جمعه ۴ فروردین ۱۳۹۶ / Friday, 24 March, 2017

نظامی عروضی


ابوالحسن احمدبن عمربن على سمرقندى معروف به نظامى عروضى از شاعران و نويسندگان قرن ششم هجرى است. ذکر حال او را عوفى به اختصار تمام آورده و از اشعار او چند بيت که لطفى از آنها مشهود نيست نقل کرده است. نظامى با آنکه از مقام بلند خود در شعر سخن مى‌گويد، او را مهارتى چنانکه بايد در شعر نبود و يا اگر در اين فن استاد مطلع بود، از ذوق خداداد بهره‌اى وافر نداشت و حال آنکه در نثر استادى بزرگ است و چه در نثر مصنوع و آراسته و چه در نثر مرسل فصيح و شيوا يد بيضا مى‌نمايد و کتاب چهار مقالهٔ او با آنکه اشتباهات تاريخى بسيار در آن ديده مى‌شود، از جملهٔ بدايع آثار پارسى و از بهترين نمونه‌هاى کتب منثور اين زبان است. نظامى عروضى علاوه بر ادب که در آن متبحر بود، در طب و نجوم نيز مهارت داشت.
وى در خدمت ملوک غورى آن شنسب به‌سر مى‌برده و چنانکه خود تصريح کرده است سال‌ها به مدح آن پادشاهان اختصاص داشته و کتاب خود را به‌نام ابوالحسن حسام‌الدين على‌بن فخرالدين مسعود برادرزادهٔ ملک شمس‌الدين محمدبن فخرالدين مسعود پادشاه معروف غورى نوشته است.
از احوال نظامى عروضى اطلاع کافى در دست نيست. گويا در اواخر قرن پنجم هجرى در سمرقند ولادت يافته و مدتى از جوانى خود را در مولد خويش سمرقند به کسب علوم مشغول بوده است. سپس بين سال‌هاى ۵۰۴ و ۵۰۶ هـ به خراسان رفت زيرا در سال ۵۰۴ هـ در سمرقند از دهقان ابورجا اطلاعاتى دربارهٔ رودکى کسب کرد و در سال ۵۰۶ هـ در بلخ به خدمت عمر خيام رسيد و در سال ۵۱۰ هـ در طروق طوس خدمت معزى را درک کرد و شعر خود را بر او عرضه داشت و در همين اوان گويا به خدمت آل شنسب اختصاص يافت و بعد از اين تاريخ نيز گاه به خراسان سفر مى‌کرد.
اثر بسيار مشهور او کتاب 'چهارمقاله' است. اين کتاب که اسم اصلى آن مجمع‌النوادر است مشتمل است بر چهار مقاله در بيان شرايط چهار طبقه از ندماى سلاطين يعنى دبيران و شاعران و منجمان و طبيبان. نويسنده در مقدمهٔ هر مقاله با انشائى مزين و مصنوع شرايط و در بايست‌هاى هريک از اين فنون و مقدماتى را که براى اثبات هريک از نظرهاى خود به آوردن حکايت يا حکايت‌هائى مبادرت مى‌جويد که راجع است به احوال و اختصاصات رجال بزرگى که در آن فن مشهور و مرزوق بوده و در خدمت سلاطين جاه و مرتبت داشته‌اند. به‌همين علت چهار مقاله علاوه بر آنکه جنبهٔ يک کتاب انتقادى متقن دربارهٔ هريک از چهار فن مذکور و اصحاب آنها دارد، داراى اهميت بسيار زياد ديگرى نيز در تاريخ ادب پارسى است و آن احتواء بر اطلاعات ذى‌قيمت تاريخى بسيار است که در کتب ديگر پارسى کمتر مى‌توان يافت.
همين امور باعث شده است که چهار مقاله از قديم باز شهرت و اهميت حاصل کند و نقل‌هائى از آن در کتبى مانند تاريخ طبرستان ابن اسفنديار و تاريخ گزيده و تذکرهٔ دولتشاه و امثال آن صورت گيرد.
تأليف کتاب مجمع‌النوادر يا چهار مقاله بايد در حدود سال ۵۵۱-۵۵۲ صورت گرفته باشد چه هنگام تأليف آن سلطان سنجر (م ۵۵۲) در حيات بوده و ضمناً نويسنده از جملهٔ کتب مهمى که بايد مورد مراجعهٔ دبيران قرار گيرد مقامات حميدى را که به سال ۵۵۱ تأليف شده است نام مى‌برد. اين کتاب به اسم ابوالحسن حسام‌الدين على از شاهزادگان غورى نوشته شده و تاکنون چندبار به طبع رسيده است.
شيوهٔ انشاء نظامى عروضى در ادب فارسى قابل توجه بسيار است. وى اگرچه در آغاز ابواب چهارگانهٔ کتاب خود انشائى نسبة مصنوع دارد، ليکن در ديگر مواضع کتاب خود کمتر به صنايع متوجه مى‌شود و گاه اسجاعى به‌کار مى‌برد اما کلام او در همهٔ موارد جزيل و استوار و خالى از زوايد و در نهايت اتقان و فصاحت است. عروضى در ابتداى کتاب شرحى مختصر در اصول حکمت و اقسام موجودات علوى و سفلى و کيفيت حدوث حيوانات و انسان و احوال نفسانى او و اثبات نبوت و لزوم نائب براى نبي، يعنى پادشاه، آورده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
رافت اسلامی , تلفات و خسارات سیل , شورای عالی اصلاح‌طلبان , عبدالرضا مظلومی , چرخه، , سودگیری , مرد واقعی , داروی ثبت شده , اسکوتر برقی , دهیاران , شماره تماس وایبر , مشهدی , علی تفرشی , طویل‌ترین , شهر تفت , سازمان صنعت و معدن و تجارت , وبزا , داروهای شیمیایی , دانشمندان برجسته , بهشت مادران , فیصل‌المقداد , باغات , بهزیستی مازندران , طراحی و ساخت , برنامه نوبهار , سفرهای نوروزی , گربه سان , نگار جواهریان , اداره کل امور بانوان استانداری لرستان , دیدار روحانی با احسان خواجه امیری , کارگاه تریکو , گزیدگی , دشواری , تسلیم کردن , دادگاه توکلی , موادغیرمجاز , مراسم 22 بهمن , فرماندار دشتی , جاده‌های کوهستانی , عماد مغنیه , یاغ , دانشگاه جامع , دنیای متضاد , دستگاههای امنیتی کویت , پرتوکاران , آرش طاووسی , رقابتهای فوتسال , کلکته , دو و میدانی روسیه , تبصره 20 ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / مجمل فصیحی , علوم انسانی / مدیریت و خدمات اداری / موفقیت در کسب و پیشه ـ ارتقاء / ارتقا از مدیر به رهبر , بانک اطلاعاتی کتاب / یک بغل نرگس: مجموعه داستان‌های کوتاه دانش‌آموزان عضو کانون شاعران و نویسندگان امور تربیتی فارس (شیراز) , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش دروس طلایی دوم راهنمایی شامل: زبان ـ تاریخ ـ جغرافی ـ اجتماعی ـ عربی ـ علوم ـ فارسی ـ ... , بانک اطلاعاتی کتاب / متن کامل تعبیر خواب محمدابن سیرین و دانیال پیغمبر (ص) , بانک اطلاعاتی کتاب / خانم کوچولوی لجباز , فرهنگی و هنری / میراث‌فرهنگی و تاریخی / موزه ها / افتتاح خانه موزه شریعتی بدون حضور خانواده , سیاسی / تاریخ سیاسی / جهان / قربانی ۱۱ سپتامبر شیلیایی‌ها , ورزشی / دیگر ورزشها / کوهنوردی / تاریخچه سنگنوردی , علم و زندگی / علوم انسانی / اقتصادی / من حق دارم وام بگیرم!! , بانک اطلاعاتی کتاب / ارتباط با خدا , تفریح و سرگرمی / کوتاه و خواندنی / ضرب‌المثل / به مشروطه اش رسید , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۲۶مارس ۲۰۰۷ ـ وجدان «ایوو موارلس» , بانک اطلاعاتی کتاب / امکان‌سنجی شناسایی خانوارهای نیازمند از خانوارهای بی‌نیاز در ایران 'در راستای هدفمند نمودن یارانه‌ها' , بانک اطلاعاتی کتاب / ماجراهای هاپو , بانک اطلاعاتی گردشگری / شمس‌العماره ، تهران , بانک اطلاعاتی کتاب / خسرو و شیرین , بانک اطلاعاتی کتاب / آداب تعلیم و تعلم در اسلام , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / یوسف‌خان یوسف بختیاری , بانک اطلاعاتی کتاب / دگرگونی ساختاری حوزه عمومی: کاوشی در باب جامعه بورژوایی ,

برخی منابع مهم خبری
bimehnews.ir بیمه , ebtekarnews.com روزنامه ابتکار , tarashe.com تراشه , sedayeeghtesad.ir صدای اقتصاد , siasatrooz.ir روزنامه سیاست روز , salamati.ir سلامتی , dolatebahar.com دولت بهار , niksalehi.com نیک صالحی , shafaf.ir شفاف , zibakalam.com زیباکلام , hemayatonline.ir روزنامه حمایت , bashgah.net باشگاه اندیشه , iran-varzeshi.com روزنامه ایران ورزشی , favanews.com فاوا , seraj24.ir سراج 24 , iraneconomist.com ایران اکونومیست , goftarnews.ir گفتار نیوز , gooyait.com گویا آی تی , ireconomy.ir اقتصاد ایرانی , rouzegareno.ir روزگارنو , eshetab.com شتاب , asreazadi.com عصر آزادی , shabakeh-mag.com مجله شبکه , itiran.com آی تی ایران , tebyan.net تبیان , baztaab.com بازتاب امروز , chidaneh.com چیدانه , ashpazonline.com آشپزآنلاین , pcparsi.com پی سی پارسی , salameno.ir سلام نو ,



وبگردی
احمدی نژاد دست بردار نیست
احمدی نژاد دست بردار نیست - محمود احمدی نژاد رئیس دولت نهم و دهم در پیامی انتخاباتی از منع کاندیداتوریش توسط رهبری گفت،نقدی بر دولت یازدهم داشت و برخلاف صحبت قبلی اش مبنی بر عدم حمایت از نامزدی در انتخابات از حمید بقایی اعلام حمایت کرد.
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس - سحر بی نیاز در سال 1365 در تهران بدنیا آمده و پس از چندسال به همراه خانواده اش به کانادا مهاجرت کرده است.
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو !
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو ! - فیلم/ سکوت یک ساله «سولماز» شکست/ مسائل جنسی عامل تعیین کننده برای ماندن در استیج!
جنجال خوردن مغز انسان توسط خبرنگار CNN
جنجال خوردن مغز انسان توسط خبرنگار CNN - خبرنگار CNN در جریان ساخت مستندی درباره طایفه آدمخوار هندو مجبور شد تکه ای از مغز پخته ی یک انسان را بخورد.
احمدی نژاد انگلیسی حرف زد /  رحیم مشایی درخت شد
احمدی نژاد انگلیسی حرف زد / رحیم مشایی درخت شد - بالاخره یک نفر در هواپیمایی ایران تاوان داد؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «به اضافه تابناک»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می شود
لحظه اعلام نام اصغر فرهادی برای اسکار
لحظه اعلام نام اصغر فرهادی برای اسکار - انوشه انصاری که به نمایندگی از اصغر فرهادی برای دریافت جایزه روی صحنه رفت پیام فرهادی را خواند. فرهادی در پیام خود نوشته بود: "غیبت من در این مراسم به احترام مردم کشورم و همه کسانی است که به طرز غیر محترمانه‌ای از ورودشان به آمریکا جلوگیری شده است."
نمایندگان فرهادی در مراسم اسکار
نمایندگان فرهادی در مراسم اسکار - خانم انصاری شالی را نیز با طرح عکس فضایی ناسا از شهر مشهد به روی لباس خود انداخته بود.
جشن تولد مدیرعامل کبیر! بانک سرمایه
جشن تولد مدیرعامل کبیر! بانک سرمایه - هنوز معلوم نیست در حالی که حجم معوقات این بانک به رقم نجومی هفت هزار و هشتصد میلیارد تومان میرسد و در صورتهای اخیر مالی وضعیت بانک زیان ده ارزیابی شده است، این مراسم جشن با چه انگیزه ای برگزار شده است؟
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت!
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت! - اگر مردم نیازمند باشند، نان شب نداشته باشند، نتوانند بچه‌هایشان را به مدرسه بفرستند و خانه‌ای برای زندگی نداشته باشند، معنایش همان حدیث امام علی (ع) است که فرمود: نزدیک است که فقر به کفر بیانجامد. همان طور که الان هم می‌شنویم که عده‌ای به دلیل نیازهای شدید اقتصادی‌شان دست از مذهب برداشته‌اند.
لاله، شهلا و سومین زن...
لاله، شهلا و سومین زن... - جنس و طبقه و خاستگاه و روح این زنان کاملا متفاوت است و به بهانه آن می توان پرسید آیا مردها عاشق جسم یک زن می شوند اما زن ها عاشق روح و درون یک مرد؟
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی - در کشور ما علاقه‌مندان به دنیای خودرو بسیار زیاد هستند و همین امر سبب شده تا اخبار مربوط به تازه واردان این صنعت به دقت مورد پیگیری قرار بگیرد.
 تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی
تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی - انتخاب - این تصویر مربوط به سفر آیت الله هاشمی به شمال است
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
    پربازدیدها