یکشنبه ۳۰ فروردین ۱۳۹۴ / Sunday, 19 April, 2015

عنصرالمعالی کیکاوس

امير عنصرالمعالى کيکاوس‌بن اسکندربن قاموس‌بن وشمگير‌بن زيار از امراى دانشمند خاندان زيارى و از نويسندگان بزرگ پارسى است. وى از زياريانى است که بعد از منوچهربن قابوس و على‌الخصوص پس از غلبهٔ ترکمانان سلجوقى بر ايران، حکومت مستقلى نداشته و تنها به‌عنوان اميرزادگان و مقتدران محلى در قسمتى از طبرستان باقى مانده بودند. چنانکه از اشارات امير کيکاوس در کتاب قابوسنامه مشهود است پدرش اسکندر داراى دستگاه امارت بود و کيکاوس او را امير ماضى خوانده و او خود نيز امارت گونه‌اى داشته است ولى گويا اين امارت منحصر به قسمت محدودى از گرگان و طبرستان و بسيار ضعيف بود، چنانکه او خود مدتى دراز بيرون از ولايت مى‌گذراند و به‌سبب آنکه زن او فرزند سلطان محمود غزنوى بود، مدتى دراز از اين ايام يعنى هشت سال در دستگاه سلطان محمود به‌سر برد و چندى به غزو در هندوستان گذراند و به غزو در سرحدات روم نيز رفت و سپس چند سال در گنجه نزد امير ابوالسوار شاووربن فضل (فضلون) پادشاه شدادى (۴۲۲-۴۵۹ هـ) به‌سر برد و مدتى را نيز در سفر حج گذرانيد، و اينها همه دليل است بر آنکه از اشتغالات سلطنتى و مملکت‌دارى فارغ بود. اما اشارات ديگرى که در کتاب قابوسنامه دارد دليل بر آن است که فى‌الجمله دستگاهى در سرزمين اجدادى داشت ليکن با قدرت سلاجقه از طرفي، و توسعهٔ نفوذ آل‌باوند از طرفى ديگر، مسلماً براى او و ساير افراد خاندانش دستگاه سلطنت و حکومت چنانکه در سابق‌الايام داشتند، باقى نماند.
وفات او را ابن اسفنديار صاحب تاريخ طبرستان در سال ۴۶۲ نوشته ولى اين قول با آغاز شدن تأليف کتاب قابوسنامه در سال ۴۷۵ سازش ندارد.
عنصرالمعالى پسرى به‌نام گيلانشاه داشته است که کتاب قابوسنامه را براى او نوشت. ابن اسفنديار در تاريخ طبرستان مى‌نويسد که: '... و پسر او (يعنى پسر عنصرالمعالي) گيلانشاه به ولايت او بنشست اما اندک مواضعى به تصرف ايشان (يعنى زياريان) مانده بود که امراى سلجوقى بازستانده بودند و بعد از آنکه سلطان طغرل از راه گرگان به طبرستان آمد و مال و خراج بستاند به‌هر ناحيت عليحده وکيل و نايب بنشاند ...'
عنصرالمعالى چنانکه از قابوسنامه به صراحت آشکار است مردى دانشمند و مطلع از غالب فنون عهد خود بود و همين وسعت اطلاع باعث شد که بتواند در قابوسنامه در مباحث مختلف وارد شود و مقدمات غالب فنون را با بيانى ساده و روشن بيان کند. وى اين کتاب را بدان قصد نوشته است که اگر فرزندش بعد از او امارت را حفظ کند و يا اضطراراً کارهاى ديگر بپذيرد چگونه آنها را به ادا رساند، و نيز در اين کتاب به قصد تربيت فرزند همهٔ رسوم را اعم از رسوم لشکرکشي، مملکت‌داري، اجتماعى و نيز علوم و فنون متداول زمان، مورد بحث قرار داده است و از همين‌جا است که کتاب او حاوى اطلاعات ذى‌قيمت و متنوعى در مسائل مختلف مربوط به فرهنگ و آداب و عادات ايران در قرن پنجم گرديده و از اين حيث الحق منحصر است.
روش انشاء عنصرالمعالى در اين کتاب همان شيوهٔ نثر سادهٔ فارسى است که در قرن چهارم و پنجم معمول نويسندگان بوده است و اگر اختصاصى در اين انشاء بخواهيم بايد آن را در کهنگى زبان و علاقهٔ مؤلف به آوردن بسيارى از اصطلاحات و تعبيرات و ترکيبات به‌صورتى که در زبان فارسى اوايل قرن پنجم متداول بوده است، بدانيم، و با آنکه کتاب قابوسنامه تقريباً هم‌عهد با سياست‌نامه است ليکن زبان و انشاء آن خيلى کهنه‌تر از آن به‌نظر مى‌رسد.
گويا نويسنده به‌همان‌نحو که از متن کتاب برمى‌آبد اين کتاب را 'نصيحت‌نامه' ناميده بود و نورالدين محمد عوفى هم در جوامع‌الحکايات آن را به‌عنوان نصايحى که کيکاوس به فرزند خود کرده بود، ذکر مى‌کند و گويا اسم 'قابوسنامه' بعدى باشد.
عنصرالمعالى به زبان پارسى و طبرى هم اشعارى متوسط مى‌سرود که خود قسمتى از آنها را در قابوسنامه نقل کرده و از آن جمله است اين سه رباعي:
گر بر سر ماه برنهى پايهٔ تخت ور همچو سليمان شوى از دولت و بخت
چون عمر تو پخته گشت بربندى رخت کان ميوه که پخته شد بيفتد ز درخت
تا دور شدى شدستم اى روى چو ماه انديشه فزون و صبر کم حال تباه
تن چون نى و بر چو نيل و رخساره چو کاه انگشت به لب گوش به در چشم به راه
گر شير شود عدو چه پيدا چه نهفت با شير به شمشير سخن بايد گفت
کانرا که به گور خفت بايد بى‌جفت با جفت به خانه در نمى‌بايد خفت
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
جنگل های دیدنی , هتل یخی , ماشین های مدل 2015 , آدرس , گودرزي , کامرون دیاز , گنجینه , قظعیت , بمبی آلمانی , ریف , توهین آمیز , استان خوزستان , سوابق تحصیلی , چارلز هارد , پشتیبانی و مسافربری , سرمایه دار , تعمیرکاری , شاداباد , نایب‌رییس کمیسیون امنیت ملی , آدینه ,

مقالات پربیننده امروز
بهداشت / کودکان / نوزادان / نوزادان نیز مستعد ابتلا به بیماری‌های روانی هستند , سیاسی / ایران / فرهنگ و سیاست / در چیستی فرهنگ سیاسی نخبگان , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد و سیاست / بودجه و برنامه‌ریزی / برنامه پنجم توسعه و انتظارات , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / داستان / فیلسوف کوتوله , بانک اطلاعاتی کتاب / سنن النبی آداب و سنن پیامبر (ص) , شخصیت‌ها / مذهبی / صوفی / خواجه محمدبن محمد بخاری بهاءالدین نقشبند , بانک اطلاعاتی کتاب / نغمه‌های جاودانه , ورزشی / فوتبال / لیگ ها / درخشش در لیگ تنبل‌ها , بانک اطلاعاتی کتاب / امام حسن (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / علی گریه نکرده! , بانک اطلاعاتی کتاب / مشتق و انتگرال‌گیری , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش علوم , بانک اطلاعاتی کتاب / بهداشت روان , خانه و خانواده / خانواده / کودکداری / آداب و عادت‌های هر کودک برای خوابیدن , بانک اطلاعاتی کتاب / حقوق اساسی و ساختار حکومت جمهوری اسلامی ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / پرواز: بر اساس زندگی شهید سید احمد رحیمی , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ شمسی / ۶ اسفند ۱۳۳۱ ـ دستگیری سر لشکر زاهدی به اتهام چند توطئه ضد دولتی , بانک اطلاعاتی کتاب / ده درس پیرامون امر به معروف و نهی از منکر , بهداشت و درمان / بهداشت روان / عصبانیت / عصبانیت تا کجا؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / الدر النظیم فی لغات القرآن العظیم ,



وبگردی
الهام پاوه نژاد در اینستاگرام / تصاویر - نگذارید گوشهایتان گواه چیزی باشد که چشمهایتان ندیده. نگذارید زبانتان چیزی بگوید که قلبتان باور نکرده. صادقانه زندگی کنید.
زیباترین زن خلبان جهان در افغانستان / تصاویر - روزنامه عامه پسند بیلد در آلمان در اقدامی تازه تصاویری از یک زن خلبان افغان به نام نیلوفررحمانی منتشر کرده و از وی به عنوان زیباترین خلبان زن جهان یاد کرده است.
فیلم یک عروسی در میان جواهر و طلا ! - عبدالمالک هم زن گرفت ! شاهزاده برونئی ۳۱ ساله با همسر ۲۲ ساله اش پیمان ازدواجی در قصر ۱۷۸۸ اتاقی بستند. تمام لباس عروس و داماد از نگین و جواهر بود.
آغاز به کار قطار لوکس زندگی / تصاویر - قطار زندگی با ظرفیت ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر مسافر و از نوع چهار تخته با تزیینات ویژه و امکانات فرهنگی، سرگرمی و گردشگری در مسیر تهران - مشهد بطور رسمی راه اندازی شد.
پشت پرده حذف «در حاشیه» از آنتن سیما - زمانی که مهران مدیری پس از سال‌ها دوری از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران به این رسانه بازگشت، خیلی‌ها انتظار همه‌چیز را داشتند، جز یک شکست تمام‌عیار.
فیلم/ معاون صدام به هلاکت رسید - گروه مقاومت عراقی عصائب اهل حق، پس از کشتن عزت الدوری، معاون صدام، اسلحه وی را به مظلومان عراق هدیه کرد.
برنامه ورزش و مردم را تا کی باید تحمل کرد - با وجود برنامه‌های ورزشی مناسب که در دهه اخیر به روی آنتن تلویزیون میرود برنامه ورزش و مردم با کیفیت دهه شصت همچنان ساعات صبح جمع شبکه یک را اشغال کرده است.
وزیر امور خارجه استرالیا با کلاه در تهران / تصاویر - وزیر امور خارجه استرالیا قرار است در دیدار با مقامات کشورمان درباره مساله مهاجرت غیر قانونی برخی اتباع ایرانی به استرالیا رایزنی کند. استرالیا از ایران می خواهد برخی مهاجران غیر قانونی را که دولت کانبرا به آنها ویزای ورود به استرالیا نداده به ایران پذیرش کند.
چهره جدید افسانه بایگان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی‌ها و پشت صحنه سریالها و فیلمهای جدید که به شبکه‌های اجتماعی ارسال شده است.
فیلم افشاگری در رابطه با علی مطهری با لباس سپاه - تابناک : این شخص به کنایه به چهار، پنج موبایلی اشاره دارد که مطهری به همراهش داشته، در حالی‌ که مطهری همین تازگی‌ها از موبایل نوکیای قدیمی‌اش خداحافظی کرده و تنها یک گوشی موبایل اسمارت‌فون اختیار کرده است.
اتفاقی عجیب برای خودرو داعشی / فیلم - یک خودروی حامل نیروهای گروه تروریستی داعش به دلیل انفجار بمب در کنار جاده به هوا پرتاب می شود و وقتی در آسمان معلق است به شدت منفجر می شود.
تینا آخوند تبار و عمل زیبایی بینی ! / فیلم - بازیگر سینما و تلویزیون در رابطه با دلایل اعمال جراحی زیبایی خود صحبت میکند.
سگ‌کشی غیرانسانی با اسید در شیراز ! / فیلم - اقدام غیر انسانی در شیراز. گروهی از افراد با تزریق اسید، سگ‌های ولگرد را نابود می‌کنند.
خاطره آیت‌الله از همسر امام جنجالی شد - یکباره دیگر خاطره‌های آیت‌الله هاشمی با واکنش منتقدان به خصوص کیهان روبه‌رو شد. این بار آیت‌الله خاطره‌ای از همسر امام نقل کرده بود
عمل زیبایی زن فامیل دور / فیلم - عمل زیبایی زن فامیل دور :: سریال کلاه قرمزی ۹۴ قسمت پانزدهم با حضور شبنم مقدمی
شانتاژ خبری از حرکت بازیکن عربستانی / عکس - «الشهرانی» بازیکن الهلال عربستان، در شادی پس از گل در جریان بازی با فولاد خوزستان پیراهن خود را بالا زد و تصویر و کاریکاتور یک نوجوان را نشان داد...
برنامه روناک یونسی و بدن‌ساز آمریکایی / عکس - حضور کلمن در ایران جنبه‌های دیگری غیر از مسائل ورزشی هم دارد که مورد توجه‌ترینش کلاسی است که قرار است برای بانوان برگزار شود و مدیریت آن با یکی از ...
لطفا نرو کارلوس ! / تصاویر اینستاگرام - تا خبر از رفتن کارلوس کی‌روش شد، برخی به پاس تشکر از زحمات جناب کی‌روش و منصرف کردن ایشان با هشتگ #پلیز دونت گو کارلوس، عکس های خود را در کنار کارلوس خان رو کردند.
جنجال رسانه‌ای ترکیه در مورد سپاه قدس - از چند هفته پیش این سریال با تغییر نام به نام Sungurlar رویه جدیدی را در پیش گرفته است. در دور جدید این سریال، مبارزه از اکراد جدایی طلب معطوف به مبارزه با سپاه قدس ایران شده است.
نظر پزشکان در خصوص سریال درحاشیه / فیلم - سریال در حاشیه از روزهای نوروز سال 94 هر شب در شبکه سوم سیما پخش می شود. این سریال کمدی داستان بیمارستان و پزشکانی را نقل می کند که البته با اعتراض برخی تنگ نظران هم رو به رو شده است .
پربازدیدها
اعلام موضع «ابتکار» نسبت به سگ‌کشی در شیراز / کشف سرنخ‌ها / مسئولیت با شهرداری است - رئیس سازمان محیط زیست در رابطه با سگ‌کشی اخیر در شیراز گفت: مدیرکل محیط زیست استان فارس اعلام کرد که سرنخ‌هایی پیدا شده اما برخی از ابعاد موضوع روشن نیست زیرا شهرداری این مسئله را انکار می‌کند.
عملکرد خیره کننده نیروی مردمی عراق؛ توطئه‌های فزاینده - نیروهای مردمی عراق که با پیروزی های متوالی خود نگاه ها را به خود معطوف کرده اند با توطئه های زیادی از سوی آمریکایی ها و همپیمانان داخلی و منطقه ای آنها روبرو شده اند.
فوری: دورتموند جانشین کلوپ را مشخص کرد - باشگاه دورتموند رسما اعلام کرد که توماس توخل را به عنوان جانشین یورگن کلوپ برای سرمربیگری این باشگاه برگزیده است.
فوتبال رژیم صهیونستی تعلیق شد - فدراسیون فوتبال غاصب رژیم صهیونستی در پی شکایت مقامات فوتبال فلسطین از سوی فیفا تعلیق شد.
دربی 288 مدولینا، آخرین شانس حضور میلانی‌ها در اروپا - دویست و هشتاد و هشتمین دربی شهر میلان موسوم به دربی مدولینا به میزبانی اینترمیلان برگزار می‌شود که این مسابقه...
اشرف غنی در تهران؛ سفری که تشریفاتی نیست - ایران همکار جدی افغانستان در مبارزه با تروریسماشرف غنی در تهران؛ سفری که تشریفاتی نیستعاشق حسین طوری کارشناس مسایل افغانستان و مدیر رادیو پشتو، در گفتاری برای دیپلماسی ایرانی به سفر اشرف غنی احمدزی رییس جمهور افغانستان به تهران پرداخته است.
اولین حکم علیه «محمد مرسی» سه‌شنبه صادر می‌شود - اولین حکم دادگاه مصر علیه رئیس جمهور برکنار شده این کشور روز سه‌شنبه صادر خواهد شد.
رهبر انقلاب: تهدید می کنند بعد می گویند توان دفاعی نداشته باشید - " ما از کسانی که به غیر نظامیان و زنان و کودکان حمله میکنند متنفر و بیزاریم و معتقدیم آنها از اسلام و وجدان انسانی بی خبرند، اما در مسائل کشورها دخالت نمی کنیم."
احمدی‌نژادی‌ها توکلی را به دادگاه کشاندند - مثلث آنلاین: احمد توکلی با شکایت پنج عضو نزدیک به دولت قبل به دادگاه رفت
برتری های ویندوز نسبت به iOS و اندروید در عرصه تبلت - زمانی که به خرید یک تبلت برای انجام امور روزمره خود به ویژه امور مربوط به کار می اندیشید، در ابتدا خرید یک iPad یا یک نمونه اندرویدی اولین چیزی است که به ذهن شما خطور میکند. اما واقعیت آن است که اگر به دنبال خرید یک تبلت برای انجام کارهای خود هستید، خرید یک تبلت ویندوز در مقایسه با iPad یا یک مدل اندرویدی امکانات بیشتری را در اختیار شما میگذارد.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved