دوشنبه ۸ خرداد ۱۳۹۶ / Monday, 29 May, 2017

عنصرالمعالی کیکاوس


امير عنصرالمعالى کيکاوس‌بن اسکندربن قاموس‌بن وشمگير‌بن زيار از امراى دانشمند خاندان زيارى و از نويسندگان بزرگ پارسى است. وى از زياريانى است که بعد از منوچهربن قابوس و على‌الخصوص پس از غلبهٔ ترکمانان سلجوقى بر ايران، حکومت مستقلى نداشته و تنها به‌عنوان اميرزادگان و مقتدران محلى در قسمتى از طبرستان باقى مانده بودند. چنانکه از اشارات امير کيکاوس در کتاب قابوسنامه مشهود است پدرش اسکندر داراى دستگاه امارت بود و کيکاوس او را امير ماضى خوانده و او خود نيز امارت گونه‌اى داشته است ولى گويا اين امارت منحصر به قسمت محدودى از گرگان و طبرستان و بسيار ضعيف بود، چنانکه او خود مدتى دراز بيرون از ولايت مى‌گذراند و به‌سبب آنکه زن او فرزند سلطان محمود غزنوى بود، مدتى دراز از اين ايام يعنى هشت سال در دستگاه سلطان محمود به‌سر برد و چندى به غزو در هندوستان گذراند و به غزو در سرحدات روم نيز رفت و سپس چند سال در گنجه نزد امير ابوالسوار شاووربن فضل (فضلون) پادشاه شدادى (۴۲۲-۴۵۹ هـ) به‌سر برد و مدتى را نيز در سفر حج گذرانيد، و اينها همه دليل است بر آنکه از اشتغالات سلطنتى و مملکت‌دارى فارغ بود. اما اشارات ديگرى که در کتاب قابوسنامه دارد دليل بر آن است که فى‌الجمله دستگاهى در سرزمين اجدادى داشت ليکن با قدرت سلاجقه از طرفي، و توسعهٔ نفوذ آل‌باوند از طرفى ديگر، مسلماً براى او و ساير افراد خاندانش دستگاه سلطنت و حکومت چنانکه در سابق‌الايام داشتند، باقى نماند.
وفات او را ابن اسفنديار صاحب تاريخ طبرستان در سال ۴۶۲ نوشته ولى اين قول با آغاز شدن تأليف کتاب قابوسنامه در سال ۴۷۵ سازش ندارد.
عنصرالمعالى پسرى به‌نام گيلانشاه داشته است که کتاب قابوسنامه را براى او نوشت. ابن اسفنديار در تاريخ طبرستان مى‌نويسد که: '... و پسر او (يعنى پسر عنصرالمعالي) گيلانشاه به ولايت او بنشست اما اندک مواضعى به تصرف ايشان (يعنى زياريان) مانده بود که امراى سلجوقى بازستانده بودند و بعد از آنکه سلطان طغرل از راه گرگان به طبرستان آمد و مال و خراج بستاند به‌هر ناحيت عليحده وکيل و نايب بنشاند ...'
عنصرالمعالى چنانکه از قابوسنامه به صراحت آشکار است مردى دانشمند و مطلع از غالب فنون عهد خود بود و همين وسعت اطلاع باعث شد که بتواند در قابوسنامه در مباحث مختلف وارد شود و مقدمات غالب فنون را با بيانى ساده و روشن بيان کند. وى اين کتاب را بدان قصد نوشته است که اگر فرزندش بعد از او امارت را حفظ کند و يا اضطراراً کارهاى ديگر بپذيرد چگونه آنها را به ادا رساند، و نيز در اين کتاب به قصد تربيت فرزند همهٔ رسوم را اعم از رسوم لشکرکشي، مملکت‌داري، اجتماعى و نيز علوم و فنون متداول زمان، مورد بحث قرار داده است و از همين‌جا است که کتاب او حاوى اطلاعات ذى‌قيمت و متنوعى در مسائل مختلف مربوط به فرهنگ و آداب و عادات ايران در قرن پنجم گرديده و از اين حيث الحق منحصر است.
روش انشاء عنصرالمعالى در اين کتاب همان شيوهٔ نثر سادهٔ فارسى است که در قرن چهارم و پنجم معمول نويسندگان بوده است و اگر اختصاصى در اين انشاء بخواهيم بايد آن را در کهنگى زبان و علاقهٔ مؤلف به آوردن بسيارى از اصطلاحات و تعبيرات و ترکيبات به‌صورتى که در زبان فارسى اوايل قرن پنجم متداول بوده است، بدانيم، و با آنکه کتاب قابوسنامه تقريباً هم‌عهد با سياست‌نامه است ليکن زبان و انشاء آن خيلى کهنه‌تر از آن به‌نظر مى‌رسد.
گويا نويسنده به‌همان‌نحو که از متن کتاب برمى‌آبد اين کتاب را 'نصيحت‌نامه' ناميده بود و نورالدين محمد عوفى هم در جوامع‌الحکايات آن را به‌عنوان نصايحى که کيکاوس به فرزند خود کرده بود، ذکر مى‌کند و گويا اسم 'قابوسنامه' بعدى باشد.
عنصرالمعالى به زبان پارسى و طبرى هم اشعارى متوسط مى‌سرود که خود قسمتى از آنها را در قابوسنامه نقل کرده و از آن جمله است اين سه رباعي:
گر بر سر ماه برنهى پايهٔ تخت ور همچو سليمان شوى از دولت و بخت
چون عمر تو پخته گشت بربندى رخت کان ميوه که پخته شد بيفتد ز درخت
تا دور شدى شدستم اى روى چو ماه انديشه فزون و صبر کم حال تباه
تن چون نى و بر چو نيل و رخساره چو کاه انگشت به لب گوش به در چشم به راه
گر شير شود عدو چه پيدا چه نهفت با شير به شمشير سخن بايد گفت
کانرا که به گور خفت بايد بى‌جفت با جفت به خانه در نمى‌بايد خفت
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
هوای توفانی , همایش اسوه مقاومت , نویسنده نفس گرم , معماری و شهر سازی , VIP , لزوم یک استراتژی , دنیای فانتزی , بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان , استان ترکیه , هنرنامه , جنگنده عراقی , آتش نشانی دزفول , سفیر سوئد , کاخ سندباد , ناو نیروبر , التهاب مفاصل , شنبه , مقدماتی یورو , دکتر عیوض زاده , مهاجر سوری , زندگی دانشجویان , ضدیهودی , پلاسما، , بافت شهری , هزارتن، , فوتبال هفت نفره , دنیای موبایل , گوشت خورشتی , Adobe Photoshop , مناطق آزاد ترکان , درگذشت امام جمعه اهل سنت بندرترکمن , پویان عطایی , رزمندگان , کاناد , کالای نفتی و غیرنفتی , انتخاباتحزاب , تاریخچه چوگان در ایران , تردد روزانه , هشتمین پیروزی پیاپی اینتر , سانحه امنیتی , روز پدر , پاول ندود , فروش جنگ‌افزار فرانسوی به عربستان , کلزن , پیلونریت , پژوهشکر , حکام عربستان , جراحی انگشت دست , سازمان اوفاق , حزب کار گر ,

مقالات پربیننده امروز
علوم انسانی / علوم اجتماعی / نابرابری‌های اجتماعی ـ فمینیسم / فوکو و فمینیسم , بهداشت و درمان / بهداشت روان / اختلالات‌روحی‌وروانی ـ کودکان / اختلال دوقطبی در کودکان , بانک اطلاعاتی کتاب / مبادی ما بعد الطبیعی علوم نوین , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه کدهای اخلاق پزشکی , علم و زندگی / علوم انسانی / فلسفه و منطق / معمای وحدت , بانک اطلاعاتی کتاب / تنظیم شرایط محیطی: 'اصول و مبانی اقلیم‌شناسی' , سیاسی / جهان / اجلاس‌ها‌ و نشست‌ها / کنفرانس آناپولیس از دید سازمان اطلاعات "اسرائیل" , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب کار ریاضی سوم راهنمایی (همشاگردی برتر) , فرهنگ و جامعه / ادبیات و شعر / شعر / امروز با حافظ , بانک اطلاعاتی کتاب / مبانی عرفان و تصوف (رشته زبان و ادبیات فارسی) , خانه و خانواده / خانه‌داری / نگهداری از عکسها , اقتصاد و بازرگانی / کار و اشتغال / کارآفرینی / کارآفرینی و مدیر کارآفرین , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات کاردانی پیوسته حسابداری: همراه با پاسخهای تشریحی 1376 ـ 80 سراسری ـ آزاد , بانک اطلاعاتی کتاب / قرآن و قیامت, یا, تفسیر سوره قیامت , بانک اطلاعاتی کتاب / تفسیر جوان (برگرفته از تفسیر نمونه) = A new narration of holy Quran for young youth , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات درجه‌بندی شده فیزیک پیش‌دانشگاهی ریاضی 1 , بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / بهداشت فردی / چگونه بوی بد بدن را از بین ببریم ؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / دیوان پروین اعتصامی: همراه با شانزده تصویر رنگی , بانک اطلاعاتی کتاب / Linguistics , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب مجموعه نکات زبان فارسی - عربی - دین و زندگی - زبان انگلیسی (پیش دانشگاهی) ,

برخی منابع مهم خبری
pariyana.com پریانا , sabernews.com صابرنیوز , resalat-news.com روزنامه رسالت , esteghlaljavan.ir روزنامه استقلال جوان , farapix.com فراپیکس , ashpazonline.com آشپزآنلاین , ebtekarnews.com روزنامه ابتکار , mobile.ir موبایل , ical.ir کتابخانه مجلس , seratnews.ir صراط نیوز , shabakeh-mag.com مجله شبکه , tejaratnews.com تجارت نیوز , econews.ir اکونیوز , jomhouriat.ir جمهوریت , ساخت و ساز , patoghu.com پاتوق یو , p30world.com پی سی ورلد , iranojahan.com ایران و جهان , ifnam.com ایفنام , taraznews.com تراز نیوز , 9day.ir 9 دی , tarikhirani.ir تاریخ ایرانی , khordadnews.ir خرداد نیوز , fardanews.com فردا نیوز , bultannews.com بولتن نیوز , shabestan.ir شبستان , telna.ir تلنا , citypress.ir شهرداری تهران , funpatogh.com فان پاتوق , persianv.com پرشین وی ,



وبگردی
ویدیو: از ربنای شجریان تا اذان رحیم مؤذن‌زاده
ویدیو: از ربنای شجریان تا اذان رحیم مؤذن‌زاده - در نخستین افطار ماه مبارک رمضان، اسماءالله‌الحسنی را می‌شنوید، سپس با نوای ربنای استاد شجریان همراه می‌شوید و در ادامه، نوای روح‌بخش اذان زنده‌یاد استاد رحیم مؤذن زاده را خواهید شنید. ‌پس از آن، دعای روزهای ماه مبارک رمضان و دعای روز نخست ماه مبارک ‌تقدیم‌تان می‌شود.
فیلم/ بی‌احترامی ترامپ به نخست‌وزیر مونته‌نگرو
فیلم/ بی‌احترامی ترامپ به نخست‌وزیر مونته‌نگرو - دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در اجلاس سران ناتو در بروکسل در مواجهه با نخست وزیر مونته‌نگرو حرکتی خارج از اصول و رفتار بین‌المللی سران سیاسی جهان انجام داد.
سعید سهیلی کارت کارگردانی خود  را آتش زد
سعید سهیلی کارت کارگردانی خود را آتش زد - عصبانیت شدید کارگردان گشت ارشاد 2 از پخش غیر مجاز فیلمش در فضای مجازی و فروش قاچاق در بازار و بررسی علل و افراد مقصر در این اتفاق از نگاه سعید سهیلی و امیر پوریا
رقص شمشیر و مدال آل سعود برای ترامپ
رقص شمشیر و مدال آل سعود برای ترامپ - دونالد ترامپ با ملک سلمان بن عبدالعزیز رقص سنتی عربستان به نام "عرضه" را اجرا کرد.
حضور فشن‌ها در انتخابات شورای شهر
حضور فشن‌ها در انتخابات شورای شهر - پدیده این دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا بی شک حضور چشم‌گیر فشن‌هاست.
رییس جمهور جوان فرانسه و همسرش!
رییس جمهور جوان فرانسه و همسرش! - امانوئل ماکرون یکشنبه شب به‌عنوان رئیس جمهور جدید فرانسه معرفی شد، او علاوه بر اینکه جوانترین رئیس جمهور این کشور است، همسری دارد که بسیار مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است.
هجوم مردم گرسنه میناب به غذاهای فاسد
هجوم مردم گرسنه میناب به غذاهای فاسد - چندی پیش یک کامیون حامل مواد فاسد برای دفن در میناب حاضر شد که مورد حمله گرسنگان قرار گرفت و به غارت رفت لودری که برای دفن مواد غذایی فاسد در محل حاضر شده بود کنار کشید تا مردم فقیر سر مواد آمدند و آنها را با رضایت با خود بردند.
سقوط سالار عقیلی و گروهش در اجرای زنده + فیلم
سقوط سالار عقیلی و گروهش در اجرای زنده + فیلم - دومین شب اجرای کنسرت موسیقی سالار عقیلی به مناسبت پاسداشت مقام معلم در شهرستان آمل دبا حادثه همراه شد
اولین فیلم از لحظه شهادت مرزبانان میرجاوه
اولین فیلم از لحظه شهادت مرزبانان میرجاوه - گروهک تروریستی جیش العدل فیلم لحظه هدف قرارگرفتن و شهادت مرزبانان میرجاوه را منتشر کرد.
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد - اخیرا تصاویر برخورد ملخک هلی کوپتر با مدیرکل حوادث غیرمترقبه کهگیلویه،به عنوان خبری داغ در کانال های تلگرامی منتشر شده. این ویدئو مربوط به مرداد ۸۹ است.
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو - این آهنگساز 39 ساله به تازگی رابطه ای عاشقانه را با یکی از مجریان شبکه من و تو آغاز کرده است. رضا روحانی با انتشار عکسی از خودش و فرانک مجری این شبکه, از پیدا کردن عشق واقعی زندگی اش نوشت.
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر - به گزارش خبرنگار مهر، یک فیل‌ماهی خاویاری با وزن حدودی ۶۰۰ کیلو و بیش از ۷۰ کیلوگرم خاویار روز یکشنبه توسط صیادان دو کومه گمیشانی صید شد.
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال - عکس روحانی با لباس ورزشی در مجموعه تله‌کابین توچال
    پربازدیدها