سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵ / Tuesday, 6 December, 2016

نظامی عروضی


ابوالحسن احمدبن عمربن على سمرقندى معروف به نظامى عروضى از شاعران و نويسندگان قرن ششم هجرى است. ذکر حال او را عوفى به اختصار تمام آورده و از اشعار او چند بيت که لطفى از آنها مشهود نيست نقل کرده است. نظامى با آنکه از مقام بلند خود در شعر سخن مى‌گويد، او را مهارتى چنانکه بايد در شعر نبود و يا اگر در اين فن استاد مطلع بود، از ذوق خداداد بهره‌اى وافر نداشت و حال آنکه در نثر استادى بزرگ است و چه در نثر مصنوع و آراسته و چه در نثر مرسل فصيح و شيوا يد بيضا مى‌نمايد و کتاب چهار مقالهٔ او با آنکه اشتباهات تاريخى بسيار در آن ديده مى‌شود، از جملهٔ بدايع آثار پارسى و از بهترين نمونه‌هاى کتب منثور اين زبان است. نظامى عروضى علاوه بر ادب که در آن متبحر بود، در طب و نجوم نيز مهارت داشت.
وى در خدمت ملوک غورى آن شنسب به‌سر مى‌برده و چنانکه خود تصريح کرده است سال‌ها به مدح آن پادشاهان اختصاص داشته و کتاب خود را به‌نام ابوالحسن حسام‌الدين على‌بن فخرالدين مسعود برادرزادهٔ ملک شمس‌الدين محمدبن فخرالدين مسعود پادشاه معروف غورى نوشته است.
از احوال نظامى عروضى اطلاع کافى در دست نيست. گويا در اواخر قرن پنجم هجرى در سمرقند ولادت يافته و مدتى از جوانى خود را در مولد خويش سمرقند به کسب علوم مشغول بوده است. سپس بين سال‌هاى ۵۰۴ و ۵۰۶ هـ به خراسان رفت زيرا در سال ۵۰۴ هـ در سمرقند از دهقان ابورجا اطلاعاتى دربارهٔ رودکى کسب کرد و در سال ۵۰۶ هـ در بلخ به خدمت عمر خيام رسيد و در سال ۵۱۰ هـ در طروق طوس خدمت معزى را درک کرد و شعر خود را بر او عرضه داشت و در همين اوان گويا به خدمت آل شنسب اختصاص يافت و بعد از اين تاريخ نيز گاه به خراسان سفر مى‌کرد.
اثر بسيار مشهور او کتاب 'چهارمقاله' است. اين کتاب که اسم اصلى آن مجمع‌النوادر است مشتمل است بر چهار مقاله در بيان شرايط چهار طبقه از ندماى سلاطين يعنى دبيران و شاعران و منجمان و طبيبان. نويسنده در مقدمهٔ هر مقاله با انشائى مزين و مصنوع شرايط و در بايست‌هاى هريک از اين فنون و مقدماتى را که براى اثبات هريک از نظرهاى خود به آوردن حکايت يا حکايت‌هائى مبادرت مى‌جويد که راجع است به احوال و اختصاصات رجال بزرگى که در آن فن مشهور و مرزوق بوده و در خدمت سلاطين جاه و مرتبت داشته‌اند. به‌همين علت چهار مقاله علاوه بر آنکه جنبهٔ يک کتاب انتقادى متقن دربارهٔ هريک از چهار فن مذکور و اصحاب آنها دارد، داراى اهميت بسيار زياد ديگرى نيز در تاريخ ادب پارسى است و آن احتواء بر اطلاعات ذى‌قيمت تاريخى بسيار است که در کتب ديگر پارسى کمتر مى‌توان يافت.
همين امور باعث شده است که چهار مقاله از قديم باز شهرت و اهميت حاصل کند و نقل‌هائى از آن در کتبى مانند تاريخ طبرستان ابن اسفنديار و تاريخ گزيده و تذکرهٔ دولتشاه و امثال آن صورت گيرد.
تأليف کتاب مجمع‌النوادر يا چهار مقاله بايد در حدود سال ۵۵۱-۵۵۲ صورت گرفته باشد چه هنگام تأليف آن سلطان سنجر (م ۵۵۲) در حيات بوده و ضمناً نويسنده از جملهٔ کتب مهمى که بايد مورد مراجعهٔ دبيران قرار گيرد مقامات حميدى را که به سال ۵۵۱ تأليف شده است نام مى‌برد. اين کتاب به اسم ابوالحسن حسام‌الدين على از شاهزادگان غورى نوشته شده و تاکنون چندبار به طبع رسيده است.
شيوهٔ انشاء نظامى عروضى در ادب فارسى قابل توجه بسيار است. وى اگرچه در آغاز ابواب چهارگانهٔ کتاب خود انشائى نسبة مصنوع دارد، ليکن در ديگر مواضع کتاب خود کمتر به صنايع متوجه مى‌شود و گاه اسجاعى به‌کار مى‌برد اما کلام او در همهٔ موارد جزيل و استوار و خالى از زوايد و در نهايت اتقان و فصاحت است. عروضى در ابتداى کتاب شرحى مختصر در اصول حکمت و اقسام موجودات علوى و سفلى و کيفيت حدوث حيوانات و انسان و احوال نفسانى او و اثبات نبوت و لزوم نائب براى نبي، يعنى پادشاه، آورده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
تیم صبای قم , بخشش در رابطه زناشویی , PIKE , گسترش زبان , دهه اول , تقویت تلاش ها , دانش آموزی , آرامش خانواده , صدرنشینی صنعت برق هرمزگان , سر مادر , عینک های عجیب , قرض گیرنده , سفر وزیر دفاع ایران به مسکو , زمین غدیر بندرعباس , کاشتن درخت , محمد حسین فرهنگی , حفاظت از جان مردم , حجاب تاج بندگی , ارزیابی دانشگاهها , ابوریحان , مانیا , تا مردادماه , مراقبت از بدن , تیاگو موتا , پزشکان متخلف , ملیله دوزی , قطری‌ها , مسیر کربلا , سندروم روده تحریک پذیر , جوشش , عملیات الانبار , چشم بند , گویان , بیست وسه و آن یک نفر , ۲۰ فروردین , بوکسور کرمانشاهی , ریاد خان , برداشته شد , کارلتون کانادا , فیلم عروسی , انجمن نجوم , نماینده دبیرکل , رئیس سازمان بهداشت جهانی , فلسفه عیدی , رانت 7000 میلیاردی , گران قیمت , ماتیاس فکل , حسن نوش آبادی , مریم خرمی , مختلف ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / Advanced English: انگلیسی پیشرفته (1) برای دانش‌آموزان سال اول راهنمائی , بانک اطلاعاتی کتاب / انتخاب جنسیت پسر یا دختر قبل از حاملگی , بانک اطلاعاتی کتاب / من از تو بهترم, چون ... , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / شخصیت‌ها ـ شاعران‌ / منشور ادبیات/گل رخسار صفی آوا , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / نویسنده / محمد فاضل‌خان راوی گروسی , سیاسی / جهان / جنگ ـ جنگ روانی / تبلیغات؛ سرباز عملیات روانی آمریکا , سیاسی / جهان / نظام حکومت‌ها و دولت‌ها ـ امپریالیسم / ردیابی نمودهای امپریالیسم , بانک اطلاعاتی کتاب / باران ستاره , اقتصاد و بازرگانی / صنایع معادن و فلزات / معدن طلا / آینده طلا , بانک اطلاعاتی کتاب / روانشناسی نظامی , بانک اطلاعاتی کتاب / پزشکی جدید و شیوه‌های جایگزین , بانک اطلاعاتی کتاب / نقش انگلیس در کودتای 28 مرداد 1332 , دین و اندیشه / دین و مذهب / ائمه اطهار و معصومین / مقام لیله القدری فاطمه (س) , فرهنگی و هنری / موسیقی / موسیقی ایران / ظرفیت‌های نهفته ‌موسیقی فولکلوریک , بانک اطلاعاتی کتاب / زیباترین زمین (تطور نظم و نثر از بلعمی تا شاملو و کتاب شعر عاشقانه‌ها) , دین و اندیشه / احکام / احکام دین / چرایی تفاوت حقوق زن و مرد , هنر / هنرهای تصویری و نمایشی / سینما / دین وسینما , بانک اطلاعاتی کتاب / آئین‌نگارش در زبان انگلیسی: به انضمام فشرده دستور زبان انگلیسی , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / سینماو تأتر / علی حاتمی , علوم انسانی / مدیریت و خدمات اداری / مدیر موفق / رمز موفقیت ,

برخی منابع مهم خبری
beytoote.com بیتوته , nimrooznews.com نیمروز , ashpazonline.com آشپزآنلاین , parsapress.ir پارسا , simafilm.ir سیما فیلم , mobile.ir موبایل , taamolnews.ir تعامل , journals.ut.ac.ir نشریات دانشگاه تهران , jamejamonline.ir جام جم , seemorgh.com سیمرغ , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان , omidnameh.com امیدنامه , peykekhabar.com پیک خبر , akkasee.com عکاسی , tajrobehmag.com تجربه , persianmags.com پرشین مگز , asrekhodro.com عصر خودرو , vatanonline.ir وطن , ammariyon.ir عماریون , tala.ir طلا , shafaqna.com شفقنا , tarikhirani.ir تاریخ ایرانی , banifilm.ir بانی فیلم , dolatema.com دولت ما , dchq.ir ستاد مبارزه با مواد مخدر , cinetmag.com سی نت , peymane.ir پیمانه , funpatogh.com فان پاتوق , 90tv.ir نود , resalat-news.com روزنامه رسالت ,



وبگردی
گفتند ۲ میلیارد تومان بده تا تایید صلاحیت شوی
گفتند ۲ میلیارد تومان بده تا تایید صلاحیت شوی - عضو فراکسیون امید در جمع دانشجویان این بار ادعای جدید را درباره روند تائید صلاحیت‌ها مطرح کرد.
دورهمی با لادن مستوفی
دورهمی با لادن مستوفی - ماجرای اختلاف سنی 20 ساله لادن مستوفی و همسرش در برنامه دورهمی
سخنان تکان دهنده امام جمعه کابل که ارزش شنیدن دارد
سخنان تکان دهنده امام جمعه کابل که ارزش شنیدن دارد - امام جمعه غرب کابل در خطبه های نمازجمعه این شهر با انتقاد از غفلت مسلمانان گفت: امروز کار را بجایی رسانده ایم که مسلمان دشمن تر از مسلمان ندارد.
افشاگری شقایق احمدی درباره شبکه جم
افشاگری شقایق احمدی درباره شبکه جم - فیلم/ افشاگری شقایق احمدی درباره فساد اخلاقی مدیر شبکه جم/ مرداب «جم» در انتظار بازیگران زن ایرانی!
انتقاد شدید "منیژه حکمت" در برنامه آزاده نامداری
انتقاد شدید "منیژه حکمت" در برنامه آزاده نامداری - حرف‌های تند و بی‌سابقه منیژه حکمت درباره خویشاوندسالاری در دولت یازدهم و فساد
سیلی خوردن زن دستفروش از مامور شهرداری در فومن
سیلی خوردن زن دستفروش از مامور شهرداری در فومن - انتشار فیلمی از برخورد زننده کارمند سدمعبر شهرداری فومن با یک خانم دستفروش افکار عمومی را جریحه دار کرد.
لحظه شهادت محسن خزایی به ادعای تروریست ها
لحظه شهادت محسن خزایی به ادعای تروریست ها - محسن خزایی خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما در سوریه حین تهیه گزارش از منطقه عملیاتی حلب به شهادت رسید.
جراحی پلاستیک کمرباریک‌ترین زن جهان در ایران!
جراحی پلاستیک کمرباریک‌ترین زن جهان در ایران! - بعد از چندی چارمز بازیگر زن فیلم‌های خاص اینبار پیکسی فاکس مدل مشهور فیلم های مستهجن به تهران آمده است. این دو بازیگر فیلم‌های متسهجن به فاصله کمتر از 4 ماه به تهران آمده‌اند تا از خدمات درمانی و جراحی پلاستیک پزشکان زبردست ایرانی با قیمتی بسیار ارزان بهره‌مند گردند.
رفتار خشن پلیس با یک شهروند در پمپ بنزین
رفتار خشن پلیس با یک شهروند در پمپ بنزین - ویدیوی تکان دهنده از شهلا ریاحی که همه چیز را فراموش کرده است / ویدیوی حضور ایرانی‌ها در تظاهرات ضد ترامپ تا نحوه تحلیل حیاتی و افخمی / ویدیویی از خداحافظی مردی از نسل طلایی موسیقی مقامی ایران؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
فیلم/ اشک‌های بی‌پایان «قیمت» در برنامه زنده تلویزیون
فیلم/ اشک‌های بی‌پایان «قیمت» در برنامه زنده تلویزیون - سروش جمشیدی در گفتگویی در برنامه «حال خورشید» در واکنش به سوال مجری این برنامه در ادای جمله‌ای درباره مهران مدیری اشک ریخت و از مهران مدیری تقدیر و تشکر کرد و گفت تا آخر عمر کاری‌ام مدیون او هستم.
عکس دونالد ترامپ در تهران
عکس دونالد ترامپ در تهران - دونالد ترامپ جوان در کنار جک نیکلسون در سفری که اوایل سال 57 به تهران داشتند. ترامپ به دنبال ساخت کازینویی در یکی از شهرهای شمالی بود
داستان معتضد و صدف طاهریان
داستان معتضد و صدف طاهریان - من هم هنرپیشه‌ای ایرانی را می‌شناسم که ترک وطن کرده و حالا هم بسیار معروف و تاثیرگذار است و اصلن هم فراموش نشده. آخرین فیلم‌اش هم اصلن تولید هالیوود نیست. زن هم هست و عکسهایی هم در همین مایه‌های عکس‌های طاهریان دارد. به قول کرمانشاهی‌‌ها خُب که چه؟ یکی معروف می‌شود یکی نمی‌شود؟
اظهارنظر غیرمنتظره مجری مشهور درباره گلشیفته
اظهارنظر غیرمنتظره مجری مشهور درباره گلشیفته - اظهارنظر غیرمنتظره مجری مشهور تلویزیون درباره گلشیفته فراهانی و الهام چرخنده/روایتی تلخ از غسالخانه و بهشت زهرای مرتضی پاشایی از زبان سیدجواد هاشمی
انتشار تصاویر مراسم ازدواج ژیلا صادقی مجری معروف
انتشار تصاویر مراسم ازدواج ژیلا صادقی مجری معروف - ژیلا صادقی و همسرش محسن رجبی مدتی است که ازدواج کرده اند. این مجری 43 ساله عکس هایی از مراسم ازدواجش و همچنین عکسی از خودش در لباس عروس را در سایت شخصی اش منتشر کرده است.
 سحر قریشی و مادرش !
سحر قریشی و مادرش ! - این بازیگر 29 ساله عکس جدیدی از خودش و مادرش را منتشر کرده است.
زیبایی صورتم بیننده را جذب می کند
زیبایی صورتم بیننده را جذب می کند - تینا آخوندتبار بازیگر زن تلویزیون و سینمای ایران در گفتگویی که با تی وی پلاس انجام داد، حرف های جالبی درباره شباهتش به الناز شاکردوست زد که بخش هایی از مهم ترین صحبت هایش را به صورت خلاصه در این ویدیو می بینید.
مار 400 کیلویی در دام یک کارگر ساختمان (فیلم و تصاویر)
مار 400 کیلویی در دام یک کارگر ساختمان (فیلم و تصاویر) - فیلمی که توسط یکی از کارگران این ساختمان ضبط شده یک مار عظیم‌الجثه را نشان می‌دهد که به یک جرثقیل زنجیر شده و بعد بالا کشیده شده تا شکم خالدارش دیده شود.
    پربازدیدها