جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷ / Friday, 22 February, 2019

یخچال دوقّوزپله (نه پله) ارومیه، ارومیه


  يخچال دوقّوزپله (نه پله) اروميه، اروميه
يخچال قديمى دوقّوزپله در خيابان عسگرخان و محلهٔ قديمى به همين نام در کنار نهر کوچکى واقع شده است. اين بنا از آثار باقيماندهٔ دورهٔ قاجاريه است که تا قبل از گسترش شهر اروميه اهالى نه تنها از يخ آن استفاده مى‌کردند، بلکه جهت انجام مراسم چهارشنبه‌سورى نيز به کنار نهر مى‌آمدند و در کنار حوضچهٔ آن که آب نهر بدان مى‌ريخت‌ و فاصله‌اش با يخچال به ارتفاع ۴۰ متر بود، مراسم برگزار مى‌کردند.
يخچال دوقّوزپله به علت فرم خاص معمارى و نوع مصالح به کار رفته در آن، سالم مانده و صدمات جدى نديده است. مصالح آن از پى تا محل شروع پاکار قوس‌ها، از سنگ تراشدار خاکسترى است و سقف پوششى آن که به صورت طاق و چشمه مى‌باشد از آجر انتخاب شده است. در محل شروع طاق‌ها و پاکار سقف بنا، شکاف‌هاى مدورى وجود دارد که احتمالاً محل نصب تيرهاى چوبى است که از آن‌ها به عنوان داربست استفاده مى‌کردند. عمليات ساختمانى بنا و مصالح به کار رفته در آن با دقت انتخاب شده و از نظر قدرت و استحکام در وضعيت بسيار مطلوبى قرار دارد. اين اثر تاريخى هنوز به ثبت نرسيده است.
   يخچال ميرفتاح، ملاير
اين بنا گنبدى شکل و آجرى است و در مسير بلوار ملاير به بروجرد واقع شده است. اين بنا در دوران قاجاريه ساخته شده است و بانى آن شخصى به نام ميرفتاح بوده است.
ارتفاع بنا از کف تا گنبد ۱۲ متر و از سطح تا منبع ذخيرهٔ يخ ۴ متر است. بنا داراى دو در، يکى به شکل دهليز مخصوص ريزش و تخليهٔ يخ و ديگرى در اصلى است که با پلکان به قسمت انتهايى يخدان و محل برداشت يخ منتهى مى‌شود. ضخامت ديوارهاى گنبد در قسمت تحتانى ۹۲ سانتى‌متر و در بالا به سه رديف آجر ۲۰ سانتى‌مترى مى‌رسد. تنها عامل تزئين بنا دو رديف آجرکارى است که به طور کمربندى و به ضخامت ۲۲۰ سانتى‌‌متر داخل بنا را پوشانده است.
مصالح اصلى بنا عبارت‌اند از سنگ نتراشيدهٔ لبه‌دار طبيعى از کف تا سطح و از سطح به بالا آجرهايى به ابعاد ۵×۲۰×۲۰ سانتى‌متر. در قسمت بيرونى و داخلى يخدان دو رديف خشت به کار رفته است که حالت عايق داشته و مانع از نفوذ گرما، در فصل تابستان، ‌و ذوب شدن يخ‌ها مى‌شده است. در حال حاضر بعضى از قسمت‌هاى اين بنا تخريب شده است که در صورت تعمير و بازسازى مى‌تواند به عنوان يک اثر تاريخى که جاذبه‌هاى خاص سياحتى دارد مورد بازديد علاقه‌مندان قرار گيرد و يا به موزهٔ يخچال تبديل شود.
   يخچال نيمور، نيمور، محلات (صفويان، قاجاريان)
اين يخچال در يک کيلومترى غرب نيمور نرسيده به ميدان سنگ واقع شده است. اين بنا تنها يخچال از يخچال‌هاى موجود در محور خمين - دليجان - محلات است که همچنان پا بر جا مانده، ولى کارکرد اصلى خود را از دست داده است. نماى بيرونى يخچال که به شکل گنبد مخروطى است بر اثر ريش‌هاى جوى فرسايش يافته و در بدنه آنها رگه‌هاى متعدد ناشى از اين فرسايش به چشم مى‌خورد. ضخامت ديوارهاى يخچال بيش از يک متر است. نماى داخلى گنبد يخچال با آجر کار شده و شکل هندسى جالب توجهى را به وجود آورده است. ارتفاع داخل يخچال از محل مخزن تا انتهاى مخروط که روزنه‌اى نيز بر اثر تخريب در آن به وجود آمده، حدود ۱۰ متر است. خود مخزن يخچال با خاک پر شده است. اين اثر تاريخى قابليت آن را دارد که با بهسازى و مرمت نقش کارکردى و ديگرى را در راستاى توسعه جهانگردى منطقه برعهده گيرد.
   يخچال‌ها، استان يزد
يخچال‌هاى قديمى، يکى از بهترين تأسيسات ساختمانى‌اند که براى ذخيره‌سازى يخ به يادگار مانده‌اند. متأسفانه يخچال‌هاى يزد در دهه‌هاى اخير تخريب شده‌اند. اما يخچال ابرکوه و يخچال ميبد هنوز استوار و پابرجا هستند. يخچال ميبد از بهترين‌هاى موجود است. يخچال‌ها از چهار بخش عمدهٔ يخدان، گنبد، ‌ ديوار اصلى و حوضچه يا استخر تشکيل شده‌اند.
در ايام زمستان که آب به حد کافى وجود دارد، آب به درون حوضچه يا استخر رها مى‌شده و شب هنگام، با توجه به برودت هوا يخ مى‌زده است. ديوارى بلند در طول استخر قرار داشته است که مانع تابش خورشيد به يخ‌ها مى‌شده و شرايطى را به وجود مى‌‌آورده تا لايه‌هاى يخ در شب‌هاى پياپى اضافه شوند.
يخ‌ها را سپس کارگران مى‌شکستند و از طريق درگاهى مخصوص، به داخل يخدان که به صورت مخروطى بزرگ در زمين قرار دارد، ‌ منتقل مى‌شدند.
گنبد مدور و مرتفع ساخته شده از گل، يخ‌ها را طورى از تابش مستقيم خورشيد حفاظت مى‌کرد که در فصل گرما استفاده از يخ‌ها را ممکن مى‌ساخت.
يخچال‌هاى قديمى يکى از جالب‌ترين الگوهاى بهره‌گيرى از انرژى‌هاى پاک و ارزان هستند و مى‌توانند بار ديگر به لحاظ جنبه‌هاى اقتصادى و حفاظت از محيط زيست کاربردهاى جديدى پيدا کنند.
   يخدان عباس‌آباد، رفسنجان
يخدان عباس‌آباد در شش کيلومترى شهر رفسنجان مى‌باشد و از بناهاى يادگار حاج آقا على رفسنجانى بانى مجموعهٔ حاج آقا على کرمان است. اين بنا شامل حصارى بلند، ‌ مانند اکثر يخدان‌ها و مخزن يخ است که از خشت بنا گرديده و تزئينات خشتى زيبايى دارد. اين بنا در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده است.
   يخدان مؤيدى، كرمان
در گذشته‌ها بناى يخدان مؤيدى خارج از شهر کرمان قرار داشت که بر اثر توسعهٔ شهرى اکنون داخل شهر جاى گرفته و اطراف آن فضاى سبز جالبى احداث شده است. پلان يخدان دايره‌اى و پوشش آن از خشت و ملاط‌ رس است و به صورت گنبدى بزرگ نمايان است.
   يخدان‌هاى تاريخى، استان سمنان
معمولاً در سمنان و ساير شهرهاى استان، بناها را عمدتاً به صورت خشتى - گلى و مدور و به صورت استوانه‌اى يا مخروطى و گنبدى مى‌ساختند و به آن يخدان مى‌گفتند. يخدان‌ها محل انبار يخ براى مصرف اهالى در فصل گرم سال بود : مهم‌ترين يخدان‌ها در حال حاضر عبارت‌اند از : يخدان آتشگاه سمنان در محلهٔ سابق آتشگاه سمنان، يخدان بيابانک در روستاى بيابانک سمنان، يخدان خزانه در روستاى گرمه مربوط به دورهٔ قاجاريه، يخدان ميان‌آباد شاهرود در روستاى ميان‌آباد از دورهٔ قاجاريه، ‌ يخدان مزج در کنار راه آسفالتهٔ مزج به کلاته خيج از دورهٔ قاجاريه، يخدان عباس‌آباد در حوالى روستاى عباس‌آباد، کنار جادهٔ‌ شوسه تهران - مشهد (شاهرود - سبزوار) از دورهٔ قاجاريه، يخدان شه سفيد در روستاى شه سفيد گرمسار، حوالى امام‌زاده قوشه، يخدان کردوان واقع در روستاى کردوان گرمسار، ‌ يخدان‌هاى شمال شرقى و جنوب شهر سرخه.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
مشکلات صنعتگران , جریره , یخچال فاکس , ایت الله هاشمی , جلال‌الدین دری , کاهش حقوق و مزایا , مراکز رفاهی , برند ایران , لاستیک فروشان , ماهی شوریده ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / یک گربه, یک مرد, یک مرگ , بانک اطلاعاتی کتاب / دایره‌المعارف پزشکی خانواده , هنر , کاردستی , جعبه سازی / خودتان ‌کیف کادوی نوروزی بسازید , بانک اطلاعاتی کتاب / قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: مصوب 1358 و بازنگری 1368 , بانک اطلاعاتی کتاب / کارور عمومی رایانه شخصی: اپراتوری ویندوز XP , بانک اطلاعاتی کتاب / برنامه‌ریزی درسی جزء به جزء ویژه‌ی نوروز (رشته‌ی ریاضی) , فرهنگ و جامعه , ادیان و مذاهب , ائمه‌اطهار و اولیاءالله / اهمیت شناخت امام عصرمان , ورزشی , فوتبال , مربیان / بهترین مربیان لیگ ۸۵ چه کسانی هستند؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / عربی به زبان ساده شامل: 60 تمرین و حدود 1400 سئوال چهارگزینه‌ای با پاسخ‌های کلیدی و تشریحی , خانه و خانواده , خانه‌داری , دكوراسیون / اتاق خواب ژاپنی ,

برخی منابع مهم خبری
vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , musicema.com موسیقی ما , karyab.net کاریاب , tejarat.donya-e-eqtesad.com تجارت فردا , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , snn.ir دانشجو , aparat.com آپارات , iran-varzeshi.com روزنامه ایران ورزشی , irna.ir ایرنا , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم ,



وبگردی
آیا واقعآ این یک جنگ است یا استفاده چند نفر از ناتوانی ما / اگر جنگ است چرا مردم طرف مقابل آنرا حس نمیکنند / چرا همه از این جنگ بهره میبرند جز مردم ایران !
آیا واقعآ این یک جنگ است یا استفاده چند نفر از ناتوانی ما / اگر جنگ است چرا مردم طرف مقابل آنرا حس نمیکنند / چرا همه از این جنگ بهره میبرند جز مردم ایران ! - به عبارت بهتر وقتی از واژه جنگ اقتصادی برای طرح مشکلات استفاده می‌کنیم، با توجه به بار معنایی این واژه، دیگر کارکرد توجیه‌پذیری کار‌ها و کوتاهی مأموریت‌های محوله را نمی‌کند، بلکه دقیقاً مسئولیت‌پذیری در حیطه عملیاتی و مسئولیت‌های محوله را گوشزد می‌کند و بدیهی است که در فضای جنگی باید با کم‌کاری‌ها و خیانت‌ها به سبک دادگاه‌های صحرایی سریع و مقتدر عمل و مسئولیت‌پذیری را به همه عاملان خصوصی و دولتی گوشزد…
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی - مدیر مسئول کیهان در حالی مدعی است که سیستم «مکینتاش» بیش از ۴۰ سال است که در کیهان مورد استفاده قرار می‌گیرد که این سیستم اساسا از سال ۱۹۸۴ یعنی ۵ سال پس از انقلاب تولید و نمی‌توانسته است زودتر از این تاریخ در کیهان مورد استفاده قرار گیرد.
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ /  دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ...
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ / دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ... - اخیراً رئیس جمهور حسن روحانی در توضیح علت قاچاق گفته است: علت قاچاق ارزانی است، وقتی جنسی در داخل ارزان است و در خارج گران، خود به خود قاچاق آن به خارج صورت می گیرد. به عنوان مثال چون الان گوشت در عراق گران تر از ایران است، از کشورمان به آنجا قاچاق می شود. درباره قاچاق بنزین نیز همین موضوع مصداق دارد.
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است - مشکل تولید فقط به سطح فناوری مربوط نیست. ما می‌توانیم یک وسیله و کالای باکیفیت بالا را تولید کنیم، ولی با قیمت بسیار گران که خریداری نخواهد داشت. در واقع اگر بتوانیم چنین کالایی را وارد کنیم در مقایسه با تولید آن به شدت به‌صرفه است. ولی در جریان تولید موشک با وضعیت دیگری مواجهیم. اول اینکه موشک را بدون قید و شرط نمی‌فروشند یا برخی کشور‌ها به دلایل امنیتی علاقه ندارند که در تامین نیازشان به این کالا‌ها…
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد - برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شب گذشته با حضور عادل پیغامی اقتصاددان و سیداحسان خاندوزی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.
داستان قالیچۀ حضرت سلیمان و سامانۀ نیما
داستان قالیچۀ حضرت سلیمان و سامانۀ نیما - ساز و کاری که بانک مرکزی تحت عنوان نیما برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات اندیشیده اند و با خوارشماری صادر کنندگان با تجربه و خوشنام و بی اعتنائی به نظرات معقول و دلسوزانۀ آنان به راهی خطرآفرین پا گذاشته، بی تردید محکوم به ناکامی است و پیامدهای ناگوار آن، که در درجۀ اول از دست دادن بازارهای صادراتی دیرینه است، به راحتی قابل جبران نخواهد بود.
کپی‌برداری «عین‌به‌عین»
کپی‌برداری «عین‌به‌عین» - انتظار می‌رفت که علیخانی هم در قسمت اول برنامه «عصرجدید» به کپی بودن «عین‌به‌عین» برنامه‌اش و شباهت آن با برنامه مشهور «گات تلنت‌ آمریکایی» اشاره کند و در مقایسه‌ای از ویژگی‌های احتمالاً متفاوت نسخه ایرانی این برنامه بگوید؛ علیخانی اما ترجیح داد در این زمینه حرفی نزند!
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان - مراسم استقبال از رئیس جمهور در سفر به استان هرمزگان.
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی!
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی! - در ویدیویی که در فضای مجازی داغ شده شاهد پخش کیک 40 سالگی جمهوری اسلامی
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.