یکشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۴ / Sunday, 14 February, 2016

نظامی عروضی


ابوالحسن احمدبن عمربن على سمرقندى معروف به نظامى عروضى از شاعران و نويسندگان قرن ششم هجرى است. ذکر حال او را عوفى به اختصار تمام آورده و از اشعار او چند بيت که لطفى از آنها مشهود نيست نقل کرده است. نظامى با آنکه از مقام بلند خود در شعر سخن مى‌گويد، او را مهارتى چنانکه بايد در شعر نبود و يا اگر در اين فن استاد مطلع بود، از ذوق خداداد بهره‌اى وافر نداشت و حال آنکه در نثر استادى بزرگ است و چه در نثر مصنوع و آراسته و چه در نثر مرسل فصيح و شيوا يد بيضا مى‌نمايد و کتاب چهار مقالهٔ او با آنکه اشتباهات تاريخى بسيار در آن ديده مى‌شود، از جملهٔ بدايع آثار پارسى و از بهترين نمونه‌هاى کتب منثور اين زبان است. نظامى عروضى علاوه بر ادب که در آن متبحر بود، در طب و نجوم نيز مهارت داشت.
وى در خدمت ملوک غورى آن شنسب به‌سر مى‌برده و چنانکه خود تصريح کرده است سال‌ها به مدح آن پادشاهان اختصاص داشته و کتاب خود را به‌نام ابوالحسن حسام‌الدين على‌بن فخرالدين مسعود برادرزادهٔ ملک شمس‌الدين محمدبن فخرالدين مسعود پادشاه معروف غورى نوشته است.
از احوال نظامى عروضى اطلاع کافى در دست نيست. گويا در اواخر قرن پنجم هجرى در سمرقند ولادت يافته و مدتى از جوانى خود را در مولد خويش سمرقند به کسب علوم مشغول بوده است. سپس بين سال‌هاى ۵۰۴ و ۵۰۶ هـ به خراسان رفت زيرا در سال ۵۰۴ هـ در سمرقند از دهقان ابورجا اطلاعاتى دربارهٔ رودکى کسب کرد و در سال ۵۰۶ هـ در بلخ به خدمت عمر خيام رسيد و در سال ۵۱۰ هـ در طروق طوس خدمت معزى را درک کرد و شعر خود را بر او عرضه داشت و در همين اوان گويا به خدمت آل شنسب اختصاص يافت و بعد از اين تاريخ نيز گاه به خراسان سفر مى‌کرد.
اثر بسيار مشهور او کتاب 'چهارمقاله' است. اين کتاب که اسم اصلى آن مجمع‌النوادر است مشتمل است بر چهار مقاله در بيان شرايط چهار طبقه از ندماى سلاطين يعنى دبيران و شاعران و منجمان و طبيبان. نويسنده در مقدمهٔ هر مقاله با انشائى مزين و مصنوع شرايط و در بايست‌هاى هريک از اين فنون و مقدماتى را که براى اثبات هريک از نظرهاى خود به آوردن حکايت يا حکايت‌هائى مبادرت مى‌جويد که راجع است به احوال و اختصاصات رجال بزرگى که در آن فن مشهور و مرزوق بوده و در خدمت سلاطين جاه و مرتبت داشته‌اند. به‌همين علت چهار مقاله علاوه بر آنکه جنبهٔ يک کتاب انتقادى متقن دربارهٔ هريک از چهار فن مذکور و اصحاب آنها دارد، داراى اهميت بسيار زياد ديگرى نيز در تاريخ ادب پارسى است و آن احتواء بر اطلاعات ذى‌قيمت تاريخى بسيار است که در کتب ديگر پارسى کمتر مى‌توان يافت.
همين امور باعث شده است که چهار مقاله از قديم باز شهرت و اهميت حاصل کند و نقل‌هائى از آن در کتبى مانند تاريخ طبرستان ابن اسفنديار و تاريخ گزيده و تذکرهٔ دولتشاه و امثال آن صورت گيرد.
تأليف کتاب مجمع‌النوادر يا چهار مقاله بايد در حدود سال ۵۵۱-۵۵۲ صورت گرفته باشد چه هنگام تأليف آن سلطان سنجر (م ۵۵۲) در حيات بوده و ضمناً نويسنده از جملهٔ کتب مهمى که بايد مورد مراجعهٔ دبيران قرار گيرد مقامات حميدى را که به سال ۵۵۱ تأليف شده است نام مى‌برد. اين کتاب به اسم ابوالحسن حسام‌الدين على از شاهزادگان غورى نوشته شده و تاکنون چندبار به طبع رسيده است.
شيوهٔ انشاء نظامى عروضى در ادب فارسى قابل توجه بسيار است. وى اگرچه در آغاز ابواب چهارگانهٔ کتاب خود انشائى نسبة مصنوع دارد، ليکن در ديگر مواضع کتاب خود کمتر به صنايع متوجه مى‌شود و گاه اسجاعى به‌کار مى‌برد اما کلام او در همهٔ موارد جزيل و استوار و خالى از زوايد و در نهايت اتقان و فصاحت است. عروضى در ابتداى کتاب شرحى مختصر در اصول حکمت و اقسام موجودات علوى و سفلى و کيفيت حدوث حيوانات و انسان و احوال نفسانى او و اثبات نبوت و لزوم نائب براى نبي، يعنى پادشاه، آورده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
راه های ارتباطی , سازمان تبلیغات استان تهران , قریه روئین , رول مرغ و سیب زمینی , بیت اللع عباسپور , 21 پایگاه , ادم کشی , بهترین اعمال , تعلیق حکم , انگری , روستامرکزی , ذخایر آبی , قاچاق تروریست ها , آب وبرق مسکن مهر , مسجد آبی , رصد خانه , یخ نوردی , درختان حرا , لذتندنتلبب , چادر مشکی , انحراف بینی , چشم، , بازی کودکانه , علیه زنان , متجاوزان یمن , Schiiten , کاخ آنتونی باندراس , دلایل امنیتی , کنار زمین , کافه سلامت , لیگا آدلانته , نجابت زیاد , پیروز انتخابات , وزارت ورزشی , درس خارج فقه , شرکت هواپیما سازی , پروژه مهر , بهینه آب , کشف شاهین , 62سال قبل , دادگستری هرمزگان , حمله به مساجد آمریکا , دیدگاه اسلام , علی دورانی , فرماندار سابق فلوریدا , سحنگو , نتایج آزمون ept , پردیس کوروش , لیون فرانسه , درگیری پلیس با معترضان ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / Let's go 2: student book , بانک اطلاعاتی کتاب / 74 داستان کوتاه انگلیسی از زندگی امام علی (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / یادگاران مانا , بانک اطلاعاتی کتاب / مسواک بزن خرگوش دانا , بانک اطلاعاتی کتاب / فرشته‌ها می‌آیند ... , بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / قلب / قلب , بانک اطلاعاتی کتاب / اندیشه مطهر: مروری بر شخصیت و افکار استاد شهید مرتضی مطهری , نشریات و مطبوعات / هنر / ماهنامه عکس / عکس ـ سال بیستم شماره ۲۳۳، شهریور ۱۳۸۵ , بانک اطلاعاتی کتاب / طراحی فضاهای شهری با محوریت توسعه پایدار , بانک اطلاعاتی کتاب / زیارت عاشورا، دعای کمیل، دعای توسل , بانک اطلاعاتی کتاب / سروها در باد: آخرین روزهای شاه در تهران , بانک اطلاعاتی کتاب / تعبیر خواب 'ابن سیرین و دانیال': با تصحیح کامل و اعراب گذاری آیات , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / بشار مرغزی , بانک اطلاعاتی کتاب / 5 سوره قرآن: نسخه‌برداری از قرآن خطی به کتابت محمدزاهد بن محمدصادق , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه قوانین و مقررات حقوقی همراه با آراء وحدت رویه، نظریات شورای نگهبان، نظریات مشورتی اداره حقوقی دادگستری، نظریات مجمع تشخیص مصلحت نظام، ... , بانک اطلاعاتی کتاب / قصه‌هایی از جنوب شعرواره , بانک اطلاعاتی کتاب / راهبردهای عملی کار با کودکان اتیسم , بانک اطلاعاتی کتاب / دعای صد صلوات , شخصیت‌ها / سایر / ورزشکاران / شان جانسون،ژیمناستیک , بانک اطلاعاتی کتاب / نمایشنامه 'عیادت' ,

برخی منابع مهم خبری
shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , khademnews.com خادم , home.abrarnews.com روزنامه ابرار , azadinews.ir آزادی , safirnews.com سفیر نیوز , parstourism.ir پارس توریسم , itanalyze.com آی تی آنالیز , hamseda.ir هم صدا , telna.ir تلنا , shabakeh-mag.com مجله شبکه , bultannews.com بولتن نیوز , donyayefootball.com دنیای فوتبال , asrekhodro.com عصر خودرو , tct.ir شرکت مخابرات , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا , energynewcomes.com تازههای انرژی , setaresobh.ir روزنامه ستاره صبح , bmi.ir بانک ملی , roozannews.ir روزنامه روزان , nedayeenghelab.com ندای انقلاب , irib.ir صداوسیما , cinemanegar.com سینما نگار , alodoctor.ir الو دکتر , iribnews.ir واحد مرکزی خبر , porseshnews.ir پرسش , jahaneghtesad.com جهان اقتصاد , musicerooz.ir موسیقی روز , naftna.ir نفت نا , fa.alalam.ir العالم ,



وبگردی
دو آیت الله به هم رسیدند - هرچند‌ رد‌ صلاحيت افراد‌ي مانند‌ آيات سيد‌ حسن خميني، محمود‌ امجد‌، محسن غرويان د‌ست آيت ا... هاشمي را د‌ر ارائه يك ليست بست اما باز هم او ليست «خبرگان مرد‌م» را منتشركرد‌. رقابت انتخاباتي مجلس خبرگان د‌ر تهران ميان رفقاي قد‌يم و البته زير سايه اختلاف سليقه هاست. از يك سو سرليست جامعه مد‌رسين آيت ا... جنتي و مصباح يزد‌ي هستند‌ و د‌ر سوي د‌يگر آيت ا... هاشمي و حسن روحاني.
عقد محسن تنابنده و همسرش / تصاویر - خواندن خطبه عقد محسن تنابنده و همسرش در دفتر سید محمد خاتمی. محسن تنابنده با انتشار عکس زیر در صفحه اینستاگرامش، این گونه نوشت: طعنه ی خلق و جفای فلک و جور رقیب همه هیچند اگر یار موافق باشد
احسان علیخانی بر بالین سارا عبدالملکی / فیلم - احسان علیخانی بزرگ ترین آرزوی مشهورترین دختر این روزهای ایران را برآورده کرد
تحقیر اسیر / نه رسم ایرانی و نه مروت اسلامی - تحقیر اسیر با مروت اسلامی سازگار است؟اشک سرباز آمریکایی و رسم عیاری صادق ملکی، کارشناس و تحلیلگر ارشد سیاسی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی، نمایش تحقیرآمیز ملوانان آمریکایی دستگیرشده توسط ایران در راهپیمایی ۲۲ بهمن را خلاف رسم عیاری ایرانیان و مروت اسلامی خوانده است.
خلاصه اختتامیه جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر، عصر امروز پنجشنبه با حضور علي جنتی وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در برج ميلاد تهران برگزار شد.
پشت صحنه اختتامیه / اشک های بازیگر زن برنده سیمرغ - هیچ کس اشک های بازیگر زن برنده سیمرغ در پشت صحنه را ندید/انفجار در برج میلاد به افتخار عالیجناب پرویز پرستویی/بوسه های ناتمام نوید محمدزاده به تماشاگران/ویدیویی از اتفاقات هیجان انگیز پشت صحنه اختتامیه جشنواره فیلم فجر
اینجا قم است / راهپیمایی 22 بهمن - بخشی از راهپیمایان قم در خیابان صفائیه،‌‌ همان خیابانی که دفتر اکثریت علما و مراجع تقلید در آن خیابان قرار دارد، به یکباره با یک کارناوال روبرو شدند که گفته می‌شد کارناوال نمادین تفنگداران آمریکایی است که اخیرا در خلیج فارس دستگیر و سپس آزاد شدند.
شب مهمانی خصوصی ستاره های سینما - در شب مهمانی خصوصی ستاره های سینمای ایران در هتل مشهور پایتخت، بغض بازیگر زن روی فرش قرمز ترکید/تصاویری داغ از پشت صحنه مراسم پر اتفاق تجلیل از کاندیدهای سیمرغ جشنواره فیلم فجر
کیمیا : تاوان اعتقادم را دادم ! - کافه آپارات پاتوق هنرمندان در راهروی کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد)
بهترین و بدترین لباس جشنواره فیلم فجر - برنامه از شما چه پنهون ویژه حواشی جشنواره فیلم فجر را در صفحه جشنواره فیلم فجر آپارات دنبال کنید
ادعای «شینا شیرانی» علیه یکی از مدیران پرس‌تی‌وی! - در روزهای اخیر فایل صوتی تحت عنوان مکالمه "شینا شیرانی" یکی از مجریان شبکه پرس تی وی با یکی از مدیران این شبکه و طرح مسائل غیراخلاقی در حین این مکالمه، به سرعت در فضای مجازی و مخصوصا کانال های تلگرامی منتشر شده است.
گلوریا هاردی: عاشق شدم و به ایران آمدم - گفتگوی جالب با بازیگر نقش آزاده یا رها در سریال کیمیا در کاخ جشنواره
کشف حجاب مشاور سرافراز / عکس - تصویر زیر در فضای مجازی منتشر شده است. شهرزاد میرقلی خان مشاور سرافراز چندروز پیش از کشور خارج شد و همزمان با آن اخوان بهابادی معاون فنی صداوسیما برکنار شد.
فیلم جدیدی از لحظات کشته شدن قذافی - فیلم جدیدی از لحظات حمله انقلابیون لیبی به معمر قذافی که در نهایت منجر به مرگ او در شد در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
ابرو گوندش در تبریز ! - گفتنی است این خواننده ترکیه ای همسر رضا ضراب، تاجر تبریزی الاصل ساکن ترکیه است که به اتهام همکاری با بابک زنجانی برای دور زدن تحریم های ایران و رشوه دادن به مقامات دولت اردوغان مدتی بازداشت شده بود.
کتایون ریاحی و دهکده رویایی اش در جزیره کیش - کتایون ریاحی برای اولین بار از دهکده رویایی اش در جزیره کیش رونمایی کرد/من و آنجلینا جولی فقط در یک مورد با هم فرق داریم/چهره معروف سینما 2سیمرغش را به حراج گذاشت
فیلم/ تعرض در بفرمایید شام به یک کودک و دو زن - به دنبال افشاگری‌های ۲ تن از شرکت‌کنندگان مسابقات موسیقی شبکه «من و تو» درباره پشت پرده‌های این شبکه، معین سعیدی از کارمندان اخراجی آن با انتشار ویدئویی به افشای تجاوز تهیه‌کننده برنامه «بفرمایید شام» این شبکه به یک کودک و ۲ زن شرکت‌کننده در این برنامه از زبان آنان پرداخت.
بهاره افشاری: احمدی نژاد ۳بار دعوتم کرد و نرفتم - بهاره افشاری بیستمین مهمان دید در شب از زندگی شخصی، شبکه جم و کار حرفه ای بازیگری در سینما می گوید - پخش اختصاصی از آپارات
کلیپ پلیس پس از کلیپ ارازل ! - ویدیوی دیدنی از اعتراف مقامات امنیتی آمریکا در کنگره به نقش محوری عربستان در تروریسم / تلاش برای تبرئه برباددهندگان سرمایه ملت ایران با نفت 65 دلاری! / ویدیوی نجات معجزه آسای یک دختر در مترو / فیلم پوشاندن مجسمه‌های برهنه ایتالیا برای استقبال از روحانی از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
لاشه نهنگ های عنبر در ساحل انگلیس - گزارش تصویری / امواج آب لاشه دو نهنگ غول پیکر را به ساحل شهر اسکگنس در انگلیس و مردم شهر را برای گرفتن عکس یادگاری به سمت ساحل کشانده است.
پربازدیدها