یکشنبه ۷ شهریور ۱۳۹۵ / Sunday, 28 August, 2016

شهر قدیمی استخر (تخت طاووس)، مرودشت (هخامنشیان)


   شهر باستانى دستوا، روستاى گلالك، شوشتر
شهر قديمى دستوا در ۳ کيلومترى جنوب شوشتر و در کنار روستاى گلالک و در کنار شعبهٔ کوچکى از نهر داريون «رقط» قرار داشت. براساس مدارک به دست آمده شکل‌گيرى شهر دستوا به دورهٔ‌ اشکانى مربوط است و مؤسس آن «شيلهاک ابن شوشيناک» بوده است. اين شهر بعد از دورهٔ اسلامى متروک شده است. نخستين بار نام دستوا در کتاب «النساب» سمعانى مروى آمده است: «دستوا شهرى است از خوزستان که پارچه‌هاى دستوايى از آنجاست.»
   شهر باستانى زرنج، زابل
ويرانه‌هاى شهر باستانى زرنج، پايتخت قديم سيستان، در جلگه‌اى که در اطراف درياچهٔ هامون واقع شده، باقى مانده است. آثار ويرانه‌ها معرف زمان آبادى و پايتختى اين ناحيه مشهور تاريخى در دوران باستان و پيش از اسلام مى‌باشد.
بديهى است با شروع کاوش‌هاى علمى و مطالعات تاريخى آثار و بناهاى فراوانى در منطقه زرنج از ادوار پيش از تاريخ و دوران هخامنشى، اشکانى، ساسانى و اسلامى کشف خواهد شد. از اين شهر که حدود ۱۱۱۹ سال قبل پايتخت سيستان بود، ‌ اثرى نيست.
در وصف اين شهر، در کتاب حدودالعالم آمده است : «شهرى با حصار و پيرامون آن خندق است و اندر وى رودهاست، و اندر خانه‌هاى وى آب روان است، داراى پنج در آهنى است و گرمسير است و برف نمى‌بارد» بعضى نيز پايتخت سيستان را همان آبادى معروف به «ارم شهرستان» مى‌دانند و روايتى هم هست که پايتخت سيستان قبل از زرنج «رام شهرستان» خوانده مى‌شد.
تغيير مسير هيرمند و شايد هم طغيان آن باعث شده است که آبادى‌ها و شهرستان‌هاى قديم اين ناحيه خراب شوند. ممکن است حفريات تاريخى بسيارى از اين مسائل را روشن نمايد.
در روايت محلى سيستان افسانه‌اى در مورد خرابه‌‌هاى معروف به «سابور‌شاه» است. بدين ترتيب که داماد سابور در شهرستان از آبادى‌هاى سيستان مى‌زيسته است. دختر سابورشاه به بچه‌اش مى‌گويد که وقتى پيش پدربزرگ خود رفتى هرچه رونما به تو داد نپذير و درخواست کن که سهم ما را از آب هيرمند دو چندان کند و چون چنين درخواست کرد و پدربزرگ بخشيد، شهر که در شمال کوه خواجه قرار داشت زير آب رفت. هرچند اين داستان جز افسانه‌اى بيش نيست، اما حمايت از واقعيتى انکارناپذير دارد و آن اينکه خرابه‌هاى سابورشاه بقاياى شهرى است که روزى بر اثر طغيان هيرمند يا تخريب يا شکسته شدن سد به زير آب رفته است.
ظاهراً زرنج در صدر اسلام، در زمان يعقوب ليث و جانشينان وى پايتخت سيستان بوده است.
  شهر باستانى كامبادنه، كرمانشاه
در کنار بقاياى حصار خشتى و باروى شهر کامبادنه سکه‌هايى از عصر ساسانى يافت شده است. ويرانه‌هاى اين شهر تاريخى بين طاق بستان و شهر کرمانشاه قرار دارد.
  شهر باستانى كنگ، بندركنگ
در تپه‌هاى اطراف بندر کنگ، آثار باقى‌مانده از يک شهر مربوط به ۳ هزار سال پيش پابرجاست. شهر، به احتمال زياد، ‌ در اثر آتش‌سوزى و يا زلزله در زير خاک مدفون شده است. از پيشينهٔ اين شهر اطلاع دقيقى به دست نيامده است.
   شهر باستانى ماژين (سيمره)، دره‌شهر
شهر باستانى سيمره در قسمت جلويى تنگ ماژين در شهرستان دره‌شهر واقع شده است. هنوز ديوار بناهاى شهر قديمى و آثار قصرها و بازارهاى تاريخى آن برجاى مانده است. ديوارها عموماً از سنگ لاشه و ملاط گچ ساخته شده‌اند. با توجه به شکل ساختمان‌ها و مصالح بکار رفته و سفال‌هاى پراکنده در سطح پيرامون و داخل خانه‌‌هاى شهر، احتمال مى‌رود که اين محل، ‌ بقاياى شهرى از دوران ساسانى باشد. در داخل تنگ بر بدنهٔ ديوار در قسمت چپ، کانالى کنده شده است که از پاى آبشار دوم شروع شده و تا شهر ادامه مى‌يابد. طول اين کانال حدود ۷۰۰ متر و عرض آن ۲۰ متر است. عمق کانال در نقاط مختلف متفاوت است. اين کانال در طول مسير، در نقاطى مانند پيچ‌‌هاى تند صخره‌ها و محل خروج از تنگ با سنگ و ساروج بنايى شده است.
  شهر باستانى مهرجانقدق، دره‌شهر
اين شهر ساسانى در دره‌شهر واقع شده است.
   شهر تاريخى آرمرده، بانه
آثار تاريخى به دست آمده از ناحيه آرمرده بانه نشان مى‌دهد که اين منطقه در جريان جنگ‌هاى ايران و عثمانى شهرى آباد و به وسعت آرمرده امروزى بوده است. بناهاى اين شهر از مصالح محيط پيرامون نظير چوب و سنگ ساخته شده است. تحقيقات مردم‌شناسى انجام شده نيز مقطع تاريخى درگيرى‌هاى ايران و عثمانى را نشان مى‌دهد.
  شهر تاريخى صلوات‌آباد، سنندج
يکى از کانون‌هاى باستانى کشف شده، شهر بزرگ «صلوات‌آباد» به وسعت ۲۰ هکتار است که در حد فاصل پل تاريخى اين روستا و قلعه تاريخى صلوات‌‌آباد و در حاشيه رودخانه قزل اوزن از دل خاک بيرون آمده است.
   شهر تاريخى ماسبندان، روستاى سراب، شيروان وچرداول
اين شهر ساسانى در روستاى سراب کلان شيروان واقع شده است.
   شهر زيرزمينى، فراهان، اراك (ساسانيان)
در ۲۲ کيلومترى شمال اراک از توابع فراهان، آثارى ديده مى‌شود که به آن شهر زيرزمينى دلف‌آباد مى‌گويند. خرابه‌هاى موجود نشان مى‌دهند که در گذشته دلف‌آباد، بزرگ و آباد بوده است. درباره اين شهر قديمى روايات زيادى شايع است.
  شهر سوخته، قلعه‌رستم، زابل
شهر سوخته در ۶۰ کيلومترى جنوب زابل کنار جاده زابل و در ۶ کيلومترى قلعه رستم واقع شده و مشتمل بر تپه‌هائى است که بيش از ۵۰ متر ارتفاع ندارند. وسعت آن دو کيلومتر و نيم مى‌باشد. اين مکان بى‌گمان روزگارانى دراز يکى از مهم‌ترين مراکز شهرنشينى آسيا در عصر مفرغ بوده است. قدمت اين تمدن را به ۳۵۰۰ تا ۴۰۰۰ سال قبل از ميلاد تخمين مى‌زنند. ضمن کاوش‌هاى علمى، بناى مستطيل شکلى با اطاق‌هاى چهارگوش، راهرو و پلکان‌هائى نمايان شده که به وسعت تقريبى پانصد مترمربع است. ديوارهاى ضخيمى از خشت به بلندى ۳ متر در انتهاى اين کاخ باستانى، که نشانگر وقوع آتش‌سوزى پردامنه و مهيبى است، به جاى مانده است. از جملهٔ اين نشانه‌ها تيرهاى سوخته و اسکلت انسانى است که دسته هاون در دست راست دارد. چنين مى‌نمايد که اين بناها به ۲۰ سال اول هزاره دوم پيش از ميلاد تعلق دارد و از اهميت باستان‌شناختى ممتازى برخوردار است.
از جمله اشيايى که ضمن کاوش در تپه‌هاى شهر سوخته هخامنشى به دست آمده، پيکر مفرغى زنى است که کوزه‌اى بر سر دارد و متعلق به نيمه دوم هزاره سوم پيش از ميلاد است. ظرف‌هاى سفالى گوناگون به رنگ‌هاى متفاوت که اکثراً نخودى، برخى منقوش و بيش‌تر بى‌نقش است، قدمت شهر سوخته را نشان مى‌دهد کاوش‌هاى مقدماتى که در اين شهر و پيرامون بمپور و بردسير به عمل آمده است نشان مى‌دهد که مردمان اين سرزمين‌ها در هزاره چهارم، سوم و دوم پيش از ميلاد تمدن درخشان و همانند تمدن هند و بين‌النهرين داشته‌اند. در حفريات شهر سوخته تعدادى قبر به شرح زير به دست آمده است:
- گودال‌هاى ساده‌ : از نظر شکل خارجى قبور گودالى داراى فرم منظمى نيستند و شکل‌هاى چهارگوش، راست‌گوش و گاهى نزديک به دايره دارند. عمق اين گورها از سطح زمين بين چند سانتى‌متر تا يک متر در نوسان است. البته فرسايش خاک باعث عدم دقت اندازه‌گيرى ابعاد قبور است. بطورکلى از اين گورها يک بار و به ندرت دوبار استفاده شده است و گاهى نيز دو جسد را يک جا دفن کرده‌‌اند که در اين مورد يکى از اسکلت‌ها معمولاً متعلق به کودکان است.
- گودال‌هاى دو قسمتى :‌ اين نوع گودال‌ها شبيه نوع اول است، با اين تفاوت که بيشتر آنها شکل دايره دارند. اکثر اين قبور در لايه سنگ‌ريزه‌اى قرار دارد و به وسيله تيغه‌اى متشکل از يک تا پنج خشت به دو بخش تقسيم شده‌‌اند. اين خشت‌ها از نوع خشت‌هاى به کار برده شده در ساختمان‌هاى شهر سوخته است. اسکلت‌ها معمولاً در قسمت شمال قبور قرار داده شده‌اند. اين نوع قبور از گورهاى نوع اول بزرگ‌تر است و در آن‌ها نيز يک اسکلت و به ندرت دو اسکلت ديده مى‌شود.
- قبور سردابه‌اى : اين نوع قبور بدون شک جالب‌ترين نوع قبور يافته شده در شهر سوخته به شمار مى‌رود. گورها به صورت يک چاله زيرزمينى بيضى شکل در يک طرف کنده شده‌اند. اين دخمه‌ها يا چاله‌ها معمولاً ۱۸۰ سانتى‌متر عمق دارند، در صورتى که عمق طرف ديگر سردابه تنها ۱۲۰ سانتى‌متر است. قسمت ورودى گور با يک ديوار خشتى پوشانده شده است که خشت‌هاى آن از نوع خشت‌هاى به کار برده شده در قبور دو قسمتى است. وقتى درِ گور با اين ديوار بسته مى‌شد قسمت ديگرى خالى مى‌ماند. برخى از اين قبرها دو بار مورد استفاده قرار مى‌گرفته‌اند. معمولاً بقاياى جسد اول را جمع کرده و در کنار سردابه مى‌گذاشتند و سپس جسد جديد را در قبر جاى مى‌دادند. اشياء موجود در اين قبور بيشتر در قسمت پايين ورودى پيدا شده‌اند.
- قبور شبيه سردابه‌اى يا سرداب‌هاى کاذب : فرق اين قبور با سرداب‌هاى حقيقى در آن است که به جاى ساختن سردابه، ابتدا يک گودال معمولى کنده و سپس در يک طرف آن با خشت اتاقکى ساخته‌اند. بقيه امور مانند تدفين قبور سردابه‌اى است.
- قبور خشتى : اين قبور نادر و شکل آن‌ها راست‌‌گونه است. مساحت اين نوع قبور ۳/۵ مترمربع است و ديوارهاى آنها به وسيله يک رشته خشت افقى پوشانده شده است. بزرگ‌ترين قبر در اين قبرستان متعلق به پيرمردى ۵۰ ساله است که به پهلوى چپ خوابانده شده است و قبرش ۲۱۰ سانتى‌‌متر طول و ۷۰ سانتى‌متر عرض دارد. اين قبر با استفاده از دو رديف خشت ساخته شده و ديوارهاى آن در داخل اندود شده‌اند.
   شهر قديمى استخر (تخت طاووس)، مرودشت (هخامنشيان)
در هفت کيلومترى ويرانه‌هاى تخت جمشيد، ويرانه‌هاى شهر استخر معروف به «تخت طاووس» قرار دارد. آثار به جا مانده از اين شهر، شامل دروازهٔ سنگى، ستون‌ها و ديواره‌هاى سنگى است که به عهد هخامنشى تعلق دارد.
به دنبال اکتشاف به عمل آمده در اين شهر، بقاياى بناهاى اسلامى، ساسانى و اشکانى و ظروف و آثار قرون اوليه هجرى در آن کشف شده است.
شواهد نشان مى‌دهند از دوران هخامنشيان تا قرن پنجم هجرى، حوادث بى‌شمارى بر اين شهر گذشته است. بنابر همين شواهد، مى‌توان پنداشت که استخر دوران هخامنشى در محلى بيرون از محوطه‌اى باشد که اينک به نام تخت طاووس معروف است. در تاريخ قديم، حدود استخر از جانب شرق و غرب را چند فرسخ ذکر کرده‌اند که به نظر مى‌رسد بخشى از ويرانه‌هاى اين شهر هنوز در زير خاک پنهان باشد.
   شهر قديمى چشمهٔ سردو، نورآباد، ممسنى (ساسانيان)
در فاصلهٔ ۴۰ کيلومترى شرق شهر نورآباد، در ضلع جنوب غربى روستاى دشت ديده‌بان از توابع دشمن‌زيارى، آثارى از يک شهر قديمى به نام «چشمهٔ سردو» به مساحت چهار کيلومتر مربع وجود دارد که هنوز بعضى از خانه‌هاى سنگى و ساروجى آن پابرجاست. در اين منطقه، ظروف و خمره‌هايى سالم کشف شده که با هنرمندى و ظرافت خاصى آن‌ها را ساخته‌اند، ‌ قدمت تاريخى آثار به جا مانده از اين منطقه نيز نامشخص است.
  شهر قديمى خربز، خربز، بندرعباس
اخيراً هنگام حفارى‌هاى باستان‌شناسى در جزيرهٔ قشم، آثار يک شهر قديمى کشف شد. اين شهر که تا قرن چهارم هجرى قمرى شهرى آباد بوده است، به دورهٔ ساسانيان مربوط است. در حفارى‌هاى انجام شده، سفالينه‌ها و آثار بسيارى از اين محل به دست آمده است. طول تقريبى شهر خربز هفت کيلومتر است و از منابع آب شيرين برخوردار است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
جنگل قطری , مستند دینی , کارشناس بازار , هزینه بلیط بازی , عروسک بازی , لیگ 2 , سئوتا , احداث بوستان , گفت‌وگوی نوشتاری , دشت کربلا , محمود حبیبی , ورزش مجلس , مواد پروتئینی , پسر28ساله , مهین نویدی , روزسوم , تاریخ بارسا , آلبوم ناگفته ها , عوام الناس , محسن ناجی , بدون، , جشنواره ملی دانشگاهی , مرسک‌لاین , نخست وزیر مراکش , موفقیت در آسیا , نمایشگاه پوستر , سلاح بادی , مقابله قاطع , تحریم های اتحادیه اروپا علیه سوریه , پروتون تراپی , سلامت مهمانان , پیرترین جانور , فرهنگسرای ارسباران , باخت ایران به لهستان , اورنج کانتی , وزارت دفاع , به مناسبت , استفاده بی مجوز , خسرو معصومی , شهرستان شوش , تربت حيدريه , سیدمحمد جواد سجادی نژاد , لیقات , دکتری داروسازی , نشست های فرهنگی , شهر بندری , خانم گدا , آئینی , زندگی بعد از طلاق , فضای سبز عمومی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / پست‌مدرنیسم و اسلام , بانک اطلاعاتی کتاب / هدیه تقدیر , بانک اطلاعاتی کتاب / فرهنگ پزشکی دورلند: انگلیسی - فارسی: با واژه‌های کاملا روزآمدشده بر اساس: فرهنگ پزشکی مصور دورلند ... , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش ویندوز XP & Vista و اینترنت , بانک اطلاعاتی کتاب / جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام , بانک اطلاعاتی کتاب / دیگ دودزده: مجموعه طرح و کاریکاتور , فرهنگی و هنری / سینما / کمدی‌ / جری‌ لوییس‌ محبوب‌ مردم‌ فرانسه‌ , سیاسی / ایران / رسانه / پنجه در صورت پلنگ! , بانک اطلاعاتی کتاب / برگهایی از تاریخ اسلام , بانک اطلاعاتی کتاب / سرزمین طلای سیاه , بانک اطلاعاتی کتاب / فوائد گیاهخواری , اقتصاد و بازرگانی / صنایع نفت و گاز / انرژی / نقد دلایل عمده پرداخت یارانه انرژی (دیدگاه دکتر سبوحی) , خانه و خانواده / آشپزی / پلو و چلو / شیرازی پلو , اقتصاد و بازرگانی / کشاورزی و شیلات / توسعه كشاورزی / رسالت تاریخی فراموش شده , بانک اطلاعاتی کتاب / ساحل رشد: آموزش امر به معروف و نهی از منکر ویژه نوجوانان , بانک اطلاعاتی کتاب / حسنی مو وزوزی با ننه جون قزی , نشریات و مطبوعات / پزشکی / ماهنامه خانواده سالم / خانواده سالم ـ سال اول، شمارهٔ ۶، مهر ۸۷ , تفریح و سرگرمی / طالع بینی / طالع بینی روزانه / ۹ اسفند , بانک اطلاعاتی کتاب / سفر گلبرگ: برای گروه سنی 7 تا 9 سال , دین و اندیشه / دین و مذهب / شیطان / آثار اطاعت از شیطان ,

برخی منابع مهم خبری
sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , kheybaronline.ir خیبرآنلاین , siasatrooz.ir سیاست روز , shahrdaronline.com شهردارآنلاین , persiankhodro.com پرشین خودرو , peykekhabar.com پیک خبر , tabnak.ir تابناک , mihanemrooz.ir میهن امروز , farhangemrooz.com فرهنگ امروز , nasserhejazi.name مستند حجازی , roydadnews.ir رویداد , havades.ir حوادث , tajrobehmag.com تجربه , farapix.com فراپیکس , faryadgar.com فریادگر , dolateyar.com دولت یار , sobhetehran.com صبح تهران , rouydad24.ir رویداد 24 , ammariyon.ir عماریون , computernews.ir رایانه خبر , tebyan.net تبیان , jomhouriat.ir جمهوریت , journals.ut.ac.ir نشریات دانشگاه تهران , hamshahrimags.com مجلات همشهری , goftarnews.ir گفتار نیوز , alamto.com آلامتو , mojnews.com موج نیوز , bmi.ir بانک ملی , varzesh3.com ورزش سه , salameno.ir سلام نو ,



وبگردی
تشییع پیکر زنده‌یاد داوود رشیدی - مراسم تشییع پیکر زنده‌یاد داوود رشیدی صبح یکشنبه هفتم شهریور با حضور هنرمندان و مردم در تالار وحدت برگزار شد.
حضور عزت‌الله انتظامی در منزل داود رشیدی - عزت‌الله انتظامی بازیگر سینما و تئاتر ایران برای ابراز همدردی با خانواده‌ی داود رشیدی به خانه این هنرمند فقید رفت.در پی درگذشت داود رشیدی طی دیروز و امروز برخی چهره‌های فرهنگی و هنری به دیدن خانواده این هنرمند، رفتند.عزت‌الله انتظامی نیز با همراهی مجید انتظامی (پسرش) عصر ۶ شهریور ماه در منزل داود رشیدی حاضر شد.
سیگار کشیدن مهران مدیری در نشست خبری - نشست خبری فیلم سینمایی " ساعت ۵ عصر " به کارگردانی مهران مدیری در هتل هما
ویدیوهایی از بازداشت تتلو، دلیل بازداشتش و حامیانش! - ویدیوی دیدنی از پنج دقیقه سوال پیچ کردن معاون زنِ رئیس جمهور در تلویزیون / ویدیویی از بازی سیاسی ترکیه با کارت سوریه؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
10 نکته درباره کلیپ میلیاردی تلویزیون - در پس زمینه تصویر یک مجتمع بزرگ و مدرن هسته‌ای دیده می‌شود در حالی که در جلوی آن، مردمانی در «کپر» و در خانه‌هایی محقر و فقیرانه زندگی می‌کنند و کودکانی که با یک توپ روی ماسه‌ها بازی می‌کنند! این تصویر چه پیامی را به مخاطب القاء می‌کند؟
ازدواج بازیگر زن مشهور با مردی ۲۰سال بزرگتر از خودش / عکس - لادن مستوفی بازیگر سرشناس و معروف سینما با ۲۰ سال اختلاف سنی همسر شهرام اسدی کارگردان با ذوق سینما است.
دوجوان یاسوجی همزمان خود را حلق آویز کردند. / عکس - گفتنی است وصیت نامه ای منتسب به این دو جوان نیز در خودروی پارک شده در محل وقوع حادثه پیدا شده است. در این وصیت نامه خستگی از دنیا علت پایان دادن به زندگی عنوان شده است.
ویدیو: ضجه های دو متجاوز در یک قدمی حکم اعدام - ویدیو: ضجه های دو متجاوز به زن های شوهردار در یک قدمی حکم اعدام/ دوپسر به بهانه مسافرکشی ناموس دزدی کردند
برخورد وحشیانه با اجساد بالگرد روسی / فیلم - یک فروند بالگرد روسیه از نوع ام.آی.8 در ریف جنوبی استان ادلب سوریه سرنگون شد. وزارت دفاع روسیه در بیانیه‌ای سقوط این بالگرد را تأیید کرد اما هنوز از سرنوشت پنج سرنشین آن که سه تای آن جزء کادر پروازی و دو نفرشان مأمور بوده‌اند، خبری در دست نیست.
عکس/ پیدا شدن حیوانی عجیب در ملایر - یک حیوان شبیه به شیر در روستای علی آباد دمق از توابع شهرستان ملایر پیدا شد. این حیوان تیر خورده که به نظر می‌رسد حال مساعدی ندارد، توسط اهالی در باغات سر اوسولا دیده شده و پس از آن به کارکنان سازمان حفاظت از محیط زیست تحویل داده شده است.
ستاره‌ها در جشن حافظ / فیلم - شانزدهمین جشن سینمایی تلویزیونی حافظ که پیش از این قرار بود 28 تیرماه برگزار شود، پس از وقفه ای چند روزه، در تالار وحدت برگزار شد.
مهران مدیری دلایل مجرد ماندن خانم بازیگر را کشف کرد! - الهام حمیدی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان برنامه دورهمی مهران مدیری شد تا گپ و گفت متفاوت و البته بامزه ای میان او و مجری برنامه اتفاق بیفتد.
کشته شدن دختر جوان توسط پدر در خوی / فیلم - پدر بی رحمی با شلیک گلوله فرزند دخترش را در انتهای بلوار ولیعصر، نرسیده به میدان ولایت فقیه خوی به قتل رساند. به گفته شاهدان عینی در این تیراندازی فرزند دختر خانواده در دم کشته شده است. علت این جنایت هنوز مشخص نشده و کارشناسان پلیس آگاهی در حال بررسی صحنه جرم هستند.
    پربازدیدها