چهارشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۶ / Wednesday, 17 January, 2018

مادر مهربان کلمات


مادر مهربان کلمات
دکتر فاطمه راکعی از شاعران مطرح پس از انقلاب است که هنگام جوانی و در ابتدای فعالیت‌های ادبی خود در جلسات فرهنگی حوزه هنری با دکتر طاهره صفارزاده از نزدیک آشنا شده و از همان زمان رابطه‌ای عاطفی بینشان به‌وجود آمده است. در این گفت‌وگو نظر مدیرعامل انجمن شاعران ایران و رئیس هیئت‌مدیره دفتر شعر جوان ‌را درباره زندگی و آثار دکتر صفارزاده جویا شدیم. هر چند به رسم معمول گفت‌وگوهای اینچنینی، کوتاهی وقت اجازه نداد تا به آسیب‌شناسی رویکردهای انتقادی به زندگی و آثار بزرگان در گذشته فرهنگ و هنر بپردازیم.
▪ مایلم برای آغاز گفت‌وگو از وجوه مختلف زندگی ادبی و علمی زنده‌یاد دکتر صفارزاده بپرسم؛ از دوره‌های شعری، آموزش و تدوین کتاب‌های علمی، ترجمه و درنهایت ترجمه‌های متون مذهبی‌شان.
ـ بسم‌الله الرحمن الرحیم ـ مسلماً اگر بخواهیم از میان زنان موفق پیش از نسل ما که شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نباشند نام ببریم، قطعاً یکی از آنها خانم دکتر صفارزاده خواهد بود. ایشان به‌عنوان شاعری برجسته و مطرح در دوران پیش و پس از پیروزی انقلاب برای همه شناخته‌شده‌اند، ولی من می‌خواهم روی ابعاد مختلف وجودی ایشان تأکید کنم که تنها در شعر خلاصه نمی‌شود. ما با کسی روبه‌رو هستیم که در عرصه‌‌های مختلف علمی ـ فرهنگی چهره‌ای برجسته است، حال شاید نه به اندازه حوزه شعر. عرصه‌های مختلفی چون آموزش و تدوین کتاب‌های علمی ـ آموزشی، فن ترجمه، پژوهش بویژه قرآن‌پژوهی و ترجمه علمی قرآن و نهج‌البلاغه و نقد عملی ترجمه. کم هستند کسانی که در همه این زمینه‌ها خوب کار کرده باشند.
من ابتدا از شعر ایشان شروع می‌کنم. دکتر صفارزاده از معدود شاعرانی هستند که امروز به‌عنوان شاعر متعهد انقلاب شناخته می‌شوند، درحالی‌که پیش از انقلاب هم به‌عنوان شاعری برجسته مطرح بودند. اگر بخواهم به‌طور مشخص اشاره کنم با این شاکله شعری در ادبیات معاصر، تنها خانم دکتر صفارزاده و آقای سیدعلی موسوی گرمارودی را داریم که پیش از انقلاب هم نام‌های شناخته‌شده‌ای در ادبیات بودند. پس از انقلاب دکتر صفارزاده با عشق و علاقه بسیار با شعرهایی که می‌سرود، مضامین و مفاهیم اجتماعی و فکری انقلاب را به مخاطبان خود انتقال می‌داد. در سال‌های اخیر هم که ایشان به حالت‌هایی عرفانی و نوعی وارستگی عجیب معنوی دست یافته بودند، به‌طورکلی ترجیح دادند تمام وقت و انرژی‌شان را صرف قرآن‌پژوهی و ترجمه قرآن کنند. با عشق و علاقه‌ای کم‌نظیر که گاه تا روزی ۱۶ ساعت هم کار می‌کردند. این حجم کار برای کسی‌که عمری سپری کرده بود، می‌توانست بسیار طاقت‌فرسا و دشوار باشد.
▪ گفتید که دکتر صفارزاده پیش و پس از انقلاب یکی از شاعران مطرح جریان شعر انقلابی است. می‌خواهم بپرسم نگاه ایشان در پیش و پس از پیروزی انقلاب به مؤلفه‌های بنیادی شعر متعهد مانند ظلم‌ستیزی، دفاع از آزادی، عدالت، استعمارستیزی، مبارزه با خفقان و سانسور چه تفاوتی دارد؟
ـ پیش از انقلاب شعرهای ایشان مضامین انتقادی و اجتماعی داشته است. ظلم‌ستیزی و نقد اجتماعی، البته با آن جهان‌نگری و وسعت دیدی که دارند، در زمینه با مبارزه با امپریالیسم جهانی در شعرهایشان به وفور انعکاس پیدا کرده، اما پس از انقلاب درواقع همین مفاهیم و مضامین به شکل دیگری ظهور یافته است. ناگفته نماند من در شعرهای سال‌های اخیرشان، نقد اجتماعی به صورتی که در شعر بسیاری از شاعران ما ازجمله زنده‌یاد قیصر امین‌پور وجود دارد، ندیده‌ام (البته در این یکی دو سال اخیر مجموعه شعر جدیدی منتشر نکرده‌اند) به هر حال این نگاه نقد اجتماعی پیشین، ظلم‌ستیزی و مبارزه با امپریالیسم جهانی، حتی در شعرهای آیینی‌شان حفظ شد. ضمن این‌که عشق به آرمان‌های انقلاب و شهدا نیز پس از انقلاب در شعرهایشان منعکس شده است.
▪ یعنی این‌طور که شما می‌فرمایید، شعر انقلابی دکتر صفارزاده در پیش از انقلاب، به شعری صرفاً آیینی در پس از انقلاب تبدیل نشده است؟
ـ بله، همچنان شعر ایشان انقلابی و جهانی و فراتر از مرزها، ظلم‌ستیز و استکبارستیز بود. دکتر صفارزاده به خاطر تحصیلاتی که داشت و سال‌ها زندگی در غرب، با ادبیات متعهد و مبارز روز دنیا به‌خوبی آشنا بود و دید و نگاهی جهانی داشت، از این‌رو هیچ‌گاه خود را محدود به سرودن شعرهای صرفاً آیینی نکرد، بلکه در شعرهای آیینی‌شان نیز تعهد اجتماعی دیده می‌شود. مشخصاً می‌توانم بر بُعد ظلم‌ستیزی جهانی و ضداستکباری بودن شعرهایشان تأکید کنم. این نکته را هم باید در نظر گرفت که با وجود عشق وافر به آرمان‌های انقلاب و مفاهیم انسانی آن، هرگز به شاعری که صرفاً از همه‌چیز تجلیل کند، تبدیل نشد و نگاه انتقادی خود را نسبت به مسائل حفظ کرد.
▪ برداشت من از صحبت‌های شما این است که شعرهای دکتر صفارزاده به‌طور مشخص به سه دسته تقسیم می‌شود: شعرهای پیش از انقلاب که بیشتر مضمونی مبارزاتی و انتقادی و فرامرزی دارند، شعرهای سال‌های نخستین انقلاب که عشق به آرمان‌های انقلاب در آنها رنگ بیشتری دارد و شعرهای سال‌های پایانی زندگیشان که مضامین عرفانی خاصی دارند و به نوعی شعر آیینی به‌شمار می‌آیند.
ـ بله همین‌طور است، اما متأسفانه شعرهای اواخر زندگی ایشان را ندیده‌ام و این‌طورکه می‌دانم بیشترین وقتشان صرف تحقیق و پژوهش پیرامون قرآن و ترجمه متون مذهبی می‌شد و کمتر برای شعر و ادبیات وقت می‌گذاشتند.
▪ نقش و تأثیر دکتر صفارزاده را در جریان‌های شاخص شعر معاصر بویژه در شعر شاعران پس از انقلاب چگونه ارزیابی می‌کنید. چقدر از تجربه‌های ایشان در شعر شاعرانی مانند مرحوم سیدحسن حسینی، قیصر امین‌پور، سلمان هراتی و یا خود شما استقبال شده است؟
ـ شما می‌دانید دکتر صفارزاده در کنار سیدعلی موسوی گرمارودی و بزرگانی دیگر، پیش از انقلاب کانون نهضت اسلامی را بنیان گذاشتند و آن کانون پس از انقلاب کانون اندیشه و هنر اسلامی نام گرفت که بعدها حوزه هنری از درون آن شکل گرفت. گرچه من کمی پس از تأسیس حوزه هنری وارد جمع کسانی شدم که در آنجا فعالیت‌ داشتند، اما شاهد ارتباط بسیار نزدیک روحی جوانان آن دوره از جمله عزیزانی که نام بردید، با دکتر صفارزاده بودم؛ ایشان هم خود را مادر ما می‌نامیدند و ما او را به‌عنوان شاعرِ مبارزِ نوپردازی که شعرش حرف‌های تازه داشت (البته کاملاً خاص خودش هم بود و تحت‌تأثیر کسی قرار نداشت) بسیار قبول داشتیم.
▪ جایگاه معنوی ایشان بیشتر تأثیرگذار بود یا نوآوری‌های شعری‌شان؟
ـ دقیقاً نمی‌‌توانم این دو را از یکدیگر جدا کنم. این طبیعی است که وقتی شما به شخصیت شاعری نوپرداز و مطرح علاقه‌مند هستید، از شعر و اندیشه او تأثیر می‌پذیرید.
▪ درباره تلاش‌های علمی دکتر صفارزاده ـ اگر اشتباه نکنم ـ کمتر سخن گفته شده است. گویا شما از نزدیک با فعالیت‌های دانشگاهی و علمی ایشان هم ‌آشنا هستید.
ـ دکتر صفارزاده از اساتید نمونه و برتر کشور بودند و دانشجویان بسیار خوبی تربیت کرده‌اند. با صداقت علمی و مسئولیت‌پذیری بسیار، در تدوین کتاب‌های تخصصی دانشگاهی کوشا بودند و نکته مهمی که باید عنوان کنم این است که تمامی این تلاش‌ها را بدون چشمداشت مادی انجام می‌دادند. وارستگی مادی ایشان زبانزد دوست و دشمن بود. هرگز مسائل مادی برایشان اولویت نداشت. یادم می‌آید در اواسط دهه هفتاد در سفری که به اتفاق تعدادی از بانوان هنرمند به انگلستان داشتم برای معرفی فرهنگ و هنر زنان ایرانی برنامه‌های ویژه‌ای تدارک دیده شده بود. من هم علاوه بر شعرخوانی، سخنرانی‌‌هایی در معرفی شعر زنان ایران ارائه کردم. در آن سفر با دکتر صفارزاده که برای معالجه همسر مرحومشان جناب دکتر وصال در لندن حضور داشتند و در یکی از اتاق‌های سفارت ایران مستقر بودند، دیدار داشتم. ایشان از این‌که مرا در آنجا می‌دیدند بسیار شادمان شدند و مرا به اتاقشان دعوت کرده و اظهار علاقه می‌کردند که به‌جای سفر به شهرهای مختلف، چند روزی را در لندن پیش ایشان بمانم، که متأسفانه به خاطر برنامه‌های از پیش اعلام‌شده، امکان نداشت. در اتاقشان حجم زیادی از کتاب‌های انگلیسی «سمت» بود که روی آنها کار می‌کردند. البته در یکی از برنامه‌های ما در تالار چلسی لندن شرکت ‌کردند. هنگام بازگشت، ایشان بسته‌ای حجیم از کارهای انجام‌شده به من دادند تا به انتشارات «سمت» تحویل بدهم. در آن زمان هنوز مسئولیتی در «سمت» داشتند و از من خواستند که پیگیر برنامه‌هایشان در آنجا باشم. برای من بسیار جالب بود که چطور ایشان در کنار پرستاری شبانه‌روزی از همسر بیمارشان، آن حجم سنگین از کارهای حساس را با آن عشق و علاقه و دقت انجام می‌دادند!
در زمینه ترجمه هم کارهای فوق‌العاده‌ای انجام داده‌اند. یکی از کتاب‌های مهم در زمینه آموزش ترجمه در ایران را ایشان نوشته‌اند که در آن اصول و روش ترجمه را با روشی نوین بررسی کرده‌اند. همچنین از پایه‌گذاران نقد عملی ترجمه در ایران هستند و نقد ترجمه را به صورت کارگاهی آموزش داده‌اند. امتیاز نشریه‌ای را هم در زمینه ترجمه گرفتند و شماره‌ای را هم منتشر کردند که متأسفانه به خاطر عدم پخش درست و همراهی‌نشدن، دیگر منتشر نشد. ایشان نه‌تنها هیچ‌گاه هنرش را نفروخت، بلکه دانش و علمش را وجه‌‌المعامله نیز قرار نداد. حتی وقتی قرار بود جایزه‌ای بگیرد، تا آنجا که می‌توانست سر باز می‌زد و حتی از حضور در مراسم مختلف بزرگداشت و نکوداشت طفره می‌رفت. اگر هم در مراسمی حاضر بود و جایزه‌ای به او تقدیم می‌شد آن را به دیگران هدیه می‌کرد، مانند جایزه‌ای که باوجود اصرار فراوان مسئولان ذیربط در نخستین جشنواره شعر فجر نپذیرفت و آن را به خانواده مرحوم سلمان هراتی هدیه کرد.
درباره فعالیت‌های قرآنی ایشان هم باید جداگانه و مفصل صحبت کرد، اما همین‌قدر لازم است اشاره کنم که از کودکی با قرآن محشور بودند، آنچنان‌که در آثار و شخصیتشان مشهود است. عشق به قرآن در اواخر زندگیشان به نهایت رسیده بود به‌طوری‌که فعالیت قرآنی را بر هر کار دیگری ترجیح می‌دادند و یکی از علمی‌ترین و زیبا‌ترین ترجمه‌های قرآن را به زبان انگلیسی از خود به یادگار گذاشتند که بسیار مورد استقبال علاقه‌مندان قرآن و پژوهشگران داخلی و خارجی قرار گرفته است.
▪ حالا که صحبت به اینجا رسید بد نیست از شما به‌عنوان یک بانوی شاعر و مدیرعامل انجمن شاعران ایران و رئیس هیئت‌مدیره دفتر شعر جوان که با شاعران بسیاری در ارتباط هستید بپرسم زنان چه جایگاهی در شعر پس از انقلاب دارند؛ بدون این‌که بخواهم درباره شعر زنانه یا مردانه بحثی داشته باشم.
ـ گاهی از من می‌پرسند چرا پس از انقلاب این همه شاعر مرد موفق داریم، اما تعداد شاعران زن شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نباشد. می‌خواهم بگویم ما در مقایسه با ادبیات معاصر (۱۰۰ساله اخیر) که چند شاعر زن مطرح مانند پروین اعتصامی، فروغ ‌فرخزاد، سیمین بهبهانی و دکتر صفارزاده داریم، دست‌کم در این سی‌ سال همین تعداد شاعر زن مطرح داشته‌ایم، اما در نسل شاعران جوان حضور بسیار گسترده زنان را شاهدیم که در کنگره‌ها و جشنواره‌های مختلف ادبی رتبه‌های برتر را کسب می‌کنند. اگرچه ما نسبت به جایگاه زنان در جامعه معترضیم و برای رسیدن به جایگاهی که برای زنان در قانون‌اساسی و اندیشه امام خمینی(ره) در نظر گرفته شده تلاش می‌کنیم، اما نمی‌توانیم موفقیت‌های زنان ایرانی را در عرصه‌های مختلف علمی، ادبی و هنری به نسبت پیش از انقلاب، همچنین در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه نادیده بگیریم. به صراحت می‌‌گویم خیلی دور نیست که در حوزه شعر، زنان حرف اول را بزنند. این مسئله هم‌اکنون در ادبیات داستانی تقریباً اتفاق افتاده و در شعر هم اتفاق خواهد افتاد.

رضا عبدی

منبع : ماهنامه چشم انداز ایران

مطالب مرتبط

زندگی‌ وقف‌ احیای‌ افتخارات‌ ایران‌


زندگی‌ وقف‌ احیای‌ افتخارات‌ ایران‌
زمانی‌ كه‌ فردوسی‌ سرودن‌ شاهنامه‌ را آغاز كرد، ایران‌ زمین‌ در زیر سم‌ ستوران‌ مهاجمان‌ بیگانه‌ و دستپروردگانشان‌ درهم‌ شكسته‌ و ناتوان‌ بود و برای‌ حفظ‌ كیان‌ ملی‌ و فرهنگی‌ خود بیش‌ از هرزمان‌ دیگر به‌ یاریگری‌ نیاز داشت‌. شاهنامه‌ فردوسی‌ پاسخی‌ درخور به‌ چنین‌ نیازی‌ است‌.
«هنگامی‌ كه‌ قیامهای‌ ایرانیان‌ برضدش‌ تركان‌ اشغالگر خونریز و خلفای‌ عرب‌ خونریزپرور به‌ جایی‌ نرسیده‌ است‌؛ زمانی‌ كه‌ دانشمندان‌ و فلاسفه‌ از دارها آویخته‌ اند و كالبد سردشان‌ را آتش‌ كتابهایشان‌ گرم‌ می‌كند؛وقتی‌ كه‌ سبكتكین‌ و بعد محمود غزنوی‌ خاندانهای‌ كهن‌ ایرانی‌ را چون‌ صفاریان‌، مامونیان‌ خوارزم‌، شاران‌ غرجستان‌، دیلیان‌ آل‌ بویه‌، فریغونیان‌، بقایاق‌ سامانیان‌، امرای‌ چغانی‌ كه‌ غالباً مشوق‌ علم‌ و ادب‌ بودند، برانداخته‌ اند و شعرفروشان‌ درباری‌ همه‌ این‌ سیاهكاری‌ها را با مدایح‌ خود روپوش‌ می‌گذارند و دگرگون‌ جلوه‌ می‌دهند، از میان‌ گرد، سواری‌ پدید می‌شود؛ مردی‌ چون‌ كوه‌، با دلی‌ چون‌ آتشفشان‌ و طبعی‌ چون‌ آب‌ روان‌.
او درمی‌ یابد كه‌ باید روحیه‌ ازدست‌ رفته‌ ایرانیان‌ را به‌ آنان‌ بازگرداند؛ باید به‌ آنان‌ گفت‌ كه‌ فرزندان‌ كیانند و از نژاد بزرگان؛ باید به‌ آنان‌ نشان‌ داد كه‌ تركان‌ (نژاد اورال‌ آلتایی‌ كه‌ از سوی‌ سس‌غد به‌ ایران‌ هجوم‌ آورده‌ بودند) همواره‌ بنده‌ نیاكان‌ آنان‌ بوده‌ اند و ننگ‌ است‌ كه‌ اكنون‌ فرزندانشان‌ بنده‌ و ستایشگر تركان‌ باشند؛ باید به‌ آنان‌ گفت‌ كه‌ مردن‌ به‌ از آن‌ است‌ كه‌ زنده‌ و زیردست‌ دشمنان‌ بمانند و آن‌ ایرانی‌ كه‌ فروزنده‌ افتخارات‌ میهن‌ خویش‌ نیست‌، خاك‌ بر او خوشتر است‌... او با خویشتن‌ پیمان‌ كرد هر سخنی‌ درباره‌ عظمت‌ ایران‌ و قهرمانی‌های‌ مردم‌ آن‌ یافته‌ شود افسانه‌ یا حقیقت‌ به‌ شعر درآورد و در میان‌ مردم‌ بپراكند تا كشش‌ شعر و موسیقی‌ آن‌، با جلوه‌ پهلوانی‌ها و دلیری‌ها درآمیزد و در جان‌ شنونده‌ جای‌ گیرد و او را به‌ جنبش‌ و هیجان‌ درآورد و به‌ استقلال‌ طلبی‌ و مقاومت‌ و فداكاری‌ رهنمون‌ گردد.
فردوسی‌ با اراده‌ یی‌ استوار روی‌ به‌ كار آورد... شبان‌ و روزان‌، هفته‌ها و ماهها، از پی‌ هم‌، می‌گذشتند، كوه‌ سبزپوش‌ جامه‌ سپید بر تن‌ می‌كرد و با ز فرودین‌ بر جای‌ اسفند می‌نشست‌، اما، فردوسی‌، همچنان‌، به‌ سرودن‌ مشغول‌ بود... او دیگر به‌ كارهای‌ ملكی‌ خود نمی‌رسید، به‌ زندگی‌ و آسایش‌ خویش‌ اعتنایی‌ نداشت‌، زیرا، احیای‌ افتخارات‌ ایران‌ همه‌ حیات‌ او را دربرگرفته‌ و در خود غرق‌ كرده‌ بود.
اندك‌ اندك‌، چینها آینه‌ رخسارش‌ را فروگرفتند. موی‌ سیاه‌ رو به‌ سپیدی‌ نهاد، دست‌ و پای‌ از كار فروماند و گوش‌ ناشنوایی‌ آغاز نهاد. ملك‌ ویران‌ و مال‌ تباه‌ و حال‌ پریشان‌ شد، اما، او همچنان‌ بر عهد خویش‌ استواربود. دو سال‌ و پنج‌ سال‌ و ده‌ سال‌، نه‌ سی‌ سال‌... و بدین‌ گونه‌ بود كه‌ داستان‌ قهرمانی‌های‌ ملت‌ ایران‌ و بزرگترین‌ و ارجمندترین‌ اثر حماسی‌ جهان‌ به‌ وجودآمد؛ در زمانی‌ كه‌ نامی‌ از سلطان‌ محمود غزنوی‌ درمیان‌ نبود»
● شاهنامه‌ فردوسی‌
در سال‌۳۴۶هـ كه‌ شاهنامه‌ ابومنصوری‌ نوشته‌ شد، فردوسی‌ شانزده‌ هفده‌ ساله‌ بود و هنوز به‌ سرودن‌ داستان‌های‌ رزمی‌ نپرداخته‌ بود. از این‌ سال‌ تا ۳۶۹ یا ۳۷۰، كه‌ با دسترسی‌ یافتن‌ به‌ شاهنامه‌ ابومنصوری‌ به‌جد به‌ سرودن‌ داستان‌های‌ كهن‌ تاریخ‌ ایران‌ پرداخت‌، جز داستان‌ بیژن‌ و منیژه‌ و یكی‌ دو داستان‌ دیگر طبع‌آزمایی‌ بیشتری‌ در این‌ زمینه‌ نداشت‌.
از سال‌۳۷۰هـ كه‌ فردوسی‌ وقت‌ خود را یكسره‌ در كار نظم‌ شاهنامه‌ نهاد، سلطان‌ محمود غزنوی‌ بیش‌ از ده‌ سال‌ نداشت‌ و سه‌ سال‌ پیش‌ از این‌ تاریخ‌، پدرش‌، سبكتكین‌ كه‌ غلام‌ و داماد الپتكین‌، حاكم‌ غزنین‌، بود پس‌ از مرگ‌ او، حكومت‌ این‌ شهر را به‌ دست‌ گرفت‌ و سلسله‌ غزنوی‌ را پایه‌ نهاد. در این‌صورت‌ گفته‌ كسانی‌ كه‌ می‌گویند فردوسی‌ به‌ فرمان‌ سلطان‌ محمود غزنوی‌ كار نظم‌ شاهنامه‌ را آغاز كرد، بی‌پایه‌ می‌نماید. اراده‌ او و تشویق‌ یكی‌ از دوستان‌ همدل‌ و همراه‌، او را به‌ این‌ كار بزرگ‌ برانگیخت‌.
فردوسی‌ در سالهای‌ آغازین‌ سرودن‌ شاهنامه‌ در روستای‌ باژ «شوكتی‌ تمام‌ داشت‌، چنان‌ كه‌ به‌ دخل‌ آن‌ ضیاع‌ از امثال‌ خود بینیاز بود» .
در آن‌ سالها، امیرمنصور بن‌ محمد توسی‌، فرزند ابومنصور محمدبن‌ عبدالرزاق‌، حاكم‌ توس‌، هم‌ از فردوسی‌ پشتیبانی‌ می‌كرد. شاعر در پناه‌ این‌ پشتیبانی‌ چند سالی‌ توانست‌ بی‌دغدغه‌ معاش‌، وقت‌ خود را به‌ تمامی‌ در كار سرودن‌ شاهنامه‌ بگذارد. اما از بخت‌ بد، امیرمنصور در كشاكش‌ درونی‌ امیران‌ سامانی‌ در سال‌۳۷۷ دستگیر و به‌ بخارا برده‌ شد. در آن‌ شهر او را بر گاو نشاندند و گرد شهر گرداندند و سپس‌ به‌ زندان‌ افكندند و دیگر خبری‌ از او باز نیامد. گویا در زندان‌ جان‌ سپرد.
پس‌ از ناپدیدشدن‌ امیرمنصور، تنگدستی‌ به‌ فردوسی‌ روی‌ آورد. اما، او در زیربار خراج‌ سنگین‌ ماموران‌ حكومتی‌، بی‌حاصلی‌ كشت‌، و مرگ‌ یگانه‌ پسرش‌، كه‌ در ۳۵سالگی‌ او را تنها گذاشت‌،ازپای‌ نماند و در زیر فشار دشواریهایی‌ كه‌ از هرسو بر او روی‌ آورده‌ بودند، كار توانسوز و سترگ‌ سرودن‌ شاهنامه‌ را بر زمین‌ ننهاد و سرانجام‌ تدوین‌ نخستین‌ شاهنامه‌ را در سال‌۳۸۴، در ۵۵ سالگی‌، به‌پایان‌ رساند:
سرآمد كنون‌ قصه‌ یزدگرد
به‌ ماه‌ سفندارمذ، روز ارد
ز هجرت‌ شده‌ سیصد از روزگار
چو هشتاد و چار از برش‌ برشمار
در این‌ سال‌ محمود غزنوی‌ سپهسالار خراسان‌ بود و هنوز به‌ فرمانروایی‌ نرسیده‌ بود. پنج‌ سال‌ پس‌ از تدوین‌ اول‌ شاهنامه‌، در سال‌۳۸۹، سلطان‌ محمود غزنوی‌ به‌ حكومت‌ رسید و به‌ سن‌ ۲۹سالگی‌ در بلخ‌ تاجگذاری‌ كرد. فردوسی‌ در این‌ زمان‌ ۵۸سال‌ داشت‌. فردوسی‌ در ابیاتی‌ كه‌ در حدود سال‌ ۳۹۵ در ستایش‌ سلطان‌ محمود به‌ شاهنامه‌ افزود، او را به‌ فریدون‌، پادشاه‌ كیانی‌ تشبیه‌ می‌كند:
بدان‌ گه‌ كه‌ بس‌د سال‌ پنجاه‌ و هشت‌
جوان‌ بودم‌ و چون‌ جوانی‌ گذشت‌
خروشی‌ شنیدم‌ زگیتی‌، بلند
كه‌ اندیشه‌ شد پیر و، من‌ بیگزند
كه‌یی‌ نامداران‌ و گردنكشان‌
كه‌ جس‌ست‌ از فریدون‌ فرش‌خ‌ نشان‌؟
فریدون‌ بیداردل‌ زنده‌ شد
زمین‌ و زمان‌ پیش‌ او بنده‌ شد
بپیوستم‌ این‌ نامه‌ بر نام‌ اوی‌
همه‌ مهتری‌ باد فرجام‌ اوی‌
محمود غزنوی‌ در آغاز كار، برای‌ استواركردن‌ پایه‌های‌ حكومتش‌، به‌ شیوه‌ سامانیان‌، به‌ زبان‌ فارسی‌ ارج‌ نهاد و برگزاری‌ جشن‌ها و آیین‌های‌ كهن‌ ایرانی‌ را تشویق‌ كرد و حتی‌ آوازه‌ انداخت‌ كه‌ از نژاد شاهان‌ ساسانی‌ است‌، با اینكه‌ پدرش‌، سبكتكین‌، غلامی‌ ترك‌ از طایفه‌ قرلق‌ بود و از نژاد شاهان‌ ایرانی‌ بهره‌یی‌ نداشت‌.

وبگردی
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها - به‌جز وزارت ارشاد، هیچ‌یک از این 40 ارگان و نهاد در قبال میلیاردها تومان بودجه‌هایی که دریافت می‌دارند پاسخگو نبوده نیستند.
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار - ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی»
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی» - علی ربیعی وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی در گفت‌وگوی تلفنی با خانواده یکی از خدمه نفتکش «سانچی» اظهار همدردی کرد.
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی - توقف عملیات خنک سازی و مهار آتش در شب گذشته، موجب رسیدن آتش به مخازن سمت چپ کشتی و انفجارهای شدید صبح امروز شد که در نهایت پس از چند ساعت به غرق شدن کامل نفتکش ایرانی انجامید.
از «خس و خاشاک» دیروز تا «آشغال» امروز
از «خس و خاشاک» دیروز تا «آشغال» امروز - این اتفاق بیشتر از هر موضوع دیگری سبب شد تا مردم یاد خاطرات سال ۸۸ بیفتند؛ آن زمانی که یک فرد با به زبان آوردن سخنانی ناشایست و بدون تفکر، مردمی را که برای بیان خواسته‌های‌شان به خیابان‌ها آمده‌ بودند، خس و خاشاک خواند و سبب شعله‌ور شدن آتش شد.
عدالت با  6 دلار در سال!
عدالت با 6 دلار در سال! - فیلم - رضا رشیدپور در برنامه حالا خورشید با کنایه به واریز سود سهام عدالت گفت: به خارجی ها نگوییم این سود سهام عدالت ماست، بگوییم ما روز شش دلاری مزگان داریم.
تحقیری که در دنیا میشویم / نفتکش ایرانی خدمه ایرانی با پرچم پاناما
تحقیری که در دنیا میشویم / نفتکش ایرانی خدمه ایرانی با پرچم پاناما - اگر از همه این ابهامات در خصوص مالکیت این کشتی که بگذریم، مهم‌ترین سوالی که این روز‌ها مطرح است، به آتشی باز می‌گردد که ظاهرا قرار نیست خاموش شود و یک هفته است که می‌سوزد. حریقی که اگر نبود حادثه پلاسکو، ممکن بود آن را ناشی از بزرگ بودن سانچی و حجم زیاد بارش بدانیم یا برعکس، از ناتوانی اطفاکنندگان در این ماجرا گلایه سردهیم، اما حالا به شکل گیری ابهامی بزرگ‌تر منجر شده...
ورود بی‌چادر و باآرایش به این بیمارستان ممنوع است
ورود بی‌چادر و باآرایش به این بیمارستان ممنوع است - خانم مسئول انتظامات جلوی درمانگاه بیمارستان بقیه‌الله ایستاده، جلوی زنان مانتویی را می‌گیرد و با گرفتن کارت شناسایی به آنها چادر می‌دهد. خیلی از زنان اینجا قبل از ورود به بیمارستان مانتویی هستند اما با گذشتن از در ورودی چادری می‌شوند.
کسی به ایرانی ها اهمیتی نمی دهد
کسی به ایرانی ها اهمیتی نمی دهد - ممکن است دود وارد محیط ایزوله ای شود که احتمالا دریانوردان در آنجا حضور دارند، پرسیده ایم چرا نجاتشان تا این حد طولانی شده است؟ گفته می شود چینی ها کم کاری می کنند ناراحتم از اینکه وقتی کشتی چینی تصادف کرد همه سرنشینان آن سالم هستند اما کسی به ایرانی ها اهمیتی نمی دهد.
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت - رسانه های مطرح یونانی با انتشار تصاویری از رابطه عاطفی ملی پوش ایرانی باشگاه المپیاکوس با یک میلیاردر یونانی - آمریکایی پرده برداشتند و مدعی شدند این دو تصمیم خود را برای ازدواج قطعی کرده اند.
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟ - بخشی از تکثر مسئولیت های بعضی چهره‌های سیاسی به بی‌اعتمادی نظام به افراد کارآمد برمی‌گردد و علت دیگر این موضوع، اعتماد غیرمعقول به این افراد است. با این حال این افراد هرچقدر هم که توانمند باشند، از نظر روان شناسی و انسان شناسی در بخشی از مسئولیت های خود ناموفقند.
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود!
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود! - فیلم - حسین عطایی ۱۰ سال دارد و در حوزه طراحی مفهومی خودرو فعالیت می کند. او ۶ اختراع ثبت شده دارد، مدرسه نمی رود و از دو شرکت تسلا و ولوو دعوت به همکاری شده است. او مشاور رییس سازمان برنامه و بودجه است. گفتگوی رضا رشیدپور با نابغه ١٠ساله طراحی خودرو را اینجا ببینید.
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت !
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت ! - تست برخورد جلوی خودرو با سرعت 50 کیلومتر در ساعت برای سمند TU5 ، توسط یکی از سازمانهای معتبر ارزیابی خودرو در انگلستان صورت گرفت.
کشور محل درمان آیت الله هاشمی شاهرودی مشخص شد (+عکس)
کشور محل درمان آیت الله هاشمی شاهرودی مشخص شد (+عکس) - سرانجام بعد از مدت ها سکوت درباره این که آیت الله سیدمحمود هاشمی شاهرودی برای درمان به کدام کشور رفته است، خبرگزاری اهل بیت(ع) از درمان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در آلمان خبر داد و نوشت:
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه - این فیلم حواشی زیادی را در فضای مجازی به همراه داشته است.
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم - اولین قسمت از برنامه هاردتاک کاکتوس را با صحبت های جذاب نیوشا ضیغمی در مورد خانواده و همسرش ، ماجرای صحبت های جنجالی یک هواپیما ، 8 سال احمدی نژاد و ...
    پربازدیدها