شنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۴ / Saturday, 25 April, 2015

سعدالدین وراوینی

سعدالدين وراوينى از نويسندگان بليغ و تواناى پارسى و دومين مترجم کتاب مرزبان‌نامه از زبان طبري (۱) به زبان پارسى است که از جملهٔ آثار مهم نثر مصنوع فارسى و بر روش کليله و دمنه در ذکر قصص و امثال و حکم فراهم شده و مطالب آن از زبان وحوش و طيور و ديو و پرى و آدمى بيان شده است.
(۱) . مرزبان‌نامه به زبان طبرى ابداع و تصنيف اسپهبد مرزبان‌‌بن رستم بن‌شروين از ملوک آل‌باوند طبرستان است. وى اين کتاب را در اواخر قرن چهارم نوشت و اکنون آن متن اصلى طبرى در دست نيست.
از اين کتاب دو ترجمه در دست است. نخست از محمدبن غازى ملطيوى منسوب به شهر ملطيه (ملاطيه) از بلاد آسياى صغير که چندى دبير سليمانشاه‌بن قلج ارسلان (۵۸۸-۶۰۰ هـ) از سلاجقهٔ روم بود و ترجمهٔ خود را به سال ۵۹۸ به پايان برده و روضةالعقول ناميده است. دوم ترجمه‌اى که سعدالدين وراوينى از منشيان اواخر قرن ششم و اوايل قرن هفتم، چند سال بعد از مترجم نخستين و بدون اطلاع از کار او، ترتيب داده و به پيروى از اسم اصلى آن عنوان 'مرزبان‌نامه' بدان داده است.
از احوال وراوينى اطلاعى در دست نيست و تنها از مقدمه و خاتمهٔ مرزبان‌نامه مستفاد مى‌شود که او از ملازمان خواجه ربيب‌الدين هارون وزير اتابک ازبک‌بن محمد (۶۰۷-۶۲۲ هـ) اتابک آذربايجان بود. اين ربيب‌الدين بعد از استيلاى سلطان جلال‌الدين خوارزمشاه بر اتابک ازبک از کار وزارت کناره گرفت و بنابر آنچه از قول محمدبن احمد نسوى در کتاب 'سيرة جلال‌الدين منکبرني' برمى‌آيد تا حدود سال ۶۲۴ در قيد حيات بود. وى مردى فاضل و فضل‌دوست بود و بنابر اشارهٔ وراوينى کتابخانهٔ معتبرى حاوى انواع کتب در تبريز ايجاد کرده بود. وراوينى مرزبان‌نامه را به‌نام اين وزير دانش‌دوست درآورده و چون ملازم او بوده است بنابراين مدتى در تبريز مى‌زيسته و مولد او هم بنا بر حدس شفر در مجلد دوم از قطعات منتخبهٔ فارسي، همان 'وراوي' است که ياقوت در معجم‌البلدان آن را شهرکى بر يک منزلى اهر دانسته است.
تاريخ ترجمهٔ مرزبان‌نامه و تهذيب آن به‌دست وراوينى کاملاً معلوم نيست ولى مسلماً بين سال‌هاى ۶۰۷-۶۲۲ هـ اتفاق افتاده است زيرا او در آخرين باب از کتاب خود نام ازبک‌بن محمدبن ايلدگز و وزير او ربيب‌الدين را آورده است و چون اتابک ازبک از ۶۰۷ تا ۶۲۲ سلطنت کرده پس تاريخ ترجمهٔ مرزبان‌نامه در همين سنين بوده است، و از آنجا که وراوينى بنابر تصريح خود هنگام تهذيب مرزبان‌نامه در 'ايام‌البيض کهولت' بود بنابراين بايد ولادت او در اواسط قرن ششم اتفاق افتاده باشد.
مرزبان‌نامهٔ وراوينى در نه باب، يک مقدمه، و يک ذيل است و چنانکه از مقايسهٔ آن با روضةالعقول برمى‌آيد بعضى از حکايات و ابواب اصلى کتاب در اين ترجمه حذف شده است. وراوينى خود نيز بدين معنى اشاره کرده آنجا که گفته است: 'زواياى آن همه بگرديدم و خباياى اسرار آن به‌نظر استبصار تمام بديدم و طلسم ترکيب آن از هم فرو گشادم و از حاصل همه ملخصى ساختم، باقى انداختم' .
سعدالدين وراوينى در ديباچهٔ مرزبان‌نامه شمه‌اى از مطالعات خود را در متون ادبى مشهور خاصه منشآت مترسلين معروف قرن ششم بيان مى‌کند و مى‌گويد که قسمتى از کتاب خود را در مدتى که در مدرسهٔ نظاميهٔ اصفهان به‌سر مى‌برده است، ترتيب داده و چون آن مدت که در اصفهان مى‌زيسته از شورش و فترات عراق سخن مى‌گويد، ناگزير نظر او به انقلاباتى است که از دورهٔ سلطنت طغرل‌بن ارسلان سلجوقى و تاخت و تازهاى سپاهيان خوارزم و اختلافات سران سلجوقى در عراق و نظاير اين احوال تا قسمتى از دورهٔ فرمانروائى سلطان محمد خوارزمشاه جريان داشته و موجب ويرانى‌ها و نابسامانى‌ها شده بود. بعد از اين وقايع وراوينى به آذربايجان بازگشت و در کنف حمايت ربيب‌الدين به‌سر مى‌برد و در همين اوقات آسايش بود که به انديشهٔ اتمام مرزبان‌نامه افتاد و ديباچهٔ آن را به‌نام وزير دانشمند مذکور آراست و در ذيل کتاب نيز ذکر او و دارالکتبى را که در جامع تبريز ترتيب داده بود تجديد کرد.
مرزبان‌نامهٔ وراوينى از جملهٔ شاهکارهاى بلامنازع ادب فارسى در نثر مصنوع مزين است و مى‌توان آن را سرآمد همهٔ آنها تا اوايل قرن هفتم دانست. بسيارى از موارد مرزبان‌نامه از حد نثر مصنوع متداول گشته و صورت شعرى دل‌انگيز يافته است. کلام وراوينى در اين‌گونه موارد شامل تشبيهات و اوصافى است که پيش از آن تنها در شعر ديده مى‌شد و نويسندگان خود را از ايراد آن معانى در نثر مستغنى مى‌دانستند، ليکن او با مهارتى عجيب توانسته است آن معانى را بى‌آنکه موجب ملال خواننده شود در تضاعيف کلام بگنجاند و با ذکر قصص و امثال درآميزد. در پاره‌اى از موارد هم سخن وى با کمال ايجاز همراه است و بى‌آنکه نوسنده را به ايراد صنايع توجه باشد از آن موارد مى‌گذرد. ايراد امثال و شواهد و اشعار پارسى و تازى از استادان بزرگ نيز در کتاب به اندازهٔ کافى صورت پذيرفته و در اين موارد وراوينى مسلماً به روش کليله و دمنهٔ بهرامشاهى نظر داشته است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
مقوایی , کلی انتخابات , جهانی اقتصاد , علیرضا نوذری‌ پور , انحراف , سفارت کانادا , آفرینواره , حمله به مطهری , دنیس راس , ناظمی اردکانی , جهانگیرزاده , عشق يعني اين , حرمت شکنی , نمایشگاه بین المللی کتاب , سقف , مواد بازیافتی , دخالت نظامی , بن سلطان , جشنواره عمار , عدالت محور ,

مقالات پربیننده امروز
بهداشت و درمان / بیماریها / بیماریهای دستگاه گوارش / آنچه باید درباره ورم کبد یا هپاتیت ویروسی بدانیم , بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / بیماریها / آلزایمر چیست؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / میرزا و آبگوشت مرغابی , بانک اطلاعاتی کتاب / Get set go , بانک اطلاعاتی کتاب / عنکبوت , بانک اطلاعاتی کتاب / تحلیل و طراحی آنتن , بانک اطلاعاتی کتاب / میناگر عشق: شرح موضوعی مثنوی معنوی مولانا جلال‌الدین محمد بلخی , شخصیت‌ها / علمی / مترجم / میرزا محمداسماعیل حیرت بخارایی , بانک اطلاعاتی کتاب / داستانهای شگفت‌انگیزی از طی الارض و طی الزمان , بانک اطلاعاتی کتاب / رسم‌الخط امیرخانی: آموزش خط نستعلیق , بانک اطلاعاتی کتاب / بازاریابی بنادر , بانک اطلاعاتی کتاب / راهنمای متون انگلیسی پایه 'برای دانشجویان دانشگاهها و مدارس عالی' , بانک اطلاعاتی کتاب / منطق , بانک اطلاعاتی کتاب / نظریه بیگانگی مارکس , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ مختصر جهان اسلام با تاکید بر وقایع ایران (از عام‌الفیل تا قرن پانزدهم هجری قمری) , بانک اطلاعاتی کتاب / جمهور , بانک اطلاعاتی کتاب / 100 دانشمند که جهان را تغییر دادند , بانک اطلاعاتی کتاب / مهارت سوم: توانایی کار با واژه‌پرداز Word Processing: مطابق با آخرین استاندارد ICDL (نسخه 4) , ورزشی / فوتبال / فوتبال ایران / تا بعد از جام ملت ها شمشیرها را غلاف کنیم! , بانک اطلاعاتی کتاب / Tiny talk 2B: workbook ,



وبگردی
فیلم خارج کردن جنین از مغز یک زن ! - زنی برای خارج کردن یک تومور از مغزش تحت عمل جراحی قرار گرفت، اما پس از عمل با واقعیت شگفت انگیزی مواجه شد. در مغز او به جای یک تومور با جنین دوقلوی او مواجه شدند، که مو، دندان و استخوان داشت !
فیلم حمله خانزاده به هوادار پرسپولیس در قطر - در این فیلم بازیکنان پرسپولیس مشغول خروج از ورزشگاه و سوار شدن به اتوبوس هستند که هواداران خطاب به بازیکنان چیزهایی می‌گویند که در یک نمایش ضعیف با ۳ گل مغلوب لخویا شده‌اند.
کشته تصادف پورشه نوه آیت الله / عکس - پسرجوانی که کنار پریوش اکبرزاده درتصادف پورشه کشته شد محمدحسين ربانی نوه آیت‌الله ربانی شیرازی بود.
آزاده نامداری: چرا آن عکس را منتشر کردم؟ - پس از حواشی بسیاری که پیرامون جدایی آزاده نامداری و فرزاد حسنی پیش آمد، آزاده نامداری عکسی از خود در اینستاگرام منتشر کرد که جنجالهای تازه ای را به دنبال ...
رونی کلمن قهرمان بدنسازی جهان در گلزار شهدا ! - رونی کلمن قهرمان بدنسازی جهان پس از حضور در ایران صبح امروز پنج شنبه در گلزار شهدای بهشت زهرا (س) حضور یافت.
فیلم اعترافات یزدان‌پناه درباره آقازاده معروف - در سال ۹۲ و آنهم در ایام رسیدگی به پرونده کرسنت در لاهه و درست هنگامی که قرار بود با شهادت در دادگاه گره کور این پرونده عیله ایران را باز کند،خبر ناپدید شدنش همه را شوکه کرد. او عباس یزدان‌پناه است.
تراژدی پریوش اکبرزاده، دختری كه در تصادف پورشه كشته شد. - مشتی مردم پست و رذل ریختند در صفحه یک دختر جوان مرده ، و تمام عقده‌های خود را بر یک مرده خالی میکنند!! فحاشی‌های غیرقابل باور! یعنی بد فحش نمیدهند که!! وحشیانه فحش میدهند!! سمفونی عقده و کینه و حقارت و رذالت و پستی است. اوج حماقت و بلاهت را به نمایش گذاشته‌اند.
گزارشی از جدیدترین بیزنس علی دایی و برادرانش - علی دایی ستاره فوتبال ایران و جهان که بعد از کنار گذاشتن فوتبال روزهای آرامی را تجربه می کند، در تازه ترین تجربه بیزنسی خود با برادرانش محمد و بهزاد دایی، سفره خانه و فست فودی مجلل در خیابان امیرآباد تهران افتتاح کرده‌اند.
سحر قریشی مدل صورت و لوازم آرایش ! / تصاویر - تصاویری که این روزها چهرها به همراه سگهایشان از خود در فضای مجازی منتشر میکنند. و همچنین عکس آتلیه‌ای رضا رویگری و همسرش. آرش نوذری و عکسی از کاراکتر خویش در سریال در حاشیه.
فیلم لحظه تصادف مرگبار قهرمان اتومبیلرانی ایران - متأسفانه خودرو " بی ام و" قبل از تصادف، در بزرگراه همت با سرعت 176 کیلومتر در حرکت بود. این خودرو در ساعت 36 دقیقه بامداد، با سرعت بالا از باند کندرو حرکت می‌کرد که به علت تغییر مسیر ناگهانی، با گاردریل باند سرعت برخورد کرد.
پورشه پسر امیر قلعه نویی بعد از تصادف با درخت - یک دستگاه پورشه که قبلا متعلق به پسر امیر قلعه نویی بود با درخت برخورد کرد و یکی از سرنشینان آن در دم فوت شد.
لیلا اوتادی با تیپ جدید در اینستاگرام / تصاویر - با آخرین تصاویر از الهام پاوه نژاد، بهنوش بختیاری، رضا یزدانی، مونا فرجاد، روناک یونسی، ... و همچنین سلفی نرگس محمدی با گلشید بحرایی گریمور معروف.
زیباترین زن خلبان جهان در افغانستان / تصاویر - روزنامه عامه پسند بیلد در آلمان در اقدامی تازه تصاویری از یک زن خلبان افغان به نام نیلوفررحمانی منتشر کرده و از وی به عنوان زیباترین خلبان زن جهان یاد کرده است.
فیلم یک عروسی در میان جواهر و طلا ! - عبدالمالک هم زن گرفت ! شاهزاده برونئی ۳۱ ساله با همسر ۲۲ ساله اش پیمان ازدواجی در قصر ۱۷۸۸ اتاقی بستند. تمام لباس عروس و داماد از نگین و جواهر بود.
پشت پرده حذف «در حاشیه» از آنتن سیما - زمانی که مهران مدیری پس از سال‌ها دوری از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران به این رسانه بازگشت، خیلی‌ها انتظار همه‌چیز را داشتند، جز یک شکست تمام‌عیار.
فیلم/ معاون صدام به هلاکت رسید - گروه مقاومت عراقی عصائب اهل حق، پس از کشتن عزت الدوری، معاون صدام، اسلحه وی را به مظلومان عراق هدیه کرد.
وزیر امور خارجه استرالیا با کلاه در تهران / تصاویر - وزیر امور خارجه استرالیا قرار است در دیدار با مقامات کشورمان درباره مساله مهاجرت غیر قانونی برخی اتباع ایرانی به استرالیا رایزنی کند. استرالیا از ایران می خواهد برخی مهاجران غیر قانونی را که دولت کانبرا به آنها ویزای ورود به استرالیا نداده به ایران پذیرش کند.
چهره جدید افسانه بایگان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی‌ها و پشت صحنه سریالها و فیلمهای جدید که به شبکه‌های اجتماعی ارسال شده است.
فیلم افشاگری در رابطه با علی مطهری با لباس سپاه - تابناک : این شخص به کنایه به چهار، پنج موبایلی اشاره دارد که مطهری به همراهش داشته، در حالی‌ که مطهری همین تازگی‌ها از موبایل نوکیای قدیمی‌اش خداحافظی کرده و تنها یک گوشی موبایل اسمارت‌فون اختیار کرده است.
اتفاقی عجیب برای خودرو داعشی / فیلم - یک خودروی حامل نیروهای گروه تروریستی داعش به دلیل انفجار بمب در کنار جاده به هوا پرتاب می شود و وقتی در آسمان معلق است به شدت منفجر می شود.
پربازدیدها
کشتار در یمن به بهانه نفوذ ایران/ 500 میلیون دلار سلاح در دست انصار الله - علی رغم اعلام عربستان مبنی بر آتش بس تهاجم علیه یمن، حمله‌ها پایان نیافته است. رسانه‌های غربی با پوشش جنگ یمن، سعی دارند این طور القا کنند که این یک جنگ نیابتی بین ایران و عربستان و آمریکا است.
بخش خصوصی به جای دارو، خودروی لوکس وارد می‌کند /تحریم‌ها بهانه‌اند! - دکتر ابراهیم رزاقی، استاد بازنشسته دانشگاه تهران و کار‌شناس مسائل اقتصادی از این دسته از کار‌شناسان است که ریشه مشکلات اقتصادی کشور و فقیر شدن مردم را در عدم نظارت صحیح دولت بر بازار و اجرای غلط خصوصی سازی در کشور می‌داند.
ما از وزیر حرف جدید نمی خواهیم، اسناد پول کثیف را می خواهیم - افردا ثروتمند با پولی که از این راه به دست آورده‌اند، شبکه‌های قدرتمندی تشکیل داده‌‌ و با پول دیگران را به همراهی وادار می‌کنند و گاهی افراد موجه را می‌خرند و در قالب کمک به امور خیریه و کمک به مراکز آموزشی وارد بحث می‌شوند؛ هدف آن‌ها ‌این است که ‌دایره امنی برای خود ایجاد کنند تا از سیستم نظارتی و بازرسی رهایی یابند.
پورشه زرد و نام های سرشناس یا قصه تلخ دو جوان؟ - بیاییم قبل از پورشه زرد و مالک قبلی و نسبت مالک بعدی و تحلیل رانت و آقازاده بودن و نبودن و تاثیر پول های کلان بر مناسبات اجتماعی نخست به دو جوانی بیندیشیم که دیگر نیستند.
اعطای وام تا سقف 500 میلیون تومان به خریداران تجهیزات آزمایشگاهی ساخت داخل - رییس صندوق نوآوری و شکوفایی از مذاکره با استانداری‌ها برای اجرای طرح‌های کلان در استان‌ها خبر داد و گفت: به منظور ارائه خدمات لیزینگ به صنایع دانش‌بنیان، فن بازار پارک فناوری پردیس از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی، مامور ارائه این خدمات شده است.
ثبت تورم 15.5 درصدی در اولین ماه سال - نرخ تورم در اولین ماه سال 1394 با کاهش حدود 0.1 درصدی 15.5 درصد اعلام شد.
امضافروشی مهندسان ساختمان صفر شد/ اطلاعات غلط اصلاح قانون نظام‌مهندسی را از دستورکار مجلس خارج کرد - رئیس سازمان نظام‌مهندسی استان تهران با بیان اینکه امضاءفروشی مهندسان ناظر در حال حاضر به صفر رسیده است، گفت: اصلاح قانون نظام‌مهندسی به دلیل دادن اطلاعات غلط و نادرست به نمایندگان از دستور کار مجلس خارج شد.
وزیر بهداشت: برخی ناظران بهداشتی از تولیدکننده پول می گیرند/ فرهنگ سازی ما در بهداشت موثر نبوده است - وزیر بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی گفت: برای برخی نظارت های بهداشتی در حوزه دامپزشکی یا صنایع غذایی از خود تولیدکنندگان پول گرفته می شود.
روایتی از بیمارستان‌های وصله‌ پینه‌ای - گروه جامعه: رییس سازمان مدیریت بحران شهر تهران می‌گوید؛ زلزله در کمین ساختمان‌های فرسوده است، به خصوص بیمارستانهایی که در لحظه وقوع ...


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved