ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / جمعه ۳ مرداد ۱۳۹۳ / Friday, 25 July, 2014

هرم سنی جمعیت

   هرم سنى جمعيت
ساخت يا ترکيب سنى جمعيت (population composition) به‌صورت توزيع سنى و به تفکيک جنس، به‌وسيلهٔ 'هرم سنى' (age pyramid) نشان داده مى‌شود. به‌عبارت ديگر، براى نمايش هندسى توزيع جمعيت برحسب سن و جنس از هرم سنى استفاده مى‌شود و آن نمودارى است که دو محور عمودى و افقى دارد. محور عمودى نمايندهٔ سن از صفر تا حداکثر و محور افقى نشان دهندهٔ تعداد افراد هر سن يا گروه سنى مى‌باشد. معمولاً زنان در طرف راست و مردان در طرف چپ هرم نشان مى‌شوند.
در هرم سنى، طبقه‌بندى سنين جمعيت را به‌صورت يک سال يا گروه سنى پنج ساله انجام مى‌دهند و در هر صورت يک طبقه از افراد را به‌صورت مستطيل افقى ترسيم مى‌کنند که طول آن تعداد افراد يک سن يا گروه سنى و عرض آن سنين پنج ساله را نشان مى‌دهد. هر سن يا گروه سنى پله‌اى را در هرم مى‌سازد و هر چه از نظر سنى بالاتر برويم، به‌دليل مرگ و مهاجرت، از تعداد افراد کاسته مى‌شود و نمودار رفته رفته شکل يک هرم پلکانى را به خود مى‌گيرد و نامگذارى آن نيز به همين دليل است.
بهترين هرم سنى هرمى است که براساس سال کشيده شود و مناسب‌ترين بعدى که براى ترسيم هرم‌هاى سنى پذيرفته شده، اين است که بين قاعده و ارتفاع آن يک رابطهٔ منطقى وجود داشته باشد، يعنى طول محور عمودى برابر دوسوم طول محور افقى باشد. در هر حال هرم سنى را مى‌توان با تعداد مطلق افراد در هر سنى ترسيم کرد و يا با درصد آنها. نوع دوم، از لحاظ مقايسهٔ هرم‌ها اهميت بيشترى دارد.
هرم سنى از يک‌سو تاريخ جمعيت را نشان مى‌دهد، يعنى منعکس کنندهٔ رويدادهاى اجتماعى و اقتصادى خاصى است که در گذشته‌هاى تاريخى جامعه اتفاق افتاده و بر ترکيب جمعيتى کشور مؤثر واقع شده‌اند، و از سوى ديگر تغييرات ساخت جمعيت را در اثر تولد و مرگ و مهاجرت نمايان مى‌سازد، يعنى نمودار وضع جمعيت در يک لحظهٔ معين است.
گذشته از آن، هرم سنى جمعيت منعکس کنندهٔ شرايط و بحران‌هاى اقتصادى و جنگ‌ها و انقلابات است و اپيدمى‌هاى ادوارى اثر خود را بر آن باقى مى‌گذارند.
  انواع هرم سنى
هرم سنى جمعيت با توجه به نوع جمعيت‌ها، بر سه گونه است:
۱. هرم سنى ثابت: به جمعيتى مربوط است که در اثر تولد و مرگ و مهاجرت (درون‌کوچى و برون‌کوچي) تغييرات داخلى و خارجى نداشته باشد. اين جمعيت هرمى خواهد داشت که هر پلهٔ آن با پلهٔ پيش از خود فقط به نسبت توسعهٔ آن سن تفاوت دارد.
۲. هرم سنى کاهنده: جمعيتى را مى‌نماياند که کاهش پيدا مى‌کند.
۳. هرم سنى فزاينده: به جمعيتى مربوط است که رو به افزايش مى‌رود.
ساخت سنى جمعيت در کشورهاى جهان يکسان نيست. مثلاً در کشورهاى جهان سوم سن بخش عمده‌اى از جمعيت کمتر از ۱۵ سال، بخش کمى کوچک‌تر بين ۱۵ تا ۴۵ سال و بخش کوچکى از آن بيش از ۴۵ سال است (تودارو، ۱۳۶۴؛ ۷).
هرم سنى جمعيت در کشورهاى صنعتى پيشرفته که داراى جمعيتى پير هستند با هرم سنى جمعيت در کشورهاى توسعه يابنده که جمعيتى جوان دارند متفاوت است. در جمعيت‌هاى جوان پايه‌هاى هرم پهن‌تر و رأس آن باريک‌تر است، در حالى‌که پايهٔ هرم جمعيت‌هاى سالخورده باريک‌تر و رأس آن وسيع‌تر و تقريباً استوانه‌اى شکل است.
   جوانى جمعيت
مبحثى که در ساختار سنى جمعيت مهم است و در هرم سنى جمعيت نيز منعکس مى‌شود، جوانى و سالخوردگى جمعيت است. اصطلاح 'جمعيت جوان' نشان دهندهٔ ساخت سنى خاصى است که در آن بيش از دوپنجم جمعيت زير ۱۵ سال قرار دارد.
%40 ∑ p ≤ ∑ P 0 - 14
نسبت جمعيت زير ۱۵ سال به کل جميعت را نسبت 'جوانى جمعيت' مى‌نامند. به اين ترتيب، هنگامى که اهميت نسبى افراد زير ۱۵ سال در يک جمعيت افزايش يابد، از جوانى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد.
سنجش نسبت جوانى جمعيت را به‌وسيلهٔ 'تست ورتهايم' (Wertheim test) يا آزمون ۴۰ درصد انجام مى‌دهند. ورتهايم، جامعه‌شناس و جمعيت‌شناس هلندي، پس از مطالعات خود در اندونزى و مقايسهٔ آن با ساير کشورها، به اين نتيجه رسيد که در جمعيت کشورهاى توسعه نيافته نسبت افراد کمتر از ۱۵ سال به کل جمعيت حدود ۴۰ درصد و يا بيشتر از آن است. ورتهايم اين پديده را مبناى يک سلسله فرضيه قرارداد و بدينسان آزمون ۴۰ درصد (تست ورتهايم) به‌وجود آمد. به‌ موجب اين تست، اولاً هر کشورى که لااقل ۴۰ درصد افراد آن کمتر از ۱۵ سال داشته باشند جزو کشورهاى توسعه نيافتهٔ اقتصادى محسوب مى‌شود، ثانياً ميان ميزان مواليد و مرگ کودکان و جمعيت کمتر از ۱۵ سال اين کشورها با ميزان افزايش طبيعى آنها رابطه‌اى نزديک وجود دارد (بهنام، ۱۳۴۸؛ ۵۲).
مطالعات جمعيتى نشان مى‌دهد در حالى‌که نسبت جوانى جمعيت در کشورهاى جهان سوم بيشتر از ۴۰ درصد (۴۰ تا ۴۷ درصد) است، اين رقم در کشورهاى صنعتى پيشرفته حدود ۲۵ درصد و حتى کمتر از آن (۲۰ تا ۲۵ درصد) مى‌باشد (جوان، ۱۳۶۵؛ ۳۱۲ و گزيده ۵۰، ۱۳۶۵؛ ۱۴).
   سالخوردگى جمعيت
'سالخوردگى جمعيت' مقياس ديگرى است که به‌وسيلهٔ آن مى‌توان به درجهٔ رشد و توسعهٔ جامعه و عقب‌ماندگى يا توسعه يافتگى آن پى برد. اگرچه براى سالخوردگى جمعيت، برعکس جوانى آن، ملاک و معيار دقيقى تعيين نشده، اما آمارهاى جمعيتى حاکى از آن است که نسبت افراد بالاتر از ۶۵ سال در کل جمعيت براى کشورهاى در حال توسعه بسيار پائين و حداکثر ۵ درصد (۱ تا ۵ درصد) است، در حالى‌که اين رقم براى کشورهاى پيشرفتهٔ صنعتى تا ۱۶ درصد (۱۰ تا ۱۶ درصد) هم مى‌رسد. از اين‌رو گفته مى‌شود که جوانى جمعيت از خصايص کشورهاى در حال توسعه و سالخوردگى جمعيت از ويژگى‌هاى جمعيت در کشورهاى صنعتى است. هنگامى که اهميت نسبى سالخوردگان در يک جمعيت افزايش يابد، از سالخوردگى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد. با توجه به نسبت‌هاى سالخوردگى جمعيت در جهان امروز، مى‌توان گفت که 'جمعيت سالخورده' جمعيتى است که در آن نسبت جمعيت بالاى ۶۵ سال به کل جمعيت بيش از ۱۰ درصد باشد.
نکته‌اى که در مسئلهٔ سالخوردگى مهم است، اينکه اولاً اصطلاح سالخوردگى جمعيت را نبايد با روند پير شدن فردى جمعيت اشتباه کرد، ثانياً بين سالخوردگى جمعيت که پديده‌اى است جمعيتى و سالخوردگى انفرادى که مرحله‌اى است از زندگي، فرق گذاشت. پيرى فردى بيشتر از طول عمر انسان متأثر است که در نتيجهٔ بهبود شرايط زندگى و پيشرفت دانش پزشکى حاصل مى‌شود (اماني، ۱۳۵۴؛ ۲۹).


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
شعر و ادب    عراقی    دیوان اشعار    غزلیات   
خانه و خانواده    بهداشت خانواده    بهداشت مادر و کودک    دوران نوزادی و شیرخوارگی    مراقبت هاى بهداشتى    شرايط محل خواب، بازى و نگهدارى شيرخواران    تختخواب   
دارو و درمان    درمان    جراحی    رودهٔ بزرگ    بیماری های کولون و رکتوم    سرطان رودهٔ بزرگ    درمان    درمان بیماری   
راهنمای بهداشت و سلامت    دستگاه اسکلتی عضلانی و اختلالات آن    بیماری های استخوان   
آموزش    روشها و فنون تدریس    هدف های آموزشی   
تغذیه    بیماری ها   
شعر و ادب    نظامی گنجوی    خسرو و شیرین   
روانشناسی    تاریخ علم روانشناسی    تحولات بعدی در دوران شناسی جدید    رفتارگرائی ها   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    كشاورزی    علف های هرز و علف کش ها    علف کش ها   
شعر و ادب    عطار    دیوان اشعار    غزلیات   


کلمات در حال جستجو
توضیحات    اسماعیلی    دادگستری    بازداشت    خبرنگار    واشنگتن پست    بازار    طلا    رمضان    پیش بینی    توافق    جزئیات    اتمی    رتبه    رضایت از زندگی    ایران    سایپا    مجلس    گزارش    غزه    کشتار    قربانیان   




خلاصه رسانه‌ها
سیاسی:به نظرم تا الان کمتر از استقلال هزینه کرده ایم/ارقام همه باشگاه ها واقعی است - مدیریت ورزش - رییس هیات مدیره باشگاه پرسپولیس می گوید بخش بیشتر از هزینه ها را برای حضور در آسیا کنار گذاشته اند.
یهودیان نیویورک هم تظاهرات کردند - آمریکا - شماری از یهودیان و آزادیخواهان آمریکایی از طیف‌های مختلف جامعه در پایان ساعات کاری خود، در میدان دادگاه‌ها در نیویورک تجمع کردند و اسامی و سن قربانیانی را که هر دقیقه در غزه کشته می‌شوند برای رهگذران تکرار کردند.
سید احمد خاتمی:شعاردهندگان «نه غزه نه لبنان»از ملت بریده‌اند - احزاب و شخصیت‌ها - خطیب نماز جمعه تهران با اشاره به نگاه ویژه ائمه معصومین در حمایت از مظلوم گفت: راهپیمایی مردم در حمایت از مردم مظلوم غزه مبنای دینی دارد.
شروط جدید سیف برای پرداخت تسهیلات/ انتقاد از افراط بانک‌ها در بنگاهداری - رئیس کل بانک مرکزی با اعلام جزئیاتی از نسخه جدید خروج غیرتورمی از رکود که از سوی دولت تهیه شده است، گفت: در حال حاضر شاهد افراط برخی از بانک‌ها در بنگاهداری هستیم که به ...
اسلام اجازه بی‌تفاوتی به مشکلات مسلمانان را نمی‌دهد/ اسرائیل رسوا خواهد شد - ری - خبرگزاری مهر: وزیر اطلاعات با اشاره به اینکه دین اسلام اجازه بی‌تفاوتی به مشکلات مسلمانان در فلسطین را نمی‌دهد، گفت: به طور قطع رژیم صهیونیستی و اسرائیل غاصب در ...
گزارش تصویری از فینال جام شهدا/نخستین جام برای تراکتورسازان - لیگ برتر - تیم فوتبال تراکتورسازی تبریز موفق شد با نتیجه دو بر یک استقلال را شکست دهد.عکس ها:مهدی زارع
مسلمانان كالاهاي اسرائيلي را تحريم كنند - قم - خبرگزاري مهر: يكي از مراجع تقليد از همه مسلمانان جهان خواست استفاده از كالاهاي توليد اسرائيل را تحريم كنند.
روز قدس اسرائیل را مستاصل کرده‌است/ مردم غزه ارتباطی با داعش ندارند - مشهد – خبرگزاری مهر: امام جمعه مشهد گفت: مردم مظلوم غزه داعشی نیستند و این حرف انگلیس‌ها و آمریکایی‌هاست که می خواهند حمایت مسلمانان و شیعیان را از این ملت قطع کنند.
رخصت از علی کریمی برای پوشیدن پیراهن شماره 8 پرسپولیس - لیگ برتر - مهاجم تیم فوتبال پرسپولیس گفت: پوشیدن پیراهن شماره 8 پرسپولیس برای من افتخار است و با خیلی از شماره 8‌ های پرسپولیس از جمله علی کریمی تماس گرفتم و از آنها رخصت طلبیدم.
هروی: نتیجه بررسی بورسیه های غیرقانونی دو هفته دیگر اعلام می شود/ افزایش بورس های غیرقانونی - آموزش - رئیس کمیته آموزش عالی مجلس می گوید که تا دو هفته دیگر نتیجه بررسی تخلفات بورسیه دانشجویان خارج از کشور مشخص می شود.
محو غده سرطانی اسرائیل همچنان اولویت اول جهان اسلام است - در قطعنامه راهپیمایی سراسری روز قدس تأکید شده است ملت یکپارچه و متحد ایران، حمایت همه جانبه از مقاومت اسلامی فلسطین و تلاش برای محو غده سرطانی اسرائیل را همچنان اولویت ...
گردان‌های عزالدین قسام هیمنه صهیونیسم را درهم شکست/ لزوم حذف صهیونیست‌ها از اقتصاد منطقه‌ - مشهد – خبرگزاری مهر: دستیار و مشاور عالی فرماندهی معظم کل قوا با بیان اینکه گردان‌های عزالدین قسام هیمنه رژیم صهیونیستی را درهم شکست و موازانه وحشت را به جای موازانه ...
جنگ غزه به کرانه باختری رسید - حملات رژیم صهیونیستی به نوار غزه برای هجدهمین روز متوالی ادامه دارد و این در حالی است که صهیونیست‌ها روز پنجشنبه با خلق فاجعه‌ای دیگر یک مدرسه متعلق به سازمان ملل را هدف قرار دادند و تعدادی زن و کودک دیگر را به خاک و خون کشیدند.
قطعنامه پایانی راهپیمایان: تلاش برای محو غده سرطانی اسرائیل "اولویت اول" جهان اسلام است - احزاب و شخصیت‌ها - راهپیمایان تهرانی در قطعنامه پایانی خود تأکید کردند:ملت ایران، آرمان آزادی قدس شریف و حمایت همه‌جانبه از مقاومت اسلامی فلسطین را اولویت اول جهان اسلام می‌داند.
خانه به خانه شما را تعقیب خواهیم کرد و انتقام خون شهدایمان را خواهیم گرفت/ فلسطین دیگر آرام نخواهد نشست - جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: سرانجام جهان اسلام گورستان آمریکا، اسرائیل و سران کشورهای مرتجع خواهد بود. خانه به خانه شما را تعقیب خواهیم کرد و ...
نیروهای جبهه شرقی اسلام آماده آزادسازی فلسطین هستند - بجنورد- خبرگزاری مهر: رییس سازمان بسیج مستضعفین با اشاره به این که دیگر ملت ها راهپیمایی، تظاهرات، صدور بیانیه و ارسال کمک های مالی را حداقل اقدامات برای حمایت از فلسطین ...
نباید با دین مردم بازی سیاسی کرد/ برخی سال 88 حزب‌اللهی‌ها را خشونت‌طلب می‌خواندند - ورامین - خبرگزاری مهر: عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی با انتقاد از افراد و گروه‌هایی که شعار "جمهوری ایرانی" را در فتنه 88 سردادند گفت: این افراد کسانی هستند که به ...
بحران‌‌سازی در کشورهای اسلامی زمینه‌ساز جنایت‌های اسرائیل/ ادعای دموکراسی برخی کشورها خنده‌دار است - کرج- خبرگزاری مهر: رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه بحران های دست ساز در کشورهای اسلامی و شرایط بر هم ریخته منطقه زمینه ساز جنایت های اسرائیل شده است، گفت: ادعای ...
آیت الله حق شناس می گفت نپرسید چه کسی اعلم است بگوئید چه کسی علمدار است/ از دیدن برنامه "ضیافت" حظ بردم - آیت‌الله جاودان در برنامه ضیافت گفت: دوستمان می‌گفت دو روز قبل از ماجرای کوی دانشگاه آیت الله حق شناس می‌گفتند برای علمدار خطر است، پرسیدند نظرتان درباره آیت‌الله ...
حماسه‌آفرینی در گرمای 40 درجه/ يزدي‌ها حمايت از مظلومان غزه را فرياد زدند - يزد - خبرگزاري مهر: خيابان هاي يزد امروز شاهد يكي از راهپيمايي‌هاي بي‌نظير، باشكوه و با خيل عظيم جمعيت مردم اين ديار بود تا ديگر نوعدوستي مردمان دارالعباده و دفاع از ...
اشکهای گزارشگر شبکۀ الجزیره برای غزه - خاورمیانه - گزارشگر شبکۀ الجزیره عربی در حین گزارش زنده برای تلویزیون از وضعیت غزه و آمار مجروحان و کشته شدگان نتوانست جلوی اشکهایش را بگیرد.
روحانی: نمی‌توان با تکیه بر مجامع بین‌المللی مردم فلسطین را به حقوقشان رساند - دولت - رئیس‌جمهور در راهپیمایی روز جهانی قدس با بیان اینکه مسلمانان باید در مقابل اسرائیل دست و ید واحده باشند گفت: ساکتان در مقابل این جنایت در تاریخ شرمنده هستند و تاریخ نسبت به آنها قضاوت خواهد کرد.
حضور مراجع تقليد و علما در راهپيمايي روز جهاني قدس - قم - خبرگزاري مهر: تعدادی از مراجع تقليد و علماي برجسته حوزه در راهپيمايي روز جهاني قدس قم شركت كردند.
نباید به مردم دروغ بگوییم/ برخی اوقات اشتباه کردم/ دلایل کنار گذاشتن یک بازیکن - سرمربی تیم فوتبال استقلال با بیان بر اینکه مجموعه این باشگاه در فصل نقل و انتقالات بهترین عملکرد را داشتند و خواسته‌های او را برآورده کرده‌اند تاکید کرد در مورد مبلغ ...
هر نوع کمکی که فلسطینی ها بخواهند ارسال خواهیم کرد - رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان گفت: ما اکنون مقداری اورانیوم داریم که غنای آن 0.8 درصد تا حدود 1.8 درصد است، ولی عمدتا غنای آنها یک درصد است. اینها چند کیلوگرم هستند که ...
«ثبت است بر جریده عالم» قیام سنگ - همزمان با روز جهانی قدس خبرگزاری مهر گزیده‌‌ای از اشعار شاعران جوان کشور با موضوع جنایات رژیم صهیونیستی در غزه و مقاومت مردمان این منطقه را که در قالب یک کمپین در فضای ...
توضیحات رئیس دادگستری تهران درباره بازداشت خبرنگار واشنگتن‌پست - رئیس کل دادگستری تهران در خصوص خبر بازداشت خبرنگار واشنگتن‌پست و همراهانش گفت: این موضوع هنوز در مرحله مقدماتی است.
کدام سینماگران در راهپیمایی روز قدس حاضر شدند؟ - سینما - جمعی از هنرمندان برای حضور در راهپیمایی روز قدس در مقابل خانه سینما حاضر شدند تا بعد از گرد هم آمدن سینماگران راهی مسیرهای راهپیمایی شوند.
جنایتی که در غزه رخ می‌دهد دل هر انسانی را به درد می‌آورد - رسول صدرعاملی که بیشتر او را با فیلم «دختری با کفش‌های کتانی» می‌شناسیم با حضور در راهپیمایی روز قدس به این نکته اشاره کرد که جنایت هولناکی که امروز در غزه رخ می دهد دل ...


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved