پنج شنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۴ / Thursday, 2 July, 2015

نظامی عروضی

ابوالحسن احمدبن عمربن على سمرقندى معروف به نظامى عروضى از شاعران و نويسندگان قرن ششم هجرى است. ذکر حال او را عوفى به اختصار تمام آورده و از اشعار او چند بيت که لطفى از آنها مشهود نيست نقل کرده است. نظامى با آنکه از مقام بلند خود در شعر سخن مى‌گويد، او را مهارتى چنانکه بايد در شعر نبود و يا اگر در اين فن استاد مطلع بود، از ذوق خداداد بهره‌اى وافر نداشت و حال آنکه در نثر استادى بزرگ است و چه در نثر مصنوع و آراسته و چه در نثر مرسل فصيح و شيوا يد بيضا مى‌نمايد و کتاب چهار مقالهٔ او با آنکه اشتباهات تاريخى بسيار در آن ديده مى‌شود، از جملهٔ بدايع آثار پارسى و از بهترين نمونه‌هاى کتب منثور اين زبان است. نظامى عروضى علاوه بر ادب که در آن متبحر بود، در طب و نجوم نيز مهارت داشت.
وى در خدمت ملوک غورى آن شنسب به‌سر مى‌برده و چنانکه خود تصريح کرده است سال‌ها به مدح آن پادشاهان اختصاص داشته و کتاب خود را به‌نام ابوالحسن حسام‌الدين على‌بن فخرالدين مسعود برادرزادهٔ ملک شمس‌الدين محمدبن فخرالدين مسعود پادشاه معروف غورى نوشته است.
از احوال نظامى عروضى اطلاع کافى در دست نيست. گويا در اواخر قرن پنجم هجرى در سمرقند ولادت يافته و مدتى از جوانى خود را در مولد خويش سمرقند به کسب علوم مشغول بوده است. سپس بين سال‌هاى ۵۰۴ و ۵۰۶ هـ به خراسان رفت زيرا در سال ۵۰۴ هـ در سمرقند از دهقان ابورجا اطلاعاتى دربارهٔ رودکى کسب کرد و در سال ۵۰۶ هـ در بلخ به خدمت عمر خيام رسيد و در سال ۵۱۰ هـ در طروق طوس خدمت معزى را درک کرد و شعر خود را بر او عرضه داشت و در همين اوان گويا به خدمت آل شنسب اختصاص يافت و بعد از اين تاريخ نيز گاه به خراسان سفر مى‌کرد.
اثر بسيار مشهور او کتاب 'چهارمقاله' است. اين کتاب که اسم اصلى آن مجمع‌النوادر است مشتمل است بر چهار مقاله در بيان شرايط چهار طبقه از ندماى سلاطين يعنى دبيران و شاعران و منجمان و طبيبان. نويسنده در مقدمهٔ هر مقاله با انشائى مزين و مصنوع شرايط و در بايست‌هاى هريک از اين فنون و مقدماتى را که براى اثبات هريک از نظرهاى خود به آوردن حکايت يا حکايت‌هائى مبادرت مى‌جويد که راجع است به احوال و اختصاصات رجال بزرگى که در آن فن مشهور و مرزوق بوده و در خدمت سلاطين جاه و مرتبت داشته‌اند. به‌همين علت چهار مقاله علاوه بر آنکه جنبهٔ يک کتاب انتقادى متقن دربارهٔ هريک از چهار فن مذکور و اصحاب آنها دارد، داراى اهميت بسيار زياد ديگرى نيز در تاريخ ادب پارسى است و آن احتواء بر اطلاعات ذى‌قيمت تاريخى بسيار است که در کتب ديگر پارسى کمتر مى‌توان يافت.
همين امور باعث شده است که چهار مقاله از قديم باز شهرت و اهميت حاصل کند و نقل‌هائى از آن در کتبى مانند تاريخ طبرستان ابن اسفنديار و تاريخ گزيده و تذکرهٔ دولتشاه و امثال آن صورت گيرد.
تأليف کتاب مجمع‌النوادر يا چهار مقاله بايد در حدود سال ۵۵۱-۵۵۲ صورت گرفته باشد چه هنگام تأليف آن سلطان سنجر (م ۵۵۲) در حيات بوده و ضمناً نويسنده از جملهٔ کتب مهمى که بايد مورد مراجعهٔ دبيران قرار گيرد مقامات حميدى را که به سال ۵۵۱ تأليف شده است نام مى‌برد. اين کتاب به اسم ابوالحسن حسام‌الدين على از شاهزادگان غورى نوشته شده و تاکنون چندبار به طبع رسيده است.
شيوهٔ انشاء نظامى عروضى در ادب فارسى قابل توجه بسيار است. وى اگرچه در آغاز ابواب چهارگانهٔ کتاب خود انشائى نسبة مصنوع دارد، ليکن در ديگر مواضع کتاب خود کمتر به صنايع متوجه مى‌شود و گاه اسجاعى به‌کار مى‌برد اما کلام او در همهٔ موارد جزيل و استوار و خالى از زوايد و در نهايت اتقان و فصاحت است. عروضى در ابتداى کتاب شرحى مختصر در اصول حکمت و اقسام موجودات علوى و سفلى و کيفيت حدوث حيوانات و انسان و احوال نفسانى او و اثبات نبوت و لزوم نائب براى نبي، يعنى پادشاه، آورده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
دانلود ACDSee Pro , قران وعترت , دادگان , تورهای بچه پولدارها , سردار ابراهیم کریمی , مادرم , گلادباخ , هنر تجربه , چندکارگی , لیام نسون , حضرت خدیجه کبری , زهرانعمتی , جاده کرکوک , پخته , مرد عراقی , اغذیه , شاهکار طبیعت , دومحصول , تدمر سوریه , کارت‌سوخت , اشعار خیام , حلقه ضدایرانی , سهمیه‌های اوپک , تاول , ازمایش , سالگرد پیروزی انقلاب , اقتدار نظامی , دکتر محمد اصفهانی , روزه، , بزرگترین سرقت ها , بندر عدن , سلاح هسته ای , نیک‌فر , شمال سیستان وبلوچستان , بیمارستان خصوصی , شبکه درمان وبهداشت , شناسایی و رفع خواب آلودگی , حمل‌ونقل و ترافیک , صنیعی , از عشق تا عشق , شهردار پاریس , بازار مسکن , دوران جنگی , جودوکار , پرچم فلسطین , جوشاندن , مواد تعلیق شکن , صابون سفید , دانلود RBTray , بین ستاره ای , آوای موسیقی , خیانت اینشتین , مهندیسین , آقای تیتر , بازی ضد ایرانی , صدورپروانه , افسر اسرائیلی , الزامی , میوه چینی , کمیته محیط زیست , کشور آذربایجان , پادکست , فیلم اسکاری , رشته دانشجوی , ميدان , فیلم ها , وایمکس , آموزه , ورزشهای دانشگاهی , تنبیه کودکان , مجله تایم , پوست حیوانات , کارگردان , دانستنی های قرآن , نمایشگاه از آجر , محصولات ایرانی , تور فرهنگی , رانش زمین , ارتقایی , شبکه جهانی کوثر , عمران‌زاده , مرتضی قاسمی , آدام زوبین , زراع , زنان روهینگیا , السالوادور , حجت الاسلام تقوایی , فرهنگ پیشروی , گلکسی , کوردیال , لانه سازی , تمکن , فرهنگ بیمه , هک موبایل , بار آموزشی , سیژ , پیشاور , نهادهای مدنی , پهپاد آمازون , زهیر بلونیس ,

مقالات پربیننده امروز
اجتماعی / زنان / اشتغال / اشتغال چه تأثیری بر عملکرد زن و روحیات او دارد؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / کوچه‌های کوتاه , بانک اطلاعاتی کتاب / گزیده ادبیات معاصر: مجموعه داستان , بانک اطلاعاتی کتاب / علوم سوم راهنمایی: قابل استفاده دانش‌آموزان سال سوم راهنمایی و داوطلبان ورود به مراکز استعدادهای درخشان ... , بانک اطلاعاتی کتاب / گواهینامه بین‌المللی کاربری کامپیوتر (ICDL): مهارت هفتم: اطلاعات و ارتباطات , بانک اطلاعاتی کتاب / فارسی‌آموز داستانی کلاس‌ اولی‌ها , بانک اطلاعاتی کتاب / صحیفه کامله سجادیه: با ترجمه فارسی , بانک اطلاعاتی کتاب / مشهورترین نویسندگان و شاعران , بانک اطلاعاتی کتاب / مرد بی‌وطن , بانک اطلاعاتی کتاب / حضرت محمد (ص) رسول اعظم و نبی اکرم , اجتماعی / خانه و خانواده / والدین / کودکان خود را تشویق کنید که کسل و بی حوصله باشند!!! , بانک اطلاعاتی کتاب / خیال باطل , بهداشت و درمان / بهداشت روان / هوش و حافظه / حقایق مغزی , اقتصاد و بازرگانی / صنایع نفت و گاز / عوامل تاثیرگذار بر بهای بنزین , اقتصاد و بازرگانی / صنایع نفت و گاز / نفت / قراردادهای نفتی در ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / فوتبالیست کوچولو , بانک اطلاعاتی کتاب / زیست‌شناسی (2) ویژه دانش‌آموزان دوره پیش‌دانشگاهی و داوطلبان آزمون سراسری (علوم تجربی) , بانک اطلاعاتی کتاب / مباحث حقوقی لمعه دمشقیه: متن عربی (اعراب گذاری شده) با ترجمه‌ی فارسی فرهنگ اصطلاحات فقهی , اجتماعی / مشکلات و رفاه اجتماعی / برنامه‌های ایمنی و سلامت عمومی / بهداشت، جهانی شدن و کشور های در حال توسعه , فرهنگ و جامعه / ادبیات و شعر / شعر / سر کویی که لیلا بود ,



انتشار توبه نامه بهرام رادان پس از 100 ساعت سخت - بهرام رادان بازیگر سینمای ایران پس از گذشت چند روز از توئیتش که حمایت از قانونی شدن ازدواج همجنس‌بازان در آمریکا تعبیر شد، در نامه‌ای رسماً عذرخواهی کرد اما آنچه از اصل نامه جالب‌تر بود، مخاطب این نامه بود.
جشن شب کانون کارگردانان سینمای ایران - از داریوش مهرجویی کارگردان پیشکسوت چهارشنبه شب در جشن شب کانون کارگردانان سینمای ایران در پردیس سینمایی ملت تجلیل شد.
محسن کیایی و همسر / تصاویر - سام درخشانی چمدان‌ها را بسته و به همراه تازه عروسش راهی ماه عسل است. عکس جدید مهناز افشار و همسر و ...
حضور جنجالی پزر عروس در ماه‌عسل! / فیلم - برنامه ماه‌عسل امسال که با برنامه جنجالی اثبات عشق یک پسر به دختر آغاز شد، در قسمت یازدهم میزبان یک پزر عروس شد تا حاشیه‌ها کماکان دامن‌گیر این برنامه باشد.
هنرمندان و ورزشکاران در مراسم خیریه / تصاویر - لیلا بلوکات مراسم خیریه ای تشکیل داده بود که ستاره‌های مشهوری در این مراسم حضور داشتند. ستاره اول فوتبال ایران علی کریمی ، ستاره اول والیبال سعید معروف ستاره اول بسکتبال حامد حدادی و جمعی از اهالی فرهنگ و سینما مانند مهراب قاسمخانی ، پوریا پورسرخ ، پرستو صالحی ، فاطمه گودرزی و ... در این مراسم حضور داشتند.
نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
تنابنده و عطاران در مراسم اکران فیلم گینس / فیلم - محسن تنابنده و رضا عطاران دو ستاره محبوب و پرفروش این روزهای سینما و تلویزیون ایران که برای اکران عمومی فیلم گینس، اولین ساخته محسن تنابنده به سینما قدس میدان ولیعصر تهران آمده بودند، در میان استقبال شدید طرفدارانشان روبروی دوربین های تی وی پلاس نشستند.
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
دختران رپ‌خوان افغان / تصاویر - سوسن فیروز یکی از مطرح‌ترین دختران رپ‌خوان افغان است. ترانه‌های سوسن فیروز در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان بسیار به اشتراک گذاشته می‌شود. او در اکثر ترانه‌های خود به تبعیض جنسیتی اعتراض می‌کند.
الناز حبیبی در یک همایش ! / تصاویر اینستاگرامی - سلفی فقیهه خانم سلطانی در کنار همسر محترم. لیلا اوتادی سوار ماشین شاسی بلند خفنش. مهسا کامیابی افتخار گرفتن عکس یادگاری با علی دایی را پیدا کرده است.
پربازدیدها
آیت الله هاشمی: اگر می خواهیم مردم همواره در صحنه باشند، باید حقایق را بدون کتمان، برای آنان بازگو کنیم - رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام تأکید کرد: امام حسن و امام حسین (علیه السلام) به مقتضای زمان، هر دو به تکلیف عمل کردند و فرقی بین آنها نیست.
اشتاین‌مایر: برداشتن گام‌های نهایی سخت‌ترین مرحله مذاکرات است - وزیر خارجه آلمان اعلام کرد در مذاکرات هسته ای همچنان موانعی وجود دارد و برداشتن گام‌های نهایی سخت‌ترین مرحله مذاکرات است.
آموزش و پرورش: تعزیرات حق ورود به مدارس را ندارند/‌تعزیرات حکومتی: ورود به مدارس قانونی است - هفته گذشته اعلام شد که هر هفته قرار است؛ یک گشت مشترک متشکل از قاضی شعبه تعزیرات حکومتی و کارشناس آموزش و پرورش،...
کاهش بیشتر تقاضای سنگ‌آهن در راه است - بر اساس گزارش خبرگزاری دولتی شین‌هوآ ذخایر سنگ‌آهن در 33 بندر چین در روز 29 ژوئن 78.01 میلیون تن بوده است که در مقایسه با میزان ذخایر این ماده اولیه در یک هفته قبل 820 هزار تن معادل 1.04 درصد کاهش داشته است
شوهرم قاتل است اما دوستش دارم - اشاره: جرمش همدستی با همسربرای قتل پدرخوانده‌اش و فروش اموال اوست.بعد از جلسه بازپرسی در راهروی دادسرا از خبرنگاران درخواست کمک می‌کند و می‌گوید قتل پدرخوانده‌اش اتفاقی بوده و نگران ...
تابستان سرد معاملات خودرو/ سقوط آزاد مجدد قیمت‌ در بازار - گرمای تابستان، این روزها بسیاری از خریداران و فروشندگان خودرو را به چالش کشیده، اما خنکای رکود ناشی از معاملات همچنان بر بازار حاکم است و فعالان بازار خودرو از برابری نرخ کارخانه و بازار خبر می‌دهند.
انفجار ساختمان 6 طبقه در نیاوران/ 5 تن مصدوم شدند - سخنگوی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران از انفجار مهیب در یک ساختمان 6 طبقه و مصدوم شدن 5 تن خبر داد.
آرامش قبل از طوفان بازار مسکن - این روزها بازار مسکن در آرامش خاصی به سر می برد اما به نظرمی رسد که این آرامش قبل از طوفان افزایش قیمت‌ها است.
مسمومیت غذایی 31 زائر در مشهد - مدیر درمان بیمارستان امام رضا (ع) گفت: 31 زائر بارگاه منور رضوی به علت مسمومیت غذایی، شب گذشته در اورژانس عدالتیان بیمارستان امام رضا (ع) بستری و تحت درمان قرار گرفتند.
ادامه نابسامانی‌وسردرگمی‌های پرسپولیس - گروه ورزشی: در حالیکه فرصت چندانی تا پایان فصل نقل و انتقالات لیگ برتر و همچنین آغاز فصل 94-95 باقی نمانده وضعیت هم ریخته بزرگترین ...