سه شنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۴ / Tuesday, 4 August, 2015
تـَلّ ضحـّاک چه بوده است ؟

در حدود ۳ کلیو متری جنوب شهر فسا ، تپـّه ای خاکی وجود دارد که ساخت آن توسط طبیعت انجام نپذیرفته است و در واقع تلی است که در اثر تخریب بناهای خشتی وگلی اعصار گذشته ایجاد شده است.
تــّل ضحاک حدود ۲۵ متر ارتفاع دارد ودر اطراف آن تا محوطه ی خندق، سفالها ،آجرها وآثار فراوانی به چشم می خورد . این محوطه در ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ شمسی ذیل شماره ۱۵ آثار باستانی ایران به ثبت رسیده و بارها توسط کاوشگران و باستان شناسان خارجی وداخلی به گونه های مختلف مورد بررسی وکاوش قرار گرفته که طی این کاوشها آثار و اشیاءی فراوانی از دورانهای مختلف به دست آمده است.
در مورد اینکه تـل ضحاک در اصل چگونه بنا یا محلـّی بوده ،عقاید مختلفی بیان شده که به طور اختصار عبارتند از :
الف) ویلیام اوزلی برادر سر گور اوزلی (سفیر انگلیس در عهد قاجاریه)در سال۱۲۲۷ـ۱۲۲۶ به فسا مسافرت کرد وی امید داشت در فسا قبر کوروش را بیابد ولی اینگونه نشد. ودر دو میل دورتر تل ضحاک را دید و اظهار داشت ممکن است بر فراز این تپه در گذشته قصر یا کاخی وجود داشته است
ب) فلاندن و کوست فرانسوی که در سال ۱۲۵۷ ه ـ ق از فسا دیدن کرده اند ضمن اظهار تردید در مورد سخن باستان شناسانی که این تل را ((شهــر کوروش )) و محــل پایتـخت عظیم هخامنشــی گفــته اند ، می نویسند: از وضع ظاهری تل ضحاک چنین بر می آید بنای خاکی در این محل وجود داشته است ، لیکن این حدس چندان قوی نیست و ممکن است اهالی فسا که بدان نزدیکترند سنگ ومصالحش را کنده و برده باشند، شاید برحسب قدیم از خشت وگل بوده و سطح خارجی آن از آجر و در اثر بارانهای متمادی به شکل توده وتلـّی در آمده است چه هنوز در اطراف بنا تکـّه های آجر دیده می شود.
ج ) سر اورل استین انگلیسی در سال ۱۳۱۳ ه ـ ش به کاوشهایی در محدوده ی شهرستان فسا دست زد وی در تل ضحاک تعدادی ظروف سفالین پیش از تاریخ و اعصار بعد از آن از دل خاک بیرون کشید و با کشف بسیاری از لوازم و وسایل زندگی بعد از اسلام ، آبادانی فسا را تا دوران خلفای عباسی گواهی کرده است وی بنای تل ضحاک را زیگورات ایلامی میداند که مار پیچ آن در اثر گذشت زمان از بین رفته و صورت مخروط به خود گرفته است و گورهای کشف شده در پای این زیگورات به هزاره سوم و چهارم قبل از میلاد تعلق دارد.
د ) در فارسنامه ناصری در توصیــف شهــر فسا که همان تــل ضحــاک بوده به نــل از منا بع قدیمی تر می نویسد:
شهری بزرگ بود،{که} قلعه ای در میان داشته و خندقی عمیق بر گرد{دور} آن قلعه بود ودر میان آن قلعه شاه برجی از خشت خام و گل ساخته بودند که بعد از خرابی چندین ساله که شماره اش را خدا می داند از آن شاه برج ، تل بزرگی باقی مانده است که اکنون به اندازه ۱۵ ذرع از ارتفاع آن باقی است و{ارتفاع آن} از دامنه تا سر آن از ۳۵ ذرع بیشتر است و خندق گرد آن شهر {هنوز}باقی است ودر سالهای تر{پر باران} تا نیمه ی آن پر آب شود ودر میان این قلعه وشهر زراعت کنند .
هـ ) در پاییز ۱۳۳۹ شمسی ضمن کاوشهای علمی اداره ی کل باستان شناسی فارس که بوسیله آقای فریدون توللی انجام می گرفت، ته ستونی متعلق به دوران هخامنشی از سنگ سیاه در ۴ کیلو متری جنوب فسا کشف گردید و در مجاورت ان سنگهای عظیم و مـــدّورشبیه سنگها و زیر ستونهای تخت جمشید و پاسارگاد به صورت احجار جوش خورده ی کرشکی (؟) به طور نیم شکسته و شکسته از زیر سنگ وبنای گچ وسنگی متعلق به قرن پنجم هجری قمری ظاهر گشت و به مسافت ۳ کیلو متری سنگهای فوق احجار عظیم دیگری هم در برابر بقعه امامزاده حسن پیدا شد و آقای توللی اظهار داشته که هخامنشیان بنای دیگری نیز در مجاورت قریه فیروزادمرد داشته اند.
فریدون تولـّلی در یکی از گزارشهای باستان شناسی خود می نویسد: ظاهرا وجود یک طبقه نسبتا ضخیم خاکستر، در سطح معینی از طبقات پیاز مانند superpose این تپـّه عظیم، چنین گواهی می دهد که شهر باستانی فسا یا تل ضحاک امروز در گذشته به علل نامعلومی دستخوش حریقی بس سهمگین گشته و طبعا قسمت عمده اشیاء و وسایل زندگی ساکنین آن به سبب عدم انتقال در زیر سقف و ستونهای فرو ریخته به یادگار مانده است و شک نیست که اکتشاف تدریجی این گونه یادگارهای خونین و غم آلود ، به شناختن تاریخ ونحوه زندگی مردم آن اعصار کمک بزرگ تواند کرد… و گمانه زنی های چندی که سال گذشته {۱۳۳۸} اینجانب به دستور اداره کل باستان شناسی در تل ضحاک و اتلال پیرامون آن انجام دادم، …سبب پیدایش قطعاتی چند از بهترین نمونه ظروف سفالی و لعابدار دوران ساسانیان و اوایل اسلام گردید.
علاوه بر آثار و اشیایی یاد شد ه می توان به اشیای زیرکه از تل ضحاک کشف شده اشاره نمود
ـ مجسمه آفرودیت از جنس مرمر یونانی که توسط اشتاین کشف گردید.
ـ جام سفالی فیروزه رنگ با لعاب مینایی
ـ ظروف مینایی برجسته
ـ دو عدد قبـّه طلا متعلق به دسته صندلی شاهی
ـ و ابزار زندگی و همچنین سکـّه هایی از دورانهای مختلف
منبع : سایت فساهو

مطالب مرتبط
محسن یگانه با هواداران در خیابان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی جالب محسن یگانه با هوادارانش در خیابان، یک سورپرایز بی نظیر برای هواداران محسن که برای غیر هوادارانش چیزی جز ترافیک نداشت.
آقازاده به روایت آقازاده / تصاویر - عارف پوستین دوز ؛ فرزند نعمت ا.. پوستین دوز، مدیر عامل شرکت ملی مس ایران و مدیر عامل سابق گروه خودرو سازی سایپا اخیرا در صفحه شخصی خود عکسهای جالب و متنوعی از خود را منتشر کرده است.
فیلم / جنجالی‌ترین اظهارات روحانی - در فیلم پیش رو گوشه‌هایی از جنجالی‌ترین اظهارات وی از زمان مناظره‌های انتخاباتی تا امروز را مشاهده می‌کنید.
فیلم/ لحظه بلعیدن خدمه توسط موتور هواپیما - هواپیمایی قاتل از کار درآمد و خدمه پرواز را به شکل فجیعی به قتل رساند.
گفتگو با واسطه‌گران ازدواج ! - در جامعه ما مرد هر چه که باشد؛ دختر برایش پیدا می‌شود، ولی دختر اگر کوچک‌ترین مشکلی داشته باشد، نمی‌تواند ازدواج کند. الان هم پسرها به نوعی معتقدند که دختر برایشان فراوان است و در هر خانه‌ای را که بزنیم، کلی دختر دم بخت برایمان نشسته است.
دندانپزشک پیام صادقیان ! / تصاویر اینستاگرامی - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
عکسی جدید از بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) - بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) در نمایی از فیلم رستاخیز در کنار تهیه کننده این مجموعه. احتمالا بهادر حالا که دیده فیلمشان قرار نیست اکران بشود روی به منتشر کردن عکس های آن در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی آورده است تا در آن محیطِ پر مخاطب برجسته و دیده شوند.
تصاویر نشست عوامل سریال پایتخت - نشست صمیمانه عوامل سریال پایتخت با اصحاب رسانه
سلفی با جسد دانشجویان ایرانی ! / تصاویر - عکاسی و سلفی گرفتن در کلاس‌های تشریح پزشکی و انتشار آن در فضای مجازی، پدیده‌ای است که این روزها در حال فراگیر شدن است؛ پدیده‌ای که شاید در هیچ کجای دنیا مانند کشور ما به این صورت دیده نشود.
گفتگو با تازه عروس سینمای ایران در شب ازدواجش - گلاره عباسی بازیگر سینما و تلویزیون به خانه بخت رفت.
الناز حبیبی در فروشگاه شاهرخ استخری / تصاویر - عکس جدید سحر قریشی، بهاره کیان افشار، لیندا کیانی، شهرزاد عبدالمجید، کوروش تهامی در روز تولد همسرش، عکس یادگاری نفیسه روشن با کودکان افغان و تصاویر تتلو در ناو جنگی و ...
صحنه نادر شکار شیرها وسط جاده / تصاویر - در این گزارش تصویری که در دو روز اخیر منتشر شده و میلیون‌ها کاربر آن را تماشا کرده‌اند شاهد شکار دو شیر نر در وسط جاده‌ای در آفریقای جنوبی که در برابر چشمان حیرت زده دهها توریست رخ داد، خواهیم بود.
سلفی همسر شهرام محمودی / تصاویر اینستاگرامی - علی لهراسبی، مهدی ماهانی و کامبیز دیرباز چند روز مانده به تعطیلات به پیشواز تفریحات تابستانی در ترکیه رفته اند. سلفی فرزاد حسنی با نیما کرمی، علیرضا جاوید نیا، مژده لواسانی، ژیلا صادقی و صبا راد در حاشیه مراسم یادبود زنده یاد مهران دوستی.
فیلم/ توضیحات مجری زن درباره روزه‌خواری در آنتن زنده - صبا راد مجری برنامه «به خانه بر‌می‌گردیم» که در برنامه زنده تلویزیون به طور ناخواسته مزه غذایی را چشید، توضیحاتی در این خصوص ارائه کرد.
جنجال کلیپ هسته‌ای «تتلو» / ویدئو - تصاویر حرفه‌ای و قاب‌های هوشمندانه و کارگردانی درستی که در یک کلیپ با مضمون انرژی هسته‌ای دیده می‌شود، هم به لحاظ ساختار و هم از نگاه مضمون اتفاق خوبی محسوب می‌شود، اما اینکه کلیپ انرژی هسته‌ای را چه کسی خوانده بسیار جالب است!
رونمایی از فاجعه ملی در یک مسابقه تلویزیونی / فیلم - مسابقه تلویزیونی «ثانیه ها» که از شبکه دوم سیما پخش می شود، سطح پایین اطلاعات عمومی و سرانه مطالعه در کشور را به نمایش گذاشت. هر یک از شرکت کنندگان در این مسابقه، نماینده هزاران نفر از افراد جامعه هستند که اطلاعات عمومی آنها در حد یک دانش آموز سال دوم ابتدایی است.
عکس جدید از مهناز افشار و دخترش / عکس - بعد از ازدواج پر سر و صدای مهناز افشار با یاسین رامین پسر محمدعلی رامین معاون مطبوعاتی دولت احمدی‌نژاد، این زوج جوان وارد ماجراجویی جدیدی شده‌اند.
مهران غفوریان و همسر در تعطیلات. - مارال فرجاد، نگین صدق گویا، سیاوش خیرابی و امین زندگانی در پشت صحنه سریال جدیدشان. رز رضوی در یک جشنواره خیریه در شیراز. امیر مهدی کیا و ساغر عزیزی در نمایی از سریال معمای شاه در نقش محمدرضا شاه و فرح پهلوی.
پربازدیدها
شکایت پسر مهاجرانی از وزیر نفت احمدی نژاد - در حالی که موضوع دکل گم شده نفتی تا کنون همچنان یکی از پر جنجال ترین مباحث در سطح افکار عمومی و رسانه ها است، یکی از افردادی که پیش از این نام وی به عنوان متهم اصلی جریان پرونده دکل گم شده مطرح شده بود، با صدور نامه ای سرگشاده، ضمن ارائه برخی توضیحات گفته است که اقدامات قضایی در مورد اتهام زنندگان را پیگیر میکند.
چرا دریافتی واقعی کارگران بالا نمی‌رود؟ - در حالی که محاسبه نرخ تورم یکی از ملاک‌های تعیین مزد به شمار می‌رود مقامات کارگری می‌گویند که هنگام تعیین دستمزد هیچگاه نرخ ادامه...
چرا فدرال‌رزرو هنوز درباره افزایش نرخ‌بهره مردد است؟ - فدرال‌رزرو هنوز برای افزایش نرخ بهره مردد است؛ زیرا علاوه بر اینکه نرخ تورم همچنان زیر سطح مورد نظر 2 درصدی باقی مانده، دلار پرقدرت نیز باعث شده بانک مرکزی آمریکا احتیاط بیشتری به خرج دهد.
تشریح وضعیت پیشرفت جزء به جزء آزادراه تهران ـشمال - مدیر عامل شرکت آزادراه تهران شمال از میزان پیشرفت فیزیکی هریک از قطعات آزادراه تهران شمال خبر داد. 
خروج دولت از حوزه قیمت‌گذاری سیمان/ بخشنامه‌ای که قیمت‌ سیمان را آزاد کرد - موافقت وزارت صنعت با خروج سیمان از شمولیت قیمت‌گذاری در حالی کلید خورد که افزایش 15 تا 17 درصدی قیمت سیمان در دستور کار انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان قرار گرفته است.
تولید قوچ وحشی شبیه سازی شده در پژوهشگاه رویان/یوزپلنگ و پلنگ ایرانی در نوبت شبیه سازی - محققان پژوهشگاه رویان جهاد دانشگاهی موفق به شبیه‌سازی قوچ وحشی قمیش‌لو به عنوان یکی از گونه‌های در خطر انقراض کشور شدند.
انتقادات و پرسش‌های صریح حسن برزیده - حسن برزیده همزمان با اکران فیلم «مزار شریف» در سینمای «زیتون» شهرستان «رودبار» انتقاداتی را مطرح کرد.
مدیر عامل شرکت صوتی و تصویری سروش منصوب شد - رییس مجامع شرکت های وابسته و صندوق بازنشستگی صدا و سیما تقی رستم وندی را به عنوان مدیر عامل شرکت صوتی و تصویری سروش منصوب شد.
اصول امام (ره)، راهنمای رسانه ملی پس از مذاکرات هسته ای است - رئیس سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران گفت: اصول و مکتب امام (ره) که توسط مقام معظم رهبری در مراسم سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی (ره) تبیین شده است راهنمای رسانه ...
خندوانه با آغاز و پایانی متفاوت - تیتراژهای آغاز و پایانی خندوانه تغییر خواهد کرد. دوتن از هنرمندان سرشناس کشور این تیتراژها را آماده کرده اند.