سه شنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۶ / Tuesday, 25 April, 2017

نظامی عروضی


ابوالحسن احمدبن عمربن على سمرقندى معروف به نظامى عروضى از شاعران و نويسندگان قرن ششم هجرى است. ذکر حال او را عوفى به اختصار تمام آورده و از اشعار او چند بيت که لطفى از آنها مشهود نيست نقل کرده است. نظامى با آنکه از مقام بلند خود در شعر سخن مى‌گويد، او را مهارتى چنانکه بايد در شعر نبود و يا اگر در اين فن استاد مطلع بود، از ذوق خداداد بهره‌اى وافر نداشت و حال آنکه در نثر استادى بزرگ است و چه در نثر مصنوع و آراسته و چه در نثر مرسل فصيح و شيوا يد بيضا مى‌نمايد و کتاب چهار مقالهٔ او با آنکه اشتباهات تاريخى بسيار در آن ديده مى‌شود، از جملهٔ بدايع آثار پارسى و از بهترين نمونه‌هاى کتب منثور اين زبان است. نظامى عروضى علاوه بر ادب که در آن متبحر بود، در طب و نجوم نيز مهارت داشت.
وى در خدمت ملوک غورى آن شنسب به‌سر مى‌برده و چنانکه خود تصريح کرده است سال‌ها به مدح آن پادشاهان اختصاص داشته و کتاب خود را به‌نام ابوالحسن حسام‌الدين على‌بن فخرالدين مسعود برادرزادهٔ ملک شمس‌الدين محمدبن فخرالدين مسعود پادشاه معروف غورى نوشته است.
از احوال نظامى عروضى اطلاع کافى در دست نيست. گويا در اواخر قرن پنجم هجرى در سمرقند ولادت يافته و مدتى از جوانى خود را در مولد خويش سمرقند به کسب علوم مشغول بوده است. سپس بين سال‌هاى ۵۰۴ و ۵۰۶ هـ به خراسان رفت زيرا در سال ۵۰۴ هـ در سمرقند از دهقان ابورجا اطلاعاتى دربارهٔ رودکى کسب کرد و در سال ۵۰۶ هـ در بلخ به خدمت عمر خيام رسيد و در سال ۵۱۰ هـ در طروق طوس خدمت معزى را درک کرد و شعر خود را بر او عرضه داشت و در همين اوان گويا به خدمت آل شنسب اختصاص يافت و بعد از اين تاريخ نيز گاه به خراسان سفر مى‌کرد.
اثر بسيار مشهور او کتاب 'چهارمقاله' است. اين کتاب که اسم اصلى آن مجمع‌النوادر است مشتمل است بر چهار مقاله در بيان شرايط چهار طبقه از ندماى سلاطين يعنى دبيران و شاعران و منجمان و طبيبان. نويسنده در مقدمهٔ هر مقاله با انشائى مزين و مصنوع شرايط و در بايست‌هاى هريک از اين فنون و مقدماتى را که براى اثبات هريک از نظرهاى خود به آوردن حکايت يا حکايت‌هائى مبادرت مى‌جويد که راجع است به احوال و اختصاصات رجال بزرگى که در آن فن مشهور و مرزوق بوده و در خدمت سلاطين جاه و مرتبت داشته‌اند. به‌همين علت چهار مقاله علاوه بر آنکه جنبهٔ يک کتاب انتقادى متقن دربارهٔ هريک از چهار فن مذکور و اصحاب آنها دارد، داراى اهميت بسيار زياد ديگرى نيز در تاريخ ادب پارسى است و آن احتواء بر اطلاعات ذى‌قيمت تاريخى بسيار است که در کتب ديگر پارسى کمتر مى‌توان يافت.
همين امور باعث شده است که چهار مقاله از قديم باز شهرت و اهميت حاصل کند و نقل‌هائى از آن در کتبى مانند تاريخ طبرستان ابن اسفنديار و تاريخ گزيده و تذکرهٔ دولتشاه و امثال آن صورت گيرد.
تأليف کتاب مجمع‌النوادر يا چهار مقاله بايد در حدود سال ۵۵۱-۵۵۲ صورت گرفته باشد چه هنگام تأليف آن سلطان سنجر (م ۵۵۲) در حيات بوده و ضمناً نويسنده از جملهٔ کتب مهمى که بايد مورد مراجعهٔ دبيران قرار گيرد مقامات حميدى را که به سال ۵۵۱ تأليف شده است نام مى‌برد. اين کتاب به اسم ابوالحسن حسام‌الدين على از شاهزادگان غورى نوشته شده و تاکنون چندبار به طبع رسيده است.
شيوهٔ انشاء نظامى عروضى در ادب فارسى قابل توجه بسيار است. وى اگرچه در آغاز ابواب چهارگانهٔ کتاب خود انشائى نسبة مصنوع دارد، ليکن در ديگر مواضع کتاب خود کمتر به صنايع متوجه مى‌شود و گاه اسجاعى به‌کار مى‌برد اما کلام او در همهٔ موارد جزيل و استوار و خالى از زوايد و در نهايت اتقان و فصاحت است. عروضى در ابتداى کتاب شرحى مختصر در اصول حکمت و اقسام موجودات علوى و سفلى و کيفيت حدوث حيوانات و انسان و احوال نفسانى او و اثبات نبوت و لزوم نائب براى نبي، يعنى پادشاه، آورده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
غبارمحلی , توسعه روستاها , عدم رونق مسکن , مسیر سکوت , کمپ ناصر حچازی , سامان موشکی , بیماری چشمی , گروه تروریستی د اعش , قانون پنجم توسعه , بازوی رباتیک , یونسکو , اصغر یوسفی نژاد , منطقه رازح , سین‌جیم , ایران‌ایر , بیست وسومین , نقشه فرش لری , فال روزانه , عصر برونز , فیلتر لاین , آمریکا / تجاوز , سیستم موشکی تاد , بنیاداسراء , زیباترین گلهای قیچی , الصقلاوی , شهردار منطقه 2 , تحلیل نقشه ها , نصایح , پالایشگاه ها , گروه ارکستر سمفونیک تهران , جسد دختر سوری , در دست تهیه , کرم نیوآ , سه حکم , مهوش وقاری , هفته هجدهم , آوریل 1912 , ضد ضربه , بانوی تاریخ ساز , تخفیف بلیت‌های فجر برای دانشجویان , الکترونیکی، , تیتر اول , مدرسه اسلامی , تصادف قطار با اتوبوس , اعطای تابعیت , تخیلی , لیگ برتر والیبال کشور , نشست یادم تو را فراموش , بازگشایی راه های اصلی و فرعی , نیروی انتظامی خراسان رضوی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / هواداران سینه‌چاک , بهداشت و درمان / بیماریها / بیماریهای خاص / این خانه سیاه نیست , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد مالی / یارانه (سوبسید) / نقدی‏کردن یارانه‏ها در وضعیت فعلی، چرا نه؟ , نشریات و مطبوعات / فنی و مهندسی / ماهنامه مبدل گرمایی / مبدل گرمایی ـ سال اول، شماره ۴، شهریور ۱۳۸۶ , علوم انسانی / مدیریت و خدمات اداری / نظام‌های اطلاعات و مدیریت / کنترل database از طریق اتوماسیون , بانک اطلاعاتی کتاب / خزانه سوالات ریاضی سال چهارم دبستان شامل: مسئله و تمرینهای ریاضی از تمام ... , بانک اطلاعاتی کتاب / معاد جسمانی در حکمت متعالیه , هنر / هنرهای تصویری و نمایشی / سینما / تیغ زن , بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / بیماریها / رگ به رگ شدن و در رفتگی , بانک اطلاعاتی کتاب / فلسفه سیاست , بانک اطلاعاتی کتاب / شعر بخوانیم, رنگ‌آمیزی کنیم , بهداشت و درمان / بهداشت فردی و عمومی / بهداشت و زیبائی / چگونه قدبلندتر به نظر می رسید؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / سیری در قراردادهای نفتی ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / زندگی امروزی، تغذیه سالم (2): فن‌آوری غذای منجمد , بانک اطلاعاتی کتاب / مشکلات سلامتی نوجوانان و جوانان , بانک اطلاعاتی کتاب / Brunner and suddarths textbook of medical surgical nursing: immunologic function , بانک اطلاعاتی کتاب / منطق‌الطیر , بانک اطلاعاتی کتاب / اصول و مفاهیم اساسی دیکته در خانه کلاس اول ابتدایی , بانک اطلاعاتی کتاب / فیزیک پیش‌دانشگاهی (1 و 2) , سیاسی / تاریخ سیاسی / روابط کشورها / روابط‌ تاریخی‌ ـ فرهنگی‌ ایران‌ و مصر ,

برخی منابع مهم خبری
etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد , kojaro.com کجارو , jnclinic.com جندی شاپور , mahdodeh.com محدوده , noandish.com نواندیش , goal.com گل , fa.irannuc.ir ایران هسته ای , webshahr.org وب شهر , shahrsakhtafzar.com شهر ‌سخت افزار , tebyan.net تبیان , fdn.ir فرهیختگان , unp.ir اخبار دانشگاهی , zamannews.ir زمان نیوز , vatanonline.ir وطن , rahedaneshjou.ir راه دانشجو , ictpress.ir آی سی تی , simafilm.ir سیما فیلم , bushehrnews.com بوشهرنیوز , naghola.com ناقلا , journals.ut.ac.ir نشریات دانشگاه تهران , ensafnews.com انصاف نیوز , khedmat.ir خدمت , arw.ir دیده بان حیوانات , vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , entekhab.ir انتخاب , jahaneghtesad.com روزنامه جهان اقتصاد , jamejamonline.ir جام جم , bankia.ir بانکیا , journals.ut.ac.ir نشریات دانشگاه تهران , hengamnews.com هنگام‌نیوز ,



وبگردی
سالی 1.5 میلیون شغل ایجاد می‌کنیم
سالی 1.5 میلیون شغل ایجاد می‌کنیم - فیلم/ رئیسی: یارانه سه دهک اول را تا 3 برابر افزایش می‌دهیم/ سالی 1.5 میلیون شغل ایجاد می‌کنیم
گفتگوی حسین دهباشی با عزت الله ضرغامی
گفتگوی حسین دهباشی با عزت الله ضرغامی - خشت خام / نوبت بیست و دوم
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟ - «زمانی گفته شد امام زمان سفارش یک آقایی را کرده، بعد هم که آن آقا مدعی شد، گفتند ملاک حال فعلی افراد است. یعنی نعوذ بالله امام عصر (عج) حال او را نمی‌دانستند که به شما پیغام حمایت را دادند؟!»
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد - اخیرا تصاویر برخورد ملخک هلی کوپتر با مدیرکل حوادث غیرمترقبه کهگیلویه،به عنوان خبری داغ در کانال های تلگرامی منتشر شده. این ویدئو مربوط به مرداد ۸۹ است.
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو - این آهنگساز 39 ساله به تازگی رابطه ای عاشقانه را با یکی از مجریان شبکه من و تو آغاز کرده است. رضا روحانی با انتشار عکسی از خودش و فرانک مجری این شبکه, از پیدا کردن عشق واقعی زندگی اش نوشت.
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر - به گزارش خبرنگار مهر، یک فیل‌ماهی خاویاری با وزن حدودی ۶۰۰ کیلو و بیش از ۷۰ کیلوگرم خاویار روز یکشنبه توسط صیادان دو کومه گمیشانی صید شد.
فاطمه غرار پدیده این روزهای موسیقی
فاطمه غرار پدیده این روزهای موسیقی - آواز دختری نابینا به نام فاطمه غرار که آرزویش خواننده شدن بوده که یکی از خوانندگان (آقای شیری) با گروه خود او را به آرزویش رسانده اند
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال - عکس روحانی با لباس ورزشی در مجموعه تله‌کابین توچال
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس - سحر بی نیاز در سال 1365 در تهران بدنیا آمده و پس از چندسال به همراه خانواده اش به کانادا مهاجرت کرده است.
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو !
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو ! - فیلم/ سکوت یک ساله «سولماز» شکست/ مسائل جنسی عامل تعیین کننده برای ماندن در استیج!
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
    پربازدیدها