چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۴ / Wednesday, 1 July, 2015

عنصرالمعالی کیکاوس

امير عنصرالمعالى کيکاوس‌بن اسکندربن قاموس‌بن وشمگير‌بن زيار از امراى دانشمند خاندان زيارى و از نويسندگان بزرگ پارسى است. وى از زياريانى است که بعد از منوچهربن قابوس و على‌الخصوص پس از غلبهٔ ترکمانان سلجوقى بر ايران، حکومت مستقلى نداشته و تنها به‌عنوان اميرزادگان و مقتدران محلى در قسمتى از طبرستان باقى مانده بودند. چنانکه از اشارات امير کيکاوس در کتاب قابوسنامه مشهود است پدرش اسکندر داراى دستگاه امارت بود و کيکاوس او را امير ماضى خوانده و او خود نيز امارت گونه‌اى داشته است ولى گويا اين امارت منحصر به قسمت محدودى از گرگان و طبرستان و بسيار ضعيف بود، چنانکه او خود مدتى دراز بيرون از ولايت مى‌گذراند و به‌سبب آنکه زن او فرزند سلطان محمود غزنوى بود، مدتى دراز از اين ايام يعنى هشت سال در دستگاه سلطان محمود به‌سر برد و چندى به غزو در هندوستان گذراند و به غزو در سرحدات روم نيز رفت و سپس چند سال در گنجه نزد امير ابوالسوار شاووربن فضل (فضلون) پادشاه شدادى (۴۲۲-۴۵۹ هـ) به‌سر برد و مدتى را نيز در سفر حج گذرانيد، و اينها همه دليل است بر آنکه از اشتغالات سلطنتى و مملکت‌دارى فارغ بود. اما اشارات ديگرى که در کتاب قابوسنامه دارد دليل بر آن است که فى‌الجمله دستگاهى در سرزمين اجدادى داشت ليکن با قدرت سلاجقه از طرفي، و توسعهٔ نفوذ آل‌باوند از طرفى ديگر، مسلماً براى او و ساير افراد خاندانش دستگاه سلطنت و حکومت چنانکه در سابق‌الايام داشتند، باقى نماند.
وفات او را ابن اسفنديار صاحب تاريخ طبرستان در سال ۴۶۲ نوشته ولى اين قول با آغاز شدن تأليف کتاب قابوسنامه در سال ۴۷۵ سازش ندارد.
عنصرالمعالى پسرى به‌نام گيلانشاه داشته است که کتاب قابوسنامه را براى او نوشت. ابن اسفنديار در تاريخ طبرستان مى‌نويسد که: '... و پسر او (يعنى پسر عنصرالمعالي) گيلانشاه به ولايت او بنشست اما اندک مواضعى به تصرف ايشان (يعنى زياريان) مانده بود که امراى سلجوقى بازستانده بودند و بعد از آنکه سلطان طغرل از راه گرگان به طبرستان آمد و مال و خراج بستاند به‌هر ناحيت عليحده وکيل و نايب بنشاند ...'
عنصرالمعالى چنانکه از قابوسنامه به صراحت آشکار است مردى دانشمند و مطلع از غالب فنون عهد خود بود و همين وسعت اطلاع باعث شد که بتواند در قابوسنامه در مباحث مختلف وارد شود و مقدمات غالب فنون را با بيانى ساده و روشن بيان کند. وى اين کتاب را بدان قصد نوشته است که اگر فرزندش بعد از او امارت را حفظ کند و يا اضطراراً کارهاى ديگر بپذيرد چگونه آنها را به ادا رساند، و نيز در اين کتاب به قصد تربيت فرزند همهٔ رسوم را اعم از رسوم لشکرکشي، مملکت‌داري، اجتماعى و نيز علوم و فنون متداول زمان، مورد بحث قرار داده است و از همين‌جا است که کتاب او حاوى اطلاعات ذى‌قيمت و متنوعى در مسائل مختلف مربوط به فرهنگ و آداب و عادات ايران در قرن پنجم گرديده و از اين حيث الحق منحصر است.
روش انشاء عنصرالمعالى در اين کتاب همان شيوهٔ نثر سادهٔ فارسى است که در قرن چهارم و پنجم معمول نويسندگان بوده است و اگر اختصاصى در اين انشاء بخواهيم بايد آن را در کهنگى زبان و علاقهٔ مؤلف به آوردن بسيارى از اصطلاحات و تعبيرات و ترکيبات به‌صورتى که در زبان فارسى اوايل قرن پنجم متداول بوده است، بدانيم، و با آنکه کتاب قابوسنامه تقريباً هم‌عهد با سياست‌نامه است ليکن زبان و انشاء آن خيلى کهنه‌تر از آن به‌نظر مى‌رسد.
گويا نويسنده به‌همان‌نحو که از متن کتاب برمى‌آبد اين کتاب را 'نصيحت‌نامه' ناميده بود و نورالدين محمد عوفى هم در جوامع‌الحکايات آن را به‌عنوان نصايحى که کيکاوس به فرزند خود کرده بود، ذکر مى‌کند و گويا اسم 'قابوسنامه' بعدى باشد.
عنصرالمعالى به زبان پارسى و طبرى هم اشعارى متوسط مى‌سرود که خود قسمتى از آنها را در قابوسنامه نقل کرده و از آن جمله است اين سه رباعي:
گر بر سر ماه برنهى پايهٔ تخت ور همچو سليمان شوى از دولت و بخت
چون عمر تو پخته گشت بربندى رخت کان ميوه که پخته شد بيفتد ز درخت
تا دور شدى شدستم اى روى چو ماه انديشه فزون و صبر کم حال تباه
تن چون نى و بر چو نيل و رخساره چو کاه انگشت به لب گوش به در چشم به راه
گر شير شود عدو چه پيدا چه نهفت با شير به شمشير سخن بايد گفت
کانرا که به گور خفت بايد بى‌جفت با جفت به خانه در نمى‌بايد خفت
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
ناپایدار , کاظم فرامرزی , موافقت , پن , مرزن آباد , zperia z3 , آحمد توکلی , Ashton Carter , افزایش قیمت قبر , باند تروریستی , هادی رضایی , هومن , سازمان هندبال , ترانه کوچک من , دیپلمات روس , سایت یاهو , دفاعیات , سود سالانه , اثاث کشی , ترزا مری , نهج الفصاحه , سرقت مسلحانه بانک , محمدمسیح یاراحمدی , ساختمان های مسکونی , نمایشگاه علم تا عمل , فیلم سردار سلیمانی , عادل پور , شگفت‌انگیز , افزایش دلار و پوند , هافبک برزیلی , رشته های دانشگاهی , پیشرفتاعصاب , مهر باران , المعامیر , سفیر مصر در اسرائیل , تصويربرداري , منطقه دنباس , داره صبح میشه , روزنامه رادیکال , بهداشت دام , برداشتن , کارآفرینی دیجیتالی , بخش خبری , نهار خوری , فدوی , بیداری , بزرگراه ها , طراحی شخصیت کارتونی , ایرلن , مروج سلامت , پیام نوروزی اوباما , اخوان‌المسلمین , طلوع خرداد , سربازان یمنی , رابطه جنسی پرخطر , اقدامات ترافیکی , بازی های بومی , آثاراستاد , سیره امامان , وقف واکس , شهید سعیدی , کانتینر , عاشق ماشین , زهرا شجاعی , بازار سیاه , برژینسکی , خطبه ها , وزیر اخراجی , BMW X3 , مشترکان , لاک ناخن , ملک افسری , مارتین اسکورسیزی , حضرت صاحب الزمان , پسر بد فوتبال , چمران خمینی , نقش ها و دیوارها , فروش بلیط , پیاده روها , کلاه سفید , فیلم های گیج کننده , بهارشهادت , دریاچه آزادی , محمد سلیمی , مناسک , دی کلینیک , مخاطرات زیست محیطی , بالون‌های سیاه , کالای اساسی , سید مهدی میر باقری , نرم افزار FlashGet , ابزار اپتیکی , بازدید سرزده , خلبان برخور , آداب نماز , محمود شاهرخی , اکراین , انتشارات عماد , گذرگاه سلوم , رومانیایی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / ترجمه خصائص امیرالمومنین علی بن ابی‌طالب (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات کارشناسی ناپیوسته کامپیوتر (کاردانی به کارشناسی) ویژه نرم‌افزار حل تشریحی کلیه کنکورهای کارشناسی ناپیوسته آزاد، دولتی و علمی ... , بانک اطلاعاتی کتاب / Basic grammar in use with answers: self-study reference and practice for students of English , بانک اطلاعاتی کتاب / تفسیر بشری: شرح روان جزئ اول قرآن کریم , هنر / صنایع‌دستی / صنایع‌دستی / بافندگی , فرهنگ و جامعه / گردشگری / بنا های تاریخی / ‌کاخ باغچه جوق , بانک اطلاعاتی فیلم / عروس فرنکنستاین - THE BRIDE OF FRANKENSREIN , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ باستانی ایران , اجتماعی / حقوقی / حقوق خانواده / تناسب حق و تکلیف‏ در مرد و زن‏ , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب ارشد مجموعه مهندسی کامپیوتر و IT: سیستم عامل , علوم انسانی / تاریخ و جغرافیا / تاریخ / امروز یکشنبه ۲۹ اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۷ هجری شمسی؛ در تاریخ , بانک اطلاعاتی کتاب / 'املای سبز' ویژه‌ی کلاس دوم دبستان بر اساس کتاب بخوانیم و بنویسیم , اقتصاد و بازرگانی / کار و اشتغال / نیروی انسانی / کارگر تنبل , بانک اطلاعاتی کتاب / دعای ندبه , بانک اطلاعاتی کتاب / Themen neu: lehrwerk fur Deutsch als fremdsprache kursbuch 1 , بهداشت و درمان / تغذیه و سلامتی / خواص گیاهان و سبزیجات / آووکادو Avocado , بانک اطلاعاتی کتاب / زیارت عاشورا , علمی و آموزشی / تکنولوژی / نانوتکنولوژی / آیا نانوتکنولوژی تنها کوچک شده میکروتکنولوژی است؟ , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / برخی دیگر از رویدادهای ۱۴ مارس , بانک اطلاعاتی کتاب / ترجمه کامل فارسی قرآن کریم ,



نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
گزارش لحظه به لحظه از وین - به نظر می‌رسد مذاکرات هسته‌ای ایران و ۵+۱ پس از چندین سال و چندین دولت به روزهای پایانی خود برای رسیدن به یک توافق جامع نزدیک می‌شود. این مذاکرات از روز شنبه ۶ تیر سال ۱۳۹۴ با سفر کری و ظریف به اتریش وارد فاز نهایی خود می‌شود.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
تنابنده و عطاران در مراسم اکران فیلم گینس / فیلم - محسن تنابنده و رضا عطاران دو ستاره محبوب و پرفروش این روزهای سینما و تلویزیون ایران که برای اکران عمومی فیلم گینس، اولین ساخته محسن تنابنده به سینما قدس میدان ولیعصر تهران آمده بودند، در میان استقبال شدید طرفدارانشان روبروی دوربین های تی وی پلاس نشستند.
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
دختران رپ‌خوان افغان / تصاویر - سوسن فیروز یکی از مطرح‌ترین دختران رپ‌خوان افغان است. ترانه‌های سوسن فیروز در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان بسیار به اشتراک گذاشته می‌شود. او در اکثر ترانه‌های خود به تبعیض جنسیتی اعتراض می‌کند.
الناز حبیبی در یک همایش ! / تصاویر اینستاگرامی - سلفی فقیهه خانم سلطانی در کنار همسر محترم. لیلا اوتادی سوار ماشین شاسی بلند خفنش. مهسا کامیابی افتخار گرفتن عکس یادگاری با علی دایی را پیدا کرده است.
یک لحظه فوق العاده در جشن حافظ / عکس - امير جعفرى و همسرش ريما رامين فر ، پس از اعلام نام ريما رامين فر به عنوان بهترين بازيگر كمدى زن
تصاویر فرش قرمز جشن سینمایی حافظ - عکسهای بازیگران و هنرمندان در مراسم فرش قرمز پانزدهمین جشن سینمایی حافظ
پانزدهمین جشن سینمایی و تلویزیونی حافظ / تصاویر - پانزدهمین جشن حافظ که به تولیدات سینما و تلویزیون ایران می‌پردازد،شامگاه سه شنبه در تالار بزرگ وزارت کشور گزارش تصویری
مراسم ازدواج سام درخشانی / تصاویر - سام درخشانی بالاخره ازدواج کرد و ایندفعه خودش این موضع را در اینستاگرامش مطرح کرد و جایی برای شک و شبهه باقی نگذاشت.
پربازدیدها
مذاکرات هسته‌ای، پاشنه آشیل بازار پلیمرها - اولین عرضه محصولات پتروشیمی پس از اعلام نرخ های پایه جدید در روز سه شنبه تجربه شد که شامل عرضه های متنوع و گسترده ای بود.
جزئیات مذاکرات محرمانه ریاض و تل‌آویو/خلبان‌های اسرائیلی در عملیات یمن شرکت دارند/طرح سعودی-صهیونیستی برای براندازی نظام ایران - «تیری میسان» تحلیلگر فرانسوی با افشای محتوای مذاکرات محرمانه تل‌آویو و ریاض که به موازات مذاکرات هسته‌ای ایران و غرب برگزار شده، تأکید کرد: اسرائیل و عربستان با حمایت کامل غرب، برای براندازی نظام در ایران پیمان بسته‌اند.
سیگنال رسانی به جهان حمایت مالی می‌خواهد - در پی انتشار خبر قطع پخش شبکه‌های صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در آفریقا، روابط عمومی رسانه ملی توضیحاتی را برای تنویر افکار عمومی ارائه کرد.
یعقوب کریمی با استقلال به توافق نرسید - هافبک فصل گذشته استقلال در آستانه جدایی از این باشگاه قرار گرفته است.
روحانی: اقتصاد مقاومتی را درهر شرایطی ادامه می‌دهیم/اگرطرف مقابل زیاده‌خواهی نکند،توافق در دسترس است - روحانی: اقتصاد مقاومتی را درهر شرایطی ادامه می‌دهیم/اگرطرف مقابل زیاده‌خواهی نکند،توافق در دسترس است رییس جمهوری تأکید کرد: دستیابی به توافق جامع هسته‌ای در چارچوب مذاکرات ژنو و لوزان در صورتی که طرف مقابل ایران به دنبال زیاده‌خواهی نباشد، شدنی و امکان‌پذیر است. رویترز: آمریکا تمدید مذاکرات ایران و 1+5 را تایید کرد دیدارهای فشرده ادامه دارد/ کری و لاوروف پشت درهای بسته
حکمی نادر و"زر"ی که سیمین شد - کمیته استیناف فدراسیون فوتبال در مورد تخلف راه‌آهن در استفاده از بازیکن خارجی حکمی صادر کرد که شاید باعث چالشی عظیم در فوتبال شود.
این شما و این «پزر»هایی که به مدد رسانه ملی، مشهور شدند! - هرچه مشاغلی از این دست برای بسیاری مان ناشناخته و متعجب کننده است، ولی برای قشری خاص و محدود، بسیارآشنا و منطبق با سبک زندگی شان به نظر می‌رسد و بر این اساس، معرفی یک پزر یا مانکن، به رشد و توسعه کسب و کار ایشان در آن طبقه و حتی توسعه بازار کاریشان منجر شود اما رهاورد حضور این تیپ میهمانان در رسانه ملی چیست؟
مقام اسرائیلی: شرمن پیش از آغاز این دور از مذاکرات، ما را در جریان جزئیات قرار داد - یک مقام اسرائیلی با بیان اینکه واشنگتن به صورت مداوم تل‌آویو را در جریان روند مذاکرات قرار می‌دهد، گفت شرمن هفته گذشته تلفنی با مشاور امنیتی نتانیاهو صحبت کرده است.
ما نیاز به دسترسی در هر زمان و هر مکان داریم - مشاور ارشد وزیر امور خارجه آمریکا گفت: ما نیاز به دسترسی در هر زمان و در هر مکان که لازم باشد داریم.
داعش کنترل شرق شهر تل‌ابیض سوریه را به دست گرفت - چندین هفته از آغاز درگیری میان نیروهای کرد و تروریستهای داعش برای کنترل شهر تل‌ابیض می‌گذرد.