سه شنبه ۹ شهریور ۱۳۹۵ / Tuesday, 30 August, 2016

نظامی عروضی


ابوالحسن احمدبن عمربن على سمرقندى معروف به نظامى عروضى از شاعران و نويسندگان قرن ششم هجرى است. ذکر حال او را عوفى به اختصار تمام آورده و از اشعار او چند بيت که لطفى از آنها مشهود نيست نقل کرده است. نظامى با آنکه از مقام بلند خود در شعر سخن مى‌گويد، او را مهارتى چنانکه بايد در شعر نبود و يا اگر در اين فن استاد مطلع بود، از ذوق خداداد بهره‌اى وافر نداشت و حال آنکه در نثر استادى بزرگ است و چه در نثر مصنوع و آراسته و چه در نثر مرسل فصيح و شيوا يد بيضا مى‌نمايد و کتاب چهار مقالهٔ او با آنکه اشتباهات تاريخى بسيار در آن ديده مى‌شود، از جملهٔ بدايع آثار پارسى و از بهترين نمونه‌هاى کتب منثور اين زبان است. نظامى عروضى علاوه بر ادب که در آن متبحر بود، در طب و نجوم نيز مهارت داشت.
وى در خدمت ملوک غورى آن شنسب به‌سر مى‌برده و چنانکه خود تصريح کرده است سال‌ها به مدح آن پادشاهان اختصاص داشته و کتاب خود را به‌نام ابوالحسن حسام‌الدين على‌بن فخرالدين مسعود برادرزادهٔ ملک شمس‌الدين محمدبن فخرالدين مسعود پادشاه معروف غورى نوشته است.
از احوال نظامى عروضى اطلاع کافى در دست نيست. گويا در اواخر قرن پنجم هجرى در سمرقند ولادت يافته و مدتى از جوانى خود را در مولد خويش سمرقند به کسب علوم مشغول بوده است. سپس بين سال‌هاى ۵۰۴ و ۵۰۶ هـ به خراسان رفت زيرا در سال ۵۰۴ هـ در سمرقند از دهقان ابورجا اطلاعاتى دربارهٔ رودکى کسب کرد و در سال ۵۰۶ هـ در بلخ به خدمت عمر خيام رسيد و در سال ۵۱۰ هـ در طروق طوس خدمت معزى را درک کرد و شعر خود را بر او عرضه داشت و در همين اوان گويا به خدمت آل شنسب اختصاص يافت و بعد از اين تاريخ نيز گاه به خراسان سفر مى‌کرد.
اثر بسيار مشهور او کتاب 'چهارمقاله' است. اين کتاب که اسم اصلى آن مجمع‌النوادر است مشتمل است بر چهار مقاله در بيان شرايط چهار طبقه از ندماى سلاطين يعنى دبيران و شاعران و منجمان و طبيبان. نويسنده در مقدمهٔ هر مقاله با انشائى مزين و مصنوع شرايط و در بايست‌هاى هريک از اين فنون و مقدماتى را که براى اثبات هريک از نظرهاى خود به آوردن حکايت يا حکايت‌هائى مبادرت مى‌جويد که راجع است به احوال و اختصاصات رجال بزرگى که در آن فن مشهور و مرزوق بوده و در خدمت سلاطين جاه و مرتبت داشته‌اند. به‌همين علت چهار مقاله علاوه بر آنکه جنبهٔ يک کتاب انتقادى متقن دربارهٔ هريک از چهار فن مذکور و اصحاب آنها دارد، داراى اهميت بسيار زياد ديگرى نيز در تاريخ ادب پارسى است و آن احتواء بر اطلاعات ذى‌قيمت تاريخى بسيار است که در کتب ديگر پارسى کمتر مى‌توان يافت.
همين امور باعث شده است که چهار مقاله از قديم باز شهرت و اهميت حاصل کند و نقل‌هائى از آن در کتبى مانند تاريخ طبرستان ابن اسفنديار و تاريخ گزيده و تذکرهٔ دولتشاه و امثال آن صورت گيرد.
تأليف کتاب مجمع‌النوادر يا چهار مقاله بايد در حدود سال ۵۵۱-۵۵۲ صورت گرفته باشد چه هنگام تأليف آن سلطان سنجر (م ۵۵۲) در حيات بوده و ضمناً نويسنده از جملهٔ کتب مهمى که بايد مورد مراجعهٔ دبيران قرار گيرد مقامات حميدى را که به سال ۵۵۱ تأليف شده است نام مى‌برد. اين کتاب به اسم ابوالحسن حسام‌الدين على از شاهزادگان غورى نوشته شده و تاکنون چندبار به طبع رسيده است.
شيوهٔ انشاء نظامى عروضى در ادب فارسى قابل توجه بسيار است. وى اگرچه در آغاز ابواب چهارگانهٔ کتاب خود انشائى نسبة مصنوع دارد، ليکن در ديگر مواضع کتاب خود کمتر به صنايع متوجه مى‌شود و گاه اسجاعى به‌کار مى‌برد اما کلام او در همهٔ موارد جزيل و استوار و خالى از زوايد و در نهايت اتقان و فصاحت است. عروضى در ابتداى کتاب شرحى مختصر در اصول حکمت و اقسام موجودات علوى و سفلى و کيفيت حدوث حيوانات و انسان و احوال نفسانى او و اثبات نبوت و لزوم نائب براى نبي، يعنى پادشاه، آورده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
دانشگاه روچستر , تیم رودسر , محمد علی ادیب اوغلو , سیده مرجان میرسکاک , هیات بولینگ و بیلیارد , متنوع، , در مدت معلوم , جسیکا , لوآن امرا , قهرمان جهان و المپیک , کمیجانی , مربیگری، , یاس کبود , کمیسیون حقوق , فیلم کولت , شکست بزرگ , تصویب پروتکل , افزایش جریمه های رانندگی , ماسوره , تمدید تاریخ , جان‌واریو , نرم کننده , کتابخانه های , کاهش شاخص , مداخله ایران در یمن , ویندوزفون , دادستان ترکیه‌ای , معاون وزیر جهانگردی سوریه , ارتکاب جرم , بره سر , منابع امنیتی ترکیه , صادرا ت خرما , کمیته ملی نان , جام ملت , گروه دانش , پدهقان , تحصیل علمی , 7اسفند , ارکستر آلمانی , تبعه غیرمجاز , جشنواره تئاتر مقاومت , داش آموزان , مشاور خانواده , تکلیف , گلوی , دلالان بنزین , ملی پوشان امید , به انتشار شایعه , راها حدید , حزب دموکراتیک خلق ها ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / دستور مختصر تاریخی زبان فارسی , علم و زندگی / ابزار و وسایل / معرفی خودرو / هوندا - سی آر وی - ای ایکس - ۲۰۰۶ (۲۰۰۶ Honda CRV EX ) , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / بازی و سرگرمی / خانم ریمند و بازی کامپیوتر , سیاسی / جهان / اسلام / شکست آتاتورک از روسری , بانک اطلاعاتی کتاب / آی بچه‌های دانا فلفلی رفت به دریا , بانک اطلاعاتی کتاب / علوم سوم راهنمایی تیزهوشان , بانک اطلاعاتی کتاب / اصول جوشکاری و نقشه‌کشی گاز , اقتصاد و بازرگانی / مناطق‌آزاد و ویژه اقتصادی / کلیات / ایران در حلقه مناطق آزاد , اقتصاد و بازرگانی / بازاریابی / تجارت / ۱۰ راهکار برای مذاکرات و معاملات تجاری , بانک اطلاعاتی کتاب / ماه رمضان سکوی پرواز: کنکاشی در نماز تراویح , بانک اطلاعاتی کتاب / رایانه‌کار درجه 2 ICDL: براساس استاندارد با کد بین‌المللی 42/36 ـ 3 , بانک اطلاعاتی کتاب / بیایید نگاه کنیم به دهان‌ها: برای پیش‌دبستانی‌ها و سال‌های اول و دوم , خانه و خانواده / آموزش همگانی / توصیه‌های ایمنی / هفت نکته برای سفر به تایلند , بانک اطلاعاتی کتاب / خه و نامه‌ی کوردی , بانک اطلاعاتی کتاب / English Today! , بانک اطلاعاتی کتاب / ریاضیات دوم راهنمائی: مشتمل بر نمونه سوالات امتحانی مناطق مختلف تهران, پاسخ سوالات امتحانی, ... , بانک اطلاعاتی کتاب / قانون مدنی با آخرین اصلاحات بانضمام قانون مسئولیت مدنی تصحیح و مقابله بر اساس کتاب قانون مدنی ... , بانک اطلاعاتی کتاب / اصول سرپرستی در مراکز صنعتی و خدماتی , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه‌ی طبقه‌بندی شده آموزش فیزیک (1 و 2) پیش‌دانشگاهی تجربی: آموزش کامل مطالب درسی همراه با مثال‌های متعدد، 300 پرسش ... , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش روخوانی قرآن کریم 'سطح دو' ,

برخی منابع مهم خبری
persianmags.com پرشین مگز , shafaf.ir شفاف , faryadgar.com فریادگر , musicema.com موسیقی ما , nano.ir فناوری نانو , varzesh3.com ورزش سه , alborznews.net البرز , gostareshonline.com گسترش صنعت , teyf.ir طیف , computernews.ir رایانه خبر , jahaneghtesad.com روزنامه جهان اقتصاد , afkarnews.ir افکار نیوز , banifilm.ir روزنامه بانی فیلم , sabanewspaper.com روزنامه صبا , piroozionline.ir روزنامه پیروزی , nava.ir نوا , faradeed.ir فرادید , shariyan.com شریان , javanonline.ir روزنامه جوان , kanoonnews.ir کانون پرورش فکری , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان , pana.ir پانا , masironline.com مسیر آنلاین , arannews.ir آران , resalat-news.com روزنامه رسالت , vista.ir اخبار , tebyan.net تبیان , naghola.com ناقلا , awalnews.ir اول نیوز , zamannews.ir زمان نیوز ,



وبگردی
تشییع پیکر زنده‌یاد داوود رشیدی - مراسم تشییع پیکر زنده‌یاد داوود رشیدی صبح یکشنبه هفتم شهریور با حضور هنرمندان و مردم در تالار وحدت برگزار شد.
حضور عزت‌الله انتظامی در منزل داود رشیدی - عزت‌الله انتظامی بازیگر سینما و تئاتر ایران برای ابراز همدردی با خانواده‌ی داود رشیدی به خانه این هنرمند فقید رفت.در پی درگذشت داود رشیدی طی دیروز و امروز برخی چهره‌های فرهنگی و هنری به دیدن خانواده این هنرمند، رفتند.عزت‌الله انتظامی نیز با همراهی مجید انتظامی (پسرش) عصر ۶ شهریور ماه در منزل داود رشیدی حاضر شد.
سیگار کشیدن مهران مدیری در نشست خبری - نشست خبری فیلم سینمایی " ساعت ۵ عصر " به کارگردانی مهران مدیری در هتل هما
ویدیوهایی از بازداشت تتلو، دلیل بازداشتش و حامیانش! - ویدیوی دیدنی از پنج دقیقه سوال پیچ کردن معاون زنِ رئیس جمهور در تلویزیون / ویدیویی از بازی سیاسی ترکیه با کارت سوریه؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
10 نکته درباره کلیپ میلیاردی تلویزیون - در پس زمینه تصویر یک مجتمع بزرگ و مدرن هسته‌ای دیده می‌شود در حالی که در جلوی آن، مردمانی در «کپر» و در خانه‌هایی محقر و فقیرانه زندگی می‌کنند و کودکانی که با یک توپ روی ماسه‌ها بازی می‌کنند! این تصویر چه پیامی را به مخاطب القاء می‌کند؟
ازدواج بازیگر زن مشهور با مردی ۲۰سال بزرگتر از خودش / عکس - لادن مستوفی بازیگر سرشناس و معروف سینما با ۲۰ سال اختلاف سنی همسر شهرام اسدی کارگردان با ذوق سینما است.
دوجوان یاسوجی همزمان خود را حلق آویز کردند. / عکس - گفتنی است وصیت نامه ای منتسب به این دو جوان نیز در خودروی پارک شده در محل وقوع حادثه پیدا شده است. در این وصیت نامه خستگی از دنیا علت پایان دادن به زندگی عنوان شده است.
ویدیو: ضجه های دو متجاوز در یک قدمی حکم اعدام - ویدیو: ضجه های دو متجاوز به زن های شوهردار در یک قدمی حکم اعدام/ دوپسر به بهانه مسافرکشی ناموس دزدی کردند
برخورد وحشیانه با اجساد بالگرد روسی / فیلم - یک فروند بالگرد روسیه از نوع ام.آی.8 در ریف جنوبی استان ادلب سوریه سرنگون شد. وزارت دفاع روسیه در بیانیه‌ای سقوط این بالگرد را تأیید کرد اما هنوز از سرنوشت پنج سرنشین آن که سه تای آن جزء کادر پروازی و دو نفرشان مأمور بوده‌اند، خبری در دست نیست.
عکس/ پیدا شدن حیوانی عجیب در ملایر - یک حیوان شبیه به شیر در روستای علی آباد دمق از توابع شهرستان ملایر پیدا شد. این حیوان تیر خورده که به نظر می‌رسد حال مساعدی ندارد، توسط اهالی در باغات سر اوسولا دیده شده و پس از آن به کارکنان سازمان حفاظت از محیط زیست تحویل داده شده است.
ستاره‌ها در جشن حافظ / فیلم - شانزدهمین جشن سینمایی تلویزیونی حافظ که پیش از این قرار بود 28 تیرماه برگزار شود، پس از وقفه ای چند روزه، در تالار وحدت برگزار شد.
مهران مدیری دلایل مجرد ماندن خانم بازیگر را کشف کرد! - الهام حمیدی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان برنامه دورهمی مهران مدیری شد تا گپ و گفت متفاوت و البته بامزه ای میان او و مجری برنامه اتفاق بیفتد.
کشته شدن دختر جوان توسط پدر در خوی / فیلم - پدر بی رحمی با شلیک گلوله فرزند دخترش را در انتهای بلوار ولیعصر، نرسیده به میدان ولایت فقیه خوی به قتل رساند. به گفته شاهدان عینی در این تیراندازی فرزند دختر خانواده در دم کشته شده است. علت این جنایت هنوز مشخص نشده و کارشناسان پلیس آگاهی در حال بررسی صحنه جرم هستند.
    پربازدیدها