سه شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۵ / Tuesday, 21 February, 2017

ابوسعید ابوالخیر


ابوسعيد در تصوف و عرفان ايرانى، همان مقام را دارد که حافظ در قلمرو شعر فارسي، هر دو تن دو نقطه کمال و گلچين کننده مجموعه زيبائى‌ها و ارزش‌ها قبل از خويش هستند. حافظ در پايان دوره درخشان تجربه‌هاى شعري، بدين کار پرداخته ابوسعيد نيز به نوعى ديگر در پايان دوره درخشان تصوف. آنچه در قرون بعد به‌عنوان عرفان نظرى شهرت يافته، چيزى است وراى منظور ما. آنچه از سنت‌هاى شعر فارسى و انديشه‌ها و تصوير‌ها و تجارب ارجمند هنرى و فرهنگ شعرى تا عصر حافظ وجود داشته در ديوان حافظ، به شيواترين اسلوبى گلچين شده است و در حقيقت ديوان حافظ نمايشگاهى است که در آن شش قرن تجربه هنرى و عرفانى در برابر ذوق و ادراک ما قرار مى‌گيرد، در مورد بوسعيد نيز اين قضيه مصداق دارد: آنچه در طول چهار قرن نخستين تصوف و عرفان ايرانى ــ که دوران زرين اين پديده روحانى فرهنگى است، يعنى دوران زهد و عشق و ملامت ــ وجود داشته در گفتار و رفاه بوسعيد خلاصه و گلچين شده است.
بى‌آنکه بخواهيم چهره اسطوره‌اى حلاج را از ياد ببريم و بى‌آنکه بخواهيم رفتار و گفتار شگفت‌آور بايزيد بسطامى را ناديده بگيريم، بايد گفت ابوسعيد ابوالخير، در ميان چهره‌هاى تاريخ تصوف ايران و اسلام يک نمونه استثنائى است. اينکه از همان روزگار حياتش مورد هجوم متعصبان مذهبى بوده و آوازه لااباليگر: هاى او، در همان عصر حياتش تا اسپانياى اسلامى يعنى اندلس رفته بوده است اين حَزم اندلسى در زمان حيات او در باب او مى‌گويد 'و هم شنيده‌ايم که بروزگر ما در نيشابور مردى است از صوفيان با کُنيهٔ ابوسعيد ابوالخير که... گاه جامه پشمينه درمى‌پوشد و زمانى لباس حرير که بر مردان حرام است، گاه در روز هزار رکعت نماز مى‌گزارد و زمانى نه نماز واجب مى‌گزارد و نه نماز مستحبى و اين کفر محض است، پناه بر خدا از اين گمراهي! (الفصل فى‌الملل و الاهواء و النحل، ابومحمد على بن حزم اندلسى 'متوفى ۴۵۶' چاپ مصر ۱۳۲۱ قمرى ۴/۱۸۸) با اين‌همه، هيچ قدّيسِ ديگرى را نمى‌شناسيم که مردمان تا اين پايه شيفته او باشند که مزارهائى به‌نام او از آذربايجان، در باکو، گرفته تا خراسان امروز و تا آنجا که امروز ترکمنستان شوروى خوانده مى‌شود، ساخته باشند. پرتو معنويت او تا بدان حد باشد که در طول قرون و اعصار، رباعى‌هاى منسوب به او را، به‌عنوان دعا و حِرزْ، براى رفع بيمارى و شفا، بر بيماران بخوانند و بدمند و چهره او به‌عنوان رمز اشراق و اِشرافِ بر عالم غيب، به ‌گونهٔ نشانه و رمزى درآمده باشد آنگونه که بوعلى رمز دانش و علوم رسمى است.
در مجموعهٔ رفتار و گفتار بوسعيد ــ آن‌سوى بافته‌هاى مريدان ساده‌لوح به دشوارى مى‌توان چيزى يافت که در عصر ما، و يا حتى در روزگارى که ارزش‌هاى روحى يکسره دگرگون شده باشد، باز هم، براى انسان آرامش روان و روشنى ضمير و تسلاى خاطر نداشته باشد. و چه ميراثى براى انسانيت ارجمندتر از اين؟ در سراسر آموزش‌هاى عرفانى او، يک نقطه سياه و بدبينانه و آزاردهنده نمى‌توان يافت: همه جا درس انسان‌دوستى و خوش‌بينى و شادى و اميد و تعصّب‌ستيزى موج مى‌زند و شما هر قدر نسبت به ميراث تصوّف بدبين و بى‌اعتقاد باشيد باز هم از رفتار و گفتار او، نکته‌ها مى‌آموزيد که در زندگى بدان نيازمند هستيد.
ابوسعيد در ميهنه، روز يکشنبه اول ماه محرم سال سيصد و پنجاه و هفت متولد شد و پس از هزار ماه، يعنى پس از هشتاد و سه سال و چهار ماه، روز پنجشنبه چهارم ماه شعبان سال چهارصد و چهل، در همان ميهنه درگذشت و روز آدينه او را به خاک سپردند در محلى که به‌عنوان مشهد مقدس شيخ، در اسرارالتوحيد از آن سخن گفته ‌شده است.
- چهره و شمايل ابوسعيد:
از خلال دو توصيف که در اسرارالتوحيد آمده است مى‌توان دانست که بوسعيد مردى بوده است بالابلند و سرخ و سفيد با چشم‌هاى درشت و محاسنى بلند اندامى نسبتاً فربه که گردنش در زه پيراهن نمى‌گنجيده (اسرارالتوحيد صفحه ۶۶، ۲۶۴، ۳۸۴) و اگر توصيفى که پوشاک او شده است متأثر از لباس پوشيدن صوفيه در عصر عوفي، مؤلف اسرارالتوحيد نباشد بايد بپذيريم که وصف مرد صوفى در بيابان وصف او است: 'مرقّعى صوفيانه پوشيده عصائى و ابريقى در دست گرفته و سجاده‌اى بر دوش افکند و کلاهى صوفيانه بر نهاده و چمچمى در پاى کرده و نورى از روى او مى‌تافت (اسرارالتوحيد صفحه ۶۶)' .
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
کی داده؟ , عبدالحسین علی اکبری , منطقه چهار , حاکمی , هوگو پوشان , لوازم الکتریکی , کشف پوست خرس قهوه ای , محمدمهدی عسگر پور , متین صالحین , ثروتمندان جهان , فرماندار بشرویه , آمفیزم , 100 کودک , درآمد سرانه , خرداد , قطع دارو , محمدرضا برازش , خله , سگ واقعی , پژوهشکده باستان شناسی , قصه گویی , دختر آمریکایی , رویکرد تهاجمی , بحران اوکراین , تغذیه دانش آموزان , ورم مغز , آداب و رسوم عشایر , شغل تازه , نجفی , مبارکه , صادرات لبنیات , نویسنده طنز , افتخار سرمربی گری تیم ایران , کاربرد درمانی بوتاکس , تخریب اموال عمومی , خواب بین الطلوعین , استاد دانشگاه افغانستان , دیپلماتهای تونسی , نمایش بزرگ , سرتیپ تمام , رهن میلیاردی , سفر به قطب جنوب , حمزه زاده , قباطیه , تجلیل از شوراهای اسلامی , قیمت طلا , ابوالفضل قربانی , دارو داخلی , تجزیه طلبانه , گوشی هواوی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / اینجا همه آدم‌ها این جوری‌اند: شش داستان برگزیده دهه‌نود , اقتصاد و بازرگانی / نیرو و انرژی / انرژی / انرژی در اتریش , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد نظری / بازار ، رقابت ، آزادی , بانک اطلاعاتی کتاب / تازه‌های چاقی در پزشکی , بانک اطلاعاتی کتاب / فرهنگ ایثار و شهادت , بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / علایم بیماریها / کشف دیابت تیپ سه , بانک اطلاعاتی کتاب / When The Time Comes , شخصیت‌ها / سایر / ورزشکاران / رونالدو: میخواهم آقای گل بشوم , اجتماعی / خانه و خانواده / والدین / با کودکمان همه زیر یک سقف , تفریح و سرگرمی / گوناگون / بازی و سرگرمی / گردش شیشه , سایر / پ / پـ ـ ل / پلی وینیلی ـ الیاف , بانک اطلاعاتی کتاب / گرامر و پرسشهای طبقه‌بندی شده زبان انگلیسی , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / تلفن همراه / موبایل / Pager چیست؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / نقدهای استاد مطهری بر کتاب شهید جاوید , بانک اطلاعاتی کتاب / سخنان پیر هرات , بانک اطلاعاتی کتاب / صدای تنها: مطالعه و تحلیل ساختاری داستان کوتاه , بانک اطلاعاتی کتاب / در حریم لاله‌ها: مروری بر رسالت بنیاد شهید در نظام اسلامی , بانک اطلاعاتی کتاب / تمرین گام به گام و سوالات نمونه‌ی امتحانی انگلیسی سال دوم راهنمایی , سایر / و / و ـ ل / ولت‌سنج VOLTMETER , بانک اطلاعاتی کتاب / روشهای پیشرفته آماری همراه با برنامه‌های کامپیوتری ,

برخی منابع مهم خبری
indexiran.ir ایندکس ایران , zendeginews.com زندگی , energynewcomes.com تازههای انرژی , p30world.com پی سی ورلد , hodana.ir هدانا , 55online.ir 55 آنلاین , afkarnews.ir افکار نیوز , naghdnews.com نقدنیوز , ensafnews.com انصاف نیوز , rooziato.com روزیاتو , peykekhabar.com پیک خبر , zanefarda.ir زن فردا , rasekhoon.net راسخون , kurdtoday.ir کردتودی , mobile.ir موبایل , jahanesanat.ir جهان صنعت , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , zamannews.ir زمان , ofoghnews.ir افق نیوز , lisna.ir لیزنا , akharinnews.com آخرین , shefanews.com شفا نیوز , ebrat.ir عبرت , faranashr.com فرانشر , yazdfarda.com یزدفردا , parsine.com پارسینه , ayandenews.com آینده , seemab.ir سیماب , puyesh.net پویش , hayat.ir حیات ,



وبگردی
بازدید هنرمندان از پروژه میدان ولیعصر
بازدید هنرمندان از پروژه میدان ولیعصر - جمعی از اهالی هنر ظهر امروز دوشنبه از پروژه <<صفه شهری>> پلازای میدان ولیعصر بازدید کردند.
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت!
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت! - اگر مردم نیازمند باشند، نان شب نداشته باشند، نتوانند بچه‌هایشان را به مدرسه بفرستند و خانه‌ای برای زندگی نداشته باشند، معنایش همان حدیث امام علی (ع) است که فرمود: نزدیک است که فقر به کفر بیانجامد. همان طور که الان هم می‌شنویم که عده‌ای به دلیل نیازهای شدید اقتصادی‌شان دست از مذهب برداشته‌اند.
لاله، شهلا و سومین زن...
لاله، شهلا و سومین زن... - جنس و طبقه و خاستگاه و روح این زنان کاملا متفاوت است و به بهانه آن می توان پرسید آیا مردها عاشق جسم یک زن می شوند اما زن ها عاشق روح و درون یک مرد؟
فیلم درگیری در نشست خبری مسعود کیمیایی
فیلم درگیری در نشست خبری مسعود کیمیایی - نشست خبری جنجالی فیلم قاتل اهلی / درگیری لفظی کیمیایی و لشگری قوچانی / عصبانیت علی علایی و درگیری لفظی با لشگری قوچانی / کیمیایی: چه اشکالی دارد در مورد حزب اللهی ها فیلم بسازم؟ / کیمیایی: آقای قوچانی شما در حدی نیستی که در مورد تدوین فیلم اظهار نظر کنی
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی - در کشور ما علاقه‌مندان به دنیای خودرو بسیار زیاد هستند و همین امر سبب شده تا اخبار مربوط به تازه واردان این صنعت به دقت مورد پیگیری قرار بگیرد.
 تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی
تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی - انتخاب - این تصویر مربوط به سفر آیت الله هاشمی به شمال است
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
    پربازدیدها