دوشنبه ۴ خرداد ۱۳۹۴ / Monday, 25 May, 2015

نظامی عروضی

ابوالحسن احمدبن عمربن على سمرقندى معروف به نظامى عروضى از شاعران و نويسندگان قرن ششم هجرى است. ذکر حال او را عوفى به اختصار تمام آورده و از اشعار او چند بيت که لطفى از آنها مشهود نيست نقل کرده است. نظامى با آنکه از مقام بلند خود در شعر سخن مى‌گويد، او را مهارتى چنانکه بايد در شعر نبود و يا اگر در اين فن استاد مطلع بود، از ذوق خداداد بهره‌اى وافر نداشت و حال آنکه در نثر استادى بزرگ است و چه در نثر مصنوع و آراسته و چه در نثر مرسل فصيح و شيوا يد بيضا مى‌نمايد و کتاب چهار مقالهٔ او با آنکه اشتباهات تاريخى بسيار در آن ديده مى‌شود، از جملهٔ بدايع آثار پارسى و از بهترين نمونه‌هاى کتب منثور اين زبان است. نظامى عروضى علاوه بر ادب که در آن متبحر بود، در طب و نجوم نيز مهارت داشت.
وى در خدمت ملوک غورى آن شنسب به‌سر مى‌برده و چنانکه خود تصريح کرده است سال‌ها به مدح آن پادشاهان اختصاص داشته و کتاب خود را به‌نام ابوالحسن حسام‌الدين على‌بن فخرالدين مسعود برادرزادهٔ ملک شمس‌الدين محمدبن فخرالدين مسعود پادشاه معروف غورى نوشته است.
از احوال نظامى عروضى اطلاع کافى در دست نيست. گويا در اواخر قرن پنجم هجرى در سمرقند ولادت يافته و مدتى از جوانى خود را در مولد خويش سمرقند به کسب علوم مشغول بوده است. سپس بين سال‌هاى ۵۰۴ و ۵۰۶ هـ به خراسان رفت زيرا در سال ۵۰۴ هـ در سمرقند از دهقان ابورجا اطلاعاتى دربارهٔ رودکى کسب کرد و در سال ۵۰۶ هـ در بلخ به خدمت عمر خيام رسيد و در سال ۵۱۰ هـ در طروق طوس خدمت معزى را درک کرد و شعر خود را بر او عرضه داشت و در همين اوان گويا به خدمت آل شنسب اختصاص يافت و بعد از اين تاريخ نيز گاه به خراسان سفر مى‌کرد.
اثر بسيار مشهور او کتاب 'چهارمقاله' است. اين کتاب که اسم اصلى آن مجمع‌النوادر است مشتمل است بر چهار مقاله در بيان شرايط چهار طبقه از ندماى سلاطين يعنى دبيران و شاعران و منجمان و طبيبان. نويسنده در مقدمهٔ هر مقاله با انشائى مزين و مصنوع شرايط و در بايست‌هاى هريک از اين فنون و مقدماتى را که براى اثبات هريک از نظرهاى خود به آوردن حکايت يا حکايت‌هائى مبادرت مى‌جويد که راجع است به احوال و اختصاصات رجال بزرگى که در آن فن مشهور و مرزوق بوده و در خدمت سلاطين جاه و مرتبت داشته‌اند. به‌همين علت چهار مقاله علاوه بر آنکه جنبهٔ يک کتاب انتقادى متقن دربارهٔ هريک از چهار فن مذکور و اصحاب آنها دارد، داراى اهميت بسيار زياد ديگرى نيز در تاريخ ادب پارسى است و آن احتواء بر اطلاعات ذى‌قيمت تاريخى بسيار است که در کتب ديگر پارسى کمتر مى‌توان يافت.
همين امور باعث شده است که چهار مقاله از قديم باز شهرت و اهميت حاصل کند و نقل‌هائى از آن در کتبى مانند تاريخ طبرستان ابن اسفنديار و تاريخ گزيده و تذکرهٔ دولتشاه و امثال آن صورت گيرد.
تأليف کتاب مجمع‌النوادر يا چهار مقاله بايد در حدود سال ۵۵۱-۵۵۲ صورت گرفته باشد چه هنگام تأليف آن سلطان سنجر (م ۵۵۲) در حيات بوده و ضمناً نويسنده از جملهٔ کتب مهمى که بايد مورد مراجعهٔ دبيران قرار گيرد مقامات حميدى را که به سال ۵۵۱ تأليف شده است نام مى‌برد. اين کتاب به اسم ابوالحسن حسام‌الدين على از شاهزادگان غورى نوشته شده و تاکنون چندبار به طبع رسيده است.
شيوهٔ انشاء نظامى عروضى در ادب فارسى قابل توجه بسيار است. وى اگرچه در آغاز ابواب چهارگانهٔ کتاب خود انشائى نسبة مصنوع دارد، ليکن در ديگر مواضع کتاب خود کمتر به صنايع متوجه مى‌شود و گاه اسجاعى به‌کار مى‌برد اما کلام او در همهٔ موارد جزيل و استوار و خالى از زوايد و در نهايت اتقان و فصاحت است. عروضى در ابتداى کتاب شرحى مختصر در اصول حکمت و اقسام موجودات علوى و سفلى و کيفيت حدوث حيوانات و انسان و احوال نفسانى او و اثبات نبوت و لزوم نائب براى نبي، يعنى پادشاه، آورده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
حرفه ای ها , بازی ویندوزفون , رویس , مزد 92 , حشمت مهاجرانی , بنا خشتی , مد روز , سرطان تخمدان , خدمات اجتماعی , ربیع , بزه کاری , محیط آزمایشگاه , کوه اِمی , توانبخشی جسمی , ممنو , رئیس دادگستری خراسان , سلمان فارسی , جنگ نرم , آب اقیانوس , بیمارستان مدرس ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / قصه‌های قرآن , سیاسی / ایران / دولت و حکومت / الگوی رفتار دولت با منتقدان کیست؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / ماه پیشانی قصه‌ی ما , دین و اندیشه / دین و مذهب / شخصیت‌ها / رفیق بهشتی (حارث بن مغیره نصری) , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد بین الملل / جهانی شدن / فعالیت اقتصادی در محیط نامطمئن , بانک اطلاعاتی فیلم / روزها و شب‌ها در جنگل - Days And Nights In The Forest , بهداشت و درمان / دارو و درمان / روشهای خاص درمان / آب درمانی ، فواید و مضرات آن , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / خوشنویس / ابوالحمد , اجتماعی / زنان / حقوق زنان / حق مرد بر زن در کلام معصومین(ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / احکام بیماران, پزشکان و پرستاران , بانک اطلاعاتی کتاب / زندگینامه و مبارزات آیت الله سید مصطفی خمینی , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / ادبیات و شعر / عید در ادب پارسی , بهداشت و درمان / بهداشت فردی و عمومی / بهداشت دهان و دندان / سلامت دهان و دندان , بهداشت و درمان / علوم پزشکی / علوم پزشکی ـ تحقیقات پزشکی / نحوه مراقبت بعد از درمان شکستگی‌های اندام تحتانی در یکی از بیمارستان های دانشگاهی , بانک اطلاعاتی کتاب / جشن تولد (سروده‌های میلاد) , بانک اطلاعاتی کتاب / نامه‌های خطخطی , علم و زندگی / علوم انسانی / اقتصادی / تراز پرداختهای یک کشور چه مفهومی دارد؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / سن واقعی: آیا به همان اندازه که می‌خواهید جوان هستید , ورزشی / فوتبال / بازیکنان / ۴ شگفت انگیز , نشریات و مطبوعات / فرهنگی / فصلنامه شعر / شعر ـ سال دوازدهم شماره ۴۰، زمستان ۱۳۸۳ ,



مهتاب کرامتی در اختتامیه جشن عکاسان سینمای ایران / تصاویر - سلفی مهران غفوریان، امین زندگانی و همسرش در ردیف اول یک کنسرت. لادن مستوفی و هنگامه قاضیانی. حضور علی اوجی هم که اتفاقی طبیعی است. و عکسی دیدنی از سید احمد خمینی.
اینجا واس ماس تیتر یک «گاردین»! / عکس - رجمه ساده این عبارت انگلیسی که خلاصه صحبت های این مقام مسئول صهیونیستی است دقیقا دیالوگ معروف جواد رضویان در سریال در حاشیه است: « اینجا واس ماس، اینجا کل‌ش واس ماس»
حجامت / گزارش تصویری - پزشکان اعتقاد دارند حجامت نقش مهمی در پیشگیری از بیماری ها، مخصوصا بیماری های مزمن و مرتبط با سبک زندگی دارد. از دیرباز هدف اصلی در حجامت ارتقای سلامتی جسمی و روحی بوده است.
ویدیو: مشاجره لفظی کوچک زاده و ظریف در مجلس - جلسه غیر علنی مجلس با حضور محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و سید عباس عراقچی عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای امروز صبح به ریاست علی لاریجانی برگزار شد. ظریف و عراقچی آخرین روند مذاکرات ایران با 1+5 را در جلسه غیر علنی امروز مجلس برای نمایندگان تشریح کردند.اما پس از پایان سخنان ظریف و زمانی که وی قصد ترک مجلس را داشت برای لحظاتی صحن علنی با مشاجره کوچک زاده با ظریف به تشنج کشیده شد.
ظریف در کنسرت موسیقی آهنگسازان ایرانی - اجرای ارکستر سمفونیک البرز شامگاه شنبه با حضور محمدجواد ظریف وزیرامور خارجه کشورمان در مرکز همایشهای بین المللی برج میلاد تهران برگزار شد.
تصاویر دار زدن یک نطامی ایرانی! توسط داعش - این جنایت هولناک درحالی صورت گرفته که یک سایت معتبر مصر اعلام کرد که نظامی اعدام شده، یک سرباز ایرانی بوده که در گروه الحشد الشعبی (نیروهای بسیج مردمی) در فلوجه می‌جنگیده است!
ورود خاندان هاشمی به انتخابات مجلس / عکس - مشی پدران و رفتار دختران اگرچه با علم به این تفاوت‌ها نمی‌توان عملکرد 3 زن را در یک راستا ارزیابی کرد اما مشترکات آنها قابل توجه است که از مهم‌ترین آن می‌توان به نحوه مواجهه پدران با نگاه ایده‌آلیستی دختران اشاره کرد.
گلشیفته فراهانی در فرش قرمز جشنواره کن 2015 - گلشیفته فراهانی با فیلم سینمایی "دو دوست" به کارگردانی لویی گرل بازیگر و کارگردان فرانسوی در پنجاه و چهارمین دوره "هفته بین‌المللی منتقدان کن" شرکت کرده است. گزارش تصویری از گلشیفته فراهانی را ببینید.
خواهران اسکندری؛ لاله، سارا، ستاره / تصاویر - گریم متفاوت لیلا حاتمی که به سختی قابل تشخیص است، هنر دست استاد عبدالله اسکندری. و امیرمحمد زند و سارا منجزی پور در ارگ کریم خان زند.
این آزاده نامداری نیست کتیه ! / عکس - آزاده نامداری در واکنش به انتشار عکس گریمش در فیلم «نسیم» نوشت: این یه درد دله، باهمه کسایی که دوسشون دارم، من آزاده نامداری‌ام. چادریم، بخاطر اعتقادم، بخاطر قلبم. این عکس من نیستم، کتیه، تو فیلم جناب شهبازی، میخوام درکم کنید.
رایزنی هسته‌ای در منزل صالحی / عکس - عراقچی در صفحه شخصی‌اش در اینستاگرام با انتشار عکسی از این دیدار نوشت : عيادت كاري! استفاده از فرصت عيادت از استاد عزيز جناب آقاي دكتر صالحي براي پيگيري مباحث مذاكرات.
تصاویری از خودسوزی دختر دانشجو در شیراز! - ﺑﺮﺧﯽ ﺷﻨﯿﺪﻩ‌ﻫﺎ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﯾﮏ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻡ ﻋﻠﺖ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﯽ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ‌‌ ﻫﻤﺎﻥ ﻓﺮﺩ ﻣﻮﺭﺩﻧﻈﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﺑﺮﺩ.
فقیهه سلطانی پای سفره عقد / تصاویر - سلفی جدید آزاده نامداری با شال و مانتوی جدید در پشت فرمان که به لطف خدا همه چیز سر جایش است و خیلی خندان و بشاش و خوب بنظر میرسد. فقیهه سلطانی و همسر فوتبالیست پای سفره عقد.
وقتی امین حیایی ادای رامبد جوان رو درمیآره... - در برنامه خندوانه اتفاق افتاد.
تصاویر حضور عوامل فیلم ناهید در جشنواره فیلم کن - آیدا پناهنده کارگردان و ساره بیات بازیگر فیلم ناهید از طرف مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و با مساعدت سازمان سینمایی به جشنواره کن اعزام شدند.
همسرم بهترین انتخاب برای من بود / تصویر - گروه هنری-رسانه‌ها: از روزهایی که نخستین آلبوم رسمی رضا صادقی در بازار موسیقی کشور منتشر شد، زمان زیادی می گذرد. اتفاق ها و فراز ...
تصاویر نوزادی که آیات قرآن بر بدنش نقش می بندد ! - هر چند صحت این گزارش قابل تایید نیست اما شبکه‌های خبری کلیپی از یک نوزاد روسی را منتشر کرده‌اند که روی بدن او هر جمعه آیات قرآنی نقش می‌بندد. مادر این نوزاد می‌گوید هر گاه این نوشته‌ها روی بدن فرزندم نقش می‌بندد دچار تب شدیدی می‌شود که پزشکان از پایین آوردن آن عاجز می‌مانند.
لباس عجیب بازیگر ایرانی در جشنواره فیلم کن! - نوید محمدزاده عکسی را به همراه پژمان بازغی در صفحه شخصی خود منتشر نموده است که لباس عجیب این بازیگر تعجب برخی از کاربران را به همراه داشت.
نوشته جنجالی هنرمند ایرانی در گالری نقاشی - یک هنرمند ایرانی با نوشته ای خنده دار و متفاوت بازدیدکنندگان نمایشگاه نقاشی را دست انداخت! اگر چه اقدام او هم هنری بود و هم جالب اما برخی بعد از فهمیدن موضوع نوشته دلخور و شاکی شدند.
شل وپل همه خوشتیپام هستیم. / عکس - عمه بنده از آمریکا آمده بود.. اطرافیانو که می‌دید فکر می‌کرد همه مدلن.. وقتی می‌گفتم ایشون حسابدارن.. یا منشی شرکتن.. یا فروشنده.. تعجب می‌کرد.. می‌گفت اونجا فقط مدلا و هنرپیشه‌ها تا این حد به خودشون می‌رسن..
پربازدیدها
کیفرخواست بابک زنجانی صادر شد/ بازداشت شدن فرمانده سابق نیروی انتظامی کذب است - سخنگوی قوه قضائیه تلاش کشور آمریکا برای ملاقات با ۳ زندانی آمریکایی از طریق دفتر حافظ منافع این کشور در ایران و اظهار نظر سناتورهای آمریکایی در این خصوص گفت: سناتورهای آمریکایی اگر در این باره حرفی زده‌اند بی‌خود کرده‌اند.
مجلس پیگیر مصوبات باشد نه خواست عده‌ای خاص/ برنده مزایده پس از تکمیل صورتحساب معرفی می‌شود - رییس سازمان خصوصی‌سازی کشور گفت: مزایده چهارم سرخابی‌ها پایتخت لغو نشده و فقط جلسه اعلام برنده بنا بر دلایل خاصی...
دولت چین اجرا و بهره برداری بیش از هزار پروژه عمرانی را به بخش خصوصی واگذار می کند. - روز دوشنبه مؤسسه برنامه‌ریزی دولتی چین ضمن انتشار لیست بیش از هزار پروژه به ارزش 1.97 تریلیون یوآن ( 317.75 میلیارد دلار) ،از ادامه...
ورود یک میلیون تن پلیمر به چین - حذف محصولات نامرغوب و ناکارآمد از صنعت پتروشیمی افزون بر حفظ محیط زیست بخشی از دستور کار سیزدهمین برنامه پنج ساله چین است. ادامه...
وزیر راه هند: طرح توسعه بندر چابهار تا سال آینده تکمیل خواهد شد. - هند برای توسعه بندر چابهار از تسهیلات مالی ویژه‌ای به مبلغ 85.21 میلیون دلار استفاده خواهد کرد تا اسکله‌های فعلی بندر را به ادامه...
دولت قبل اجازه مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای را داده بود - وزیر امور خارجه با بیان اینکه در دولت سابق مصاحبه‌هایی با دانشمندان هسته‌ای کشورمان از سوی مأموران آژانس انجام شد، تاکید کرد: مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای، ارتباطی با اصل مذاکرات ندارد.
مدیر شبکه یک به خانه «ارسطو» رفت - محمد احسانی - مدیر شبکه یک - دوشنبه (چهارم خرداد ماه) از لوکیشن سریال «پایتخت 4» در شیرگاه مازندران بازدید کرد.
حکم ۱۰ متهم پرونده ۳ هزار میلیاردی قطعی شد - سخنگوی قوه قضائیه، از قطعی شدن محکومیت ۱۰ تن از متهمان پرونده فساد بزرگ ۳ هزار میلیاردی خبر داد.
بررسی وضعیت فرودگاه امام خمینی(ره) /فرودگاهی که با گذشت نیم قرن هنوز در ابتدای راه است - صنعت - احداث فرودگاه امام خمینی (ره‌) عمدتاً به منظور پاسخ‌گویی به نیازهای روز افزون مسافرتی و حمل و نقل هوایی داخلی و بین المللی از اهمیت ویزه ای برخوردار است.
کنکوری ها: تاثیر مستقیم سوابق تحصیلی عادلانه نیست/ سازمان سنجش: در راستای حذف کنکور لازم است - کنکوری ها: تاثیر مستقیم سوابق تحصیلی عادلانه نیست/ سازمان سنجش: در راستای حذف کنکور لازم است در راستای لایحه سنجش و پذیرش دانشجو، یکی از ضوابط تعیین شده تاثیر 25 درصدی سابقه تحصیلی در کنکور است که این ضابطه در کنکور 93 اعمال شد و در کنکور امسال نیز ادامه می یابد. پاسخ راهنمایی و رانندگی به 4سئوال مردم: روزی 500 موتورسیکلت توقیف می کنیم/ برخورد با نمایشگاه دارها یک تهرانی: شرکت آبفا می گوید 3میلیون تومان بده وگرنه آب راقطع می کنیم/آبفای تهران:مجوز قانونی داریم پاسخ معاون قالیباف به سوال مخاطب خبرآنلاین /چرا برخی از شبها، اتوبان صدر مسدود است؟


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved