پنج شنبه ۸ مرداد ۱۳۹۴ / Thursday, 30 July, 2015
زندگی و اندیشه آدام اسمیت

زندگی و اندیشه آدام اسمیت● مقدمه :
آدام اسمیت به عنوان بنیان گذار لیبرالیسم اقتصادی و اولین کسی که چهار چوب نظری علم اقتصاد کلاسیک را ارائه نمود،شناخته میشود.دیدگاه کلیدی اسمیت اهمیت تخصص گرایی(تقسیم کار) ، دست نامرئی و مزیت مطلق هستند ؛ و مهم ترین توصیه وی به تجارت آزاد میباشد. در این نوشتار زندگی و اندیشه آدام اسمیت را به اختصار بررسی خواهیم نمود.
● زندگی :
آدام اسمیت ۵ ژوئن ۱۷۲۲ در کرکالدی در اسکاتلند متولّد شد. پس از تحصیل در مدرسه کرکالدی در سال ۱۷۳۷ وارد دانشگاه گلاسگو شد. در سال ۱۷۴۰ با کمک هزینه تحصیلی اسنل در بالیول کالج به آکسفورد رفت تا تحصیلات ۶ ساله تکمیلی را در آن جا شروع کند. در سال ۱۷۴۶ پس از اتمام تحصیل به کرکالدی بازگشت. در سال ۱۷۴۸ برای ایراد سخن رانی های عمومی دعوت شد که این باعث کسب شهرت برای وی گردید. در سال ۱۷۵۱ برای کرسی منطق در دانشگاه گلاسکو برگزیده شد. درسال ۱۷۵۲ به کرسی فلسفه ، اخلاق همین دانشگاه منصوب شد. در این دوران کتاب مهم خود نظریه احساسات اخلاقی را در سال ۱۷۵۹ منتشر کرد. در سال ۱۷۶۱ به لندن بازگشت. در این مدت اثر بزرگ خود پژوهشی در ماهیت علل ثروت ملل که بعدها به ثروت ملل معروف شد را منتشر کرد.در سال ۱۷۸۷ به سمت مامود عالی رتبه گمرک منصوب شد.(رابینز ۱۳۸۵ واگی ۱۳۸۷ )
● ثروت ملل(۱۷۷۶) :
مزایای عمدهء این کتاب چیست که این قدر در تاریخ اقتصاد مورد ستایش واقع شده است ؟ کتاب ثروت ملل دو ویژگی عمده دارد: اول آن که تحلیلی یا الگویی از طرز عمل اقتصادی است.دوم توصیه سیاست تجارت آزاد و آزادی مطلق اقتصادی . وی در پی ایجاد دیدگاهی دربارهء هدف اقتصادی _سیاسی ، علمی که برای او مستلزم ایجاد نظریهء رشد ثروت ملّی بود،تأکید داشت.وی هدف بزرگ و اساسی اقتصادی _سیاسی هر کشوری را افزایش ثروت و قدرت هر کشوری می داند.
● تقسیم کار :
به اعتقاد آدام اسمیت مهم ترین جنبه زندگی اقتصادی ، تقسیم کار است . به نظر وی تقسیم کار سر آغاز رشد اقتصادی ،توسعه ((ثروت )) یا ((فراوانی )) در جامعه یا در دریای وسیع تر تجارت بین المللی است .اسمیت بحث درباره ی تقسیم کار را با مثالی بسیار ساده ی تولید سنجاق ته گرد همراه می کند.ده نفری که با هم در سک کارگاه سنجاق سازی کار می کنند و نزدیک به ۱۸ عمل ساده را میان خود تقسیم کرده اند می توانند روزانه در حدود ۵۰۰۰۰ سنجاق بسازند. اگر قرار بود همهء این اعمال را یک نفر به تنهایی بر عهده بگیرد و از هیچ دستگاهی استفاده نکند،شاید می توانست روزانه اندکی بیش از یک سنجاق بسازد.
اسمیت می کوشد تا به ما نشان بدهد که رشد اقتصادی با استفاده از تقسیم کار ،در جوامع پیشرفته در مقایسه با جوامع سنتی و قبیله ای تا کجا پیش رفته است . لازمهء رشد اقتصادی تقسیم کار و میزان تقسیم کار وابسته به وسعت بازار است و تداوم رشد اقتصادی مستلزم بازاری است که پیوسته گسترش یابد و این یکی از دلایل هواداری اسمیت از تجارت آزاد است.
● معایب تقسیم کار :
اما اسمیت این را نیز دریافته بود که همهء پیامد های این فرآیند خوشایند نیست . تقسیم کار امتیازات مادی را بیشتر می کرد . اما در عمل رشد شخصیت بسیاری از کارگران را باز می داشت. انسانی که تمامی وقت اش را صرف کار تکراری می کرد به چند عمل ساده محدود می شود فرصتی ندارد که نیروی ادراکی خود را به کار اندازد و معمولا چندان کند ذهن و کودن می شود . اسمیت در ثروت ملل می گوید: درمان این درد این است که مقامات دولتی در هر ناحیه امکان تحصیلات را فراهم کنند و در این باره چندان پیش می رود که پیشنهاد می کند این تحصیلات اجباری شود.
● علل افزایش کارآیی :
وی علل افزایش کارآیی در اثر تقسیم کار را در ۳ رویداد مختلف بیان می کند :
۱) افزایش مهارت کارگر خاص
۲) صرفه جویی در وقت
۳) اختراع تعداد زیادی دستگاه که کار را تسهیل می کند و مختصر می سازد و یک فرد را قادر به انجام کار افراد بیشتری می کند.
● دست نامرئی :
طبق عقیده ی آدام اسمیت اگر در بازار رقابت کامل وجود داشته باشد و افراد آزادانه به مبادله ی کالاهای خود مبادرت ورزند و حضور دولت به حداقل ممکن تقلیل یابد،مکانیسم قیمت ها در قالب عرضه و تقاضا به گونه ای اقتصاد را سامان می دهد که گویی ((دست نامرئی )) اقتصاد را به سوی یک تعادل پایدار هدایت می کند .
● تجارت آزاد و مزیت مطلق :
اسمیت اعتقاد دارد تجارت خارجی فروش محصولات مازاد بر مصرف داخلی را میسّر می سازد . به نظر وی تجارت خارجی برای همهء کشورهای داد و ستد کننده دارای مزایای متقابل است . اما اعتقاد ندارد که از تجارت بین الملل کشورهای فقیر بدون استثناء سود می برند . تجارت آزاد بین کشورها باعث تقسیم کار شده و عوامل تولید کشورها بر تولید کالایی متمرکز خواهد شد که آن کالا در مقایسه با کالاهای سایر کشورها ارزان تر تولید می شود . مزیّت مطلق یعنی هر کشوری می تواند در تولید کالایی تخصص پیدا کند که آن کالا را با کارایی بیشتر نسبت به دیگر کشورها تولید کند.
● لیبرالیسم اقتصادی :
تعریف اسمیت از لیبرالیسم اقتصادی بر یک فرض خاص از طبیعت و ذات بشر استوار می باشد و آن این اندیشه است که در حیطه علم اقتصاد بشر بوسیلهء غریزه ،منفعت طلبی خود تحریک می شود یا همان فرض اساسی منفعت طلبی شخصی . در نظر اسمیت افراد به دلیل آن که ذاتاً خود خواه هستند به دنبال منافع شخصی خود هستند که این امر منافع دیگران را نیز در پی خواهد داشت.در واقع اسمیت بین منافع شخصی و منافع اجتماعی پیوند برقرار می کند و چنین استدلال می کند که تعقیب منافع شخصی به منافع اجتماعی منجر می شود که دیگران به آن نیاز دارند. (شاو باملا ۱۳۸۷)
● خلاصه :
۱) آدام اسمیت ( ۱۷۲۳-۱۷۹۰) متولد اسکاتلند ؛تحصیل کردهء دانشگاه گلاسگو و آکسفورود استاد منطق و فلسفهء اخلاق؛ آثار مهم وی نظریهء احساسات اخلاقی (۱۷۵۹) و ثروت ملل ۱۷۷۶ .
۲) تقسیم کار منجر به کار آیی و افزایش تولید که با وجود بازارهای گسترده ، فروش بیشتر را باعث می شود و در نتیجه در آمد افزایش می یابد که در نهایت رشد اقتصادی را در پی دارد.
۳) تجارت آزاد بین کشورها باعث می شود کشورها کالاهایی را که در آن تخصص دارند با کارآ یی بیشتر نسبت به دیگر کشورها تولید کنند.(مزیّت مطلق) و از طرفی هم باعث فروش محصولات مازاد مصرف داخلی را فراهم می کند.
۴) هر کشوری کالایی را صادر می کند که با کمترین هزینه تولید می کند و نفع هر کشور در آن است که کالاهایی را که هزینهء تولید آنها در خارج کمتر است از کشورهای دیگر خریداری کند.(مزیّت مطلق)
● انتقاد :
۱) مزیّت مطلق آدام اسمیت مورد انتقاد دیوید ریکاردو قرار گرفت. سوالی که اسمیت نتوانست به آن جواب دهد این بود که اگر کشوری بتواند همهء محصولات مئرد نیاز خود را به قیمت ارزان در داخل تولید کند از داد و ستد هایی که در تولید تمامی کالاها دارای مزیّت مطلق هستند برقرار می باشد یا خیر ؟
۲) اسمیت رشد اقتصادی را به تقسیم کار ،تولید بیشتر و وجود بازارهای گسترش یابنده مربوط می دانست و برای فروش بیشتر محصولات به تجارت آزاد توصیه می کرد. یعنی تولید بیشتر، فروش و مصرف بیشتر. در نتیجه رشد اقتصادی را به همراه خواهد آورد.آیا این روحیهء مصرف گرایی و اسراف گرایی بیشتر را دامن نخواهد زد؟
۳) بر اساس نظریهء (( اقتصاد اطلاعاتی )) جوزف استیگلیتز که چگونه توزیع نامناسب اطلاعات می تواند یک بازار را تحت تاثیر قرار دهد . در دنیای واقعی اطلاعات اغلب نا کافی و بازار غالباً همراه با کاستی است ، دست نامرئی آدام اسمیت ناقص عمل می کند.
تهیه و تنظیم : محمد خو جم لی
منابع :
۱. رابینز ،لایونل (۱۳۸۵) تاریخ اندیشهء اقتصادی ، غلامرضا آزاد ارمکی ،انتشارات نشر نی
۲. رافائل،د.د (۱۳۸۷) آدام اسمیت ، عبد ا... کوثری ،انتشارات طرح نو.
۳. واگی ،جانی و پیتر گروئن و گن (۱۳۸۷) تاریخ مختصر اندیشهء اقتصادی ، غلامرضا آزاد ارمکی ، نشر نی
۴. شاو؛باملا (۱۳۸۷) آدام اسمیت و لیبرالیسم اقتصادی ، محمد رضا پیشوائی ، روزنامه ی دنیای اقتصاد ، ۲۷ دی ماه . و در سایت آفتاب
۵. دادگر ، ید ا... و تیمور رحمانی (۱۳۸۶) اصول و کلیات علم اقتصاد ،انتشارات دانشگاه باقر العوم قم

مطالب مرتبط
فیلم/ قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران رستاخیز! - فیلمی در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته شده که در نوع خود می توان اعتراضی بی سابقه به حساب آورد. قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران فیلم سینمایی رستاخیز!
دندانپزشک پیام صادقیان ! / تصاویر اینستاگرامی - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
عکسی جدید از بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) - بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) در نمایی از فیلم رستاخیز در کنار تهیه کننده این مجموعه. احتمالا بهادر حالا که دیده فیلمشان قرار نیست اکران بشود روی به منتشر کردن عکس های آن در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی آورده است تا در آن محیطِ پر مخاطب برجسته و دیده شوند.
تصاویر نشست عوامل سریال پایتخت - نشست صمیمانه عوامل سریال پایتخت با اصحاب رسانه
سلفی با جسد دانشجویان ایرانی ! / تصاویر - عکاسی و سلفی گرفتن در کلاس‌های تشریح پزشکی و انتشار آن در فضای مجازی، پدیده‌ای است که این روزها در حال فراگیر شدن است؛ پدیده‌ای که شاید در هیچ کجای دنیا مانند کشور ما به این صورت دیده نشود.
گفتگو با تازه عروس سینمای ایران در شب ازدواجش - گلاره عباسی بازیگر سینما و تلویزیون به خانه بخت رفت.
الناز حبیبی در فروشگاه شاهرخ استخری / تصاویر - عکس جدید سحر قریشی، بهاره کیان افشار، لیندا کیانی، شهرزاد عبدالمجید، کوروش تهامی در روز تولد همسرش، عکس یادگاری نفیسه روشن با کودکان افغان و تصاویر تتلو در ناو جنگی و ...
صحنه نادر شکار شیرها وسط جاده / تصاویر - در این گزارش تصویری که در دو روز اخیر منتشر شده و میلیون‌ها کاربر آن را تماشا کرده‌اند شاهد شکار دو شیر نر در وسط جاده‌ای در آفریقای جنوبی که در برابر چشمان حیرت زده دهها توریست رخ داد، خواهیم بود.
سلفی همسر شهرام محمودی / تصاویر اینستاگرامی - علی لهراسبی، مهدی ماهانی و کامبیز دیرباز چند روز مانده به تعطیلات به پیشواز تفریحات تابستانی در ترکیه رفته اند. سلفی فرزاد حسنی با نیما کرمی، علیرضا جاوید نیا، مژده لواسانی، ژیلا صادقی و صبا راد در حاشیه مراسم یادبود زنده یاد مهران دوستی.
فیلم/ توضیحات مجری زن درباره روزه‌خواری در آنتن زنده - صبا راد مجری برنامه «به خانه بر‌می‌گردیم» که در برنامه زنده تلویزیون به طور ناخواسته مزه غذایی را چشید، توضیحاتی در این خصوص ارائه کرد.
جنجال کلیپ هسته‌ای «تتلو» / ویدئو - تصاویر حرفه‌ای و قاب‌های هوشمندانه و کارگردانی درستی که در یک کلیپ با مضمون انرژی هسته‌ای دیده می‌شود، هم به لحاظ ساختار و هم از نگاه مضمون اتفاق خوبی محسوب می‌شود، اما اینکه کلیپ انرژی هسته‌ای را چه کسی خوانده بسیار جالب است!
رونمایی از فاجعه ملی در یک مسابقه تلویزیونی / فیلم - مسابقه تلویزیونی «ثانیه ها» که از شبکه دوم سیما پخش می شود، سطح پایین اطلاعات عمومی و سرانه مطالعه در کشور را به نمایش گذاشت. هر یک از شرکت کنندگان در این مسابقه، نماینده هزاران نفر از افراد جامعه هستند که اطلاعات عمومی آنها در حد یک دانش آموز سال دوم ابتدایی است.
عکس جدید از مهناز افشار و دخترش / عکس - بعد از ازدواج پر سر و صدای مهناز افشار با یاسین رامین پسر محمدعلی رامین معاون مطبوعاتی دولت احمدی‌نژاد، این زوج جوان وارد ماجراجویی جدیدی شده‌اند.
مهران غفوریان و همسر در تعطیلات. - مارال فرجاد، نگین صدق گویا، سیاوش خیرابی و امین زندگانی در پشت صحنه سریال جدیدشان. رز رضوی در یک جشنواره خیریه در شیراز. امیر مهدی کیا و ساغر عزیزی در نمایی از سریال معمای شاه در نقش محمدرضا شاه و فرح پهلوی.
در جستجوی همسر برای کاپیتان معروف ! - مجله ایده آل عکس کاپیتان تیم ملی والیبال را با تیتر «در جست و جوی همسر برای کاپیتان معروف» کار کرده است.
اولین bmw i8 سه میلیاردی در ایران چپ کرد / عکس - تقریبا 1 ماه پیش بود به ورود یک خودروی بی‌ ام‌ دبلیو bmw i8 به ایران اشاره شده بود. این خودرو که جزء پیشرفته ترین خودروهای دنیا می باشد, زمانی که وارد ایران شد به دلیل خاص و تک بودن در کشورمان, قیمتی در حدود 3 میلیارد تومان پیدا کرد!!
پست جنجالی آنا نعمتی، رعنا دختر اول پورعرب ! - آنا نعمتی مطلبی را در صفحه شخصی‌اش منتشر کرده است که باعث تعجب افراد بسیار زیادی از جمله طرفداران آنا نعمتی و ابوالفضل پورعرب شده است.
ابوعزرائیل در مشهد! / تصاویر - شنيده شده مبارز عراقی در مقابل داعش معروف "ابوعزراييل" در حرم رضوی بوده است. كه از تصاوير منتشر شده با استقبال گرم مردم هم مواجه شده است.
پربازدیدها
بان‌کی‌مون: ایران نقش مهمی‌ در حل بحران‌های منطقه دارد - گروه سیاسی: دبیرکل سازمان ملل متحد با استقبال از توافق بر سر برنامه اتمی‌ ایران، آن را الگوی خوبی‌ برای حل دیگر ...
هنرمندان ایران در رومانی چه می‌کنند؟ - گروه فرهنگی: با پایان یافتن اولین دور نمایش آثار هنرمندان ایران، نمایشگاه دوم پروژه‌ی «فضاهای زندگی» در رومانی ...
دنیای مد 30 سال از ایران دور بوده است - گروه فرهنگی: مدیرعامل برند ایتالیایی که بعد از مذاکرات 1+5 اولین شعبه محصولاتش را در ایران افتتاح کرده است، گفت: قول می‌دهم اگر یک ...
احتمال از دست رفتن بازار صادرات لبنیات - گروه اقتصادی: رییس کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق بازرگانی تهران نسبت به از دست رفتن بازار صادرات محصولات لبنی ایران هشدار ...
حدادی: جام اطلس اسپورت به ضرر ما تمام می‌شود/ همچنان ناهماهنگیم - با ارزش‌ترین بازیکن بسکتبال آسیا معتقد است نتایج دیدارهای تدارکاتی نمی‌تواند ملاک کار ملی‌پوشان ایران باشد و بازیکنان کشورمان در رقابت‌های اطلس‌اسپورت کمی ناهماهنگ‌اند.
اولویتهای جدید صندوق حمایت از پژوهشگران تا مهر تعیین می‌شود - رئیس صندوق حمایت از پژوهشگران از بازنگری اولویت های پژوهشی این صندوق خبر داد و گفت: تا مهرماه اولویت های جدید پژوهشی برای صندوق تعیین خواهد شد.
واکنش مخاطبان فردا به انتشار عکس سلفی دانشجویان پزشکی با جسد در سالن تشریح! +تصاویر - مدت هاست که گرفتن عکس سلفی در بین افراد رایج شده و هر کسی «عکس های یه هویی» از خودش و سوژه مدنظرش می گیرد و در شبکه های اجتماعی مختلف منتشر می کند.
جنگجوی شورشی رفیقش را کشت - از محل وقوع این حادثه اطلاع نداریم اما به احتمال زیاد باید در یکی از کشورهای عربی رخ داده باشد. از هویت دو طرف درگیر نیز بی اطلاعیم شاید دو ...
توافق هسته‎ای از سد کنگره گذر می‎کند - یک کارشناس مسائل داخلی آمریکا با اشاره مخالفت های شدید نمایندگان کنگره آمریکا در هر دو مجلس سنا و مجلس نمایندگان تاکید کرد:«درصد بسیار بالایی از پیش بین...
نصیحت امیر عبداللهیان به وزیر خارجه بحرین - معاون عربی و افریقا وزارت خارجه کشورمان اقدام تروریستی اخیر در بحرین را به شدت محکوم کرد.