دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ / Monday, 18 June, 2018

اپیدمیولوژی توصیفی و رویداد بیماری


   دوره نهفتگى
به ‌ميزان کمبود يُد بستگى دارد. گواتر به ‌طور معمول تا سنين ۶ تا ۷ سالگى تشخيص داده نمى‌شود. اختلال‌هاى خفيف ذهنى و عصبى و رشدى ممکن است در سال‌هاى اوليه زندگى و حتى در دوران نوجوانى و جوانى شناخته نشوند. اختلالات شديد ذهنى و رشد جسمى و دماغى از روهاى اول زندگى بروز مى‌کنند.
   سير طبيعى
گواتر شايع‌ترين عارضه کمبود يُد است. در مناطقى که کمبود يُد دارند، گواتر از سنين کودکى ظاهر مى‌شود و با افزايش سن بزرگ‌تر شده، پس از ۲۰ سالگى معمولاً به صورت گواترهاى گره‌دار درمى‌آيد. در بيشتر کسانى که در مناطق کمبود يُد زندگى مى‌کنند، تنها عارضه‌اى که ديده مى‌شود، يک گواتر درست‌کار (Euthyroid) است که ترشح هورمون‌هاى تيروئيد و TSH و غلظت آنها در سرم طبيعى مى‌مانند. اگر در جائى کمبود يُد شدت داشته باشد، علايم شديد عصبي، ذهنى يا کم‌کارى تيروئيد و يا هر دو مشاهده مى‌شوند و شکل‌هاى گوناگون کرتينيسم را نمايان مى‌کنند. بين گواتر سادهٔ درست‌کار و کرتينيسم، طيفى از اختلال‌هاى خفيف تا شديد ناشى از کمبود يُد وجود دارند که بسته به شدت کمبود يُد، عوامل گواترزا، عوامل ژنتيکى و محيطى در افراد مختلف ظاهر مى‌شوند. ازنظر آزمايشگاهى هرچه شدت کمبود يُد بيشتر شود، از غلظت T4 سرم کاسته شده، غلظت TSH و تيروگلوبولين سرم بالا مى‌رود. در مواردى که کمبود يُد خفيف تا متوسط است، غلظت T3 افزايش يافته ولى در کمبودهاى شديد T3 نيز کاهش مى‌يابد.
روش‌هاى بررسى اختلال‌هاى ناشى از کمبود يُد:
شاخص‌هاى عمدهٔ بررسى اختلال‌هاى ناشى از کمبود يُد (IDD) شامل شيوع گواتر، غلظت يُد ادرار و آزمون‌هاى هورمونى هستند.
۱. شيوع گواتر:
بررسى شيوع گواتر به دو صورت انجام مى‌گيرد؛ معاينهٔ بالينى و سونوگرافي. براى تعيين شيوع گواتر، جامعهٔ مورد بررسى کودکان و نوجوانان مدارس (اولويت با افراد ۸ تا ۱۰ ساله) است. زيرا در دسترس‌تر از ساير اقشار، در معرض خطر بيمارى و نيز نماينده کل جامعه در مورد شيوع گواتر هستند. به‌طور معمول ۴۰ خوشهٔ ۳۰ نفرى انتخاب مى‌شوند.
۱-۱. معاينه باليني:
بررسى شيوع گواتر در کودکان و نوجوانان در مدارس روشى متداول است. طبقه‌بندى روش معاينه بالينى ارزان، سريع، در دسترس و عملى است و مى‌تواند در طى چند روز به پرسنل بهداشتى درمانى آموزش داده شود. با اين وجود اين روش از دقت بالائى برخوردار نيست و تفاوت‌هاى يک معاينه‌کننده در زمان‌هاى متفاوت و مابين معاينه‌کنندگان مختلف زياد است و امکان دارد به ۳۰% بالغ شود. با همه اينها به ‌علت آسانى و در دسترس نبودن و سرعت آن، به ‌عنوان اولين اقدام جهت بررسى شيوع گواتر در اکثر کشورها به‌ کار مى‌رود.
۱-۲. سونوگرافي:
اين روش با دقت حجم تيروئيد را مشخص مى‌کند. روش دقيق و عملى است ولى در دسترس نبوده، گران است و عملاً در بسيارى از کشورها به ‌کار نمى‌رود. به علاوه نورم‌هاى بين‌المللى وجود ندارد. اگرچه تورم حجم تيروئيد براى سنين مختلف در اروپا مشخص شده است، ولى مطالعه‌هاى ما و ديگران نشان مى‌دهد که به‌علت کمبود يُد ملايم تا متوسط در اروپا، حجم‌هاى طبيعى اعلام‌شده بيشتر از حجم طبيعى تيروئيد در بسيارى از کشورها است. گواتربومى (آندميک) به مواردى اطلاق مى‌شود که بيش از ۱۰% مردم يک منطقه دچار بزرگى تيروئيد باشند. چنانچه در منطقه‌اى بيش از ۴۰% پسران و متجاوز از ۵۰% دختران دچار گواتر باشند، آنجا را فرابومى (هيپرآندميک) مى‌گويند.
۲. غلظت يُد ادرار:
مطمئن‌ترين روش براى شناخت کمبود يُد در يک منطقه است. اگرچه تغييرات فردى در ميزان يُد ادرار در روزهاى مختلف وجود دارد، ولى در مطالعه‌هاى اپيدميولوژى که غلظت يُد ادرار در تعداد زيادى از افراد اندازه‌گيرى مى‌شود، اين تفاوت‌هاى فردى پوشانده مى‌شود. يک نمونه ادرار جهت بررسى کافى است و نياز به ادرار ۲۴ساعته و نيز اندازه‌گيرى کره‌آتينين نيست.
۳. غلظت سرمى هورمون‌ها:
به ‌طور معمول از انداز‌ه‌گيرى‌هاى هورمونى براى مطالعه‌هاى اپيدميولوژى استفاده نمى‌شود، با اين حال در مناطقى که دچار کمبود متوسط يا شديد هستند، مى‌توان با اندازه‌گيرى T4 و TSH موارد مبتلا به کم‌کارى تيروئيد را مشخص نمود. در صورتى که در کشور، برنامه غربال‌گرى کم‌کارى مادرزادى تيروئيد در نوزادان انجام شود، اگر درصد TSH>5mU/L در نوزادان بيشتر از ۵% باشد، مؤيد کمبود يُد است.
به ‌طور معمول دو روش 'بررسى شيوع گواتر' و 'ميزان يُد ادرار' به‌عنوان شاخص اصلى کمبود يُد بکار مى‌روند. بر اساس اين دو متغير مناطق کمبود يُد را مى‌توان به سه گروه خفيف، متوسط و شديد تقسيم نمود.
   تأثير سن، جنس و موقعيت اجتماعي
دختران و پسران در سنين بلوغ از گروه‌هاى آسيب‌پذير اين بيمارى هستند. تفاوت‌هاى آسيب‌پذيرى دربين گروه‌هاى سنى مختلف، مربوط به اختلاف‌هاى موجود در نياز فيزيولوژيک به يد است. در مناطق به‌شدت مبتلا تقريباً همه، ازجمله شيرخواران، ممکن است دچار گواتر باشند. براى مثال، در بعضى روستاهاى نپال ميزان شيوع معادل ۹۲% گزارش شده است. در مناطقى که ميزان يد رژيم غذايى بينابينى است، اقشار آسيب‌پذيرتر جامعه مبتلا خواهند شد و اختلافات قابل ملاحظه‌اى در فراوانى گواتر برحسب سن و جنس يافت خواهد شد.
نياز بدن به يد در دوران آبستنى و شيردهى افزايش يافته، به ۱۵۰ تا ۱۷۵ ميکروگرم در روز مى‌رسد. وضعيت اقتصادى افراد اثر چندانى بر کمبود يد ندارد، مگر در مواردى که محصول‌هاى غذايى يددار توسط افراد غنى ساير مناطق يا کشورها مصرف شود. بديهى است در مناطقى که استفاده از محصول‌هاى دريايى زياد است، ممکن است اين محصول‌ها منابع اصلى دريافت يد باشد. با اين وجود بايد توجه کرد که مصرف اين محصول‌ها بايد مستمر و به‌اندازه کافى باشد (مانند جلبک‌هاى دريايى در غذاى روزانه افراد ژاپني). به‌عنوان مثال اگر فردى بخواهد تنها ازطريق مصرف ماهي، يد کافى را دريافت کند، بايد در حدود يک کيلوگرم ماهى در هفته مصرف نمايد.
   تأثير عوامل مساعدکننده
به ‌طور اختصاصى برخى افراد در معرض بالاترين خطر ابتلاء به گواتر قرار دارند؛ از جملهٔ اين افراد مى‌توان به زنان در دوره آبستنى اشاره کرد و همچنين ممکن است با آبستنى‌هاى پياپى اندازهٔ غده افزايش يابد. تفاوت‌هاى ژنتيک و آنزيم‌هاى داخل تيروئيد نيز در ابتلاء به گواتر و عوارض ناشى از کمبود يُد نقش مؤثرى را بازى مى‌کنند. بنابر اين در منطقهٔ کمبود يُد خودنمائى‌هاى بالينى مختلفى در افراد ديده مى‌شود. مواد گواتروژن موجود در رژيم غذائي، بهتر اثر نقصان يُد را تشديد نمايند (مانند مصرف کاساوا در زئير) به هر جهت بايد توجه داشت که اين مواد به ‌تقريب تنها در زمينه کمبود يُد اثر مى‌کنند! همچنين دريافت مقادير کافى و روزانهٔ آنها سبب آثار تشديد کمبود يُد مى‌شود. مطالعه‌هاى ما و ديگران نشان داده بودند که تاکنون گواتروژن در مناطق مختلف کشور شناسائى نشده و مقادير معمولى مواد غذائى که در رژيم غذائى مردم ما مصرف مى‌شود، با آثار گواتروژنى همراه نيست.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
صحا , نیکی ه والدین , گربه های خانگی , فترت , انجام میدم دات کام , فروز رجایی فر , ساندویچ مرغ , استعفای سجادانوشیروانی , وزیر دفاع دولت دوازدهم , واوری ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه آموزش ـ نکته ـ سنجش منطق: سال سوم نظام جدید و پیش‌دانشگاهی: با بیش از 1200 تست ... , بانک اطلاعاتی کتاب / گناه‌شناسی (با تجدید نظر و اضافات) , بانک اطلاعاتی کتاب / تحفه‌الصائم , بانک اطلاعاتی کتاب / تسبیحات هدیه پیامبر (ص): قصه تسبیح حضرت زهرا (ع)، احکام تسبیح حضرت زهرا (ع)، فضائل و کیفیت تسبیح حضرت زهرا (ع) ، آثار و برکات تسبیح حضرت زهرا ... , بانک اطلاعاتی کتاب / پاییز در قطار (رمان) , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات , علوم کامپیوتر , تكنولوژی بی‌سیم / انتخاب یک تلفن بیسیم , اجتماعی , ارتباطات اجتماعی , روابط اجتماعی / ویژگی‌های یک ارتباط سالم و مثبت , بانک اطلاعاتی کتاب / ساده مثل اشک , بانک اطلاعاتی کتاب / گرگ لاغر مردنی و سگ شکم‌سیر , فرهنگی و هنری , ادبیات و شعر , داستان / خیلی زود عاشق شدم ,

برخی منابع مهم خبری
banifilm.ir روزنامه بانی فیلم , persiankhodro.com پرشین خودرو , fa.alalam.ir العالم , donya-e-eqtesad.com دنیای اقتصاد , sourehcinema.ir سوره سینما , pana.ir خبرگزاری پانا , icana.ir خانه ملت , tejarat.donya-e-eqtesad.com تجارت فردا , hamshahrilinks.org روزنامه همشهری , musiceiranian.ir موسیقی ایرانیان ,



وبگردی
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان !
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان ! - لازم است ذکر شود جنبش عدالتخواه دانشجویی در صورت ادامه تعلل دستگاه‌های مربوطه در تخلیه ملک بیت‌المال، حق اقدامات انقلابی را برای اجبار فرد نامبرده به تخلیه ویلای لواسان، برای خود محفوظ می‌داند.
فیلم | مشکل مقبولیت و مشروعیت در کشور
فیلم | مشکل مقبولیت و مشروعیت در کشور - دکتر حمید ابوطالبی مشاور سیاسی رئیس جمهوری معتقد است که ما یک بار برای همیشه باید مشکل مشروعیت و مقبولیت را در کشور حل کنیم. این درست نیست که بخشی از نظام هم مشروع باشد هم مقبول اما بخش دیگری که از دل همین نظام در آمده است فقط مقبول باشد.
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر - امام جمعه اهل سنت ایرانشهر : در ماه رمضان به ۴۱ دختر تجاوز شده که از این میان فقط ۳ دختر شکایت کرده اند.
فیلم مهران مدیری در برنامه خندوانه
فیلم مهران مدیری در برنامه خندوانه - برنامه کامل خندوانه با حضور مهران مدیری مهمان ویژه برنامه عید فطر برنامه خندوانه بود و این قسمت از مجموعه خندوانه را خاص کرد.
ویدئو / لطفاً در این مکان اعتراض کنید!
ویدئو / لطفاً در این مکان اعتراض کنید! - بر این اساس، ورزشگاه‌های دستگردی، تختی، معتمدی، آزادی، شیرودی، بوستان‌های گفت‌وگو، طالقانی، ولایت، پردیسان، هنرمندان، پارک شهر و ضلع شمالی ساختمان مجلس شورای اسلامی به عنوان محل‌های مناسب تجمع در تهران تعیین شده‌اند و از این پس معترضان می‌توانند در این محل‌ها تجمع کنند.
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!