یکشنبه ۳ تیر ۱۳۹۷ / Sunday, 24 June, 2018

حمام گنجعلی‌خان، كرمان


  حمام قلى، سمنان، (صفويان)
اين حمام در خيابان امام خمينى سمنان، پشت هتل کومش در کوچهٔ معروف به ملا قزوينى واقع شده است. در اين حمام کتيبه‌‌اى که حاکى از تاريخ بناى اوليه آن باشد وجود ندارد، اما عده‌اى، تاريخ بناى آن را با آب‌انبار مقابل بنا همزمان مى‌دانند و اگر چنين باشد مى‌توان حمام قلى را در زمرهٔ يکى از آثار قرن دهم به شمار آورد.
حمام قلى شامل سه قسمت سربينه، رختکن، گرمخانه و خزانه است. بخش اول يا سربينه به شکل مربعى است که چهار غرفه با تاق‌‌هاى قوسى شکل در اطراف آن ساخته شده است. نور داخل سربينه از طريق روزنه‌هايى که در وسط سقف و در اطراف آن ساخته شده است تأمين مى‌شود. قسمت دوم حمام گرمخانه است که براى ورود به آن بايد از هشتى گذشت. قسمت اصلى آن داراى طرح مستطيل شکل و سقف ضربى با نورگير است.
در قسمت شمالى گرمخانه طرح شاه‌نشينى ساخته شده که به اندازهٔ ۲۰ سانتى‌متر از کف حمام بلندتر و در وسط آن حوضچه‌اى قرار دارد. در قسمت غرب گرمخانه خزانه و در بخش جنوب که به اندازه يک متر از سطح گرمخانه پايين‌تر است، دوش‌هاى آب‌گرم و سرد ايجاد شده است.
اين حمام‌، بدون در نظر گرفتن سقف گنبدى آن، به صورت بنايى جديد درآمده و دخالت‌هاى بى‌جاى افراد بى‌اطلاع و غيرمسئول، اين حمام قديمى را از اصالت تاريخى آن خارج کرده است.
  حمام كردشت، روستاى كردشت، كليبر
اين حمام در کنارهٔ رود ارس، در جوار روستاى کردشت که قلعه‌اى نيز به همين نام دارد واقع شده است. حمام کردشت از لحاظ طراحى داخلى و نقاشى‌هاى ديوارى شايان توجه است. آب مصرفى حمام را از رودخانهٔ ارس مى‌گيرند و پس از گرم شدن از طريق سيستم گرمخانه‌اى آن را به حوضچه‌هاى درونى انتقال مى‌دهند و پس از استفاده از آن، فاضلاب آن را از طريق سيستم‌هاى کانال‌کشى شده به بيرون هدايت مى‌کنند. ويژگى برجستهٔ اين حمام آن است که در حالت معمولى از سطح زمين قابل تشخيص نيست، زيرا در گودى ساخته شده است.
نقاشى‌‌هاى ديوارى اين حمام اسليمى و گل‌ بوته‌هاى زيباى ايرانى است که بخش مهمى از آن‌ها در حال نابودى است. قدمت حمام کردشت به بيش از دو قرن مى‌رسد و يکى از آثار قابل توجه کناره‌هاى ارس محسوب مى‌شود.
  حمام كرناسيون، دزفول
حمام کرناسيون در کنار رودخانهٔ شهر دزفول در محله قديمى کرناسيون قرار دارد که با وجود تعميرات مکرر اسلوب قديمى دارد و سبک رخت‌کن و صحن و ايوان آن از نوع معقر و محدب است.
  حمام گلستان، اسدآباد
اين حمام در محلهٔ درب کاروان‌سراى اسدآباد واقع شده و به حمام قديمى بازار نيز معروف است. در ورودى حمام به محوطه‌اى شش ضلعى باز مى‌شود که اضلاع آن مساوى به نظر مى‌رسد. طاق اين محوطه گنبدى است و سربينهٔ آن در قسمت جلويى راهرو ورودى قرار دارد. سربينه هم محوطه‌اى هشت ضلعى است که در شش ضلع آن، شش صفه براى رخت کندن ساخته شده است. سقف همهٔ اين صفه‌ها جناغى است.
گرمخانه نيز داراى سقفى با طاق جناغى است و از سه قسمتِ مشتمل بر بخش مرکزى، بخش سمت راست (خزينهٔ‌ آب سرد) و بخش سمت چپ (خزينهٔ آب گرم) تشکيل شده است. مصالح اصلى بنا آجر، ‌ملاط گچ و سنگ تراشيدهٔ مرمر است و قدمت تاريخى آن احتمالاً به دورهٔ صفويه مى‌رسد.
  حمام گلشن، لاهيجان
اين بنا که در مرکز محلهٔ ميدان و در مجموعهٔ بافت قديم شهر لاهيجان قرار دارد، به دورهٔ قاجار و روزگار سلطنت فتحعلى‌شاه مربوط است و به دستور حاج‌على‌اکبر‌خان، حاکم وقت، ساخته شده است.
اين گرمابه دو سربينه دارد که يکى از آن‌ها مورد استفادهٔ عامه مردم قرار مى‌گرفته و ديگرى که کوچک‌تر است، به طبقات خاص و ثروتمند جامعه تعلق داشته است. فضاى داخلى حمام يک هشت ضلعى نامنظم است که هشت ستون دايره‌اى شکل سنگى به ارتفاع ۱/۵ متر، ‌ سقف گنبدى و آجرى آن را سرپا نگه داشته و گوشه‌هاى آن با مقرنس‌کارى، کاربندى شده است. حمام در چهار ضلع اصلى چهار شاه‌نشين دارد و دو اتاق هشت ضلعى نيز در دو ضلع ديگر آن قرار گرفته است. بخشى از اين حمام، با ساخت و تعريض خيابان حافظ، خراب شده است.
ساير حمام‌هاى قديمى استان عبارت‌اند از: حمام‌هاى حاج‌آقا بزرگ، پيرسرا و حاجى در محلات. ساغريسازان و گلستان رشت مربوط به دورهٔ قاجاريه. حمام ديلمان در لاهيجان مربوط به دورهٔ قاجاريه. حمام‌هاى قديمى کياکلايه و حاج ميرزا احمدى در لنگرود مربوط به دورهٔ قاجاريه. حمام‌هاى قديمى گلشن و طاهر گوراب در فومن مربوط به دورهٔ قاجاريه و اوايل دورهٔ پهلوى و حمام قاجارى آق‌اولر در تالش.
  حمام گله‌دارى، بندر‌عباس
تنها حمام تاريخى در بندرعباس، حمام گله‌دارى است که در محلهٔ اِوَزى‌ها قرار دارد. اين بنا که احتمالاً به دورهٔ صفوى مربوط است، در دورهٔ‌ قاجار به وسيلهٔ حاج شيخ احمد گله‌دارى به مسجد گله‌دارى وقف شده است. بناى حمام به شکل مستطيل و سقف آن شامل چند گنبد کوچک و بزرگ است.
  حمام گنجعلى‌خان، كرمان
حمام گنجعلى‌خان براى تمامى جهانگردان و افرادى که از کرمان بازديد مى‌کنند به يادماندنى است. اين حمام مجموعه‌اى از تلفيق هنر معمارى و کاربرد مصالح گوناگون با فضايى متناسب است. بناى حمام با کاشى‌کارى، نقاشى گچبرى، مقرنس‌کارى و کاربندى‌هاى زيبا، بسيار ظريف است. سردر ورودى اين حمام نيز با نقاشى‌هاى زيباى عصر صفوى تزئين شده است. معمار اين مجموعه و حمام استاد محمد سلطانى يزدى بوده است.
حمام گنجعلى‌خان ۱۶ متر طول و ۳۰ متر عرض دارد. مساحت آن با متعلقات ۱۳۸۰ متر است. طول صحن گرمخانه ۶/۲۵ متر، عرض آن ۷/۵ متر و وسعت آن ۴۴/۸ مترمربع است.
اين حمام داراى دو بخش رختکن و گرمخانه است. در غرفه‌هاى رختکن با ايجاد قرينه‌سازى در ايوان‌‌ها، ايوانچه‌ها و ستون‌هاى سنگى، فضاى مناسب و زيبايى را به وجود آورده‌اند. دقيق‌ترين موضوع قابل توجه در معمارى گرمخانه پيروى و هم‌شکلى سنگ‌هاى کف گرمخانه با ساختمان سقف است. اگر سقف به شکل لوزى است، سنگ مقابل کف آن نيز لوزى است.
رختکن حمام به ۶ غرفه تقسيم مى‌شود که هر غرفهٔ آن مخصوص يک صنف جامعه، يعنى سادات، ‌ روحانيون، خوانين، رعايا، اعيان و بازارى‌ها بوده است و در حال حاضر در هر غرفه يک يا دو مجسمه از شمايل هر يک از طبقات ياد شده به نمايش گذاشته شده است.
بخش گرمخانه شامل يک حوض آب سرد است با طاقى شبيه خيمه که هشت ستون حمام بر زيبايى آن مى‌افزايد. سيستم کانال‌کشى آب و فواره‌ها چنان دقيق طراحى و اجرا شده است که از عجايب معمارى حمام محسوب مى‌شود. يکى ديگر از عجايب حمام «سنگ ساعت زمان» آن است.
اين حمام تا ۶۰ سال پيش داير بود و در حال حاضر کارکرد توريستى دارد و همه روزه به خصوص در ايام تعطيل، تعداد زيادى از بازديدکنندگان را به سوى خود جلب مى‌کند.
  حمام مجموعهٔ اردهال، اردهال، كاشان
يکى از قسمت‌هاى مجموعهٔ‌ بناهاى اردهال، واقع در ۴۲ کيلومترى غرب کاشان، حمام آن است که ساخت آن به دوران صفوى مربوط است. اين حمام که به حمام درب زيارت معروف است، علاوه بر سربينه و خزينه، از نظر تزئينات کاشى‌کارى ازاره‌ها و هم‌چنين نحوهٔ آب‌رسانى جالب‌توجه است.
  حمام محله بكان، بهبهان
حمام بکان در غرب بند و پل بکان و در کنارهٔ جنوبى رودخانه تاب واقع شده است. آثار دوش، خزينه و رختکن آن هنوز باقى مانده است.
  حمام ملا هادى، اردبيل
حمام ملاهادى يا حاج محسن در کوچه ملاهادى اردبيل واقع شده است. اين حمام يک در ورودى ستون‌دار با آجر قرمز و گنبد معمولى دارد. رختکن آن هشت ضلعى است و روى آن، ‌ گنبدى مدور قرار دارد. حمام به دو بخش زنانه و مردانه تقسيم شده است. از تزئينات اوليهٔ آن تنها نقاشى‌هاى آن باقى مانده‌اند که در قسمت زنانه مشهود است. پاتاق گنبد حمام با آويزهاى منظم تزئين شده است.
  حمام ناسار سمنان، صفويان
اين حمام در بازار عمومى شهر سمنان و جنوب شرقى تکيهٔ ‌ناسار واقع شده است و قريب سه قرن قدمت دارد و يکى از بناهاى دورهٔ‌ صفويه به شمار مى‌آيد.
اين بنا در سال ۱۱۱۸ هجرى در زمان شاه عباس به همت حاجى الحرمين آقا ملکى ساخته شده است. بر بلاى سر در کوچک حمام که به وسيله راهروى طويل به سربينه متصل مى‌شود، سنگ نبشته‌اى به ابعاد ۳۰×۲۰ سانتى‌‌متر به رنگ سياه وجود دارد که عبارت زير بر آن نقش بسته است:
«بناکنندگان اين حمام حاجى‌الحرمين، حاجى محمد زمان ملک، به تاريخ ۱۱۱۸ هجري».
حمام ناسار قبلاً داراى دو قسمت زنانه و مردانه بود، اما امروزه فقط مردانه است.
  حمام نخست، سمنان (قاجاريان، پهلوى)
حمام نخست، در ابتداى بازار عمومى سمنان و در کنار خيابان شهدا قرار دارد که نسبت به حمام‌هاى ديگر سمنان جديد است. اين حمام داراى سه بخش سربينه، گرمخانه و خزانه و بيش از سه متر از کف خيابان مجاور پائين‌تر است. سردر اوليهٔ حمام‌، داراى کاشى‌کارى و کتيبه‌اى از کاشى قرمز است که عبارت زير بر آن نوشته شده است : «گرمخانه نخست سنهٔ ۱۳۴۹ هجرى قمري»
علاوه بر حمام‌هاى ياد شده، حمام‌هاى قديمى ديگر نيز در سطح استان وجود دارد که به ذکر اسامى ‌آن‌ها بسنده مى‌کنيم:
- حمام چهارسو در شاهرود مربوط به دورهٔ صفويه
- حمام حاجى نقى در شاهرود مربوط به دورهٔ قاجاريه
- حمام بازار نو در شاهرود مربوط به دورهٔ قاجاريه
- حمام بيدآباد در شاهرود مربوط به دورهٔ‌ قاجاريه
- حمام امام‌زاده قطرى در روستاى قطرى شاهرود مربوط به دورهٔ قاجاريه
- حمام بسطام در بسطام شاهرود، مربوط به دورهٔ‌ قاجاريه
- حمام خانخودى در روستاى خانخودى شاهرود
- حمام بدشت در روستاى بدشت ۹ کيلومترى شاهرود
- حمام خوبيان در روستاى خوبيان - ۸۴ کيلومترى شاهرود
- حمام يوسفى‌آباد در روستاى يوسفى‌آباد - ۹ کيلومترى شاهرود
- حمام کلانتون در روستاى کلانتون شاهرود
- حمام عمومى قاطول در روستاى قاطول - گرمسار
- حمام نه حصار در روستاى نه حصار - گرمسار
- حمام محمدآباد در روستاى محمدآباد - ۱۲ کيلومترى گرمسار
- حمام چهار پاشلو در روستاى کهک - ۱۱ کيلومترى گرمسار
- حمام امام‌زاده على‌‌اکبر در روستاى امام‌زاده على‌اکبر - گرمسار
- حمام ياترى عليا در روستاى ياترى عليا - گرمسار
- حمام حسين‌آباد کردها در روستاى حسين‌آباد کردها - ۲۲ کيلومترى گرمسار
- حمام امام‌زاده ذوالفقار در روستاى امام‌زاده ذوالفقار - ۳۰ کيلومترى گرمسار
- حمام سياهکوه تويه‌دروار در ۶۰ کيلومترى شمال غرب دامغان
- حمام کلاته در روستاى کلاته - ۴۲ کيلومترى دامغان
- حمام عمومى فيروزآباد در روستاى اللّه‌آباد - ۳۰ کيلومترى دامغان
- حمام قدرت‌آباد در روستاى قدرت‌آباد - ۲۰ کيلومترى دامغان
- حمام حداده در روستاى حداده - ۲۸ کيلومترى دامغان
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
دریا خزر , شکم تخت , سیدغلام حیدر حسینی , ازادگی , اشکان فلاحتگر , نقد فیل , بهای جهانی فلز زرد , تاپیکو , وضعیت بهداشتی , لیگ باشگاه ,

مقالات پربیننده امروز
بهداشت و درمان , توصیه های پزشکی , گوش و حلق و بینی / پیشگیری از کم شنوایی , بانک اطلاعاتی کتاب / سیدالشهداء (به ضمیمه شرح خطبه شعبانیه) , بانک اطلاعاتی کتاب / اوستا: کهن‌ترین سرودها و متنهای ایرانی , بانک اطلاعاتی کتاب / سرژلادکو , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخنامه طبری , بانک اطلاعاتی فیلم / پرتقال کوکی - A Clockwork Orange , علم و زندگی , علوم انسانی / بایسته‌های تحول , بانک اطلاعاتی کتاب / چارلی و کارخانه‌ی‌ شکلات‌سازی , بانک اطلاعاتی کتاب / رنگرزی الیاف فرش دستباف , بانک اطلاعاتی کتاب / کوفته‌ها و ساندویچ‌های آسان و خوشمزه و مفید ,

برخی منابع مهم خبری
alef.ir الف , varzesh3.com ورزش سه , shafaqna.com شفقنا , iran-varzeshi.com روزنامه ایران ورزشی , tejarat.donya-e-eqtesad.com تجارت فردا , plus.ir تی وی پلاس , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه , banifilm.ir روزنامه بانی فیلم , cup.ir کاپ , iranart.ir ایران آرت ,



وبگردی
قیمتهای روانی  / این آقایان عاقل / بیجاره مردم
قیمتهای روانی / این آقایان عاقل / بیجاره مردم - افاضات امروز معاون اول رییس جمهور، البته قبلتر نیز از زبان دیگر مقامات اقتصادی دولت از جمله نهاوندیان و نوبخت شنیده شده بود. یک اظهارنظر کلی و تاکید بر «عدم نگرانی مردم درباره وضعیت معیشتی» ! عجیب است این جملات شگفت انگیز از زبان جهانگیری که خود از منتقدان وضعیت مشابه در دوران احمدی نژاد بود. او حالا همان جملات را با همان ادبیات تکرار می کند! اما آقای جهانگیری! حقیقتاً این دلار و آن سکه و و قیمت های…
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم - لادن طباطبایی، بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون ایران که برای درمان بیماری فرزندش مدتی است در خارج از ایران به سر می برد امروز مهمان شبکه «من و تو» بود و بدون حجاب مقابل دوربین این شبکه حاضر شد.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!