سه شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۴ / Tuesday, 21 April, 2015

فضاهای معماری بازار

  حجره
دکان يا حجره مهم‌ترين و در عين حال ساده‌ترين و کوچک‌ترين عنصر و فضاى بازار است. تعدادى حجره به‌صورت خطى در دو سوى معبر تشکيل يک راسته بازار را مى‌دهند.
حجره‌ها در طبقه همکف نقش مغازه و عرضهٔ کالا را داشته و حجره‌هاى واقع در طبقهٔ فوقانى در بازارهاى دو طبقه، محل دفتر کار و فضاى ادارى و در برخى مواقع به‌عنوان کارگاه استفاده مى‌شده است. برخى حجره‌ها به تنهائى نقش کارگاه و در عين حال عرضهٔ کالا را ايفاء مى‌کردند.
در برخى حجره‌ها فضائى به نام صندوقخانه در انتهاء حجره از فضاى اصلى جدا مى‌شده است.
  کاروانسرا
مهم‌ترين فضاى معمارى در بازارها، کاروانسرا است. کاروانسرا فضائى درون‌گرا با حياط مرکزى بودند که حجره‌هائى در چهار سوى آن در يک يا دو طبقه قرار داشت. در برخى کاروانسراها فضاهائى خدماتى از جلمه انبار در طبقه زير همکف داشتند.
در کارونسرا حجره‌هاى طبقه همکف بيشتر جنبهٔ تجارى يا کارگاهى داشته و حجره‌هاى طبقه فوقانى جنبه ادارى و دفترى و گاه‌ کارگاهى داشته است.
کاروانسراها شهرى، محل عرضهٔ کالا بوده و برخى کاروانسراها که به مرکز شهر و مسجد جامعه نزديک بودند، معتبرتر و جايگاه بازرگانان ثروتمند بودند. اما کاروانسراهاى نزديک دروازهٔ شهرها مخصوص عرضهٔ کالاهاى ارزان قيمت بودند.
در کاروانسراهاى برون شهرى، فضاى وسيعى مخصوص اصطبل بوده که در پشت حجره‌ها ساخته مى‌شده و مخصوص اقامت موقت کاروان‌ها بوده است.
در شهرهاى بزرگ حجره‌هائى در يک پا چند کاروانسرا مخصوص اقامت مسافران بوده است. به‌دليل سهولت رفت وآمد در کاروانسراهاى بزرگ، بيش از يک در داشتند. اينگونه کاروانسراها رونق بيشترى داشتند.
  تيمچه
تيمچه به معنى کاروانسراى کوچک بوده است. در دوره‌هاى معاصر به‌ کاروانسراها يا سراهاى کوچک و سرپوشيده گفته مى‌شود. فضاى تيمچه‌ها نسبت به کاروانسراها از لحاظ اقتصادى گرانتر بوده و براى عرضه اجناس ارزان قيمت استفاده نمى‌شده است. از جمله تيمچه‌ها مى‌توان به سرا و تيمچهٔ امير در تبريز، سرا و تيمچهٔ حاج‌رضا در قزوين، تيمچه نو در کاشان، تيمچه مظفريه در تبريز اشاره کرد.
  قيصريه
قيصريه به فضائى گفته مى‌شده که از لحاظ خصوصيات معمارى به يک راستهٔ فرعى، دالان يا تيمچه و در مواردى به يک سرا شبيه بوده است. و غالباً به عرضهٔ کالاهاى گرانبها و منسوجات عالى اختصاص داشته است. در اصفهان نمونه‌هائى از اين نوع قيصريه‌ها وجود داشته است.
  فضاهاى خدماتى
در هر بازار دائمى و اصلى، شمارى فضاى خدماتى مانند آب انبار، اصطبل، انبار و مانند آن وجود داشته است. تعداد اين فضاها، موقعيت آنها در امتداد بازار به خصوصيات بازار بستگى داشته است.
  فضاهاى عمومى
فضاهاى عمومى شهر بيشتر در کنار راستهٔ اصلى بازار ساخته مى‌شد، زيرا بازارهاى اصلى شهر مهم‌ترين راه ارتباطى و عمومى شهر محسوب مى‌شوند.
مهم‌ترين بخش و عنصر اصلى يک بازار راستهٔ اصلى آن است، بادکان‌هاى واقع در دو سوى آن، که در شهرهاى بزرگ دو يا چند راستهٔ اصلى به‌صورت متوازى يا متقاطع پديد مى‌آمد.
در شهرهاى بزرگ و متوسط، افزودن بر راستهٔ اصلى، تعدادى راستهٔ فرعى به‌صورت موازى يا عمود بر راستهٔ اصلى پديد مى‌آمد که تعداد آن به رونق اقتصادى هر شهر بستگى داشت. معمولاً هر راسته فرعى به يک پيشه و صنف اختصاص مى‌يافت و کالاى خاصى در آن عرضه مى‌شد.
بازارهاى بزرگ داراى تعدادى دالان است که به شکل يک فضاى ارتباطى به شکل کوچه يا راسته‌اى کوچک مى‌باشند که در دو سوى آن تعدادى حجره قرار دارد.
محل تقاطع دو راستهٔ اصلى و مهم بازار را چهار سوق مى‌نامند. چهار سوى بزرگ بازار اصفهان و چهار سوى بزرگ بازار تهران، چهار سوى بزرگ بازار کرمان و چهار سوى بازار بخارا از نمونه‌هاى خوب باقيمانده به‌شمار مى‌آيند.
در کنار يا امتداد برخى بازارهاى مهم شهرى، يک ميدان وجود داشته است. سبزه ميدان در کنار بخشى از بازار تهران بود. همين‌طور ميدان گنجعليخان در کنار بازار کرمان، سبزه ميدان و ميدان امام (نقش‌جهان) اصفهان در کنار بازار بزرگ اصفهان نمونه‌هاى اين ميدان‌ها به‌شمار مى‌روند.
فضاى ارتباطى به شکل يک ميدانچه که از چهار يا سه طرف محصور و داراى فضاى ساخته شده است را جلوخان مى‌گويند. جلوخان به‌عنوان يک فضاى ورودى و محل تجمع استفاده مى‌شده است. جلوخان مسجد امام (شاه) در بازار تهران، جلوخان‌هاى مسجد‌النبى در بازار قزوين و جلوخان سر در قيصريه در بازار اصفهان از نمونه‌هاى باقيماندهٔ جلوخان‌هاى بازار به‌شمار مى‌آيند.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
لیزرپزشکی , میان ستاره ای , نور و یخ , عبدالله شهبازی , دانشگاه علامه طباطبا ئی , زهد , علوم پزشکی گیلان , سوچی , گوگل , ساعت9 , درخت کهنسال , درآمد اپل , الملاقات , صلا , دفاع از منافع ملی , هزینه مالی , دیوان , مزدا 626 , قلب نوزاد , محمدجوادقدوسی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / 'یادگیری فعال در برنامه درسی' با تاکید بر 'محتوی کتاب‌های درسی زبان انگلیسی دوره راهنمائی' , علم و زندگی / علوم کشاورزی و دامپروری / گل‌ها و درختان / گل اقاقیا , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / شاه حسین سیستانی , بانک اطلاعاتی کتاب / مناجات خواجه عبدالله انصاری , فرهنگی و هنری / کتاب و نشر / معرفی کتاب / بازگشت پیترپن , بانک اطلاعاتی کتاب / خزان و بهار , نشریات و مطبوعات / صنایع / فصلنامه صنعت باتری ایران / صنعت باتری ایران - سال دوم شماره ۶، بهار ۱۳۸۳ , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / علوم کامپیوتر / اینترنت / پست الکترونیک در آینده ایمن خواهد بود , بانک اطلاعاتی کتاب / جواهر الادب فی ادبیات و انشائ لغه العرب , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / نرم‌افزار / نرم‌افزارهای‌کاربردی / استفاده از نرم افزارهای رایگان , بانک اطلاعاتی کتاب / تمرین‌های کلاس: دستور زبان فارسی , نشریات و مطبوعات / سیاسی / دو ماهنامه چشم انداز ایران / چشم انداز ایران ـ شماره ۵۳، دی و بهمن ۱۳۸۷ , بانک اطلاعاتی کتاب / چهل روز دیگر , بانک اطلاعاتی کتاب / ده قطعه برای تار 3 , بانک اطلاعاتی کتاب / تنقیح المقال فی علم الرجال , فرهنگی و هنری / سینما / سینمای ایران / تخته خاکستری , بانک اطلاعاتی فیلم / شب بخیر، و موفق باشی - GOOD NIGHT, AND GOOD LUCK , اجتماعی / خانه و خانواده / ازدواج / ازدواج موقت , بانک اطلاعاتی کتاب / گام به گام با رایانه - 1 , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات طبقه‌بندی شده کنکور معماری: 1- شناخت مواد و مصالح 2- عناصر و جزئیات ساختمانی 3- آشنایی با بناهای تاریخی 4- متره ... ,



وبگردی
سحر قریشی مدل صورت و لوازم آرایش ! / تصاویر - تصاویری که این روزها چهرها به همراه سگهایشان از خود در فضای مجازی منتشر میکنند. و همچنین عکس آتلیه‌ای رضا رویگری و همسرش. آرش نوذری و عکسی از کاراکتر خویش در سریال در حاشیه.
فیلم لحظه تصادف مرگبار قهرمان اتومبیلرانی ایران - متأسفانه خودرو " بی ام و" قبل از تصادف، در بزرگراه همت با سرعت 176 کیلومتر در حرکت بود. این خودرو در ساعت 36 دقیقه بامداد، با سرعت بالا از باند کندرو حرکت می‌کرد که به علت تغییر مسیر ناگهانی، با گاردریل باند سرعت برخورد کرد.
پورشه پسر امیر قلعه نویی بعد از تصادف با درخت - یک دستگاه پورشه که قبلا متعلق به پسر امیر قلعه نویی بود با درخت برخورد کرد و یکی از سرنشینان آن در دم فوت شد.
مروری بر زندگی خواهر جنجالی احمدی‌نژاد - پروین احمدی‌نژاد برخلاف زنان دیگر سیاست‌مدار ایران، بعد از دوره فعالیتش در شورای شهر تهران تقریبا به محاق رفته است. به‌طوری که گویا تمام فعالیت او به حیات سیاسی برادرش وابسته بود.
لیلا اوتادی با تیپ جدید در اینستاگرام / تصاویر - با آخرین تصاویر از الهام پاوه نژاد، بهنوش بختیاری، رضا یزدانی، مونا فرجاد، روناک یونسی، ... و همچنین سلفی نرگس محمدی با گلشید بحرایی گریمور معروف.
زیباترین زن خلبان جهان در افغانستان / تصاویر - روزنامه عامه پسند بیلد در آلمان در اقدامی تازه تصاویری از یک زن خلبان افغان به نام نیلوفررحمانی منتشر کرده و از وی به عنوان زیباترین خلبان زن جهان یاد کرده است.
فیلم یک عروسی در میان جواهر و طلا ! - عبدالمالک هم زن گرفت ! شاهزاده برونئی ۳۱ ساله با همسر ۲۲ ساله اش پیمان ازدواجی در قصر ۱۷۸۸ اتاقی بستند. تمام لباس عروس و داماد از نگین و جواهر بود.
آغاز به کار قطار لوکس زندگی / تصاویر - قطار زندگی با ظرفیت ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر مسافر و از نوع چهار تخته با تزیینات ویژه و امکانات فرهنگی، سرگرمی و گردشگری در مسیر تهران - مشهد بطور رسمی راه اندازی شد.
پشت پرده حذف «در حاشیه» از آنتن سیما - زمانی که مهران مدیری پس از سال‌ها دوری از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران به این رسانه بازگشت، خیلی‌ها انتظار همه‌چیز را داشتند، جز یک شکست تمام‌عیار.
فیلم/ معاون صدام به هلاکت رسید - گروه مقاومت عراقی عصائب اهل حق، پس از کشتن عزت الدوری، معاون صدام، اسلحه وی را به مظلومان عراق هدیه کرد.
وزیر امور خارجه استرالیا با کلاه در تهران / تصاویر - وزیر امور خارجه استرالیا قرار است در دیدار با مقامات کشورمان درباره مساله مهاجرت غیر قانونی برخی اتباع ایرانی به استرالیا رایزنی کند. استرالیا از ایران می خواهد برخی مهاجران غیر قانونی را که دولت کانبرا به آنها ویزای ورود به استرالیا نداده به ایران پذیرش کند.
چهره جدید افسانه بایگان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی‌ها و پشت صحنه سریالها و فیلمهای جدید که به شبکه‌های اجتماعی ارسال شده است.
فیلم افشاگری در رابطه با علی مطهری با لباس سپاه - تابناک : این شخص به کنایه به چهار، پنج موبایلی اشاره دارد که مطهری به همراهش داشته، در حالی‌ که مطهری همین تازگی‌ها از موبایل نوکیای قدیمی‌اش خداحافظی کرده و تنها یک گوشی موبایل اسمارت‌فون اختیار کرده است.
اتفاقی عجیب برای خودرو داعشی / فیلم - یک خودروی حامل نیروهای گروه تروریستی داعش به دلیل انفجار بمب در کنار جاده به هوا پرتاب می شود و وقتی در آسمان معلق است به شدت منفجر می شود.
تینا آخوند تبار و عمل زیبایی بینی ! / فیلم - بازیگر سینما و تلویزیون در رابطه با دلایل اعمال جراحی زیبایی خود صحبت میکند.
سگ‌کشی غیرانسانی با اسید در شیراز ! / فیلم - اقدام غیر انسانی در شیراز. گروهی از افراد با تزریق اسید، سگ‌های ولگرد را نابود می‌کنند.
خاطره آیت‌الله از همسر امام جنجالی شد - یکباره دیگر خاطره‌های آیت‌الله هاشمی با واکنش منتقدان به خصوص کیهان روبه‌رو شد. این بار آیت‌الله خاطره‌ای از همسر امام نقل کرده بود
عمل زیبایی زن فامیل دور / فیلم - عمل زیبایی زن فامیل دور :: سریال کلاه قرمزی ۹۴ قسمت پانزدهم با حضور شبنم مقدمی
شانتاژ خبری از حرکت بازیکن عربستانی / عکس - «الشهرانی» بازیکن الهلال عربستان، در شادی پس از گل در جریان بازی با فولاد خوزستان پیراهن خود را بالا زد و تصویر و کاریکاتور یک نوجوان را نشان داد...
برنامه روناک یونسی و بدن‌ساز آمریکایی / عکس - حضور کلمن در ایران جنبه‌های دیگری غیر از مسائل ورزشی هم دارد که مورد توجه‌ترینش کلاسی است که قرار است برای بانوان برگزار شود و مدیریت آن با یکی از ...
پربازدیدها
چرا برخی فیلم‌های ایرانی از فجر کنار گذاشته شدند؟ - عضو هیأت انتخاب بخش بین‌الملل جشنواره‌ی فیلم فجر گفت: نمی‌توانستیم به دلیل حمایت از سینمای داخلی، مخاطب را از دیدن فیلم‌های خوب خارجی محروم کنیم.
آغاز تدوین طرح افتتاح حساب امانی برای پیش خرید مسکن/ بانک ناظر امین خریدار می‌شود - بانک مسکن کار تدوین الگویی که بر اساس آن متقاضیان مسکن بتوانند حساب امانی برای پیش خرید مسکن در نزد این بانک‌ افتتاح و سپرده‌گذاری کنند را آغاز کرد اقدامی که در صورت نهایی و اجرا شدن روشی برد - برد هم برای خریداران و هم برای بانک ها خواهد بود.
تصویب آیین‌نامه حقوق مسافران پس از سال‌ها انتظار/ پرداخت خسارت به مسافران پروازهای تأخیری - رئیس سازمان هواپیمایی کشوری از تصویب آیین‌نامه حقوق مسافران خبر داد و گفت: طبق این آیین‌نامه مسافرانی که در پروازهای خود بیش از 4 ساعت تأخیر داشته‌اند می‌توانند خسارت خود را از ایرلاین‌ها دریافت کنند.
گلایه مسجدجامعی از تخریب گذر تاریخی حضرتی در ری/ بارها به تخریب کوچه بنی هاشم انتقاد شده - عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران از قرار گرفتن گذرحضرتی در طرح تعریض حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در ری گلایه کرد.
گزارش المانیتور از نقش پرونده مهدی هاشمی در موضع گیری‌های اخیر آیت الله/ ریاست روحانی زمینه بازگشت هاشمی به صحنه اول سیاست شده است - آیت الله هاشمی رفسنجانی، رئیس جمهور اسبق میانه رو ایران و رئیس کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام که مجلسی مشورتی برای رهبر ایران به شمار می رود حملات بی سابقه و غیرقابل پیش بینی را علیه مخالفان تندروی خود در تازه ترین سخنرانی عنوان داشت.
کاشانی: حتما نژادفلاح نیازی به مشورت نمی‌بیند/ تا زمان مزایده استعفای سیاسی بررسی نمی‌شود - عضو هیات مدیره باشگاه پر‌سپولیس می‌گوید حتما در باشگاه همه کارها به خوبی پیش می‌رود که نژاد فلاح نیازی به مشورت با اعضای هیات مدیره نمی‌بیند.
اعتراض هواداران استقلال به افشارزاده در حمایت از قلعه‌نویی - تعدادی از هواداران استقلال با حضور در مقابل باشگاه به بهرام افشارزاده اعتراض کردند.
تعداد جلسات علنی شورا را افزایش دهید/ زمان کافی برای تذکر و بررسی دستور جلسه نداریم - عضو کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای شهر گفت: تعداد جلسات شورا را افزایش دهید چرا که در این مدت زمان کوتاه نمی‌توانیم...
آندو:هواداران می‌دانند مشکل استقلال مربی است،نه بازیکــن/ وجدان را زیر پا گذاشتند - آندو:هواداران می‌دانند مشکل استقلال مربی است،نه بازیکــن/ وجدان را زیر پا گذاشتند آنقدر مربیان استقلال به بهانه‌های مختلف از آندرانیک تیموریان گلایه کردند تا او بالاخره سکوت خود را شکست.
واکنش وزیر بهداشت به افزایش قیمت کلیه/ در حال حاضر حداقل 25 هزار نفر در انتظار پیوند کلیه هستند - وزیر بهداشت ضمن ابراز نارضایتی از نظارت‌هایی که بر حوزه غذا اعمال می‌شود در عین حال به برخی اخبار مبنی بر افزایش چند میلیونی تومانی قیمت کلیه در بازار خرید و فروش اعضا پاسخ داد.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved