سه شنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۷ / Tuesday, 20 November, 2018

بیماری های دستگاه گوارش را بیشتر بشناسید


بیماری های دستگاه گوارش را بیشتر بشناسید
از هنگامی که شروع به جویدن لقمه غذا می کنیم، هضم غذا شروع می شود و در واقع کار دستگاه گوارش آغاز می شود. دستگاه گوارش یکی از دستگاه های فعال در بدن انسان است که کار خود را در ۴ بخش بلع، گوارش، جذب و هضم انجام می دهد.
مواد غذایی پس از ورود به معده با آنزیم های درون معده مخلوط می شود تا به اجزای ساده تری تجزیه شود. سپس این مخلوط از معده خارج می شود و به روده ها می رود تا از آن جا، مواد غذایی تجزیه شده جذب جریان خون شود. موادغذایی تجزیه شده از طریق جریان خون در اختیار یاخته های بدن قرار می گیرد و مواد غذایی که جذب نمی شود، به طور طبیعی دفع می شود. دستگاه گوارش به عنوان یکی از مهم ترین دستگاه های بدن، بیماری های مربوط به خود را دارد که گریبانگیر بسیاری از افراد است.
درباره دستگاه گوارش و بیماری های مرتبط با آن با دکتر سیدامیر میرباقری متخصص گوارش و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت وگو کردیم. دکتر میرباقری در توضیح چگونگی کار دستگاه گوارش می گوید: دستگاه گوارش از دهان شروع می شود و تا انتهای روده بزرگ که محل خروج مواد دفعی است، ادامه پیدا می کند. این دستگاه شامل لوله مری است که به معده که کار آن خرد و آسیاب کردن غذاست، منتهی می شود سپس به روده باریک می رود که محل اصلی جذب غذاست.
۲ عضو در جذب به روده بزرگ کمک می کند یکی کبد که با ترشح آنزیم و صفرا باعث هضم غذا می شود و یکی لوزالمعده که وظیفه نرم کردن مواد غذایی را دارد تا مواد غذایی در معرض سلول های روده باریک قرار بگیرد و جذب شود. مازاد مواد غذایی به روده بزرگ تحویل داده می شود که کولون نام دارد. آب مواد غذایی در کولون جذب مجدد ومواد اضافی دفع می شود.
مهم ترین بیماری های دستگاه گوارش در ایران به ۲ دسته تقسیم می شود گروه اول بیماری هایی است که خطرناک نیست و گروه دوم شامل بیماری هایی می شود که خطرناک است.
در گروه اول شایع ترین بیماری در ایران و جهان رفلاکس است یا همان ترش کردن که در واقع برگشت اسید از معده به مری است. بعد از آن سندروم روده تحریک پذیر، زخم معده، اثنی عشر و بیماری های التهابی روده که همگی بیماری های خوش خیم دستگاه گوارش است از جمله بیماری های خطرناک دستگاه گوارش، سرطان ها محسوب می شود که در کشورهای مختلف شیوع زیادی دارد. در ایران، شایع ترین سرطان دستگاه گوارش، سرطان معده و سپس سرطان مری و سرطان کولون (روده بزرگ) است. در اروپا و آمریکای شمالی، شایع ترین سرطان‌ها، سرطان‌کولون است.این تفاوت به مسائل ژنتیک و نوع تغذیه ارتباط دارد. تصور ما بر این است که طی ۲۰ سال آینده شایع ترین سرطان دستگاه گوارش در ایران، سرطان کولون باشد. هم اکنون پس از بیماری های قلبی عروقی، دومین علت مرگ و میر در جهان، (اگر تصادفات و جنگ و حوادث غیرمترقبه را کنار بگذاریم) سرطان های دستگاه گوارش است. یک سری بیماری های ویژه کبد از جمله هپاتیت و یرقان هم جزو بیماری های دستگاه گوارش محسوب می شود که مبحث جداگانه ای دارد.
دکتر میرباقری درباره علت اصلی شیوع سرطان معده در ایران توضیح می دهد: در مناطقی در ایران که طی نسل ها عادت های غذایی نادرست مثل استفاده از غذاهای مانده، غذاهای پرنمک و شور و غذاهای دودی وجود دارد، سرطان معده رایج تر است هم چنین کمبود ویتامین C، گنجانده نشدن میوه و سبزیجات در رژیم غذایی، وجود میکروب هلیکو باکتری از دیگر عوامل بروز سرطان معده است. در مناطقی از ایران فرهنگ غذا خوردن، سنتی است.
مثلا غذایی را که ۲ روز قبل تهیه شده و در یخچال نگهداری نشده است، مورد استفاده قرار می دهند. طبق تحقیقات از زمان استفاده از یخچال و سردکن در بسیاری از کشورها آمار سرطان معده کاهش پیدا کرده است. در آمریکا و اروپا طی دهه های اخیر آمار سرطان معده پایین آمده است و علت اصلی آن استفاده از یخچال و نگهداری صحیح مواد غذایی است در حالی که در برخی مناطق ایران این فرهنگ هنوز جانیفتاده است.
مواد غذایی خارج از یخچال دچار فعل و انفعالات شیمیایی می شود که مصرف آن ها احتمال ابتلا به سرطان معده را در مصرف کننده زیاد می کند بنابراین استفاده از یخچال برای نگهداری از مواد غذایی یک اصل است که باید عموم جامعه را نسبت به آن آگاه کرد.
وی درباره سرطان مری که یکی از شایع ترین سرطان ها در ایران است، ادامه داد: سرطان مری بیشتر در مناطقی از ایران گزارش می شود که در این زمینه چند عامل موثر است. یکی به کمبود سلنیوم در خاک مربوط می شود، مورد دوم به نوع تغذیه برمی گردد.
طبق تحقیقات کسانی که از مواد غذایی تازه و سبزیجات استفاده می کنند بسیار کمتر از دیگران به سرطان مری مبتلا می شوند. از همه مهم تر نوشیدن و صرف غذاهای داغ است که در فرهنگ ما بسیار شایع است. غذا و نوشیدنی داغ در درازمدت به مری صدمه جدی می زند و یکی از عوامل اصلی ابتلا به سرطان مری است البته نباید عوامل ژنتیک را نادیده گرفت. در بعضی از خانواده ها، احتمال ابتلا به سرطان معده یا مری، بیشتر از دیگران است.
علت ایجاد سرطان روده در بسیاری از نقاط جهان به جز عوامل ژنتیکی، خوردن چربی حیوانی است. ثابت شده است در کشورهایی که چربی حیوانی زیادی مصرف می شود مثل گوشت قرمز چرب، استیک، همبرگر، غذاهای آماده مثل سوسیس، کالباس، سرطان روده بزرگ شایع است.
در کشورهایی که مصرف این غذاها کمتر است، سرطان روده بزرگ کمتر است. به همین دلیل است که احتمال داده می شود با روند رو به افزایش گرایش جوانان و خانواده ها به مصرف غذاهای آماده و پرچرب، طی ۲۰ سال آینده شیوع سرطان روده بزرگ در ایران بیشتر از سرطان معده و مری باشد.
استاد دانشگاه تهران درباره شیوع زخم معده و اثنی عشر می گوید: این ۲ بیماری در جهان رو به کاهش است و در ایران نیز همین روال را دارد. یکی از دلایل این است که این ۲ بیماری ارتباط مستقیمی با باکتری هلیکو باکترپیلوری دارد. این باکتری در دوران کودکی از فردی به فرد دیگر منتقل می شود و انتقال آن اجتناب ناپذیر است و خطرناک هم نیست. این باکتری در برخی افراد در دوران بزرگسالی باعث ایجاد زخم می شود. البته باید ذکر کرد که زخم اثنی عشر بسیار شایع تر از زخم معده است که علت اصلی بروز آن همان باکتری است و پس از آن مصرف قرص های مسکن بدون تجویز پزشک در درازمدت است. مصرف بروفن، آسپرین و ایندومتاسین چه در سنین جوانی برای تسکین سردرد و چه در سالمندان برای تسکین آرتروز و دردهای مفصلی در درازمدت باعث ایجاد زخم اثنی عشر می شود. زخم اثنی عشر و معده خوش خیم تبدیل به سرطان نمی شود و این شایعه که زخم معده تبدیل به سرطان می شود، کاملا نادرست است.
بیشتر این زخم ها خوش خیم است و با درمان مناسب، برای همیشه از بین می رود. به کسانی که سابقه زخم معده و اثنی عشر دارند، توصیه می شود مسکن هایی مانند بروفن را، حتما پس از صرف غذا مصرف کنند و همراه آن کپسول اوماپرازون را که برای جلوگیری از ترشح اسید معده تجویز می شود، بخورند و اصولا خوردن مسکن بدون تجویز پزشک را به هیچ کسی توصیه نمی کنیم.
دکتر میرباقری درباره توزیع جنسیتی بیماری های دستگاه گوارش می گوید: سرطان های دستگاه گوارش در مردان شایع تر است اما زخم اثنی عشر در بین زنان کمی بیشتر از مردان است. هم چنین سندروم روده تحریک پذیر در تمام دنیا در زنان بیشتر مشاهده می شود زیرا زنان حساس تر و عاطفی تر هستند و دستگاه گوارش آن ها به سرعت تحت تاثیر مسائل روحی شان قرار می گیرد.
به طور کلی در مورد بیماری های گوارشی نیز همانند دیگر بیماری ها، پیش گیری مقدم بر درمان است. به والدین توصیه می کنیم که با مصرف غذاهای خانگی، از ابتدا ذائقه فرزندانشان را با غذاهای سالم سازگاری دهند و از مصرف مداوم غذاهای آماده بپرهیزند.


منبع : روزنامه خراسان

مطالب مرتبط

درمان با تغییر سبک زندگی

درمان با تغییر سبک زندگی
نشانگان (سندرم) روده تحریک پذیر یا IBS، یکی از اختلالات شایع روده یی است که حدود ۱۵درصد از امریکایی های بالغ به این بیماری مبتلا هستند. سندرم روده تحریک پذیر اختلالی در روده است که می تواند باعث درد شکم و تغییرات اجابت مزاج شود. این بیماری در کشور ما و به خصوص در خانم های جوان نیز بسیار شایع است و یکی از علائم شایع آن اسهال و دل پیچه است که با استرس و تنش تشدید می شود. کولون قسمتی از روده است که روده بزرگ نامیده می شود. غذایی که بلعیده می شود از مری و سپس از معده (جایی که مواد بیشتر هضم شده و قسمت کمی از آن جذب می شود) عبور می کند. فیبرها و مواد غذایی جذب نشده در انتها به کولون رسیده و باقیمانده مواد غذایی جذب شده و در نهایت مدفوع شکل می گیرد. مدفوع در قسمتی از کولون که کولون سیگموئید و رکتوم (راست روده) نامیده می شود، ذخیره می شود.
کولون از چند جزء تشکیل شده است؛
۱) کولون بالارونده،
۲) کولون عرضی،
۳) کولون پایین رونده،
۴) کولون سیگموئید
۵) رکتوم.
دیواره های روده دارای ماهیچه هایی است که منقبض و منبسط شده تا مواد غذایی از میان آن با فشار به جلو حرکت کند. این انقباض ها برای حرکات روده و اجابت مزاج مفید است. انقباض های ماهیچه های روده قسمتی به وسیله سیستم عصبی و قسمتی نیز به وسیله وجود غذا و سایر عوامل هورمونی هدایت می شود. به همین دلیل است که ساعتی بعد از خوردن غذا احساس اجابت مزاج یا نیاز به دفع می کنیم. این احساس بعد از خوردن غذای چرب بیشتر می شود. اجابت مزاج طبیعی در هر فرد متفاوت بوده و می تواند از سه بار در روز تا سه بار در هفته متفاوت باشد. دفع مدفوع به شرطی نرمال است که این سه شرط را داشته باشد؛
۱) قوام نرمال
۲) فقدان خون
۳) به راحتی و بدون درد از شکم خارج شود.
علائم؛ علائم شایع نشانگان (سندرم) روده تحریک پذیر شامل انقباضات (کرامپ های) شکمی، نفخ، دفع گاز، اسهال یا یبوست یا هر دو (به طور متناوب) است.
نشانه های بیماری های جدی تر کولون (مانند بعضی انواع کولیت) عبارت است از؛
▪ خون در مدفوع
▪ کاهش وزن
▪ تب
▪ درد مداوم
علائم IBS باتوجه به میزان و نوع غذایی که می خوریم، وضعیت های استرس زا و دوره های قاعدگی زنان فرق می کند. بنابراین بسیار مهم است که بدانیم چه عاملی باعث بدتر شدن علائم بیماری می شود.
بعضی از مواد غذایی که باعث بدتر شدن علائم بیماری می شود عبارتند از؛ محصولات لبنی، غذاهای چرب، شکلات، کافئین و الکل. در نوع خفیفIBS، علائم کم است یا گهگاه اتفاق می افتد. در موارد شدیدتر IBS توانایی شخص برای کار کردن افت می کند و حتی بیمار برای یک ساعت نیز قادر به خروج از منزل نیست.
ممکن است این بیماران نیاز داشته باشند که برای اجابت مزاج، زودبه زود به دستشویی بروند که این امر باعث می شود فرد معاشرت های عادی را نیز از دست بدهد.
علل؛ علت درستی برای بیماری نشانگان روده تحریک پذیر شناخته نشده است. فاکتورها یا عواملی که علائم IBS را ایجاد می کنند شامل رژیم غذایی، استرس های عاطفی و عوامل هورمونی است. خوشبختانه این بیماری به سرطان تبدیل نمی شود.
تشخیص؛ با رد کردن بیماری های مهم و خطیری که علائم شان شبیه IBS است، این بیماری تشخیص داده می شود. در ابتدا شرح حال و معاینات فیزیکی باید انجام شود. همچنین آزمایش مدفوع برای بررسی وجود خون در مدفوع و عفونت باید انجام گیرد. آندوسکوپی (کولونوسکوپی) برای بررسی قسمت های داخلی کولون (روده بزرگ) انجام می شود. همچنین سایر تست های رادیولوژی مثل تنقیه باریم یا سی تی اسکن درخواست می شود. اگر معلوم شود که بیمار مشکل دیگری ندارد IBS تشخیص داده می شود.
درمان؛ درمان نشانگان روده تحریک پذیر شامل ایجاد تغییر در سبک زندگی است. براساس علت IBS، تغییرات اختصاصی ممکن است کمک کننده باشد. تغییر در رژیم غذایی از جهات مختلف می تواند به کاهش علائم IBS کمک کند. محدود کردن مصرف لبنیات، شکلات، غذای چرب، قهوه و دوری جستن از الکل اغلب مفید است.
همچنین کاهش میزان مصرف غذا در هر وعده غذایی کمک کننده است. مصرف بیشتر فیبر (سبزیجات) در رژیم غذایی دفع مدفوع را منظم تر کرده و به حفظ عملکرد طبیعی کولون کمک می کند. بیمارانی که لاکتوز (قند شیر) را تحمل نمی کنند، می توانند از لاکتاز یا شیرهای فاقد لاکتوز استفاده کنند تا علائم IBS کاهش یابد. لاکتاز یک ماده شیمیایی است که می تواند لاکتوز را هضم کند. همچنین داروهایی مثل ضدافسردگی ها و آرامبخش ها را می توان برای استراحت ماهیچه های روده تجویز کرد. ملین های (نرم کننده) مدفوع را باید با احتیاط مصرف کرد، زیرا ممکن است ماهیچه های روده به آن وابسته شده یا اعتیاد پیدا کنند.

وبگردی
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی - با اینکه عوامل اطلاعاتی عربستان، پیش از آغاز عملیات بازداشت و قتل خاشقجی، دوربین‌های امنیتی را از کار انداختند، اما روز گذشته تصاویر زیر در شبکه‌های اجتماعی و همچنین برخی سایت‌های عربی مخالف رژیم سعودی منتشر شده است. هنوز مشخص نیست که این تصاویر، واقعاً مربوط به این جنایت است، یا اینکه آن را شبیه‌سازی و صحنه‌سازی کرده‌اند. و همینطور هیچ مرجع رسمی این تصاویر را تایید نکرده است.
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا!
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا! - پس از دیدار پرسپولیس و کاشیما، در اولین بازی برگزار شده در ورزشگاه آزادی تغییرات محسوس و عجیبی نسبت به دیدار فینال آسیا دیده می‌شود.
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد - چرا خودرو سازان با وجود مشکلات عرضه بازهم پیش فروش می کنند؟
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
اشراف متواضع!
اشراف متواضع! - افرادی هستند که در دروس زندگی میکنند اما ماشین زیر پایشان پراید است. افرادی که چند ده میلیون از جوجه‌مایه‌دارهای پدرریشو میگیرند که خوب تربیتشان کنند برای مدیر شدن در جمهوری اسلامی و بعد چند هفته در سال هم آنها را می‌برند اردوی جهادی تا از نزدیک ببینند فردا که به لطف جیب پدر در کنکور ترکاندند و مدرک معتبر گرفتند و مدیر شدند قرار است به چه بدبختهای مستضعفی که بخاطر پول نداشتن در آموزش و پرورش رایگان…
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز»
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز» - ماجرای تجاوز به آن ماری سلامه، بازیگر زن عرب سریال تلویزیونی صدا و سیمای ایران.
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا - «نورالدین پیرموذن» نماینده سابق اردبیل در مجلس شورای اسلامی که سالهاست در آمریکا زندگی می‌کند چند عکس از خود و همسر جدیدش را در اینستاگرام منتشر کرده است.