جمعه ۳ آذر ۱۳۹۶ / Friday, 24 November, 2017

عنصرالمعالی کیکاوس


امير عنصرالمعالى کيکاوس‌بن اسکندربن قاموس‌بن وشمگير‌بن زيار از امراى دانشمند خاندان زيارى و از نويسندگان بزرگ پارسى است. وى از زياريانى است که بعد از منوچهربن قابوس و على‌الخصوص پس از غلبهٔ ترکمانان سلجوقى بر ايران، حکومت مستقلى نداشته و تنها به‌عنوان اميرزادگان و مقتدران محلى در قسمتى از طبرستان باقى مانده بودند. چنانکه از اشارات امير کيکاوس در کتاب قابوسنامه مشهود است پدرش اسکندر داراى دستگاه امارت بود و کيکاوس او را امير ماضى خوانده و او خود نيز امارت گونه‌اى داشته است ولى گويا اين امارت منحصر به قسمت محدودى از گرگان و طبرستان و بسيار ضعيف بود، چنانکه او خود مدتى دراز بيرون از ولايت مى‌گذراند و به‌سبب آنکه زن او فرزند سلطان محمود غزنوى بود، مدتى دراز از اين ايام يعنى هشت سال در دستگاه سلطان محمود به‌سر برد و چندى به غزو در هندوستان گذراند و به غزو در سرحدات روم نيز رفت و سپس چند سال در گنجه نزد امير ابوالسوار شاووربن فضل (فضلون) پادشاه شدادى (۴۲۲-۴۵۹ هـ) به‌سر برد و مدتى را نيز در سفر حج گذرانيد، و اينها همه دليل است بر آنکه از اشتغالات سلطنتى و مملکت‌دارى فارغ بود. اما اشارات ديگرى که در کتاب قابوسنامه دارد دليل بر آن است که فى‌الجمله دستگاهى در سرزمين اجدادى داشت ليکن با قدرت سلاجقه از طرفي، و توسعهٔ نفوذ آل‌باوند از طرفى ديگر، مسلماً براى او و ساير افراد خاندانش دستگاه سلطنت و حکومت چنانکه در سابق‌الايام داشتند، باقى نماند.
وفات او را ابن اسفنديار صاحب تاريخ طبرستان در سال ۴۶۲ نوشته ولى اين قول با آغاز شدن تأليف کتاب قابوسنامه در سال ۴۷۵ سازش ندارد.
عنصرالمعالى پسرى به‌نام گيلانشاه داشته است که کتاب قابوسنامه را براى او نوشت. ابن اسفنديار در تاريخ طبرستان مى‌نويسد که: '... و پسر او (يعنى پسر عنصرالمعالي) گيلانشاه به ولايت او بنشست اما اندک مواضعى به تصرف ايشان (يعنى زياريان) مانده بود که امراى سلجوقى بازستانده بودند و بعد از آنکه سلطان طغرل از راه گرگان به طبرستان آمد و مال و خراج بستاند به‌هر ناحيت عليحده وکيل و نايب بنشاند ...'
عنصرالمعالى چنانکه از قابوسنامه به صراحت آشکار است مردى دانشمند و مطلع از غالب فنون عهد خود بود و همين وسعت اطلاع باعث شد که بتواند در قابوسنامه در مباحث مختلف وارد شود و مقدمات غالب فنون را با بيانى ساده و روشن بيان کند. وى اين کتاب را بدان قصد نوشته است که اگر فرزندش بعد از او امارت را حفظ کند و يا اضطراراً کارهاى ديگر بپذيرد چگونه آنها را به ادا رساند، و نيز در اين کتاب به قصد تربيت فرزند همهٔ رسوم را اعم از رسوم لشکرکشي، مملکت‌داري، اجتماعى و نيز علوم و فنون متداول زمان، مورد بحث قرار داده است و از همين‌جا است که کتاب او حاوى اطلاعات ذى‌قيمت و متنوعى در مسائل مختلف مربوط به فرهنگ و آداب و عادات ايران در قرن پنجم گرديده و از اين حيث الحق منحصر است.
روش انشاء عنصرالمعالى در اين کتاب همان شيوهٔ نثر سادهٔ فارسى است که در قرن چهارم و پنجم معمول نويسندگان بوده است و اگر اختصاصى در اين انشاء بخواهيم بايد آن را در کهنگى زبان و علاقهٔ مؤلف به آوردن بسيارى از اصطلاحات و تعبيرات و ترکيبات به‌صورتى که در زبان فارسى اوايل قرن پنجم متداول بوده است، بدانيم، و با آنکه کتاب قابوسنامه تقريباً هم‌عهد با سياست‌نامه است ليکن زبان و انشاء آن خيلى کهنه‌تر از آن به‌نظر مى‌رسد.
گويا نويسنده به‌همان‌نحو که از متن کتاب برمى‌آبد اين کتاب را 'نصيحت‌نامه' ناميده بود و نورالدين محمد عوفى هم در جوامع‌الحکايات آن را به‌عنوان نصايحى که کيکاوس به فرزند خود کرده بود، ذکر مى‌کند و گويا اسم 'قابوسنامه' بعدى باشد.
عنصرالمعالى به زبان پارسى و طبرى هم اشعارى متوسط مى‌سرود که خود قسمتى از آنها را در قابوسنامه نقل کرده و از آن جمله است اين سه رباعي:
گر بر سر ماه برنهى پايهٔ تخت ور همچو سليمان شوى از دولت و بخت
چون عمر تو پخته گشت بربندى رخت کان ميوه که پخته شد بيفتد ز درخت
تا دور شدى شدستم اى روى چو ماه انديشه فزون و صبر کم حال تباه
تن چون نى و بر چو نيل و رخساره چو کاه انگشت به لب گوش به در چشم به راه
گر شير شود عدو چه پيدا چه نهفت با شير به شمشير سخن بايد گفت
کانرا که به گور خفت بايد بى‌جفت با جفت به خانه در نمى‌بايد خفت
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
مواد کربنی , تلوزیون , مصطفی منتظر المهدی , صبحانه سیاه , حلقه سیاه , مام جمعه موقت سنندج , هفت نابخشوده , ضد عفونی کردن , تعظیم , حمید گل , فیلم سعید روستایی , اجلاس گفتگوهای ایران و جهان عرب , رئیس انجمن نویسندگان چین , 13 بهمن 95 , درهای شعبه , آموزش کاربران , سیروان بارزانی , آکادمی , سالار دویونی , ساعته , سخنرانان انگیزشی , برنامه آموزشی , اختلاف فوتبالی ایران و عربستان , تیم ملی تنیس روی میز بانوان ایران , آکادمی ملی کشتی , بازگشایی شرکت نورد , تحقیقات برنج , دروان جنینی , سنگ تزیینی , کنفرانس بین‌المللی مقابله با گرد و غبار تهران , آغاز کوچ , نمایشگاه ها , سیارات منظومه شمسی , نمایندگان آذربایجان غربی , کیک باقلوا , پارک ملی بوجاق , فناوری و صنعتی , صالح ملک پور , خیز داوطلبان , فراخوان جشنواره‌ی کودک , منابع طبیعی , آمار مصرف , محمدحسین سلطانی فر , سناتور جمهوری‌خواه کنتاکی , علی وحدانی شعر , ریگا , لیست استراتژیک , 90 مدال , شهرک صنعتی , تامی اجتماعی ,

مقالات پربیننده امروز
شخصیت‌ها / علمی / مورخ و وقایع‌نگار / جمال‌الدین ، ابوالقاسم عبدالله کاشانی , اجتماعی / خانه و خانواده / زندگی / روزی که درخت در آغوشش بود , موفقیت / زندگی / دلخوشیهای کودکانه ی ما , بانک اطلاعاتی کتاب / Spectrum 4A: a communicative course in English: student book , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / علوم کامپیوتر / تكنولوژی بی‌سیم / بلوتوث را همه می شناسند , هنر / کاردستی / تزئینات لوازم خانه / مدادهای تزیینی , بانک اطلاعاتی کتاب / سیبی که آقا به ما داد ...: 9 همکلامی با خانواده 16 شهید , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه طبقه‌بندی شده ریاضی عمومی پیش‌دانشگاهی تجربی 1 و 2 شامل: برگزیده نکات ... , سیاسی / ایران / بسیار سفر باید , بانک اطلاعاتی کتاب / زمینه حقوق جزای عمومی: به انضمام نمونه‌هایی از سوالات امتحانی , بانک اطلاعاتی کتاب / 1000 نکته طبقه‌بندی شده در دروس عمومی پایه تا کنکور (عربی ـ معارف ـ زبان انگلیسی) ویژه آزمون کاردانی , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب راهنمای آزمون تیزهوشان سوم راهنمایی , بانک اطلاعاتی کتاب / صمیمانه با عروس و داماد: آنچه همسران جوان باید بدانند , بانک اطلاعاتی کتاب / می‌شنوم , فرهنگی و هنری / سینما / نقد فیلم / فلسفه یک سطری , بانک اطلاعاتی کتاب / صمیمیت، نفوذ و تاثیرگذاری در 10 دقیقه , سیاسی / تاریخ سیاسی / شخصیتها / میرزای شیرازی، پرچمدار نهضت استقلال‌طلبی عراق , بانک اطلاعاتی کتاب / شیمی (3) سال سوم دبیرستان شامل: آموزش کامل کتاب, حل تمرینات و ... , بانک اطلاعاتی کتاب / کوری , بانک اطلاعاتی کتاب / آزمون ریون ,

برخی منابع مهم خبری
eghtesadonline.com اقتصاد آنلاین , namehnews.ir نامه نیوز , hemayatonline.ir روزنامه حمایت , bartarinha.ir برترینها , navad.net روزنامه نود , tarafdari.ir طرفداری , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , techshot.ir تک‌شات , sourehcinema.ir سوره سینما , khabarkhodro.com خودرو , shahrsakhtafzar.com شهر ‌سخت افزار , cup.ir کاپ , isna.ir ایسنا , farheekhtegan.ir روزنامه فرهیختگان , siasatrooz.ir سیاست روز , donya-e-eqtesad.com دنیای اقتصاد , nodud.com نوداد , persianv.com پرشین وی , citna.ir سیتنا , dustaan.com مجله دوستان , seratnews.ir صراط نیوز , hamshahrilinks.org روزنامه همشهری , iranart.ir ایران آرت , plus.ir تی وی پلاس , asianews.ir روزنامه آسیا , khabaronline.ir خبر آنلاین , sowt.ir صنعت و توسعه , tabnak.ir تابناک , car.ir کار(خودرو) , fartaknews.ir فرتاک نیوز ,



وبگردی
نهنگ تباهی !
نهنگ تباهی ! - شكل و شمايل اين روزهاي جامعه ايران، تركيبي از غم و اندوه، ترس و وحشت و نیمچه اميدی به بهبود وضع موجوداست. قرائت كاريكاتورگونه سياست‌مداران از اميد در كنار اخباري از قتل، جنايت، تجاوز ، كلاهبرداري ، اختلاس ، ارتشا و خلاصه انواع و اقسام فساد، پارادوكسي بزرگ را به نمايش گذاشته است.
پس‌لرزه سياسی
پس‌لرزه سياسی - سياسي‌اش كردند. زود رفتند سراغ مسكن مهر... خدا لعنت كند معاول اول رييس‌جمهوري، آقاي جهانگيري را... نخستين تخم لق سياسي را ايشان گذاشت و زود در جلسه اقتصاد مقاومتي اعلام كرد مسكن مهر... اصلا چه ربطي دارد؟
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
پربازدیدها