چهارشنبه ۱۲ فروردین ۱۳۹۴ / Wednesday, 1 April, 2015

عنصرالمعالی کیکاوس

امير عنصرالمعالى کيکاوس‌بن اسکندربن قاموس‌بن وشمگير‌بن زيار از امراى دانشمند خاندان زيارى و از نويسندگان بزرگ پارسى است. وى از زياريانى است که بعد از منوچهربن قابوس و على‌الخصوص پس از غلبهٔ ترکمانان سلجوقى بر ايران، حکومت مستقلى نداشته و تنها به‌عنوان اميرزادگان و مقتدران محلى در قسمتى از طبرستان باقى مانده بودند. چنانکه از اشارات امير کيکاوس در کتاب قابوسنامه مشهود است پدرش اسکندر داراى دستگاه امارت بود و کيکاوس او را امير ماضى خوانده و او خود نيز امارت گونه‌اى داشته است ولى گويا اين امارت منحصر به قسمت محدودى از گرگان و طبرستان و بسيار ضعيف بود، چنانکه او خود مدتى دراز بيرون از ولايت مى‌گذراند و به‌سبب آنکه زن او فرزند سلطان محمود غزنوى بود، مدتى دراز از اين ايام يعنى هشت سال در دستگاه سلطان محمود به‌سر برد و چندى به غزو در هندوستان گذراند و به غزو در سرحدات روم نيز رفت و سپس چند سال در گنجه نزد امير ابوالسوار شاووربن فضل (فضلون) پادشاه شدادى (۴۲۲-۴۵۹ هـ) به‌سر برد و مدتى را نيز در سفر حج گذرانيد، و اينها همه دليل است بر آنکه از اشتغالات سلطنتى و مملکت‌دارى فارغ بود. اما اشارات ديگرى که در کتاب قابوسنامه دارد دليل بر آن است که فى‌الجمله دستگاهى در سرزمين اجدادى داشت ليکن با قدرت سلاجقه از طرفي، و توسعهٔ نفوذ آل‌باوند از طرفى ديگر، مسلماً براى او و ساير افراد خاندانش دستگاه سلطنت و حکومت چنانکه در سابق‌الايام داشتند، باقى نماند.
وفات او را ابن اسفنديار صاحب تاريخ طبرستان در سال ۴۶۲ نوشته ولى اين قول با آغاز شدن تأليف کتاب قابوسنامه در سال ۴۷۵ سازش ندارد.
عنصرالمعالى پسرى به‌نام گيلانشاه داشته است که کتاب قابوسنامه را براى او نوشت. ابن اسفنديار در تاريخ طبرستان مى‌نويسد که: '... و پسر او (يعنى پسر عنصرالمعالي) گيلانشاه به ولايت او بنشست اما اندک مواضعى به تصرف ايشان (يعنى زياريان) مانده بود که امراى سلجوقى بازستانده بودند و بعد از آنکه سلطان طغرل از راه گرگان به طبرستان آمد و مال و خراج بستاند به‌هر ناحيت عليحده وکيل و نايب بنشاند ...'
عنصرالمعالى چنانکه از قابوسنامه به صراحت آشکار است مردى دانشمند و مطلع از غالب فنون عهد خود بود و همين وسعت اطلاع باعث شد که بتواند در قابوسنامه در مباحث مختلف وارد شود و مقدمات غالب فنون را با بيانى ساده و روشن بيان کند. وى اين کتاب را بدان قصد نوشته است که اگر فرزندش بعد از او امارت را حفظ کند و يا اضطراراً کارهاى ديگر بپذيرد چگونه آنها را به ادا رساند، و نيز در اين کتاب به قصد تربيت فرزند همهٔ رسوم را اعم از رسوم لشکرکشي، مملکت‌داري، اجتماعى و نيز علوم و فنون متداول زمان، مورد بحث قرار داده است و از همين‌جا است که کتاب او حاوى اطلاعات ذى‌قيمت و متنوعى در مسائل مختلف مربوط به فرهنگ و آداب و عادات ايران در قرن پنجم گرديده و از اين حيث الحق منحصر است.
روش انشاء عنصرالمعالى در اين کتاب همان شيوهٔ نثر سادهٔ فارسى است که در قرن چهارم و پنجم معمول نويسندگان بوده است و اگر اختصاصى در اين انشاء بخواهيم بايد آن را در کهنگى زبان و علاقهٔ مؤلف به آوردن بسيارى از اصطلاحات و تعبيرات و ترکيبات به‌صورتى که در زبان فارسى اوايل قرن پنجم متداول بوده است، بدانيم، و با آنکه کتاب قابوسنامه تقريباً هم‌عهد با سياست‌نامه است ليکن زبان و انشاء آن خيلى کهنه‌تر از آن به‌نظر مى‌رسد.
گويا نويسنده به‌همان‌نحو که از متن کتاب برمى‌آبد اين کتاب را 'نصيحت‌نامه' ناميده بود و نورالدين محمد عوفى هم در جوامع‌الحکايات آن را به‌عنوان نصايحى که کيکاوس به فرزند خود کرده بود، ذکر مى‌کند و گويا اسم 'قابوسنامه' بعدى باشد.
عنصرالمعالى به زبان پارسى و طبرى هم اشعارى متوسط مى‌سرود که خود قسمتى از آنها را در قابوسنامه نقل کرده و از آن جمله است اين سه رباعي:
گر بر سر ماه برنهى پايهٔ تخت ور همچو سليمان شوى از دولت و بخت
چون عمر تو پخته گشت بربندى رخت کان ميوه که پخته شد بيفتد ز درخت
تا دور شدى شدستم اى روى چو ماه انديشه فزون و صبر کم حال تباه
تن چون نى و بر چو نيل و رخساره چو کاه انگشت به لب گوش به در چشم به راه
گر شير شود عدو چه پيدا چه نهفت با شير به شمشير سخن بايد گفت
کانرا که به گور خفت بايد بى‌جفت با جفت به خانه در نمى‌بايد خفت
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
نادری , مرد کت شلواری , معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی , حکم مهدی هاشمی , یا نصیب , صدای محیط , سلطان پسته ایران , نقاط آلوده , دفاتر , فتح‌الله , مدیریت منابع , ماهیا , نمایشگاه مد , تقلیل , رانت خوار , فواید , باشگاه سیاسی , جریانات , انفصال از خدمات دولتی , امگا سه ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / زمزمه کویر: دفتر شعر , بانک اطلاعاتی کتاب / اعتیاد: عوامل، علایم، و پیشگیری (ویژه‌ی پدر و مادرها) , بانک اطلاعاتی کتاب / الجواهر الفخریه فی شرح الروضه البهیه: الاجاره, الوکاله, الشفعه, السبق و الرمایه, الجعاله و الوصایا , بهداشت و درمان / بیماریها / بیماریهای دستگاه گوارش / سوء هاضمه , بانک اطلاعاتی کتاب / داستان پیامبران در قرآن , بانک اطلاعاتی کتاب / سرطان دهانه رحم، غربالگری و پاپ اسمیر , فرهنگی و هنری / صنایع‌دستی / صنایع دستی ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / دوسالانه‌ی ریاضیات پایه پیش‌دانشگاهی انسانی، شامل: 250 سوال با پاسخ تشریحی (در صفحات زوج) و 250 سوال مشابه بدون پاسخ ... , بانک اطلاعاتی کتاب / اصول انرژی‌درمانی (به روش ریکی) , دین و اندیشه / دین و مذهب / دین و جامعه / اتحاد و گوناگونی , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / علوم کامپیوتر / کامپیوتر / یک قطره آب جایگزین رایانه شما !!! , فرهنگی و هنری / موسیقی / موسیقی‌نواحی / پیشینه ی،هنر شفاهی , بانک اطلاعاتی کتاب / نهج‌البلاغه امیرالمومنین (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / منازل الاخره: پیرامون مرگ و عالم پس از مرگ , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / شخصیت‌ها ـ شاعران‌ / خزانه انس و دلبستگی ها , بهداشت و درمان / دارو و درمان / دارو و درمان ـ تحقیق و پژوهش / بررسی اثر قطره سیپروفلوکساسین در کاهش آلودگی باکتریال اتاق قدامی چشم در عمل جراحی کاتاراکت در بیمارستان حضرت رسول اکرم(ص) , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات کنکور کارشناسی ارشد مدیریت: کلیه گرایشها (بازرگانی - صنعتی - دولتی - فناوری اطلاعات - تکنولوژی - مالی) همراه با پاسخ تشریحی (86-70) , بانک اطلاعاتی کتاب / شب و کتاب و مهتاب می گن به شیمو بخواب , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات امتحانی طبقه‌بندی شده حساب دیفرانسیل و انتگرال(2) دوره‌ی پیش‌دانشگاهی , سیاسی / جهان / دین و سیاست / زمانی برای شیعیان , بانک اطلاعاتی کتاب / در سیاره ما چه خبر است‌! , بانک اطلاعاتی فیلم / ساراباند - SARABAND , دین و اندیشه / دین و مذهب / مناسبت‌ها ـ محرم و صفر / اربعین حسینی , بانک اطلاعاتی کتاب / سوالات چهارگزینه‌ای و تشریحی برق ساختمان: بر اساس آخرین استاندارد مهارت و آموزش سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور کد بین‌المللی ... , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش دف (همراه قطعاتی برای گروه‌نوازی) , بانک اطلاعاتی کتاب / استراتژی کلاس جهانی در مدیریت کیفیت بازرسی , بانک اطلاعاتی کتاب / پسته لال سکوت دندان شکن است , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ ادبیات ایران و جهان (1): تاریخ ادبیات ایران و جهان (2): ویژه‌ی کنکور علوم انسانی و ... , بانک اطلاعاتی کتاب / سیر حکمت و هنر مسیحی از عصر ایمان تا عصر خرد: عصر ایمان , بانک اطلاعاتی کتاب / ماکس وبر و اسلام ,



وبگردی
من روحانی هستم ۲ - مک فارلین - این ویدئو گزیده ای از فیلم «من روحانی هستم ۲»، ساخته «فرورتیش رضوانیه» است که سال ۱۳۹۲ در پاسخ به مستند دانشجویی «من روحانی هستم» ساخته شد.
برخورد 65 خودرو در آزادراه کرج - قزوین/ عکس - معاون امداد و نجات جمعیت هلال احمر استان البرز از دو تصادف همزمان زنجیره ای 65 دستگاه خودرو سواری در لاین شمالی و جنوبی آزاد راه کرج - قزوین خبر داد که 29 مجروح بر جا گذاشت .
آزاده زارعی با یک گریم عجیب در نقش پسر / تصاویر - فرزاد حسنی و آزاده زارعی در فیلم توقیفی. فيلم «آمین خواهیم گفت» به کارگردانی و نویسندگی سامان سالور ساختهٔ سال 1389 است. این فیلم برای اولین بار در سی امین جشنواره فیلم فجراکران شد.
پناهندگی در اوج مذاکرات هسته‌ای - در اوج مذاکرات هسته‌ای و در شرایطی که اصلی‌ترین مساله این روزهای رسانه‌های ایران آگاهی از سرنوشت مذاکرات هسته‌ای است، ماجرای رقم خورده توسط امیرحسین متقی، خبرنگار یک رسانه کم‌تاثیر، یک نکته را برای هر فرد پیگیر مسائلی از این دست روشن کرده؛ خوب یا بد، در زبان فارسی کلمه مناسبی برای توصیف کار انجام شده وجود ندارد.
تصاویر آخرین وداع خانواده با میلاد در فرانسه - میلادم، پاره تنم، عزیزم نجیب‌ترین انسان زندگیم، پسر وفادارم، تو را دوست دارم، همیشه در دینمان هر آنچه پیش می‌آید میگوئیم راضی هستیم به رضای خدا ولی میلادم پسرم پاره‌تنم این بار فریاد میزنم: من اصلا راضی به رضایت خدا نیستم، منتظرم تو پیشم برگردی، میلاد عزیزم همیشه در قلب منی.
80 هزار افغان در استادیوم آزادی - دیدار تیم های ملی فوتبال امید ایران و افغانستان بعدازظهر امروز یکشنبه با پیروزی شش بر صفر تیم ملی امید ایران در ورزشگاه آزادی تهران به پایان رسید.
فیلم نجات باورنکردنی یک خلبان - این خلبان شیردل پس از آنکه یک بال هواپیمایش را در نمایش هوایی از دست داد با خونسردی و به سلامت بر زمین نشست.
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
عکس ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
افزایش۱۷ درصدی تولید پسته در سال ۹۳ - گروه اقتصادی: معاون دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک وزارت جهادکشاورزی از افزایش ۱۷ درصدی تولید پسته در سال ۹۳ خبر داد.
لاوروف: ایران و 1+5 در مسائل کلیدی به توافق رسیدند - پوشش زنده: مذاکرات هسته‌ای در لوزانلاوروف: ایران و 1+5 در مسائل کلیدی به توافق رسیدندمحمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران پیشرفت در مذاکرات را «بسیار خوب» ارزیابی کرد و گفت: راه حل اکثر موضوعات کاملا مشخص شده و بعد از روز چهارشنبه باید نگارش شروع شود.
فرانسه چگونه به مخالف ایران تبدیل شد؟ - نارضایتی پاریس از نزدیکی تهران و واشنگتنفرانسه چگونه به مخالف ایران تبدیل شد؟اکنون دیدگاه پاریس به واشنگتن این است که آمریکا با دوستان و شرکای قدیمی همراه نیست و به آنها اعتمادی ندارد و بیشتر به دنبال بهبود روابط با ایران است.
اشتباهاتمان را به گردن دست های پشت پرده نیاندازیم - بازیگر سریال "جاده قدیم" با آرزوی سال همدلی و همکاری برای اهالی سینما گفت: ای کاش در سال جدید اشتباهاتمان را به دست های پشت پرده ربط ندهیم.
آمادگی ارتش عراق برای آزادسازی الرمادی - پس از تکمیل عملیات آزادسازی «تکریت»، نیروهای عراقی خود را برای حمله به الرمادی و سرکوب عناصر گروه تروریستی داعش در این شهر آماده می‌کنند.
آغاز نشست‌های فنی ایران و 5+1 - سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه مذاکرات هسته‌ای بین ایران و گروه ۱+۵ را ترک کرد... نشست علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی و ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا دقایقی پیش آغاز شد.
مشارکت آمریکا در حملات علیه یمن/دخالت در امور کشورها - یک منبع نظامی از کمک کشتی های جنگی آمریکا به عربستان در حمله به مواضع انصارالله در یمن خبر داد.
آغاز هفتمین روز مذاکرات هسته‌ای ایران و 1+5 با رایزنی صالحی و مونیز - مذاکرات ایران و 1+5 برای رسیدن به تفاهم بر سر "راه‌حل‌ها" با مذاکرات مقامات فنی هسته‌ای ایران و آمریکا در حالی آغاز شد که بامداد روز چهارشنبه به وقت محلی، وزیران خارجه ایران و روسیه یکی از حل اکثر مسایل و دیگری از حل و فصل تمامی مسایل کلیدی در چارچوب مذاکرات جامع هسته‌ای خبر داده بودند.
55 کشته و زخمی در حمله جنگنده های سعودی به کارخانه ای در استان حدیده یمن - در حمله جنگنده های عربستانی به کارخانه‌ای در استان حدیده یمن 30 تن کشته شدند.
دکور بیمارستان «در حاشیه» کاملا واقعی است - طراح دکور سریال «در حاشیه» گفت: دکور بیمارستان این اثر را در یک سوله ساختیم که ساخت آن حدود 2 ماه به طول انجامید.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved