پنج شنبه ۲۴ آبان ۱۳۹۷ / Thursday, 15 November, 2018

مدل شناخت علایق شغلی هالند


مدل شناخت علایق شغلی هالند
● مقدمه
یکی از موضوعات مهم و اساسی برای انسان علاقه است، چیزی که به آن گرایش دارد و می تواند بخش قابل توجهی از نیازهایش را بوسیله آن مرتفع سازد. گاه آدمی از علائق خود آگاه است و بسوی آن میل پیدا می کند و گاه علایقی را در درون خود دارد که از آن بی اطلاع و یا کم اطلاع است. یکی از همین علایق مهم علاقه شغلی است.
از نظر علایق شغلی آدمی را می توان به دو دسته تقسیم نمود.
الف) انسان های موفق: کسانیکه از علایق شغلی خود باخبرند و برمبنای همین علاقه در آن رشد می یابند و پیشرفت می کنند. ممکن است افرادی در اطراف ما باشند و ما آنها را می شناسیم که پیشرفت های قابل توجهی در زمینه هایی داشته اند که به فکر ما خطور نمی کرد. ولی به دلیل علاقه به نتیجه مطلوب رسیدند.
ب) انسان های ناموفق: اشخاصی که قدم در مسیری گذاشتند که نه برمبنای علاقه بلکه صرفا نگاه به بازار و گاه توصیه دیگران و به موفقیت چندانی دست نیافتند و یا از موفقیت بدست آمده احساس موفقیت نداشتند.
لازمه موفقیت در شغل، علاقمندی نسبت به آنست و این علاقمندی در مدلی تحت عنوان "مدل شناخت علائق شغلی هالند" ذکر شده است.
در این مقاله بصورت خلاصه به تشریح مدل هالند می پردازیم:
● مدل هالند
مدل هالند را می توان در سه عبارت زیر خلاصه نمود:
۱) طبق این مدل که یکی از جامع ترین و معتبرترین مدل های شخصیتی در سطح جهان محسوب می شود، انسان ها به شش تیپ شخصیتی تقسیم می شوند: واقع گرا (Realistic)، جستارگر (Investigative)، هنرمند (Artistic)، اجتماعی (Social)، کارآفرین (Enterprising) و عرفی/قاعده گرا (Conventional).
۲) زمانیکه اشخاص با شخصیت همسان در کنار یکدیگر و یا با یکدیگر کار می کنند محیطی مناسب بمنظور رشد و شکوفایی خویش و توسعه سازمان و حتی جامعه حاصل می شود.
۳) انسان ها زمانی به موفقیت می رسند و از موفقیت خویش احساس رضایت می کنند که بین نوع شخصیت و ماهیت شغلی که بدانها محول می شود ارتباط و همبستگی معنی داری وجود داشته باشد.
برای مثال: شخصی با شخصیت "هنرمندی" به احتمال بسیار بالایی در مشاغلی موفق خواهد بود که ماهیت آن هنرمندی باشد.
علاوه براین، زمانیکه شخصی با تیپ شخصیتی "هنرمند" با اشخاص دیگری کار می کنند که نوع شخصیت آنها نیز همان باشد. فرد در آن محیط قابلیت ها و شایستگی های خود را بروز خواهد داد و نتایج آن برای شخص و سازمان درخشان خواهد بود. جدول زیر میزان انطباق اشخاص را باهم نشان می دهد:
البته، در دنیای وافع انسان ها دارای ترکیبی از انواع تیپ های شخصیتی هستند، بنابراین ممکن است مشاغل از گروههای مختلف برای یک فرد مناسب باشد.
بطور خلاصه، انسان زمانی از تصدی یک شغل احساس رضایت خواهد کرد و در آن موفق خواهد شد که بین تیپ شخصیتی او و شغل مربوطه تناسب و همبستگی وجود داشته باشد.
● تعریف شش تیپ شخصیتی هالند
▪ واقع گرا
- افراد با این تیپ شخصیتی دوست دارند با ماشین ها و ابزارآلات کار کنند و عموما از فعالیتهای اجتماعی مانند تدریس و اطلاع رسانی به دیگران گریزانند.
- در کار با ماشین آلات و ابزار و فعالیتهای مکانیکی و الکتریکی به مهارت های خوبی دست می یابند.
- فعالیتهایی برای این افراد جذاب است که قابل دیدن، لمس کردن و استفاده باشد.
- خودشان را بعنوان شخصی عملگرا، مکانیکی و واقع گرا معرفی می کنند.
▪ جستارگرا
- دوست دارند مطالعه کنند و به حل مسائل ریاضی و علوم بپردازند، عموما از هدایت و تشویق و ترغیب دیگران گریزانند.
- در درک و حل مسائل علوم و ریاضی بخوبی عمل می کنند.
- برای علوم ارزش زیادی قائل هستند.
- خودشان را بعنوان فردی دقیق، علمی و باهوش معرفی می کنند.
▪ اجتماعی
- دوست دارد به دیگران کمک کند و به فعالیتهایی نظیر تدریس، مشاوره، پرستاری و آگاهی به دیگران علاقمندند.
- عموما از فعالیتهای مانند کار با ماشین آلات و ابزار گریزانند.
- به خوبی تدریس می کند و مشاوره می دهد.
- کمک کردن به دیگران و حل مسائل اجتماعی را دوست دارد و برای آن ارزش قائل است.
- خودش را بعنوان فردی قابل اعتماد و با رفتاری دوستانه که به دیگران کمک می کند معرفی می نماید.
▪ کارآفرین
- دوست دارد سایر افراد را رهبری کرده و آنها را تشویق و ترغیب به انجام اعمالی نماید، علاقمند است ایده هایی را به دیگران ارائه دهد یا چیزهایی را به دیگران بفروشد. عموما از فعالیتهایی که مستلزم مشاهده دقیق و علمی است و یا تفکر تحلیلی گریزان است.
- در هدایت دیگران و فروش بسیار خوب عمل می کند.
- خودش را بعنوان فردی پرانرژی، ایده آل گرا و اجتماعی معرفی می کند.
▪ عرفی و قاعده گرا
- دوست دارد با اعداد و مستندات کار کند و یا با ماشین آلاتی که دارای نظم و ترتیب خاصی هستند. عموما از فعالیتهای مبهم و بدون ساختار گریزان است.
- در فعالیتها و مشاغلی که نیازمند کار با مستندات و ثبت دفاتر است به خوبی کار می کند.
- موفقیت در کسب و کار برای او ارزشمند است.
- خودش را بعنوان فردی منظم، که قوانین را به دقت رعایت می کند معرفی می کند.
▪ هنرمند
- انجام کارهای خلاق مانند هنر، نمایش، موزیک و نوشتن و مطالعه رمان را دوست دارد، عموما از کارهای نظم یافته یا تکراری گریزان است.
- قابلیتهای هنری خوبی مانند تالیف رمان، تنظیم نمایش و موزیک دارد.
- برای کارهای هنری ارزش قائل است.
- بخوبی ارائه می دهد، صحبت هایش نو است و استقلال عمل و فکر دارد.

پرویز زارعی

مطالب مرتبط

انگیزه کار کردن

انگیزه کار کردن
● چرا آن را بخوانیم
اثر هرتزبرگ تاثیر شگرفی بر مدیریت منابع انسانی داشته است. مفاهیمی همچون غنی ساختن شغلی، توسعه‌ فردی و نیز رضایت شغلی، از طریق این نگرش او تکامل یافته‌ اند که انگیزه برگرفته از درون فرد است نه از سیاستی که شرکت اعمال می‌ کند. این کتاب همچنین بر مزایای سازمانی و سیستم‌ های پرداخت حقوق نیز تاثیر گذارده است.
انگیزه‌ کارکنان را می توان از طریق تاکید بیشتر بر روابط انسانی افزایش داد.
تحقیقات حکایت از آن دارند که انگیزه در کار، به دو بخش از عوامل بستگی دارد – عوامل محیطی و عوامل انگیزشی. عوامل محیطی که نیازهای اصلی در کار را زیر پوشش دارند عبارتند از شرایط کاری، مزایا و نیز امنیت شغلی. عوامل انگیزشی که نیازهای انحصاری انسان را پوشش می‌ دهند عبارتند از پیشرفت، توسعه‌ فردی، رضایت شغلی و تقدیر از کار. پیشرفت عوامل محیطی، موانع موجود بر سر نگرش ‌های مثبت در محیط کار را از میان برمی ‌دارد هر چند که این عوامل به تنهایی نمی ‌توانند باعث ایجاد انگیزه در کار شوند.
کارفرمایان باید از طریق رضایت شغلی و نه از طریق تشویق یا تنبیه، در کارکنان خود انگیزه ایجاد کنند.
● اهمیت نگرش کارکنان
مفهوم «افراد بزرگ‌ ترین دارایی ما هستند» به یکی از رایج‌ ترین کلیشه‌ ها در کسب و کار تبدیل شده است. البته پیش از هرتزبرگ، «موضوعات مربوط به افراد» اولویتی پایین در ادبیات مدیریت داشتند. متفکران مدیریت، یا به ندرت به دنبال دیدگاه‌ های کارکنان بودند یا ارزشی برای بررسی افکار آنان قایل نبودند. هرتزبرگ و همکارانش یعنی ماسنر و اسنایدرمن، با مطالعه‌ وضعیت ۲۰۳ مهندس و حسابدار، بر اهمیت نگرش کارکنان تأکید کردند. آنان از افراد پرسیدند که چه عواملی در کار، برای آنها خوشایند یا ناخوشایند هستند. بدین ترتیب، یک پرسش مهم مطرح شد: «چگونه در کارکنان خود، انگیزه ایجاد می کنید؟»
● شناخت عواملی که باعث ایجاد انگیزه در کارکنان می ‌شوند
هرتزبرگ یک تفاوت مهم را میان عواملی که در ایجاد نارضایتی در کار نقش دارند و عواملی که به ایجاد رضایت شغلی کمک می ‌کند، قایل شد. این تفاوت مبتنی بر کار قبلی او در زمینه‌ بهداشت عمومی بود که در آن نتیجه گرفته بود که، سلامت روانی در جهت مخالف بیماری ‌های روانی قرار ندارد. او ضمن انتقال این مفهوم به محیط کار، می گوید معکوس کردن عواملی که موجب رضایت افراد می ‌شوند، منجر به نارضایتی آنها نخواهد شد. تحقیقات او نشان می ‌داد که انگیزه در کار دارای دو بخش است – عوامل محیطی و عوامل انگیزشی.
● عوامل محیطی
عوامل محیطی، نیازهای اساسی در کار را دربرمی ‌گیرند. آنها شامل شرایط کاری، سطح نظارت، سیاست ‌های شرکت، مزایا و امنیت شغلی هستند. اگر این عوامل ضعیف باشند، به نگرش‌ های ضعیف شغلی و نارضایتی در کار می ‌انجامند. بر عکس، توسعه‌ عوامل محیطی، موانع نگرش‌ های مثبت در کار را از میان برمی ‌دارد. البته توسعه‌ عوامل محیطی به تنهایی، باعث رضایت واقعی شغلی نمی ‌شود.
● عوامل انگیزشی
هرتزبرگ دریافت، عواملی که به ایجاد نارضایتی می انجامند، کاملاً متفاوت با عواملی هستند که رضایت را به دنبال دارند. او این عوامل مثبت را «عوامل انگیزشی» نامید. این عوامل نیازهای اساسی انسان را برآورده می ‌سازند و عبارتند از پیشرفت، توسعه‌ فردی، رضایت شغلی و تقدیر از کار. توسعه‌ این عوامل می ‌تواند باعث رضایت افراد در کار شود.
● نتیجه
هرتزبرگ یکی از متفکران انسان ‌گرای مکتب مدیریت بود و بر ابعاد انسانی سازمان‌ ها تأکید می ‌کرد. این امر کاملاً مغایر با نگرش ‌های مکانیکی متفکران علمی بود. دیگر هم‌ فکران او عبارتند: از ماری پارکر فولت ، التون مایو ، داگلاس مک‌ گریگور ، آبراهام ماسلو ، چارلز هندی و تام پیترز .
سلسله مراتب نیازهای ماسلو در سال ۱۹۴۳، بر روان‌شناسان صنعتی همچون هرتزبرگ تأثیر گذارد زیرا نشان می‌داد که می‌توان با تأکید بیشتر بر رفع نیازهای فردی و عاطفی، رضایت بیشتری را در کار ایجاد کرد.
هدف هرتزبرگ شناخت عوامل محیطی و انگیزشی بود. کار او تأثیری شگرف بر مدیریت منابع انسانی داشت. مفاهیمی همچون غنی ساختن شغلی، توسعه‌ فردی و رضایت شغلی، از طریق این دیدگاه او مبنی براینکه انگیزه از دل افراد بیرون می‌ آید، نه از دل سیاست ‌های اعمال شده توسط شرکت، تکامل یافتند. این امر همچنین بر روش پرداخت حقوق و مشوق ‌های سازمانی نیز تأثیر گذارده است.
هرتزبرگ معتقد است که باید آن نوع انگیزه ‌ای را انتخاب کرد که بیشترین اهمیت را برای افراد دارد. بسیاری از سازمان ‌ها بر این باور هستند که پول تنها انگیزه برای کارکنان است اما، کار هرتزبرگ، نمایانگر رویکردی جامع‌ تر است. پس از هرتزبرگ نیز تحقیقات آکادمیک زیادی در این خصوص که مهم ‌ترین عوامل ایجاد انگیزه چه هستند، صورت گرفته است .
گری هامل می ‌گوید: «بسیاری از سازمان‌ ها بر این عقیده هستند که، تنها انگیزه‌ کار کردن، اقتصادی است. این گونه برخورد کردن با دارایی ‌های فکری نمی‌ تواند باعث شود که ما به بهترین تلاش افراد خود دست یابیم. هرتزبرگ رویکردی جامع ‌تر را ارایه کرده است – رویکردی که هنوز هم به طور گسترده‌ ای توصیه می ‌شود.»
انتقادهای صورت گرفته در مورد هرتزبرگ مبتنی بر این استدلال هستند که پول نقش مهمی در معادله‌ انگیزه ایفا می ‌کند و می ‌توان از آن برای تقویت سایر عوامل ایجادکننده‌ انگیزه بهره برد. دیگران به این نکته اشاره می ‌کنند که افراد غالباً تجارب خوب کاری خود را بر اساس عواملی تعریف می ‌کنند که برای آنها اعتبار به دنبال دارند مانند موفقیت، مسئولیت ‌پذیری بیشتر یا تقدیر از کار. بر عکس، آنها تجارب بد کاری را مبتنی بر عواملی می ‌دانند که خارج از کنترل هستند مانند شرایط ضعیف کاری یا یک رییس بیش از حد سختگیر.
محققان اخیر بر این باور هستند که مهم ‌ترین کاربرد نظریه های هرتزبرگ، مربوط به کارمندانی است که از عوامل محیطی رضایت دارند. آنها معتقدند کارکنانی که به خوبی از کارشان تقدیر می‌ شود، تأکید بیشتری بر عوامل انگیزشی دارند و آن را مهم ‌تر می ‌دانند.

وبگردی
آنچه که ظریف می‌گوید نیاز به اثبات ندارد کافیست اخبار را دنبال کنید
آنچه که ظریف می‌گوید نیاز به اثبات ندارد کافیست اخبار را دنبال کنید - دلواپسان ۵ سال است که می‌گویند آمار قاچاق کالا دو برابر آمار اعلامی دولت و معادل ۲۵ میلیارد دلار است. این یعنی اگر هیچ پول_کثیف دیگری هم در کشور نباشد، سالانه ۲۵ میلیارد دلار پولشویی داریم. حالا چطور مدعی ظریف هستند که حرفش درباره پولشویی غلط است؟
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد - چرا خودرو سازان با وجود مشکلات عرضه بازهم پیش فروش می کنند؟
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
ظریف: در کشور پولشویی وجود دارد؛ همه مخالفان FATF صادق نیستند
ظریف: در کشور پولشویی وجود دارد؛ همه مخالفان FATF صادق نیستند - صحبت های دکتر ظریف در گفتگو با خبر آنلاین.
رونمایی از کوچ عجیب برخی مدیران به شستا
رونمایی از کوچ عجیب برخی مدیران به شستا - بررسی کوچ برخی مدیران شرکت سایپا به شرکت سرمایه گذاری تأمین اجتماعی.
اشراف متواضع!
اشراف متواضع! - افرادی هستند که در دروس زندگی میکنند اما ماشین زیر پایشان پراید است. افرادی که چند ده میلیون از جوجه‌مایه‌دارهای پدرریشو میگیرند که خوب تربیتشان کنند برای مدیر شدن در جمهوری اسلامی و بعد چند هفته در سال هم آنها را می‌برند اردوی جهادی تا از نزدیک ببینند فردا که به لطف جیب پدر در کنکور ترکاندند و مدرک معتبر گرفتند و مدیر شدند قرار است به چه بدبختهای مستضعفی که بخاطر پول نداشتن در آموزش و پرورش رایگان…
خود دانید و مملکت‌تان!
خود دانید و مملکت‌تان! - همه آفاق پر از فتنه و شر می بینم/ این جهان را پر از خوف و خطر می بینم/ دختران را همه جنگ است با مادر/ پسران را همه بدخواه پدر می بینم. او پس از خواندن شعر دستی به شانه وزیر می‌زند و می‌گوید: «خود دانید و مملکت‌تان!»
زاکانی: خطاهای برادر رئیس جمهور فاجعه است!
زاکانی: خطاهای برادر رئیس جمهور فاجعه است! - علیرضا زاکانی فعالی سیاسی مهمان برنامه«رو در رو» بود و در این برنامه واکنش تندی نسبت به حسین فریدون(برادر رئیس جمهور) نشان داد.
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز»
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز» - ماجرای تجاوز به آن ماری سلامه، بازیگر زن عرب سریال تلویزیونی صدا و سیمای ایران.
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا - «نورالدین پیرموذن» نماینده سابق اردبیل در مجلس شورای اسلامی که سالهاست در آمریکا زندگی می‌کند چند عکس از خود و همسر جدیدش را در اینستاگرام منتشر کرده است.