ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / چهارشنبه ۱ مرداد ۱۳۹۳ / Wednesday, 23 July, 2014

عنصرالمعالی کیکاوس

امير عنصرالمعالى کيکاوس‌بن اسکندربن قاموس‌بن وشمگير‌بن زيار از امراى دانشمند خاندان زيارى و از نويسندگان بزرگ پارسى است. وى از زياريانى است که بعد از منوچهربن قابوس و على‌الخصوص پس از غلبهٔ ترکمانان سلجوقى بر ايران، حکومت مستقلى نداشته و تنها به‌عنوان اميرزادگان و مقتدران محلى در قسمتى از طبرستان باقى مانده بودند. چنانکه از اشارات امير کيکاوس در کتاب قابوسنامه مشهود است پدرش اسکندر داراى دستگاه امارت بود و کيکاوس او را امير ماضى خوانده و او خود نيز امارت گونه‌اى داشته است ولى گويا اين امارت منحصر به قسمت محدودى از گرگان و طبرستان و بسيار ضعيف بود، چنانکه او خود مدتى دراز بيرون از ولايت مى‌گذراند و به‌سبب آنکه زن او فرزند سلطان محمود غزنوى بود، مدتى دراز از اين ايام يعنى هشت سال در دستگاه سلطان محمود به‌سر برد و چندى به غزو در هندوستان گذراند و به غزو در سرحدات روم نيز رفت و سپس چند سال در گنجه نزد امير ابوالسوار شاووربن فضل (فضلون) پادشاه شدادى (۴۲۲-۴۵۹ هـ) به‌سر برد و مدتى را نيز در سفر حج گذرانيد، و اينها همه دليل است بر آنکه از اشتغالات سلطنتى و مملکت‌دارى فارغ بود. اما اشارات ديگرى که در کتاب قابوسنامه دارد دليل بر آن است که فى‌الجمله دستگاهى در سرزمين اجدادى داشت ليکن با قدرت سلاجقه از طرفي، و توسعهٔ نفوذ آل‌باوند از طرفى ديگر، مسلماً براى او و ساير افراد خاندانش دستگاه سلطنت و حکومت چنانکه در سابق‌الايام داشتند، باقى نماند.
وفات او را ابن اسفنديار صاحب تاريخ طبرستان در سال ۴۶۲ نوشته ولى اين قول با آغاز شدن تأليف کتاب قابوسنامه در سال ۴۷۵ سازش ندارد.
عنصرالمعالى پسرى به‌نام گيلانشاه داشته است که کتاب قابوسنامه را براى او نوشت. ابن اسفنديار در تاريخ طبرستان مى‌نويسد که: '... و پسر او (يعنى پسر عنصرالمعالي) گيلانشاه به ولايت او بنشست اما اندک مواضعى به تصرف ايشان (يعنى زياريان) مانده بود که امراى سلجوقى بازستانده بودند و بعد از آنکه سلطان طغرل از راه گرگان به طبرستان آمد و مال و خراج بستاند به‌هر ناحيت عليحده وکيل و نايب بنشاند ...'
عنصرالمعالى چنانکه از قابوسنامه به صراحت آشکار است مردى دانشمند و مطلع از غالب فنون عهد خود بود و همين وسعت اطلاع باعث شد که بتواند در قابوسنامه در مباحث مختلف وارد شود و مقدمات غالب فنون را با بيانى ساده و روشن بيان کند. وى اين کتاب را بدان قصد نوشته است که اگر فرزندش بعد از او امارت را حفظ کند و يا اضطراراً کارهاى ديگر بپذيرد چگونه آنها را به ادا رساند، و نيز در اين کتاب به قصد تربيت فرزند همهٔ رسوم را اعم از رسوم لشکرکشي، مملکت‌داري، اجتماعى و نيز علوم و فنون متداول زمان، مورد بحث قرار داده است و از همين‌جا است که کتاب او حاوى اطلاعات ذى‌قيمت و متنوعى در مسائل مختلف مربوط به فرهنگ و آداب و عادات ايران در قرن پنجم گرديده و از اين حيث الحق منحصر است.
روش انشاء عنصرالمعالى در اين کتاب همان شيوهٔ نثر سادهٔ فارسى است که در قرن چهارم و پنجم معمول نويسندگان بوده است و اگر اختصاصى در اين انشاء بخواهيم بايد آن را در کهنگى زبان و علاقهٔ مؤلف به آوردن بسيارى از اصطلاحات و تعبيرات و ترکيبات به‌صورتى که در زبان فارسى اوايل قرن پنجم متداول بوده است، بدانيم، و با آنکه کتاب قابوسنامه تقريباً هم‌عهد با سياست‌نامه است ليکن زبان و انشاء آن خيلى کهنه‌تر از آن به‌نظر مى‌رسد.
گويا نويسنده به‌همان‌نحو که از متن کتاب برمى‌آبد اين کتاب را 'نصيحت‌نامه' ناميده بود و نورالدين محمد عوفى هم در جوامع‌الحکايات آن را به‌عنوان نصايحى که کيکاوس به فرزند خود کرده بود، ذکر مى‌کند و گويا اسم 'قابوسنامه' بعدى باشد.
عنصرالمعالى به زبان پارسى و طبرى هم اشعارى متوسط مى‌سرود که خود قسمتى از آنها را در قابوسنامه نقل کرده و از آن جمله است اين سه رباعي:
گر بر سر ماه برنهى پايهٔ تخت ور همچو سليمان شوى از دولت و بخت
چون عمر تو پخته گشت بربندى رخت کان ميوه که پخته شد بيفتد ز درخت
تا دور شدى شدستم اى روى چو ماه انديشه فزون و صبر کم حال تباه
تن چون نى و بر چو نيل و رخساره چو کاه انگشت به لب گوش به در چشم به راه
گر شير شود عدو چه پيدا چه نهفت با شير به شمشير سخن بايد گفت
کانرا که به گور خفت بايد بى‌جفت با جفت به خانه در نمى‌بايد خفت


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
دارو و درمان    درمان    جراحی    جراحی اعصاب و جراحی غدهٔ هیپوفیز    بیماری ها    صدمات مغزی   
ارتباطات    رسانه    رسانه های گروهی    رسانه های الکترونیکی ـ دیداری و شنیداری    تلویزیون    برنامه سازی تلویزیونی    نور در تلویزیون    منابع نوری (انواع چراغ ها)   
شعر و ادب    عطار    دیوان اشعار    غزلیات   
علوم و مبانی تربیت بدنی و ورزش    مبانی تربیت بدنی    جامعه شناسی در ورزش   
دارو و درمان    درمان    روانپزشکی    اختلالات روانی    اختلالات پسیکوتیک    اختلال پسیکوتیک کوتاه مدت   
شعر و ادب    حافظ    دیوان اشعار    غزلیات   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    منابع طبیعی    جنگل و جنگل داری    جنگل داری    احیاء جنگل    مهمترین روش های جنگلداری   
شعر و ادب    شهریار    غزلیات   
شعر و ادب    بهار    گزیده اشعار   
ارتباطات    ارتباطات انسانی    معنی در ارتباطات    آزمایشات    گزارش آزمایش معنی های ضمنی در ایران   


کلمات در حال جستجو
قیمت    سکه    طلا    بازار    روحانی    لایحه    رکود    مجلس    قالیباف    اسرائیل    فلسطین    غزه    تنبلی    زندگی ماشینی    جامعه ایران    نرخ ارز    حرکت معکوس   




خلاصه رسانه‌ها
ربات‌هایی که تا 2050 قهرمان جام جهانی را شکست می‌دهند - هنوز چندی از مسابقات جام جهانی فوتبال در برزیل نگذشته است که این کشور بار دیگر میزبان یکی از جام های بزرگ دیگر جهانی شده است. ربوکاپ 2014 که در برزیل در حال برگزاری است، گردهمایی متخصصانی است که قرار است ربات های ساخت آنها در سال 2050 قهرمان جام جهانی فوتبال را شکست دهند...
لاریجانی: ایران نقش موثری برای نجات ملت فلسطین دارد/مردم فلسطین به اسلحه ونیازهای اولیه احتیاج دارند - مجلس - رییس مجلس شورای اسلامی،‌ سلاح و دارو و نیازهای اولیه را از جمله نیازهای مردم فلسطین عنوان کرد و گفت که ایران نقش مهمی در رفع نیازهای روشن مردم فلسطین داشته است.
تولید 47 هزار و 300 مگاوات برق در کشور/ مصرف برق در پیک مصرف 4 درصد افزایش یافت - سمنان - خبرگزاری مهر: معاون دفتر مدیریت مصرف شرکت توانیر با تاکید بر اینکه در تولید برق مشکلی نداریم و برق تولیدی جوابگوی نیاز مصرف داخلی است، گفت: هفته قبل به تولید 47 ...
حذف وام 100 میلیون تومانی برای استادان پیمانی/ 2روش دریافت تضمین بانکها از استادان - مشاور معاونت اداری مالی وزارت علوم از حذف وام 100 میلیون تومانی برای استادان پیمانی و همچنین 2 روش دریافت تضمین بانک از استادان رسمی قطعی و رسمی آزمایشی برای پرداخت این ...
دو متهم تازه حریق اتوبوسهای جاده‌ای کشور - تنها کیفیت خودروهای داخلی عامل تصادف و حریق اتوبوسها نیست. نظارت نکردن بر معاینه فنی اتوبوسهایی که بیش از یکسال از عمر تولیدشان گذشته و دستکاری رانندگان اتوبوس برای جا ...
اشتون خواستار برقراری آتش بس فوری است/ شورای اروپا از تلاشها برای آتش بس استقبال می کند - "ماجا کاسیانیک" سخنگوی کمیسر امنیت سیاسی و روابط خارجی اروپا سکوت و عدم اقدام مناسب اتحادیه اروپا برای توقف جنگ در غزه، تعلل و بی تفاوتی اروپا در این باره را رد کرد.
جدول قیمت سکه و ارز روز چهارشنبه منتشر شد - جدول قیمت انواع سکه و ارز در بازار روز چهارشنبه منتشر شد.
خودکفایی محققان کشور در دانش میکروبیولوژی/ نقش مهم میکروب‌ها در ساخت دارو - مدیر بانک میکرو ارگانیسم های مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران از دستیابی به خود کفایی 80 درصدی در این مرکز خبر داد و گفت: اکنو ن در این مرکز توانایی شناسایی و نگهداری ...
پارازیت بهانه است مسئولان کوتاهی کرده اند! - ما چنین چیزی را ‌نمی‌پذیریم. روز گذشته نیز از سازمان هوا‌شناسی و کمیسیون کشاورزی، درباره ‌‌این موضوعات اخیر، توضیحاتی‌ دادند؛ اما اعضای کمیسیون نیز از این اظهارنظر‌ها قانع نشدند و این ‌کوتاهی به هیچ عنوان ‌پذیرفته نیست.
نوبخت:مجرم واقعی کسانی بودند که نظر واقعی دیوان محاسبات در پرونده650 میلیون یورویی را منتشر نکردند - دولت - سخنگوی دولت با اشاره به بحث پرونده 650 میلیونی وزارت صنعت گفت:دولت مجبور است وقتی انبارها خالی‌است از انواع روش‌ها استفاده کند.
آمریکا مسئول تروریسم و کشتار مردم غزه است/ اقدامات اسرائیل تفاوتی با القاعده و طالبان ندارد - پروفسور امید صفی استاد مطالعات اسلامی دانشگاه دوک آمریکا با اشاره به حمایت واشنگتن از الگوی استعمار مهاجران تاکید کرد که آمریکا مسئول تروریسم و کشتار غیرنظامیان است.
جنگ غزه باعث نزدیکی فرقه های جهان اسلام شد/ نقش ایجابی ایران در فلسطین - رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: شرایط جنگی غزه باعث شد تا حدی فرقه های جهان اسلام به هم نزدیک شوند.
سکوت این‌بار برای محمود استادمحمد - تئاتر - بعد از حمید سمندریان و همزمان با فرارسیدن سالروز درگذشت زنده‌یاد محمود استادمحمد، دوباره کارت‌پستال ویژه‌ای به یاد این هنرمند منتشر می‌شود.
نامه نمایندگان مجلس به رئیس جمهور برای افزایش بودجه فرهنگ - 147 نماینده مجلس شورای اسلامی در نامه ای به رئیس جمهور خواستار افزایش بودجه فرهنگی در لایحه بودجه 94 شدند.
پرچم فلسطین زیر پای اعضای گروه تروریستی داعش رفت - اعضای گروه تروریستی داعش با عدم پذیرش به اهتزاز درآوردن پرچم فلسطین، وجود این کشور در خاورمیانه را "فتنه" عنوان کردند.
رایزنی ها برای آتش بس در غزه ناکام مانده است - نیروی هوایی ارتش رژیم‌ صهیونیستی حملات گسترده نظامی خود را که از بامداد روز سه‌شنبه (17 تیر) تحت عنوان «صخره سخت» علیه نوار غزه آغاز کرد، با مقاومت گروه‌های فلسطینی در قالب عملیات «بنیان مرصوص» و «العصف المأکول» رو به رو شد.
حمایت کاپیتان سابق بارسلونا از سوارس/حرکت اوغیرقابل توجیه است اما گاهی اوقات پیش می آید - فوتبال جهان - پویول می گوید پیدا کردن مدافع سخت است به خصوص برای بارسلونا.
فرماندار تهران: وقتی ساپورت 6 هزار تومان و جین 100 هزار تومان است دختران ساپورت می پوشند - شهری - فرماندار تهران در حاشیه جلسه بررسی وضعیت حجاب و عفاف در دستگاههای کشور که در استانداری برگزار شد دلایل بدحجابی را وضعیت اقتصادی مردم دانست.
قسط آخر 4.2 میلیارد اموال بلوکه ایران پرداخت شد/ گفتگوی تلفنی ظریف با رمضان عبدالله و خالد مشعل - سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان گفت: قسط آخر از 4.2 میلیارد دلار اموال بلوکه ایران پرداخت شده است و امیدواریم که مراحل اداری آن نهایی شده باشد.
دولت از وضع فرهنگی کشور گزارش‌های واقعی می‌‌دهد/ نظارت و حمایت توامان از سینما - مشاور فرهنگی رییس‌جمهوری معتقد است صنعت سینما در اندیشه مقام معظم رهبری از جایگاه والا و ویژه ای برخوردار است و این جایگاه تنها جنبه نظارتی ندارد بلکه جنبه‌های حمایتی ...
جایزه گلشیری متوقف شد - ادبیات - بنیاد گلشیری بعد از برگزاری سیزده دوره جایزه ادبی گلشیری، در بیانیه‌ای اعلام کرد که از این پس دیگر مراسم اهدای این جایزه را برگزار نخواهد کرد.
طلا ارزان شد/ دلار بازار را برهم می زند؟ - بازار مالی - امروز بازهم قیمت طلا در بازارهای جهانی کاهش یافت.
10 میلیارد دیگر به بدهی قبلی استقلال اضافه شد/ قرار بود کریمیان از لیست خارج شود - مدیرعامل باشگاه استقلال با بیان اینکه هر روز طلب‌کاران جدیدی به سراغ باشگاه می‌آیند، تاکید کرد: بدهی قطعی باشگاه استقلال که 75 میلیون تومان است که قبلا اعلام کرده بودیم ...
فردوسی پور محبوب ترین چهره جام ستاره ها - دیگر ورزشها - تیم پاراگ که عادل فردوسی پور را در اختیار دارد از رسیدن به فینال جام ستاره ها باز ماند.
سورپرایز گروههای مقاومت برای ارتش رژیم صهیونیستی/ موشکهایی که به کابوس تانکهای مرکاوا تبدیل شده‌اند - خبرگزاری مهر - گروه بین الملل: منابع فلسطینی به تازگی تصویری از یک نوع موشک ضدزره منتشر کرده اند که به کابوس ارتش رژیم صهیونیستی به ویژه تانکهای پرطمطراق "مرکاوا" این ...
گمرک بسته حمايتي صادرات را ابلاغ کرد/ 20 نوع تسهيلات برای حمایت ويژه از تولید - گمرك بسته حمايتي صادرات، شامل 20 نوع تسهيلات گمركي را در راستاي سياست‌هاي كلي اقتصاد مقاومتي براي واحدهاي توليدي و حمايت ويژه از صادرات ابلاغ کرد.
عکسی از برنامه بازی های جام ملت های آسیا از گروهی تا فینال - فوتبال ملی - کنفدراسیون فوتبال آسیا برنامه جام ملت های آسیا تا مرحله نهایی را اعلام کرد.
کتک‌کاری در پارلمان اوکراین - اروپا - به دنبال تصویب یکی از دستورات ریاست جمهوری اوکراین برای جذب سربازان بیشتر برای دفاع در برابر تعداد رو به افزایش نیروهای روسی در مرز شرقی اوکراین و روسیه، نمایندگان پارلمان کی‌یف زد و خورد کردند.
مسئله فلسطین پدیده‌ شاخصی برای تشخیص سلامتی وجدان مدعیان حقوق انسان‌هاست - محمدحسین صفار هرندی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: روز قدس یک نشانه برای متذکر شدن درباره غفلتی است که ده‌ها سال است بخشی از ملت مسلمان و بالاتر از آن دولت‌هایشان، نسبت ...


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved