دوشنبه ۲ مرداد ۱۳۹۶ / Monday, 24 July, 2017

نظامی عروضی


ابوالحسن احمدبن عمربن على سمرقندى معروف به نظامى عروضى از شاعران و نويسندگان قرن ششم هجرى است. ذکر حال او را عوفى به اختصار تمام آورده و از اشعار او چند بيت که لطفى از آنها مشهود نيست نقل کرده است. نظامى با آنکه از مقام بلند خود در شعر سخن مى‌گويد، او را مهارتى چنانکه بايد در شعر نبود و يا اگر در اين فن استاد مطلع بود، از ذوق خداداد بهره‌اى وافر نداشت و حال آنکه در نثر استادى بزرگ است و چه در نثر مصنوع و آراسته و چه در نثر مرسل فصيح و شيوا يد بيضا مى‌نمايد و کتاب چهار مقالهٔ او با آنکه اشتباهات تاريخى بسيار در آن ديده مى‌شود، از جملهٔ بدايع آثار پارسى و از بهترين نمونه‌هاى کتب منثور اين زبان است. نظامى عروضى علاوه بر ادب که در آن متبحر بود، در طب و نجوم نيز مهارت داشت.
وى در خدمت ملوک غورى آن شنسب به‌سر مى‌برده و چنانکه خود تصريح کرده است سال‌ها به مدح آن پادشاهان اختصاص داشته و کتاب خود را به‌نام ابوالحسن حسام‌الدين على‌بن فخرالدين مسعود برادرزادهٔ ملک شمس‌الدين محمدبن فخرالدين مسعود پادشاه معروف غورى نوشته است.
از احوال نظامى عروضى اطلاع کافى در دست نيست. گويا در اواخر قرن پنجم هجرى در سمرقند ولادت يافته و مدتى از جوانى خود را در مولد خويش سمرقند به کسب علوم مشغول بوده است. سپس بين سال‌هاى ۵۰۴ و ۵۰۶ هـ به خراسان رفت زيرا در سال ۵۰۴ هـ در سمرقند از دهقان ابورجا اطلاعاتى دربارهٔ رودکى کسب کرد و در سال ۵۰۶ هـ در بلخ به خدمت عمر خيام رسيد و در سال ۵۱۰ هـ در طروق طوس خدمت معزى را درک کرد و شعر خود را بر او عرضه داشت و در همين اوان گويا به خدمت آل شنسب اختصاص يافت و بعد از اين تاريخ نيز گاه به خراسان سفر مى‌کرد.
اثر بسيار مشهور او کتاب 'چهارمقاله' است. اين کتاب که اسم اصلى آن مجمع‌النوادر است مشتمل است بر چهار مقاله در بيان شرايط چهار طبقه از ندماى سلاطين يعنى دبيران و شاعران و منجمان و طبيبان. نويسنده در مقدمهٔ هر مقاله با انشائى مزين و مصنوع شرايط و در بايست‌هاى هريک از اين فنون و مقدماتى را که براى اثبات هريک از نظرهاى خود به آوردن حکايت يا حکايت‌هائى مبادرت مى‌جويد که راجع است به احوال و اختصاصات رجال بزرگى که در آن فن مشهور و مرزوق بوده و در خدمت سلاطين جاه و مرتبت داشته‌اند. به‌همين علت چهار مقاله علاوه بر آنکه جنبهٔ يک کتاب انتقادى متقن دربارهٔ هريک از چهار فن مذکور و اصحاب آنها دارد، داراى اهميت بسيار زياد ديگرى نيز در تاريخ ادب پارسى است و آن احتواء بر اطلاعات ذى‌قيمت تاريخى بسيار است که در کتب ديگر پارسى کمتر مى‌توان يافت.
همين امور باعث شده است که چهار مقاله از قديم باز شهرت و اهميت حاصل کند و نقل‌هائى از آن در کتبى مانند تاريخ طبرستان ابن اسفنديار و تاريخ گزيده و تذکرهٔ دولتشاه و امثال آن صورت گيرد.
تأليف کتاب مجمع‌النوادر يا چهار مقاله بايد در حدود سال ۵۵۱-۵۵۲ صورت گرفته باشد چه هنگام تأليف آن سلطان سنجر (م ۵۵۲) در حيات بوده و ضمناً نويسنده از جملهٔ کتب مهمى که بايد مورد مراجعهٔ دبيران قرار گيرد مقامات حميدى را که به سال ۵۵۱ تأليف شده است نام مى‌برد. اين کتاب به اسم ابوالحسن حسام‌الدين على از شاهزادگان غورى نوشته شده و تاکنون چندبار به طبع رسيده است.
شيوهٔ انشاء نظامى عروضى در ادب فارسى قابل توجه بسيار است. وى اگرچه در آغاز ابواب چهارگانهٔ کتاب خود انشائى نسبة مصنوع دارد، ليکن در ديگر مواضع کتاب خود کمتر به صنايع متوجه مى‌شود و گاه اسجاعى به‌کار مى‌برد اما کلام او در همهٔ موارد جزيل و استوار و خالى از زوايد و در نهايت اتقان و فصاحت است. عروضى در ابتداى کتاب شرحى مختصر در اصول حکمت و اقسام موجودات علوى و سفلى و کيفيت حدوث حيوانات و انسان و احوال نفسانى او و اثبات نبوت و لزوم نائب براى نبي، يعنى پادشاه، آورده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
مکرر , تونی اردمن , میوه مرغوب , انجمن منتقدان سینما , اصلاح تعرفه , ابتلا به دیابت , روی صحنه میرود , سکون قیمتی , نوجوان خشن , بومی ملی , گوردزی , سرمربی پیکان , وظایف دستگاه های اجرایی برای ترویج فرهنگ ایثار،‌ جهاد و شهادت , تعلیم , فعالسازی سیم کارت , ماموریت گرایی دانشگاه ها , نوغان , گزارشگر والیبال , خودروهای شرکتی , مشارکت خیرین , طراح عروسی , نخست‌وزیر اسبق , مربی ملوان انزلی , میزآرایشی , تامین آب شرب , دیدن فرزند توسط مادر نابینا , غزل نیمایی , مایع مفصلی , اودترافورد , بردگی جنسی , کوروش علیانی , دومین گروه نظامی , لیبرالها با کدام تفنگ مخالفند!!! , شوراهای شهر , السیسی , انتصاب مقامات , دانشگاه تحصیلات تکمیلی کرمان , سکو , انجمن خوشنویسان ایران , آرادی , بدن سالم , دعای استجابت , pen tv , کلانشهرها , جت اختصاصی , ابوالفضل امیدی , فوتسال گواتمالا , منچستر سیتی , نرخ ارز دلار , آزاد سازی زمین ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / انگلیسی پیش‌دانشگاهی (1 و 2) , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد بین الملل / کشورها / هندوستان , فرهنگی و هنری / طراحی و گرافیک / گرافیست / نقش ممیز و گرافیک در مدرنیزم ایرانی , فرهنگی و هنری / هنرهای نمایشی / نقد ـ معرفی / بازگشت یک اولیس مجروح و خسته , بهداشت / بهداشت روانی / شادی / تنفس روحی , بانک اطلاعاتی کتاب / نازنین و ترافیک (1) , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه مقالات کنفرانس بین‌المللی انوری ابیوردی (به زبان ترکمنستانی) , بهداشت / تغذیه / تغذیه / تاثیر غذاها بر بوی بدن , دین و اندیشه / دین و مذهب / کتاب مقدس ـ قرآن / آثار و برکات انس با قرآن در کلام پیامبر اعظم(ص) , بانک اطلاعاتی کتاب / خرابات: در بیان حکمت, شجاعت, عفت و عدالت به پیروی از گلستان سعدی , بانک اطلاعاتی کتاب / گنجینه پرسش‌های طلایی ادبیات و عربی پیش‌دانشگاهی (1) , بانک اطلاعاتی کتاب / قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: قانون اساسی مصوب 1358, اصلاحات و تغییرات و تتمیم قانون اساسی مصوب6 , اجتماعی / گردشگری / سرزمین چهار فصل بهشت ناشناخته جنوب , بانک اطلاعاتی کتاب / دستور کار آزمایشگاه فیزیک: الکتریسیته و مغناطیس , بانک اطلاعاتی کتاب / مقایسه سیستم‌های تضمین کیفیت SAPCO79 & ISO/TS 16949 ISO9000 ,QS9000 با تاکید بر... , بهداشت و درمان / بیماریها / بیماریهای پوست، مو و ناخن / جوش های صورت را چگونه درمان کنیم؟ , فرهنگی و هنری / طنز و کاریکاتور / شخصیت‌ها / هزار تومن داشتن بهتر از یک میلیون نداشتن است , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / موسیقی / فرج‌الله , بانک اطلاعاتی کتاب / چگونه می‌توان فرزند سالم داشت؟: 4- مواظبت از کودک , بانک اطلاعاتی کتاب / گنجینه پرسش‌های طلایی ادبیات و عربی پیش‌دانشگاهی (1) ,

برخی منابع مهم خبری
narenji.ir نارنجی , sedayiran.com صدای ایران , parstourism.ir پارس توریسم , bina.ir بینا , sokhanonline.ir سخن آنلاین , musicerooz.ir موسیقی روز , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان , dolateyar.com دولت یار , asrarnews.ir روزنامه اسرار , noandish.com نواندیش , hamshahrilinks.org روزنامه همشهری , ikcopress.com ایران خودرو , arw.ir دیده بان حیوانات , aparat.com آپارات , bukharamag.com بخارا , icana.ir خانه ملت , 24onlinenews.ir 24 آنلاین , talanews.com طلانیوز , smtnews.ir روزنامه صمت , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , nano.ir فناوری نانو , bartarinha.ir برترینها , tebyan.net تبیان , emrouzin.com امروزین , rahva.ir رهوا , hurrahsport.com هورا , namaknews.ir نمک , fardanews.com فردا نیوز , 90ict.com نود آی سی تی , iribtv.ir صداوسیما ,



جوجه مرغ  ◊  09906797434
وبگردی
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح - نادر فتوره چی روزنامه نگار در این باره خطاب به حمید رضا عارف توئیت کرده است: «موفقيت هاى رانتى» تو و امثال تو به دليل ژن خوب نيست، به دليل ساختار فاسد است.» او همچنین در توئیتی دیگر به تندی نوشته است: «پسرعارف تصويرى از آينده منطقى وضع موجود است: قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح كه هيچ نسبتى با انقلاب٥٧، به غير از«سفره» آن ندارند.»
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی - صحبت های عجیب پسر عارف که انتقادات زیادی داشت
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین - دهان آتنا را گرفتم به اتاق پشتی بردم، او را خفه کردم و ...
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
اکران خصوصی فیلم سینمایی ساعت ۵ عصر
اکران خصوصی فیلم سینمایی ساعت ۵ عصر - مراسم اکران خصوصی فیلم سینمایی ساعت ۵ عصر به نویسندگی، تهیه کنندگی و کارگردانی مهران مدیری شامگاه دوشنبه در پردیس سینمایی کوروش برگزار شد.
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو - لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو / این فرد چند مسافر مترو و یک مامور ناجا را با چاقو مجروح و به سمت پلیس های دیگرحمله کرد، در اینجا بود که پلیس به او شلیک میکند...
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد - خشت خام / نوبت بیست و ششم / گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان
پایان تعقیب پرحادثه راننده فراری خودروی اپتیما در تهران
پایان تعقیب پرحادثه راننده فراری خودروی اپتیما در تهران - راننده فراری با خودروی اپتیما در تهران، دیوانه وار به چندین خودرو از جمله خودروی پلیس می زند و فرار می کند . این راننده چند دقیقه بعد دستگیر می شود
شکست فرانسوی ها با پژو 508 در بازار ایران
شکست فرانسوی ها با پژو 508 در بازار ایران - نگین خودرو نسخه E3 تلیسمان را با قیمت ۱۸۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان ثبت نام می کند و ایران خودرو ۵۰۸ فول آپشن مدل ۲۰۱۶ را با قیمت ۱۷۹ میلیون تومان به دست مصرف کننده می رساند.
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس - این تصویر از صبح امروز در برخی شبکه های مجازی دست به دست می چرخد و برخی کاربران خوش ذوق با شوخی معنی داری درباره آن نوشته اند که این تصویر متعلق به بمب گذاری انتحاری داعش نیست و برای یکی از فروشگاه های بالای شهر تهران است که مد خاصی در پوشاک میان جوانان را ترویج می کند.
    پربازدیدها