دوشنبه ۷ اردیبهشت ۱۳۹۴ / Monday, 27 April, 2015

هرم سنی جمعیت

   هرم سنى جمعيت
ساخت يا ترکيب سنى جمعيت (population composition) به‌صورت توزيع سنى و به تفکيک جنس، به‌وسيلهٔ 'هرم سنى' (age pyramid) نشان داده مى‌شود. به‌عبارت ديگر، براى نمايش هندسى توزيع جمعيت برحسب سن و جنس از هرم سنى استفاده مى‌شود و آن نمودارى است که دو محور عمودى و افقى دارد. محور عمودى نمايندهٔ سن از صفر تا حداکثر و محور افقى نشان دهندهٔ تعداد افراد هر سن يا گروه سنى مى‌باشد. معمولاً زنان در طرف راست و مردان در طرف چپ هرم نشان مى‌شوند.
در هرم سنى، طبقه‌بندى سنين جمعيت را به‌صورت يک سال يا گروه سنى پنج ساله انجام مى‌دهند و در هر صورت يک طبقه از افراد را به‌صورت مستطيل افقى ترسيم مى‌کنند که طول آن تعداد افراد يک سن يا گروه سنى و عرض آن سنين پنج ساله را نشان مى‌دهد. هر سن يا گروه سنى پله‌اى را در هرم مى‌سازد و هر چه از نظر سنى بالاتر برويم، به‌دليل مرگ و مهاجرت، از تعداد افراد کاسته مى‌شود و نمودار رفته رفته شکل يک هرم پلکانى را به خود مى‌گيرد و نامگذارى آن نيز به همين دليل است.
بهترين هرم سنى هرمى است که براساس سال کشيده شود و مناسب‌ترين بعدى که براى ترسيم هرم‌هاى سنى پذيرفته شده، اين است که بين قاعده و ارتفاع آن يک رابطهٔ منطقى وجود داشته باشد، يعنى طول محور عمودى برابر دوسوم طول محور افقى باشد. در هر حال هرم سنى را مى‌توان با تعداد مطلق افراد در هر سنى ترسيم کرد و يا با درصد آنها. نوع دوم، از لحاظ مقايسهٔ هرم‌ها اهميت بيشترى دارد.
هرم سنى از يک‌سو تاريخ جمعيت را نشان مى‌دهد، يعنى منعکس کنندهٔ رويدادهاى اجتماعى و اقتصادى خاصى است که در گذشته‌هاى تاريخى جامعه اتفاق افتاده و بر ترکيب جمعيتى کشور مؤثر واقع شده‌اند، و از سوى ديگر تغييرات ساخت جمعيت را در اثر تولد و مرگ و مهاجرت نمايان مى‌سازد، يعنى نمودار وضع جمعيت در يک لحظهٔ معين است.
گذشته از آن، هرم سنى جمعيت منعکس کنندهٔ شرايط و بحران‌هاى اقتصادى و جنگ‌ها و انقلابات است و اپيدمى‌هاى ادوارى اثر خود را بر آن باقى مى‌گذارند.
  انواع هرم سنى
هرم سنى جمعيت با توجه به نوع جمعيت‌ها، بر سه گونه است:
۱. هرم سنى ثابت: به جمعيتى مربوط است که در اثر تولد و مرگ و مهاجرت (درون‌کوچى و برون‌کوچي) تغييرات داخلى و خارجى نداشته باشد. اين جمعيت هرمى خواهد داشت که هر پلهٔ آن با پلهٔ پيش از خود فقط به نسبت توسعهٔ آن سن تفاوت دارد.
۲. هرم سنى کاهنده: جمعيتى را مى‌نماياند که کاهش پيدا مى‌کند.
۳. هرم سنى فزاينده: به جمعيتى مربوط است که رو به افزايش مى‌رود.
ساخت سنى جمعيت در کشورهاى جهان يکسان نيست. مثلاً در کشورهاى جهان سوم سن بخش عمده‌اى از جمعيت کمتر از ۱۵ سال، بخش کمى کوچک‌تر بين ۱۵ تا ۴۵ سال و بخش کوچکى از آن بيش از ۴۵ سال است (تودارو، ۱۳۶۴؛ ۷).
هرم سنى جمعيت در کشورهاى صنعتى پيشرفته که داراى جمعيتى پير هستند با هرم سنى جمعيت در کشورهاى توسعه يابنده که جمعيتى جوان دارند متفاوت است. در جمعيت‌هاى جوان پايه‌هاى هرم پهن‌تر و رأس آن باريک‌تر است، در حالى‌که پايهٔ هرم جمعيت‌هاى سالخورده باريک‌تر و رأس آن وسيع‌تر و تقريباً استوانه‌اى شکل است.
   جوانى جمعيت
مبحثى که در ساختار سنى جمعيت مهم است و در هرم سنى جمعيت نيز منعکس مى‌شود، جوانى و سالخوردگى جمعيت است. اصطلاح 'جمعيت جوان' نشان دهندهٔ ساخت سنى خاصى است که در آن بيش از دوپنجم جمعيت زير ۱۵ سال قرار دارد.
%40 ∑ p ≤ ∑ P 0 - 14
نسبت جمعيت زير ۱۵ سال به کل جميعت را نسبت 'جوانى جمعيت' مى‌نامند. به اين ترتيب، هنگامى که اهميت نسبى افراد زير ۱۵ سال در يک جمعيت افزايش يابد، از جوانى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد.
سنجش نسبت جوانى جمعيت را به‌وسيلهٔ 'تست ورتهايم' (Wertheim test) يا آزمون ۴۰ درصد انجام مى‌دهند. ورتهايم، جامعه‌شناس و جمعيت‌شناس هلندي، پس از مطالعات خود در اندونزى و مقايسهٔ آن با ساير کشورها، به اين نتيجه رسيد که در جمعيت کشورهاى توسعه نيافته نسبت افراد کمتر از ۱۵ سال به کل جمعيت حدود ۴۰ درصد و يا بيشتر از آن است. ورتهايم اين پديده را مبناى يک سلسله فرضيه قرارداد و بدينسان آزمون ۴۰ درصد (تست ورتهايم) به‌وجود آمد. به‌ موجب اين تست، اولاً هر کشورى که لااقل ۴۰ درصد افراد آن کمتر از ۱۵ سال داشته باشند جزو کشورهاى توسعه نيافتهٔ اقتصادى محسوب مى‌شود، ثانياً ميان ميزان مواليد و مرگ کودکان و جمعيت کمتر از ۱۵ سال اين کشورها با ميزان افزايش طبيعى آنها رابطه‌اى نزديک وجود دارد (بهنام، ۱۳۴۸؛ ۵۲).
مطالعات جمعيتى نشان مى‌دهد در حالى‌که نسبت جوانى جمعيت در کشورهاى جهان سوم بيشتر از ۴۰ درصد (۴۰ تا ۴۷ درصد) است، اين رقم در کشورهاى صنعتى پيشرفته حدود ۲۵ درصد و حتى کمتر از آن (۲۰ تا ۲۵ درصد) مى‌باشد (جوان، ۱۳۶۵؛ ۳۱۲ و گزيده ۵۰، ۱۳۶۵؛ ۱۴).
   سالخوردگى جمعيت
'سالخوردگى جمعيت' مقياس ديگرى است که به‌وسيلهٔ آن مى‌توان به درجهٔ رشد و توسعهٔ جامعه و عقب‌ماندگى يا توسعه يافتگى آن پى برد. اگرچه براى سالخوردگى جمعيت، برعکس جوانى آن، ملاک و معيار دقيقى تعيين نشده، اما آمارهاى جمعيتى حاکى از آن است که نسبت افراد بالاتر از ۶۵ سال در کل جمعيت براى کشورهاى در حال توسعه بسيار پائين و حداکثر ۵ درصد (۱ تا ۵ درصد) است، در حالى‌که اين رقم براى کشورهاى پيشرفتهٔ صنعتى تا ۱۶ درصد (۱۰ تا ۱۶ درصد) هم مى‌رسد. از اين‌رو گفته مى‌شود که جوانى جمعيت از خصايص کشورهاى در حال توسعه و سالخوردگى جمعيت از ويژگى‌هاى جمعيت در کشورهاى صنعتى است. هنگامى که اهميت نسبى سالخوردگان در يک جمعيت افزايش يابد، از سالخوردگى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد. با توجه به نسبت‌هاى سالخوردگى جمعيت در جهان امروز، مى‌توان گفت که 'جمعيت سالخورده' جمعيتى است که در آن نسبت جمعيت بالاى ۶۵ سال به کل جمعيت بيش از ۱۰ درصد باشد.
نکته‌اى که در مسئلهٔ سالخوردگى مهم است، اينکه اولاً اصطلاح سالخوردگى جمعيت را نبايد با روند پير شدن فردى جمعيت اشتباه کرد، ثانياً بين سالخوردگى جمعيت که پديده‌اى است جمعيتى و سالخوردگى انفرادى که مرحله‌اى است از زندگي، فرق گذاشت. پيرى فردى بيشتر از طول عمر انسان متأثر است که در نتيجهٔ بهبود شرايط زندگى و پيشرفت دانش پزشکى حاصل مى‌شود (اماني، ۱۳۵۴؛ ۲۹).
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
زندگی مالی , مارتین اسکورسیزی , بازی پروانه , زار خاک , اورهان پاموک , کیفیت نمایشگاه , فاتح , بازاریابی , قطور پزشکی , علی طیب نیا , پدر امداد و نجات , Ultra , عادل فردوسی پور , بازی تنیس , کلاهبرداران اینترنتی , اراضی کشاورزی , جا ماندن , مسعود ترابی , رختکن , اسرار نماز ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / تا گوهرآباد , بانک اطلاعاتی کتاب / دید و بازدید , بهداشت و درمان / تغذیه و سلامتی / تغذیه بیماران / زندگی بدون کلسترول , بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / تغذیه / برای جلوگیری از آلودگی‌های غذائی چه باید کرد؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه گزینه‌های چهارجوابی طبقه‌بندی شده ریاضی کارشناسی ارشد: ریاضی مهندسی , بانک اطلاعاتی کتاب / الجواهر الفخریه فی شرح الروضه البهیه: تتمه کتاب النکاح , بانک اطلاعاتی کتاب / نارسایی کلیه و روشهای درمان آن (راهنمای آسان برای همه) , بانک اطلاعاتی کتاب / پرسش‌های چهارگزینه‌ای شیمی (3) , بانک اطلاعاتی کتاب / ویژگی و کاربرد فراورده‌های آرایشی: دایره‌المعارف پوست و مو , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / صفر علی بیگ زند فردی شیرازی , دین و اندیشه / دین و مذهب / ادیان و مذاهب ـ بهاییت / تاریخچه فرقه ضاله بهائیت , بانک اطلاعاتی کتاب / بحرالمعارف , علوم انسانی / مدیریت و خدمات اداری / مدیریت ـ آموزش نیروی انسانی / مدیریت و مشارکت , بانک اطلاعاتی کتاب / مکزیکی‌ها! بیانیه‌ی املیانو زاپاتا به خلق آزاد مکزیک , بانک اطلاعاتی کتاب / تلالویی از قرآن مجید , بانک اطلاعاتی کتاب / زیارت عاشورا و دعای توسل بانضمام دعای فرج , بانک اطلاعاتی کتاب / بازاریابی و مدیریت بازارها , بانک اطلاعاتی کتاب / ترجمه فتوحات مکیه: معارف باب 35 تا 67 , بانک اطلاعاتی کتاب / داستان عروسکها , دین و اندیشه / فلسفه و منطق / متافیزیک / عصای دست واقعیت : ساختارگرایی ,



وبگردی
فرهاد مجیدی در حال کتاب ورق زدن !! / تصاویر - تقریبآ باورکردنی نیست. بعد از هزارن عکس در رستوران و باشگاه بدنسازی و گردش و تفریح بالاخره یک عکس از فرهاد مجیدی در حال ورق زدن یک کتاب دیده شد.
تهران شهر کنسرت های مجانی - نه، اینها تکدی گران پر از مزاحمت خیابانی نیستند. اینها جوانانی هستند که برای امرار معاش از این هنر خیابانی استفاده می کنند، البته بدون هیچ مجوز و هیچ گونه نظارتی!
درگیری کریم باقری با پیام صادقیان / تصاویر - بازیکن پرحاشیه پرسپولیس در حاشیه بازی تیمش برابر سایپا جنجال آفرید. بعد از اینکه پیام صادقیان در ترکیب پرسپولیس مقابل سایپا به میدان نرفت و با برخی درگیری پیدا کرد با دستور برانکو از پرسپولیس اخراج شد.
نقاشی یکی از هواداران مهناز افشار / تصاویر - سلفی نیکی کریمی در خیابان ولیعصر. سلفی حامد کمیلی در اتاق گریم که خبر از یک کار جدید میدهد. پوستر تور آمریکایی کنسرت بنیامین. میترا حجار در پشت صحنه تئاتری با هنرنمایی لادن مستوفی. و عکس هنری آزاده ریاضی بازیگر کهنه کار سریال‌های ایرانی.
فیلم خارج کردن جنین از مغز یک زن ! - زنی برای خارج کردن یک تومور از مغزش تحت عمل جراحی قرار گرفت، اما پس از عمل با واقعیت شگفت انگیزی مواجه شد. در مغز او به جای یک تومور با جنین دوقلوی او مواجه شدند، که مو، دندان و استخوان داشت !
فیلم حمله خانزاده به هوادار پرسپولیس در قطر - در این فیلم بازیکنان پرسپولیس مشغول خروج از ورزشگاه و سوار شدن به اتوبوس هستند که هواداران خطاب به بازیکنان چیزهایی می‌گویند که در یک نمایش ضعیف با ۳ گل مغلوب لخویا شده‌اند.
کشته تصادف پورشه نوه آیت الله / عکس - پسرجوانی که کنار پریوش اکبرزاده درتصادف پورشه کشته شد محمدحسين ربانی نوه آیت‌الله ربانی شیرازی بود.
آزاده نامداری: چرا آن عکس را منتشر کردم؟ - پس از حواشی بسیاری که پیرامون جدایی آزاده نامداری و فرزاد حسنی پیش آمد، آزاده نامداری عکسی از خود در اینستاگرام منتشر کرد که جنجالهای تازه ای را به دنبال ...
رونی کلمن قهرمان بدنسازی جهان در گلزار شهدا ! - رونی کلمن قهرمان بدنسازی جهان پس از حضور در ایران صبح امروز پنج شنبه در گلزار شهدای بهشت زهرا (س) حضور یافت.
فیلم اعترافات یزدان‌پناه درباره آقازاده معروف - در سال ۹۲ و آنهم در ایام رسیدگی به پرونده کرسنت در لاهه و درست هنگامی که قرار بود با شهادت در دادگاه گره کور این پرونده عیله ایران را باز کند،خبر ناپدید شدنش همه را شوکه کرد. او عباس یزدان‌پناه است.
تراژدی پریوش اکبرزاده کشته تصادف پورشه - مشتی مردم پست و رذل ریختند در صفحه یک دختر جوان مرده ، و تمام عقده‌های خود را بر یک مرده خالی میکنند!! فحاشی‌های غیرقابل باور! یعنی بد فحش نمیدهند که!! وحشیانه فحش میدهند!! سمفونی عقده و کینه و حقارت و رذالت و پستی است. اوج حماقت و بلاهت را به نمایش گذاشته‌اند.
گزارشی از جدیدترین بیزنس علی دایی و برادرانش - علی دایی ستاره فوتبال ایران و جهان که بعد از کنار گذاشتن فوتبال روزهای آرامی را تجربه می کند، در تازه ترین تجربه بیزنسی خود با برادرانش محمد و بهزاد دایی، سفره خانه و فست فودی مجلل در خیابان امیرآباد تهران افتتاح کرده‌اند.
سحر قریشی مدل صورت و لوازم آرایش ! / تصاویر - تصاویری که این روزها چهرها به همراه سگهایشان از خود در فضای مجازی منتشر میکنند. و همچنین عکس آتلیه‌ای رضا رویگری و همسرش. آرش نوذری و عکسی از کاراکتر خویش در سریال در حاشیه.
فیلم لحظه تصادف مرگبار قهرمان اتومبیلرانی ایران - متأسفانه خودرو " بی ام و" قبل از تصادف، در بزرگراه همت با سرعت 176 کیلومتر در حرکت بود. این خودرو در ساعت 36 دقیقه بامداد، با سرعت بالا از باند کندرو حرکت می‌کرد که به علت تغییر مسیر ناگهانی، با گاردریل باند سرعت برخورد کرد.
پورشه پسر امیر قلعه نویی بعد از تصادف با درخت - یک دستگاه پورشه که قبلا متعلق به پسر امیر قلعه نویی بود با درخت برخورد کرد و یکی از سرنشینان آن در دم فوت شد.
لیلا اوتادی با تیپ جدید در اینستاگرام / تصاویر - با آخرین تصاویر از الهام پاوه نژاد، بهنوش بختیاری، رضا یزدانی، مونا فرجاد، روناک یونسی، ... و همچنین سلفی نرگس محمدی با گلشید بحرایی گریمور معروف.
زیباترین زن خلبان جهان در افغانستان / تصاویر - روزنامه عامه پسند بیلد در آلمان در اقدامی تازه تصاویری از یک زن خلبان افغان به نام نیلوفررحمانی منتشر کرده و از وی به عنوان زیباترین خلبان زن جهان یاد کرده است.
فیلم یک عروسی در میان جواهر و طلا ! - عبدالمالک هم زن گرفت ! شاهزاده برونئی ۳۱ ساله با همسر ۲۲ ساله اش پیمان ازدواجی در قصر ۱۷۸۸ اتاقی بستند. تمام لباس عروس و داماد از نگین و جواهر بود.
پشت پرده حذف «در حاشیه» از آنتن سیما - زمانی که مهران مدیری پس از سال‌ها دوری از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران به این رسانه بازگشت، خیلی‌ها انتظار همه‌چیز را داشتند، جز یک شکست تمام‌عیار.
فیلم/ معاون صدام به هلاکت رسید - گروه مقاومت عراقی عصائب اهل حق، پس از کشتن عزت الدوری، معاون صدام، اسلحه وی را به مظلومان عراق هدیه کرد.
پربازدیدها
ظریف از آمادگی غیرمتعهدها به منظور بازنگری در ان پی تی خبرداد - محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران که به نمایندگی از گروه غیر متعهدها در مجمع عمومی سازمان ملل و نشست بازبینی پیمان منع تسلیحات اتمی سخنرانی می کرد، قول همکاری کامل اعضای این پیمان در خصوص بازبینی ان پی تی را داد.
دیدار احمدی‌نژاد با هیاتی از ترکیه در سکوت خبری + عکس - مثلث آنلاین: اخبار این دیدار درحالی از شبکه‌های ترکیه منتشر می شود که حتی سایت‌های نزدیک به احمدی‌نژاد نیز آن را پوشش خبری ندادند.
برنامه‌های شبکه تلویزیونی داعش/ تصاویر - شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های نزدیک به داعش، از افتتاح نخستین شبکه تلویزیونی این گروه تروریستی با عنوان "الخلافة الاسلامیه" در موصل خبر می‌دهند.
خوب، بد، زشت در بزرگراه‌هایی که ظاهرا تحت کنترلند +فیلم - آیا قابل قبول است که فردی با حال مستی پشت فرمان بشنیند، جنون آمیز رانندگی کند و تا زمانی که حادثه ای خونین رقم نزند، از محاکمه مصون بماند و راننده متخلف خوانده شود؟ آیا می‌توان دستی کشیدن در بزرگراه را با توقیف خودرو و جریمه صد و هشتاد هزار تومانی متوقف کرد و معتقد بود که اعمال قانون صورت گرفته؟
جهانگیری: چرا از افشای پشت‌پرده زنجانی می‌ترسیم - گروه سیاسی: معاون اول رییس جمهور اظهار کرد: برای مبارزه با مفاسد اقتصادی در دولت یازدهم هیچ خط قرمزی نداریم و ...
قلقلی: انتشار خبر فوتم تاثیر بدی بر روحیه من و خانواده‌ام گذاشت - شهرام لاسمی که همه او را با نام قلقلی می‌شناسند، گفت: انتشار شایعه مرگم عوارض زیادی را روی روحیه من و اطرافیانم گذاشتم. زمانی که این خبر در فضای مجازی ...
نیروی انتظامی حامی برنامه‌‌های مجوزدار است/تسریع بازسازی تئاترشهر - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در حاشیه مراسم افتتاحیه بازار فیلم بخش بین‌الملل فیلم فجر 33 درباره حمایت نیروی انتظامی از برنامه‌ها و فیلم‌ها تأکید کرد: نیروی انتظامی از برنامه‌های مجوزدار حمایت می‌کند.
جنتی: وزیر کشور نیروی انتظامی را مسئول پیگیری علت لغو کنسرت‌ها کرد / بودجه وزارت ارشاد محدود است - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه نه تنها اعتبار بخش سینما اندک است بلکه کل بودجه وزارت ارشاد نیز محدود است، گفت : درخواست خود را برای افزایش بودجه به سازمان مدیریت و برنامه ریزی ارایه کرده ایم .
مدیر کل آژانس: پایبندی ایران به تعهدات را بررسی می کنیم - یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی بر ادامه تلاش های این نهاد بین المللی برای اطمینان از پایبندی ایران به تعهدات خود تاکید کرد.
پاسخ‌های صریح مطهری به سئوالات دانشجویان - در شیراز همه می‌دانستند افرادی که مباشرند و در صحنه حاضر هستند افراد فلان دستگاه هستند. من زمانی که در کلانتری بودم گفتم الان فرصت ...


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved