چهارشنبه ۱۲ فروردین ۱۳۹۴ / Wednesday, 1 April, 2015

نظامی عروضی

ابوالحسن احمدبن عمربن على سمرقندى معروف به نظامى عروضى از شاعران و نويسندگان قرن ششم هجرى است. ذکر حال او را عوفى به اختصار تمام آورده و از اشعار او چند بيت که لطفى از آنها مشهود نيست نقل کرده است. نظامى با آنکه از مقام بلند خود در شعر سخن مى‌گويد، او را مهارتى چنانکه بايد در شعر نبود و يا اگر در اين فن استاد مطلع بود، از ذوق خداداد بهره‌اى وافر نداشت و حال آنکه در نثر استادى بزرگ است و چه در نثر مصنوع و آراسته و چه در نثر مرسل فصيح و شيوا يد بيضا مى‌نمايد و کتاب چهار مقالهٔ او با آنکه اشتباهات تاريخى بسيار در آن ديده مى‌شود، از جملهٔ بدايع آثار پارسى و از بهترين نمونه‌هاى کتب منثور اين زبان است. نظامى عروضى علاوه بر ادب که در آن متبحر بود، در طب و نجوم نيز مهارت داشت.
وى در خدمت ملوک غورى آن شنسب به‌سر مى‌برده و چنانکه خود تصريح کرده است سال‌ها به مدح آن پادشاهان اختصاص داشته و کتاب خود را به‌نام ابوالحسن حسام‌الدين على‌بن فخرالدين مسعود برادرزادهٔ ملک شمس‌الدين محمدبن فخرالدين مسعود پادشاه معروف غورى نوشته است.
از احوال نظامى عروضى اطلاع کافى در دست نيست. گويا در اواخر قرن پنجم هجرى در سمرقند ولادت يافته و مدتى از جوانى خود را در مولد خويش سمرقند به کسب علوم مشغول بوده است. سپس بين سال‌هاى ۵۰۴ و ۵۰۶ هـ به خراسان رفت زيرا در سال ۵۰۴ هـ در سمرقند از دهقان ابورجا اطلاعاتى دربارهٔ رودکى کسب کرد و در سال ۵۰۶ هـ در بلخ به خدمت عمر خيام رسيد و در سال ۵۱۰ هـ در طروق طوس خدمت معزى را درک کرد و شعر خود را بر او عرضه داشت و در همين اوان گويا به خدمت آل شنسب اختصاص يافت و بعد از اين تاريخ نيز گاه به خراسان سفر مى‌کرد.
اثر بسيار مشهور او کتاب 'چهارمقاله' است. اين کتاب که اسم اصلى آن مجمع‌النوادر است مشتمل است بر چهار مقاله در بيان شرايط چهار طبقه از ندماى سلاطين يعنى دبيران و شاعران و منجمان و طبيبان. نويسنده در مقدمهٔ هر مقاله با انشائى مزين و مصنوع شرايط و در بايست‌هاى هريک از اين فنون و مقدماتى را که براى اثبات هريک از نظرهاى خود به آوردن حکايت يا حکايت‌هائى مبادرت مى‌جويد که راجع است به احوال و اختصاصات رجال بزرگى که در آن فن مشهور و مرزوق بوده و در خدمت سلاطين جاه و مرتبت داشته‌اند. به‌همين علت چهار مقاله علاوه بر آنکه جنبهٔ يک کتاب انتقادى متقن دربارهٔ هريک از چهار فن مذکور و اصحاب آنها دارد، داراى اهميت بسيار زياد ديگرى نيز در تاريخ ادب پارسى است و آن احتواء بر اطلاعات ذى‌قيمت تاريخى بسيار است که در کتب ديگر پارسى کمتر مى‌توان يافت.
همين امور باعث شده است که چهار مقاله از قديم باز شهرت و اهميت حاصل کند و نقل‌هائى از آن در کتبى مانند تاريخ طبرستان ابن اسفنديار و تاريخ گزيده و تذکرهٔ دولتشاه و امثال آن صورت گيرد.
تأليف کتاب مجمع‌النوادر يا چهار مقاله بايد در حدود سال ۵۵۱-۵۵۲ صورت گرفته باشد چه هنگام تأليف آن سلطان سنجر (م ۵۵۲) در حيات بوده و ضمناً نويسنده از جملهٔ کتب مهمى که بايد مورد مراجعهٔ دبيران قرار گيرد مقامات حميدى را که به سال ۵۵۱ تأليف شده است نام مى‌برد. اين کتاب به اسم ابوالحسن حسام‌الدين على از شاهزادگان غورى نوشته شده و تاکنون چندبار به طبع رسيده است.
شيوهٔ انشاء نظامى عروضى در ادب فارسى قابل توجه بسيار است. وى اگرچه در آغاز ابواب چهارگانهٔ کتاب خود انشائى نسبة مصنوع دارد، ليکن در ديگر مواضع کتاب خود کمتر به صنايع متوجه مى‌شود و گاه اسجاعى به‌کار مى‌برد اما کلام او در همهٔ موارد جزيل و استوار و خالى از زوايد و در نهايت اتقان و فصاحت است. عروضى در ابتداى کتاب شرحى مختصر در اصول حکمت و اقسام موجودات علوى و سفلى و کيفيت حدوث حيوانات و انسان و احوال نفسانى او و اثبات نبوت و لزوم نائب براى نبي، يعنى پادشاه، آورده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
نظامی لیبیایی , محمد رضایی , ملی‌گرایان , نیمه آماده , میلنر , درمان و آموزش , دستگاه خمیرگیری , حامد کمیلی , طعنه , العجری , obama , عیسی , آسایشگاه ثارالله , اسکلت انسان , قصه های سندباد , نشستن طولانی , مکمل غذایی , ویبره بازکن , سخنگوی دستگاه قضا , بیماری هاری ,

مقالات پربیننده امروز
اجتماعی / مشکلات و رفاه اجتماعی / اعتیاد / تاثیرات اعتیاد بر جامعه و خانواده , بانک اطلاعاتی کتاب / خرسی! کجا قایم شدی؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / سوال‌های طبقه‌بندی شده ریاضی سوم راهنمایی: شامل نمونه سوالات امتحانی، المپیادهای ریاضی و پرسشهای چهارگزینه‌ای , فرهنگی و هنری / سینما / نقد فیلم / نوستالژی وسترن های دهه۷۰ , فرهنگی و هنری / کتاب و نشر / معرفی کتاب / زندگی رامبرانت نقاش , بانک اطلاعاتی کتاب / سرشماری عمومی نفوس و مسکن ـ 1375 نقشه آبادیها: استان بوشهر 8ـ6 , بانک اطلاعاتی کتاب / پسر میخواهید یا دختر جنس فرزند خود را انتخاب کنید , بانک اطلاعاتی کتاب / چکیده فیزیولوژی 2001 گایتون , بانک اطلاعاتی کتاب / الکتروشیمی: ویژه‌ی دانش‌آموزان دوره‌ی پیش‌دانشگاهی و داوطلبان ورود به دانشگاه (رشته‌ی علوم تجربی) , فرهنگی و هنری / رادیو و تلویزیون / تلویزیون / امواج بیداری از گلدسته های جام جم گزارشی از پشت صحنه برنامه سحرگاهی ماه خدا , بانک اطلاعاتی کتاب / مردان مریخی، زنان ونوسی , بانک اطلاعاتی کتاب / Let's Go: Workbook , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه دروس رشته شهرسازی , بانک اطلاعاتی کتاب / بررسی نتایج مطالعه بین‌المللی پیشرفت سواد خواندن پرلز (PIRLS) , بانک اطلاعاتی کتاب / بهترین افسانه‌های دنیا , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب کوچک زندگی , بانک اطلاعاتی کتاب / خودآموز ترکی آذربایجانی (به روش آسان) , بانک اطلاعاتی کتاب / الکتروشیمی خوردگی , علمی و آموزشی / کشاورزی و شیلات / آشنایی با گیاهان / بیشتر چمن ها در تیره Poaceae , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالهای کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی (جنگلداری) , بانک اطلاعاتی کتاب / یک روز پر ماجرا , فرهنگی و هنری / عکاسی / دوربینهای عکاسی / انتخاب یک دوربین دیجیتال , بانک اطلاعاتی کتاب / مادر ترزا , بانک اطلاعاتی کتاب / جوان و ازدواج , علوم انسانی / روانشناسی / روانشناسی‌ شخصیت / طبقه‌بندی ویژگی‌های شخصیت , علم و زندگی / علوم انسانی / سیاسی / نقش ایران در عراق چیست؟ , دین و اندیشه / دین و مذهب / کتاب مقدس ـ قرآن / قرآن و خاورشناسان , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / نرم‌افزار / سیستم عامل / چوب حراج به مایکروسافت , بانک اطلاعاتی کتاب / اجزائ ماشین , بانک اطلاعاتی کتاب / همدلی ,



وبگردی
من روحانی هستم ۲ - مک فارلین - این ویدئو گزیده ای از فیلم «من روحانی هستم ۲»، ساخته «فرورتیش رضوانیه» است که سال ۱۳۹۲ در پاسخ به مستند دانشجویی «من روحانی هستم» ساخته شد.
برخورد 65 خودرو در آزادراه کرج - قزوین/ عکس - معاون امداد و نجات جمعیت هلال احمر استان البرز از دو تصادف همزمان زنجیره ای 65 دستگاه خودرو سواری در لاین شمالی و جنوبی آزاد راه کرج - قزوین خبر داد که 29 مجروح بر جا گذاشت .
آزاده زارعی با یک گریم عجیب در نقش پسر / تصاویر - فرزاد حسنی و آزاده زارعی در فیلم توقیفی. فيلم «آمین خواهیم گفت» به کارگردانی و نویسندگی سامان سالور ساختهٔ سال 1389 است. این فیلم برای اولین بار در سی امین جشنواره فیلم فجراکران شد.
پناهندگی در اوج مذاکرات هسته‌ای - در اوج مذاکرات هسته‌ای و در شرایطی که اصلی‌ترین مساله این روزهای رسانه‌های ایران آگاهی از سرنوشت مذاکرات هسته‌ای است، ماجرای رقم خورده توسط امیرحسین متقی، خبرنگار یک رسانه کم‌تاثیر، یک نکته را برای هر فرد پیگیر مسائلی از این دست روشن کرده؛ خوب یا بد، در زبان فارسی کلمه مناسبی برای توصیف کار انجام شده وجود ندارد.
تصاویر آخرین وداع خانواده با میلاد در فرانسه - میلادم، پاره تنم، عزیزم نجیب‌ترین انسان زندگیم، پسر وفادارم، تو را دوست دارم، همیشه در دینمان هر آنچه پیش می‌آید میگوئیم راضی هستیم به رضای خدا ولی میلادم پسرم پاره‌تنم این بار فریاد میزنم: من اصلا راضی به رضایت خدا نیستم، منتظرم تو پیشم برگردی، میلاد عزیزم همیشه در قلب منی.
80 هزار افغان در استادیوم آزادی - دیدار تیم های ملی فوتبال امید ایران و افغانستان بعدازظهر امروز یکشنبه با پیروزی شش بر صفر تیم ملی امید ایران در ورزشگاه آزادی تهران به پایان رسید.
فیلم نجات باورنکردنی یک خلبان - این خلبان شیردل پس از آنکه یک بال هواپیمایش را در نمایش هوایی از دست داد با خونسردی و به سلامت بر زمین نشست.
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
عکس ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
فوق ستاره‌هایی که در حسرت لمس جام اروپا ماندند - فوق ستاره‌های در دنیای فوتبال وجود دارند که حسرت لمس جام اروپا بر دل آنها مانده است.
ترافیک سنگین در محور کرج - چالوس - رئیس مرکز کنترل ترافیک راههای کشور به تشریح آخرین وضعیت جوی و ترافیکی محورهای مواصلاتی کشور پرداخت.
رجب‌زاده:لباس‌های خود را از ایران نمی‌خرم/دعوا با برادم بدترین خاطره عید است - مهدی رجب‌زاده هافبک تیم فوتبال ذوب‌آهن عید 94 یک میهمان ویژه را همراه خود به زادگاهش شیراز برد و بدترین خاطره‌اش...
10 فوتبالیست پردرآمد جهان را بشناسید - مهاجم پرتغالی رئال مادرید به عنوان ثروتمندترین فوتبالیست معرفی شده است.
هنرمند باید بمیرد تا شناخته شود/ سینماگران، جوانان را در یک رقابت کثیف کاری انداخته‌اند - سمانه پاکدل گفت: متاسفانه سینماگران، جوانان را در یک رقابت کثیف کاری انداخته‌اند، به طور مثال تهیه‌کننده‌ای به تو زنگ می زند و می‌گوید فلانی برای این نقش 6 میلیون می‌گیرد، تو چقدر می گیری؟
روند رو به رشد بازیگری شقایق فراهانی - شقایق فراهانی در سال‌های اخیر حضوری متفاوت در مجموعه‌های تلویزیونی داشته است. او بازیگری است بی حاشیه که کوشیده در این سال‌ها نقش‌هایی متفاوت و دور از هم بازی کند.
افزایش 18 درصدی کشف پرونده‌های کلان قاچاق/ کاهش 50 درصدی قاچاق سوخت - رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز از افزایش 18 درصدی کشف پرونده‌های کلان قاچاق کالا و ارز در سال 93 خبر داد و گفت:...
آمار و نکات جالب مسابقات المپیک از آغاز تاکنون - بازی‌های المپیک از سال 1896 در آتن یونان برگزار شد هدف اصلی این بازی متحد کردن کشورها با یکدیگر است و کاروان ورزش ایران 16 بار در این رقابت‌ها حضور داشته است.
"خمده" استخری در دل سنگها + تصاویر - "خمده" استخری طبیعی در دل سنگهای فیروزکوه یکی از دیدنی‌ترین نقاط این منطقه به حساب می‌آید.
بهره برداری از زیرگذر جوادیه تا 4 ماه آینده/ پیشرفت 70 درصدی پروژه - عضو کمیسیون حمل و نقل شورای شهر تهران گفت: با جا به جایی ریل‌ها و تغییر خطوط عبور و مرور قطارها در مسیر زیرگذر جوادیه...


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved