شنبه ۸ فروردین ۱۳۹۴ / Saturday, 28 March, 2015

فضاهای معماری بازار

  حجره
دکان يا حجره مهم‌ترين و در عين حال ساده‌ترين و کوچک‌ترين عنصر و فضاى بازار است. تعدادى حجره به‌صورت خطى در دو سوى معبر تشکيل يک راسته بازار را مى‌دهند.
حجره‌ها در طبقه همکف نقش مغازه و عرضهٔ کالا را داشته و حجره‌هاى واقع در طبقهٔ فوقانى در بازارهاى دو طبقه، محل دفتر کار و فضاى ادارى و در برخى مواقع به‌عنوان کارگاه استفاده مى‌شده است. برخى حجره‌ها به تنهائى نقش کارگاه و در عين حال عرضهٔ کالا را ايفاء مى‌کردند.
در برخى حجره‌ها فضائى به نام صندوقخانه در انتهاء حجره از فضاى اصلى جدا مى‌شده است.
  کاروانسرا
مهم‌ترين فضاى معمارى در بازارها، کاروانسرا است. کاروانسرا فضائى درون‌گرا با حياط مرکزى بودند که حجره‌هائى در چهار سوى آن در يک يا دو طبقه قرار داشت. در برخى کاروانسراها فضاهائى خدماتى از جلمه انبار در طبقه زير همکف داشتند.
در کارونسرا حجره‌هاى طبقه همکف بيشتر جنبهٔ تجارى يا کارگاهى داشته و حجره‌هاى طبقه فوقانى جنبه ادارى و دفترى و گاه‌ کارگاهى داشته است.
کاروانسراها شهرى، محل عرضهٔ کالا بوده و برخى کاروانسراها که به مرکز شهر و مسجد جامعه نزديک بودند، معتبرتر و جايگاه بازرگانان ثروتمند بودند. اما کاروانسراهاى نزديک دروازهٔ شهرها مخصوص عرضهٔ کالاهاى ارزان قيمت بودند.
در کاروانسراهاى برون شهرى، فضاى وسيعى مخصوص اصطبل بوده که در پشت حجره‌ها ساخته مى‌شده و مخصوص اقامت موقت کاروان‌ها بوده است.
در شهرهاى بزرگ حجره‌هائى در يک پا چند کاروانسرا مخصوص اقامت مسافران بوده است. به‌دليل سهولت رفت وآمد در کاروانسراهاى بزرگ، بيش از يک در داشتند. اينگونه کاروانسراها رونق بيشترى داشتند.
  تيمچه
تيمچه به معنى کاروانسراى کوچک بوده است. در دوره‌هاى معاصر به‌ کاروانسراها يا سراهاى کوچک و سرپوشيده گفته مى‌شود. فضاى تيمچه‌ها نسبت به کاروانسراها از لحاظ اقتصادى گرانتر بوده و براى عرضه اجناس ارزان قيمت استفاده نمى‌شده است. از جمله تيمچه‌ها مى‌توان به سرا و تيمچهٔ امير در تبريز، سرا و تيمچهٔ حاج‌رضا در قزوين، تيمچه نو در کاشان، تيمچه مظفريه در تبريز اشاره کرد.
  قيصريه
قيصريه به فضائى گفته مى‌شده که از لحاظ خصوصيات معمارى به يک راستهٔ فرعى، دالان يا تيمچه و در مواردى به يک سرا شبيه بوده است. و غالباً به عرضهٔ کالاهاى گرانبها و منسوجات عالى اختصاص داشته است. در اصفهان نمونه‌هائى از اين نوع قيصريه‌ها وجود داشته است.
  فضاهاى خدماتى
در هر بازار دائمى و اصلى، شمارى فضاى خدماتى مانند آب انبار، اصطبل، انبار و مانند آن وجود داشته است. تعداد اين فضاها، موقعيت آنها در امتداد بازار به خصوصيات بازار بستگى داشته است.
  فضاهاى عمومى
فضاهاى عمومى شهر بيشتر در کنار راستهٔ اصلى بازار ساخته مى‌شد، زيرا بازارهاى اصلى شهر مهم‌ترين راه ارتباطى و عمومى شهر محسوب مى‌شوند.
مهم‌ترين بخش و عنصر اصلى يک بازار راستهٔ اصلى آن است، بادکان‌هاى واقع در دو سوى آن، که در شهرهاى بزرگ دو يا چند راستهٔ اصلى به‌صورت متوازى يا متقاطع پديد مى‌آمد.
در شهرهاى بزرگ و متوسط، افزودن بر راستهٔ اصلى، تعدادى راستهٔ فرعى به‌صورت موازى يا عمود بر راستهٔ اصلى پديد مى‌آمد که تعداد آن به رونق اقتصادى هر شهر بستگى داشت. معمولاً هر راسته فرعى به يک پيشه و صنف اختصاص مى‌يافت و کالاى خاصى در آن عرضه مى‌شد.
بازارهاى بزرگ داراى تعدادى دالان است که به شکل يک فضاى ارتباطى به شکل کوچه يا راسته‌اى کوچک مى‌باشند که در دو سوى آن تعدادى حجره قرار دارد.
محل تقاطع دو راستهٔ اصلى و مهم بازار را چهار سوق مى‌نامند. چهار سوى بزرگ بازار اصفهان و چهار سوى بزرگ بازار تهران، چهار سوى بزرگ بازار کرمان و چهار سوى بازار بخارا از نمونه‌هاى خوب باقيمانده به‌شمار مى‌آيند.
در کنار يا امتداد برخى بازارهاى مهم شهرى، يک ميدان وجود داشته است. سبزه ميدان در کنار بخشى از بازار تهران بود. همين‌طور ميدان گنجعليخان در کنار بازار کرمان، سبزه ميدان و ميدان امام (نقش‌جهان) اصفهان در کنار بازار بزرگ اصفهان نمونه‌هاى اين ميدان‌ها به‌شمار مى‌روند.
فضاى ارتباطى به شکل يک ميدانچه که از چهار يا سه طرف محصور و داراى فضاى ساخته شده است را جلوخان مى‌گويند. جلوخان به‌عنوان يک فضاى ورودى و محل تجمع استفاده مى‌شده است. جلوخان مسجد امام (شاه) در بازار تهران، جلوخان‌هاى مسجد‌النبى در بازار قزوين و جلوخان سر در قيصريه در بازار اصفهان از نمونه‌هاى باقيماندهٔ جلوخان‌هاى بازار به‌شمار مى‌آيند.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
توجیهی , دردانه ای , اندیشیدن , اپی‌لپسی , زنی , روانبخش , وزیر قتصاد , سرهنگ حسینی , مننژیت چرکی , اطلاعات اقتصادی , مصطفی کیایی , image , انصار , نمایش خیابانی , سینوزیت , معمای جسد , ناصر سراج , خانه فساد , جنگل گلستان , دمای هوای ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / خاطرات شازده حمام: گوشه‌ای از اوضاع اجتماعی شهریزد دهه 40 - 1330 , بانک اطلاعاتی کتاب / جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه , اقتصاد و بازرگانی / فناوری‌اطلاعات‌و ارتباطات / پست / بررسی خصوصی‌سازی خدمات پستی در ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / قصه‌های قرآن: داستان حضرت یوسف (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / دفتر تمرین فارسی: اول دبستان , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش سه‌تار , بانک اطلاعاتی کتاب / روانشناسی کنترل وزن , بانک اطلاعاتی کتاب / گنجینه نکات همراه طلایی ادبیات فارسی پیش‌دانشگاهی , بانک اطلاعاتی کتاب / Oxford pocket English grammar , بانک اطلاعاتی کتاب / انسان کامل , بانک اطلاعاتی کتاب / روان‌شناسی رشد (از نوجوانی تا پایان زندگی) , بانک اطلاعاتی کتاب / روش نوین دستور زبان فارسی 'نموداری' , اجتماعی / محیط زیست / محیط زیست شهری / شناخت و معرفی محیط زیست طبیعی و انسان ساخت موجود در منطقه ۲۲ شهرداری و اثرات آن بر محیط زیست شهر تهران , بانک اطلاعاتی کتاب / فکرواره مثنوی: فهرست تفصیلی تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی , بانک اطلاعاتی کتاب / وصیت‌نامه سیاسی الهی رهبر کبیر انقلاب اسلامی و بنیانگذار جمهوری اسلامی حضرت آیت‌الله العظمی امام خمینی (قدس‌سره) , بانک اطلاعاتی کتاب / با بچه‌های طلاق , بانک اطلاعاتی کتاب / بلدم با دوستانم چه طور بازی کنم , بانک اطلاعاتی کتاب / مفاتیح‌الجنان: با ترجمه فارسی و علامت وقف , بانک اطلاعاتی کتاب / اورنج , خانه و خانواده / تعلیم و تربیت / کودکان / نکاتی برای حفظ امنیت کودکان در اینترنت , بانک اطلاعاتی کتاب / حسنی ورپریده به باغ‌وحش رسیده , بانک اطلاعاتی کتاب / پرسش‌های چهارگزینه‌ای ریاضیات گسسته , بانک اطلاعاتی کتاب / 135 نکته کوچک زندگی 'آنچه مردان دوست دارند زنان بدانند؟' , بانک اطلاعاتی کتاب / دستور زبان فارسی و آئین نگارش , بانک اطلاعاتی کتاب / دوبیتی‌های حکیم 'ترانه‌های ارگ بم' , بانک اطلاعاتی کتاب / نفس‌های سرد , سیاسی / جهان / سرزمین‌های اشغالی / در جنگ افغانستان پیروزی وجود ندارد , علم و زندگی / علوم کشاورزی و دامپروری / بیماریهای حیوانات / عروس هلندی , بانک اطلاعاتی کتاب / رازهای فدک , بانک اطلاعاتی کتاب / آزمایشگاه میکروکنترلر ,



وبگردی
خاطرات آقای همساده از انتخاب یک الگو - آقای همساده از بچگی هر کسی رو به عنوان الگو اتتخاب کرده، طرف پوکیده، نابود شده...
فیلم/ طنزنامه مرد خوش‌خنده ایران - این مرد در دوران مادها خزانه‌دار بوده، در دوران هخامنشیان مدیریت داخلی کاخ تخت جمشید را عهده‌دار شده و مدیریت وی از علل سقوط هخامنشیان بوده است. او پس از سال‌ها غیبت دوباره در دوره معاصر مدیر شده تا مدیری برای تمام حکومت‌ها نام بگیرد!
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
واگذاری ۳۸ هزار واحد مسکونی به مددجویان/ ایجاد ۳۳هزار و ۸۳۰ شغل - واگذاری ۳۸ هزار واحد مسکونی، ایجاد ۳۳ هزار و ۸۳۰ شغل، رشد ۳۰ درصدی مشارکتهای مردمی، تامین وسایل کمک توانبخشی معلولان و... از جمله برنامه های سازمان بهزیستی در سال ۹۳ بوده است.
سه چراغ قرمز برای وزنه‌برداری در سال 93 - مثبت شدن 4 تست دوپینگ، کسب نتیجه کمتر از حد انتظار در بازیهای آسیایی و لغو سریالی اعزام تیمهای پایه از جمله اتفاقاتی بودند که باعث شدند وزنه‌برداری روز های پر افت و خیزی در سال 93 داشته باشد.
پایان سومین روز مذاکرات ایران و آمریکا - وزیران خارجه ایران و آمریکا جمعه شب برای پنجمین بار طی دو روز گذشته با یکدیگر دیدار کردند.
سیدحسن نصرالله: عربستان در تجاوز به یمن شکست می‌خورد/ مشکل از شماست نه از ایران - سید حسن نصرالله تاکید گفت: ارتش عربستان به طور قطع قویتر از ارتش آمریکا نیست و همه می دانند که آمریکا در عراق و افغانستان شکست خورد و علاوه بر این همه می دانند که جنگ هوایی نمی تواند به پیروزی ختم شود پس هدف جنگ برضد یمن نابودی زیرساختها و مردم این کشور است.
پیروزی دشوار اسپانیا برابر اوکراین - اسپانیا در دیداری جذاب و تماشایی، با یک گل اوکراین را شکست داد و جایگاهش در رتبه دوم گروه C مقدماتی یورو 2016 را تثبیت کرد.
وضعیت خودرو در سالی که گذشت/خودرو در سال ۹۴ گران می‌شود یا ارزان؟ - بازار خودرو در کشور مدتی است که درگیر کش مکش برای نرخ گذاری خودروهای تولید داخل است. درگیری که تا پایان سال ۹۳ نیز به پایان نرسید تا مردم همچنان سرگردان بمانند و ندانند بالاخره خودرو گران می‌شود یا ارزان.
پیروزی پرگل انگلیس مقابل لیتوانی - انگلیس با پیروزی 4-0 مقابل لیتوانی در ومبلی، رکورد 100 درصد پیروزی هایش در مرحله مقدماتی یورو 2016 را حفظ کرد.
به خاطر ایالات متحده، جلوی دخالت سعودی‎‌ها در یمن را بگیرید - همزمان با حمایت اولیه دولت اوباما از تجاوز عربستان سعودی و چند کشور عربی به یمن، برخی از برجسته‌ترین تحلیل‌گران مسائل منطقه به دولت آمریکا هشدار می‌دهند که دخالت عربستان در مسائل داخلی، چنان عواقب وخیمی برای آمریکا دارد که باید جلوی آن گرفته شود.
علی مطهری : شاید از برخی اصلاح طلبان اصلاح طلب تر باشم/ دیدگاه های سیاسی من و علی لاریجانی نزدیک به هم است - مثلث آنلاین متن مصاحبه سالنامه مثلث با علی لاریجانی را بازنشر می کند.
دیپلمات ایرانی: سایت فردو با پتانسیل غنی‌سازی باقی می‌ماند - دیپلمات ایرانی با تاکید بر اهمیت حفظ ماهیت و پتانسیل سایت غنی‌سازی فردو گفت: این سایت از ابتدا با هدف آلترناتیو برای سایت غنی‌سازی نطنز ایجاد شده است و در توافق جامع نیز این پتانسیل باقی می‌ماند.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved