شنبه ۴ اسفند ۱۳۹۷ / Saturday, 23 February, 2019

اهمیت نظارت اجتماعی


فرد از طريق اجتماعى‌شدن ياد مى‌گيرد که در موقعيت‌هاى گوناگون چه الگوهاى رفتارى پذيرفتنى است و تفاوت ميان الگوهاى رفتارى شايسته و الگوهاى رفتارى ناشايسته چيست. نظارت اجتماعى در واقع به بسط فراگرد اجتماعى‌شدن اطلاق مى‌شود. اين نظارت به روش‌ها و وسائلى راجع است که در جامعه به‌کار بسته مى‌شوند تا افراد را وادارند که خود را با چشمداشت‌هاى يک گروه يا جامعهٔ خاص تطبيق دهند. اگر نظارت اجتماعى درست به‌کار بسته شود، رفتار فرد با رفتار مورد انتظار جامعه تطابق پيدا مى‌کند. نظارت اجتماعى معمولاً به‌گونه‌اى دوجانبه اعمال مى‌شود، بدين‌سان که ما بر رفتار ديگران تأثير مى‌گذاريم و ديگران نيز به‌ نوبهٔ خود بر رفتار ما تأثير مى‌گذارند.
مثال:
ما مى‌دانيم که فراگرد اجتماعى‌شدن از همان نخستين سال‌هاى کودکى آغاز مى‌شود و تقريباً هرکس که با کودک در تماس باشد، در اجتماعى شدن او نقش بازى مى‌کند. وقتى کودکان به مدرسه پا مى‌گذارند، پيروى از مقررات را ياد مى‌گيرند و ارزش‌هاى مسلط بر جامعه را مى‌پذيرند. اگر کودک خود را با اين مقررات و ارزش‌ها تطبيق دهد، مورد تشويق و پاداش قرار مى‌گيرد. اين پاداش‌ها به‌صورت‌هاى گوناگون پذيرش از سوى معلمان و دانش‌آموزان ديگر، نمرات خوب، خوش‌نامى در مدرسه و بالارفتن از يک کلاس به کلاس بالاتر، به کودک داده مى‌شوند. اگر کودک خود را با مقررات و ارزش‌هاى مدرسه تطبيق ندهد، از سوى معلمان و دانش‌آموزان ديگر طرد مى‌شود، نمرات بدى مى‌گيرد و نمى‌تواند به کلاس بالاتر ارتقاء يابد.
  اهميت نظارت اجتماعى
براى آنکه بتوان سازمان اجتماعى و نظم را به اندازهٔ ضرورى در جامعه برقرار نگهداشت، بايد رفتار اجتماعى الگوبندى شده و پذيرفتنى آن ادامه يابد. براى دستيابى به اين هدف، هر جامعه‌اى اعضاء خود را اجتماعى مى‌کند، به اين اميد که آنها شيوهٔ اجتماعاً پذيرفتنى در هر موقعيت را ياد بگيرند. هرگاه فراگرد اجتماعى‌شدن نتواند جامعه را به اين هدف رساند، فراگردهاى نظارت اجتماعى مناسبترى را بايد به‌کار انداخت تا نظم ضرورى در جامعه برقرار گردد.
مثال:
هرگاه فردى نتواند رفتار پذيرفتنى و شايستهٔ يک موقعيت را از خود نشان دهد، ما او را شخص منحرفى مى‌شناسيم. اگر اين‌گونه انحراف‌ها خارج از نظارت معيارهاى اجتماعى ادامه يابند، جامعه با تهديد از هم‌گسيختگى روبرو مى‌شود. با کاربرد ابزارهاى نظارت اجتماعي، جامعه مى‌تواند بزهکاران را زندانى کند و يا در صورت ابتلاء آنها به بيمارى روانى و يا اعتياد، در بيمارستان‌هاى روانى و ترک اعتياد بسترى سازد. خوشبختانه، صِرف تهديد به زندان و تهديدهاى مشابه ديگر، معمولاً افراد را از انحراف باز مى‌دارد. گذشته از اين نظارت‌هاى رسمي، نظارت‌هاى غيررسمى ديگرى چون طرد گروه، انگشت‌نما شدن و نداى وجدان، نيز مى‌توانند به‌عنوان روش‌هاى مؤثر نظارت‌هاى اجتماعى به‌کار آيند.
  ساختار هنجارمند
بحث دربارهٔ نظارت‌هاى اجتماعي، به توانائى اعضاء جامعه در تطبيق با هنجارهاى موجود، ارتباط مى‌يابد. اگر به ياد داشته باشيد، يک هنجار به معيار تثبيت‌شده‌اى از آنچه که بايد در يک فرهنگ خاص وجود داشته باشد، اطلاق مى‌شود. هنجارها به چهارصورت زير نمايان مى‌شوند: ارزش‌ها (احساسات ريشه‌دار مشترک در ميان اعضاء يک جامعه)، آداب و رسوم (شيوه‌هاى عملکردم مرسوم و خوکرده)، عرف‌ها (آداب و رسوم مهمترى که دلالت‌هاى مهم شايست و نشايست دارند)، و قوانين (عرف‌هاى مهمترى که با تهديد مجازات قانونى اعمال مى‌شوند).
هنجارها يا تحذيرى هستند و يا تجويزي. هنجارهاى تحذيرى کارى را که شخص نبايد بکند، مشخص مى‌کنند و هنجارهاى تجويزى آن کارهائى را که شخص بايد انجام دهد، تعيين مى‌کنند.
مثال:
ما در مجلس عروسى به جاى لباس راحت معمولى از لباس آراسته استفاده مى‌کنيم، زيرا معتقد هستيم که اين کار درست‌تر است و نيز از اين مى‌ترسيم که اگر اين هنجار را رعايت نکنيم، مورد تمسخر و عدم تأييد ديگران قرار گيريم. شايد در روزهاى گرم تابستان براى ما راحت‌تر باشد که نيمه لخت به خيابان رويم، ولى اين کار را نمى‌کنيم چون که مى‌ترسيم با ريشخند ديگران و يا توقيف پليس روبه‌رو شويم. شايد خيلى‌ها براى دستيابى آسان به پول هنگفت به فکر بانک‌زنى افتاده باشند، ولى معمولاً اين کار را نمى‌کنند، چون که مى‌دانند در صورت دستگيرى که احتمال آن زياد است، با مجازات سختى روبرو مى‌شوند. پس مى‌بينيم که آدم‌ها معمولاً به‌خاطر وجود نظارت‌هاى رسمى و غيررسمي، خود را با هنجارهاى اجتماعى سازگار مى‌کنند.
مثال:
آدمکشي، زنا با محارم و رانندگى در خلاف جهت مجاز، نمونه‌هائى از زيرپا گذاشتن هنجارهاى تحذيرى هستند. مراقبت از کودکان، و پرداخت به‌موقع ماليات و لباس شايسته پوشيدن، نمونه‌هائى از هنجارهاى تجويزى به‌شمار مى‌آيند.
  درون‌ذهنى کردن (ملکه‌ ساختن) هنجارها
آدم‌ها درنتيجهٔ يک فراگرد موفق اجتماعى‌شدن، هنجارهاى يک فرهنگ را ملکهٔ ذهن خود مى‌سازند. وقتى هنجارها ملکهٔ ذهن فرد مى‌شوند، او ديگر دربارهٔ درستى يا نادرستى و يا شايستگى يا ناشايستگى هنجارها ترديدى روا نمى‌دارد. در اين‌صورت، شخص به‌خودى خود از هنجارها پيروى مى‌کند و ديگران چه ناظر رفتار وى باشند يا نباشند، بر اثر درون‌ذهنى شدن هنجارها، همچنان به رفتار 'شايستهٔ' اجتماعى ادامه مى‌دهد. انسان‌ها بيشتر بر اثر نظارت‌هاى درونى چون وجدان و نه از ترس غافلگيرشدن در حين انجام رفتار ناشايست، به هوادارى از هنجارهاى جاافتاده برانگيخته مى‌شوند. از طريق فراگرد درون‌ذهنى شدن هنجارها، بيشتر نظارت‌هاى اجتماعى بر روى افراد، از درون آنها اعمال مى‌شوند.
مثال:
بيشتر رفتار اکثريت مردم با رفتار مورد انتظار جامعه از آنها، سازگارى دارد. آدم‌ها مى‌دانند که آدمکشي، دزدي، کلاهبردارى و سوءاستفاده از ديگران، اعمال ذاتاً نادرست هستند. اين اعمال با معيارهاى اخلاقى و ارزش‌هاى آموخته به ما، مغايرت دارند. بيشتر آدم‌ها براى آن از کارهاى نادرست پرهيز نمى‌کنند که ديگران ناظر رفتار آنها هستند، زيرا وجدان آنها خود بهترين ناظر رفتار ايشان به‌شمار مى‌آيد.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
حمله آمریکا به مواضع ارتش سوریه , سال 2016 , قبل، , جزایر جنوب کشور , تابلو نقاشی ۳۳ متری , گل قدیمی , زندگی ورزشی , جمهوری دموکراتیک خلق کره , تیتا سیری , التحریر ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / Get ready!: activity book , شخصیت‌ها , علمی , پزشک و طبیب / عبدالحمید ملک طوطی تبریزی , هنر , هنرهای تصویری و نمایشی , سینما / الماس خونی : Blood Diamond , بانک اطلاعاتی کتاب / طراحان آموزش مفاهیم زمین‌شناسی پیش‌دانشگاهی , بانک اطلاعاتی کتاب / روش‌ها و فنون تدریس , سیاسی , دیپلماسی , مصر / سیاست خارجی مصر در دنیای متغیر , بهداشت و درمان , علوم پزشکی , شخصیت‌ها / دکتر سیادتی: سلامت بیماران , بانک اطلاعاتی کتاب / کاربرد روان‌شناسی در آموزش مدیریت , بانک اطلاعاتی کتاب / زندگی‌نامه نوابغ و بزرگان ایران: دانشمندان، مخترعان، هنرمندان، شعرا، عرفا، نویسندگان , بانک اطلاعاتی کتاب / عمه گل ,

برخی منابع مهم خبری
emtiazdaily.ir روزنامه امتیاز , khordadnews.ir خرداد نیوز , cinemakhabar.ir سینما خبر , chetor.com چطور , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , rooyeshnews.com رویش , hemayatonline.ir روزنامه حمایت , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , roozannews.ir روزنامه روزان , javanonline.ir روزنامه جوان ,



وبگردی
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی - مدیر مسئول کیهان در حالی مدعی است که سیستم «مکینتاش» بیش از ۴۰ سال است که در کیهان مورد استفاده قرار می‌گیرد که این سیستم اساسا از سال ۱۹۸۴ یعنی ۵ سال پس از انقلاب تولید و نمی‌توانسته است زودتر از این تاریخ در کیهان مورد استفاده قرار گیرد.
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ /  دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ...
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ / دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ... - اخیراً رئیس جمهور حسن روحانی در توضیح علت قاچاق گفته است: علت قاچاق ارزانی است، وقتی جنسی در داخل ارزان است و در خارج گران، خود به خود قاچاق آن به خارج صورت می گیرد. به عنوان مثال چون الان گوشت در عراق گران تر از ایران است، از کشورمان به آنجا قاچاق می شود. درباره قاچاق بنزین نیز همین موضوع مصداق دارد.
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است - مشکل تولید فقط به سطح فناوری مربوط نیست. ما می‌توانیم یک وسیله و کالای باکیفیت بالا را تولید کنیم، ولی با قیمت بسیار گران که خریداری نخواهد داشت. در واقع اگر بتوانیم چنین کالایی را وارد کنیم در مقایسه با تولید آن به شدت به‌صرفه است. ولی در جریان تولید موشک با وضعیت دیگری مواجهیم. اول اینکه موشک را بدون قید و شرط نمی‌فروشند یا برخی کشور‌ها به دلایل امنیتی علاقه ندارند که در تامین نیازشان به این کالا‌ها…
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد - برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شب گذشته با حضور عادل پیغامی اقتصاددان و سیداحسان خاندوزی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.
کپی‌برداری «عین‌به‌عین»
کپی‌برداری «عین‌به‌عین» - انتظار می‌رفت که علیخانی هم در قسمت اول برنامه «عصرجدید» به کپی بودن «عین‌به‌عین» برنامه‌اش و شباهت آن با برنامه مشهور «گات تلنت‌ آمریکایی» اشاره کند و در مقایسه‌ای از ویژگی‌های احتمالاً متفاوت نسخه ایرانی این برنامه بگوید؛ علیخانی اما ترجیح داد در این زمینه حرفی نزند!
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان - مراسم استقبال از رئیس جمهور در سفر به استان هرمزگان.
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی!
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی! - در ویدیویی که در فضای مجازی داغ شده شاهد پخش کیک 40 سالگی جمهوری اسلامی
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.