جمعه ۲۳ بهمن ۱۳۹۴ / Friday, 12 February, 2016

فضاهای معماری بازار


  حجره
دکان يا حجره مهم‌ترين و در عين حال ساده‌ترين و کوچک‌ترين عنصر و فضاى بازار است. تعدادى حجره به‌صورت خطى در دو سوى معبر تشکيل يک راسته بازار را مى‌دهند.
حجره‌ها در طبقه همکف نقش مغازه و عرضهٔ کالا را داشته و حجره‌هاى واقع در طبقهٔ فوقانى در بازارهاى دو طبقه، محل دفتر کار و فضاى ادارى و در برخى مواقع به‌عنوان کارگاه استفاده مى‌شده است. برخى حجره‌ها به تنهائى نقش کارگاه و در عين حال عرضهٔ کالا را ايفاء مى‌کردند.
در برخى حجره‌ها فضائى به نام صندوقخانه در انتهاء حجره از فضاى اصلى جدا مى‌شده است.
  کاروانسرا
مهم‌ترين فضاى معمارى در بازارها، کاروانسرا است. کاروانسرا فضائى درون‌گرا با حياط مرکزى بودند که حجره‌هائى در چهار سوى آن در يک يا دو طبقه قرار داشت. در برخى کاروانسراها فضاهائى خدماتى از جلمه انبار در طبقه زير همکف داشتند.
در کارونسرا حجره‌هاى طبقه همکف بيشتر جنبهٔ تجارى يا کارگاهى داشته و حجره‌هاى طبقه فوقانى جنبه ادارى و دفترى و گاه‌ کارگاهى داشته است.
کاروانسراها شهرى، محل عرضهٔ کالا بوده و برخى کاروانسراها که به مرکز شهر و مسجد جامعه نزديک بودند، معتبرتر و جايگاه بازرگانان ثروتمند بودند. اما کاروانسراهاى نزديک دروازهٔ شهرها مخصوص عرضهٔ کالاهاى ارزان قيمت بودند.
در کاروانسراهاى برون شهرى، فضاى وسيعى مخصوص اصطبل بوده که در پشت حجره‌ها ساخته مى‌شده و مخصوص اقامت موقت کاروان‌ها بوده است.
در شهرهاى بزرگ حجره‌هائى در يک پا چند کاروانسرا مخصوص اقامت مسافران بوده است. به‌دليل سهولت رفت وآمد در کاروانسراهاى بزرگ، بيش از يک در داشتند. اينگونه کاروانسراها رونق بيشترى داشتند.
  تيمچه
تيمچه به معنى کاروانسراى کوچک بوده است. در دوره‌هاى معاصر به‌ کاروانسراها يا سراهاى کوچک و سرپوشيده گفته مى‌شود. فضاى تيمچه‌ها نسبت به کاروانسراها از لحاظ اقتصادى گرانتر بوده و براى عرضه اجناس ارزان قيمت استفاده نمى‌شده است. از جمله تيمچه‌ها مى‌توان به سرا و تيمچهٔ امير در تبريز، سرا و تيمچهٔ حاج‌رضا در قزوين، تيمچه نو در کاشان، تيمچه مظفريه در تبريز اشاره کرد.
  قيصريه
قيصريه به فضائى گفته مى‌شده که از لحاظ خصوصيات معمارى به يک راستهٔ فرعى، دالان يا تيمچه و در مواردى به يک سرا شبيه بوده است. و غالباً به عرضهٔ کالاهاى گرانبها و منسوجات عالى اختصاص داشته است. در اصفهان نمونه‌هائى از اين نوع قيصريه‌ها وجود داشته است.
  فضاهاى خدماتى
در هر بازار دائمى و اصلى، شمارى فضاى خدماتى مانند آب انبار، اصطبل، انبار و مانند آن وجود داشته است. تعداد اين فضاها، موقعيت آنها در امتداد بازار به خصوصيات بازار بستگى داشته است.
  فضاهاى عمومى
فضاهاى عمومى شهر بيشتر در کنار راستهٔ اصلى بازار ساخته مى‌شد، زيرا بازارهاى اصلى شهر مهم‌ترين راه ارتباطى و عمومى شهر محسوب مى‌شوند.
مهم‌ترين بخش و عنصر اصلى يک بازار راستهٔ اصلى آن است، بادکان‌هاى واقع در دو سوى آن، که در شهرهاى بزرگ دو يا چند راستهٔ اصلى به‌صورت متوازى يا متقاطع پديد مى‌آمد.
در شهرهاى بزرگ و متوسط، افزودن بر راستهٔ اصلى، تعدادى راستهٔ فرعى به‌صورت موازى يا عمود بر راستهٔ اصلى پديد مى‌آمد که تعداد آن به رونق اقتصادى هر شهر بستگى داشت. معمولاً هر راسته فرعى به يک پيشه و صنف اختصاص مى‌يافت و کالاى خاصى در آن عرضه مى‌شد.
بازارهاى بزرگ داراى تعدادى دالان است که به شکل يک فضاى ارتباطى به شکل کوچه يا راسته‌اى کوچک مى‌باشند که در دو سوى آن تعدادى حجره قرار دارد.
محل تقاطع دو راستهٔ اصلى و مهم بازار را چهار سوق مى‌نامند. چهار سوى بزرگ بازار اصفهان و چهار سوى بزرگ بازار تهران، چهار سوى بزرگ بازار کرمان و چهار سوى بازار بخارا از نمونه‌هاى خوب باقيمانده به‌شمار مى‌آيند.
در کنار يا امتداد برخى بازارهاى مهم شهرى، يک ميدان وجود داشته است. سبزه ميدان در کنار بخشى از بازار تهران بود. همين‌طور ميدان گنجعليخان در کنار بازار کرمان، سبزه ميدان و ميدان امام (نقش‌جهان) اصفهان در کنار بازار بزرگ اصفهان نمونه‌هاى اين ميدان‌ها به‌شمار مى‌روند.
فضاى ارتباطى به شکل يک ميدانچه که از چهار يا سه طرف محصور و داراى فضاى ساخته شده است را جلوخان مى‌گويند. جلوخان به‌عنوان يک فضاى ورودى و محل تجمع استفاده مى‌شده است. جلوخان مسجد امام (شاه) در بازار تهران، جلوخان‌هاى مسجد‌النبى در بازار قزوين و جلوخان سر در قيصريه در بازار اصفهان از نمونه‌هاى باقيماندهٔ جلوخان‌هاى بازار به‌شمار مى‌آيند.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
انسانهای موفق , بلندترین آسمان خراش آفریقا , جا به جایی پول های داعش , کشتی آمریکا , 25 آبان , ژنرال , رئیس سیاست خارجه اتحادیه اروپا , درگیری‌های بیروت , مرحوم پرورش , باکنک , ادواری , محمد خوش‌چهره , سایقه سیاسی , احلام , جغتای , جاذبه دیدنی , فقرات , خیارشورهای , استقلال مردم , شاهزاده قجری , ظرفیتی , حیات مرجانی , آرامش روح , شعرخوانی , 10ماهه , استراحت مطلق , جزیره رئونیون , 5.7 هزار میلیارد دلار , خاورمیانه بزرگ , گروهها , آزدالکمار , ساخت و سازها , یوونتئوس , زنان، کتاب و توسعه پایدار , سب پلاتر , عضو کمیسبون اجتماعی مجلس , مارتینو , سنائی , لیگایران , دو میلیارد , نمایندگان اقلیت یهودی , پررنگ , قضا , شخنگو , مایکل نیوتن , ایام , سرآشپز , قانون شوراها , میدان گلها , ملوان بندرگز ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / منتخب تپش قلم (انتخاب صد جمله از 65000 جمله تپش قلم) , بانک اطلاعاتی کتاب / می‌شود تنها ماند و به عشق اندیشید , کامپیوتر و اینترنت / تلفن همراه / معرفی گوشی‌های SonyEricsson / C۹۰۵ , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ شمسی / ۵ دی ۱۳۳۵ـ چند تحول تاریخی رادیو تلویزیون در ایران در دی ماه , بانک اطلاعاتی کتاب / جرائم خاص کارکنان دولت , اجتماعی / گردشگری / شهرستان های ایران / این سوغاتی ها، بردن دارد , بانک اطلاعاتی کتاب / چه کسی بود صدا زد سهراب؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه مدارهای الکترونیکی برای جوانان , بانک اطلاعاتی کتاب / فلسفه تعدد زوجات پیامبر (ص) و رد شبهات , سیاسی / ایران / دیگر اجتماع نقیضین محال نیست؟! , بانک اطلاعاتی کتاب / اصول و مبانی جغرافیایی جمعیت , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات طبقه‌بندی شده امتحانی با پاسخ تشریحی زبان و ادبیات فارسی (2) 'دوره‌ی پیش‌دانشگاهی' شامل: سوالات امتحانی ... , خانه و خانواده / آشپزی / نکات سودمند / کوتاه‌ از مواد غذایی‌ , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / فناوری اطلاعات / شهر الكترونیكی / درآمدی بر مباحث شهر الکترونیک , بانک اطلاعاتی کتاب / دیوان خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی: با مقابله از نسخه محمد قزوینی و دکتر قاسم غنی , بانک اطلاعاتی کتاب / کلیات مفاتیح‌الجنان , بانک اطلاعاتی کتاب / نیشتر: مجموعه داستان , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد نظری / اقتصاد و جامعه / رابطه امنیت اقتصاد با رفاه اجتماعی , بانک اطلاعاتی فیلم / هشتمین روز هفته , خانه و خانواده / تعلیم و تربیت / آموزش / نقش خانواده در خجالتی شدن فرزندان ,

برخی منابع مهم خبری
jahanesanat.ir جهان صنعت , itanalyze.com آی تی آنالیز , favanews.com فاوا , eghtesadeiranonline.com اقتصاد ایران , rouzegareno.ir روزگارنو , ashpazonline.com آشپزآنلاین , zanefarda.ir زن فردا , noandish.com نواندیش , roozannews.com روزان , shabestan.ir شبستان , golagha.ir گل آقا , aftabeyazd.ir روزنامه آفتاب یزد , irdiplomatic.com ایران دیپلماتیک , sobhanehonline.com صبحانه آنلاین , peykekhabar.com پیک خبر , e-estekhdam.com ای استخدام , afkarnews.ir افکار نیوز , farscinema.com فارس سینما , tejaratnews.com تجارت , fardanews.com فردا نیوز , tarashe.com تراشه , absarnews.com ابصار , hamrahannews.ir همراهان , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , sabanewspaper.com روزنامه صبا , farheekhtegan.ir فرهیختگان , ibna.ir ایبنا , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , behdasht.gov.ir وزارت بهداشت , resalat-news.com روزنامه رسالت ,



وبگردی
مراسم اختتامیه سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر، عصر امروز پنجشنبه ۲۲ بهمن ماه با حضور علي جنتي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در برج ميلاد تهران برگزار شد.
شب مهمانی خصوصی ستاره های سینما در هتل مشهور پایتخت - در شب مهمانی خصوصی ستاره های سینمای ایران در هتل مشهور پایتخت، بغض بازیگر زن روی فرش قرمز ترکید/تصاویری داغ از پشت صحنه مراسم پر اتفاق تجلیل از کاندیدهای سیمرغ جشنواره فیلم فجر
کیمیا : تاوان اعتقادم را دادم ! - کافه آپارات پاتوق هنرمندان در راهروی کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد)
مراسم تجلیل از نامزدهای جشنواره فیلم فجر - مراسم تجلیل از نامزدهای سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر شامگاه سه شنبه با حضور حجت‌الله ایوبی رییس سازمان سینمایی و اهالی سینما در هتل لاله برگزار شد.
گفتگو با آزاده نامداری متفاوت ! - کافه آپارات پاتوق هنرمندان در راهروی کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد)
بهترین و بدترین لباس جشنواره فیلم فجر - برنامه از شما چه پنهون ویژه حواشی جشنواره فیلم فجر را در صفحه جشنواره فیلم فجر آپارات دنبال کنید
ادعای «شینا شیرانی» علیه یکی از مدیران پرس‌تی‌وی! - در روزهای اخیر فایل صوتی تحت عنوان مکالمه "شینا شیرانی" یکی از مجریان شبکه پرس تی وی با یکی از مدیران این شبکه و طرح مسائل غیراخلاقی در حین این مکالمه، به سرعت در فضای مجازی و مخصوصا کانال های تلگرامی منتشر شده است.
گلوریا هاردی: عاشق شدم و به ایران آمدم - گفتگوی جالب با بازیگر نقش آزاده یا رها در سریال کیمیا در کاخ جشنواره
کشف حجاب مشاور سرافراز / عکس - تصویر زیر در فضای مجازی منتشر شده است. شهرزاد میرقلی خان مشاور سرافراز چندروز پیش از کشور خارج شد و همزمان با آن اخوان بهابادی معاون فنی صداوسیما برکنار شد.
فیلم جدیدی از لحظات کشته شدن قذافی - فیلم جدیدی از لحظات حمله انقلابیون لیبی به معمر قذافی که در نهایت منجر به مرگ او در شد در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
ابرو گوندش در تبریز ! - گفتنی است این خواننده ترکیه ای همسر رضا ضراب، تاجر تبریزی الاصل ساکن ترکیه است که به اتهام همکاری با بابک زنجانی برای دور زدن تحریم های ایران و رشوه دادن به مقامات دولت اردوغان مدتی بازداشت شده بود.
کتایون ریاحی و دهکده رویایی اش در جزیره کیش - کتایون ریاحی برای اولین بار از دهکده رویایی اش در جزیره کیش رونمایی کرد/من و آنجلینا جولی فقط در یک مورد با هم فرق داریم/چهره معروف سینما 2سیمرغش را به حراج گذاشت
فیلم/ تعرض در بفرمایید شام به یک کودک و دو زن - به دنبال افشاگری‌های ۲ تن از شرکت‌کنندگان مسابقات موسیقی شبکه «من و تو» درباره پشت پرده‌های این شبکه، معین سعیدی از کارمندان اخراجی آن با انتشار ویدئویی به افشای تجاوز تهیه‌کننده برنامه «بفرمایید شام» این شبکه به یک کودک و ۲ زن شرکت‌کننده در این برنامه از زبان آنان پرداخت.
بهاره افشاری: احمدی نژاد ۳بار دعوتم کرد و نرفتم - بهاره افشاری بیستمین مهمان دید در شب از زندگی شخصی، شبکه جم و کار حرفه ای بازیگری در سینما می گوید - پخش اختصاصی از آپارات
کلیپ پلیس پس از کلیپ ارازل ! - ویدیوی دیدنی از اعتراف مقامات امنیتی آمریکا در کنگره به نقش محوری عربستان در تروریسم / تلاش برای تبرئه برباددهندگان سرمایه ملت ایران با نفت 65 دلاری! / ویدیوی نجات معجزه آسای یک دختر در مترو / فیلم پوشاندن مجسمه‌های برهنه ایتالیا برای استقبال از روحانی از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
لاشه نهنگ های عنبر در ساحل انگلیس - گزارش تصویری / امواج آب لاشه دو نهنگ غول پیکر را به ساحل شهر اسکگنس در انگلیس و مردم شهر را برای گرفتن عکس یادگاری به سمت ساحل کشانده است.
اراذل و اوباش کلیپ ساز ! / عکس و فیلم - جست‌وجوی نام شرور تحت تعقیب کافی است تا به نام دیگر هم مسلکان وی در آن خطه برسیم، از درگیری های سابقه دار و قدیمی این اراذل خبردار شویم، به صفحات، وبلاگ ها و مطالب منتشر شده درباره درگیری این اشرار با یکدیگر راهنمایی شویم و از همه عجیب تر، به فیلم هایی دست پیدا کنیم که نشان می‌دهد چه رقابتی در کسب نام(!) میان این اراذل جاری است.
رونمایی از همسر جدید آزاده نامداری / عکس - آزاده نامداری مجری تلویزیون شب گذشته عکسی با همسرش به نام سجاد عبادی را در صفحه اینستاگرامش به اشتراک گذاشت و نوشت:«خاطرات پاييزي.»
دخترانی که با دیدن گلزار گریه میکنند! / فیلم - در شبی که گریه امان چند دختر را بُریده بود، رضا گلزار رکورد سلفی یک ستاره را شکست!/این تنها ویدئوی منتشر شده از شب شام خصوصی آقای سوپراستار و طرفدارانش در یک رستوران مجلل است.
عکسهايی ديده نشده از روزهای برجام - عکسهايی كمتر ديده شده از روزهای گفتگوی برجام
پربازدیدها