای مد 30 سال از ایران دور بوده است - گروه فرهنگی: مدیرعامل برند ایتالیایی که بعد از مذاکرات 1+5 اولین شعبه محصولاتش را در ایران افتتاح کرده است، گفت: قول می‌دهم اگر یک ...
احتمال از دست رفتن بازار صادرات لبنیات - گروه اقتصادی: رییس کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق بازرگانی تهران نسبت به از دست رفتن بازار صادرات محصولات لبنی ایران هشدار ...
حدادی: جام اطلس اسپورت به ضرر ما تمام می‌شود/ همچنان ناهماهنگیم - با ارزش‌ترین بازیکن بسکتبال آسیا معتقد است نتایج دیدارهای تدارکاتی نمی‌تواند ملاک کار ملی‌پوشان ایران باشد و بازیکنان کشورمان در رقابت‌های اطلس‌اسپورت کمی ناهماهنگ‌اند.
اولویتهای جدید صندوق حمایت از پژوهشگران تا مهر تعیین می‌شود - رئیس صندوق حمایت از پژوهشگران از بازنگری اولویت های پژوهشی این صندوق خبر داد و گفت: تا مهرماه اولویت های جدید پژوهشی برای صندوق تعیین خواهد شد.
واکنش مخاطبان فردا به انتشار عکس سلفی دانشجویان پزشکی با جسد در سالن تشریح! +تصاویر - مدت هاست که گرفتن عکس سلفی در بین افراد رایج شده و هر کسی «عکس های یه هویی» از خودش و سوژه مدنظرش می گیرد و در شبکه های اجتماعی مختلف منتشر می کند.
جنگجوی شورشی رفیقش را کشت - از محل وقوع این حادثه اطلاع نداریم اما به احتمال زیاد باید در یکی از کشورهای عربی رخ داده باشد. از هویت دو طرف درگیر نیز بی اطلاعیم شاید دو ...
توافق هسته‎ای از سد کنگره گذر می‎کند - یک کارشناس مسائل داخلی آمریکا با اشاره مخالفت های شدید نمایندگان کنگره آمریکا در هر دو مجلس سنا و مجلس نمایندگان تاکید کرد:«درصد بسیار بالایی از پیش بین...
نصیحت امیر عبداللهیان به وزیر خارجه بحرین - معاون عربی و افریقا وزارت خارجه کشورمان اقدام تروریستی اخیر در بحرین را به شدت محکوم کرد.