ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / شنبه ۱۱ مرداد ۱۳۹۳ / Saturday, 2 August, 2014

انواع هرم سنی

   هرم سنى جمعيت
ساخت يا ترکيب سنى جمعيت (population composition) به‌صورت توزيع سنى و به تفکيک جنس، به‌وسيلهٔ 'هرم سنى' (age pyramid) نشان داده مى‌شود. به‌عبارت ديگر، براى نمايش هندسى توزيع جمعيت برحسب سن و جنس از هرم سنى استفاده مى‌شود و آن نمودارى است که دو محور عمودى و افقى دارد. محور عمودى نمايندهٔ سن از صفر تا حداکثر و محور افقى نشان دهندهٔ تعداد افراد هر سن يا گروه سنى مى‌باشد. معمولاً زنان در طرف راست و مردان در طرف چپ هرم نشان مى‌شوند.
در هرم سنى، طبقه‌بندى سنين جمعيت را به‌صورت يک سال يا گروه سنى پنج ساله انجام مى‌دهند و در هر صورت يک طبقه از افراد را به‌صورت مستطيل افقى ترسيم مى‌کنند که طول آن تعداد افراد يک سن يا گروه سنى و عرض آن سنين پنج ساله را نشان مى‌دهد. هر سن يا گروه سنى پله‌اى را در هرم مى‌سازد و هر چه از نظر سنى بالاتر برويم، به‌دليل مرگ و مهاجرت، از تعداد افراد کاسته مى‌شود و نمودار رفته رفته شکل يک هرم پلکانى را به خود مى‌گيرد و نامگذارى آن نيز به همين دليل است.
بهترين هرم سنى هرمى است که براساس سال کشيده شود و مناسب‌ترين بعدى که براى ترسيم هرم‌هاى سنى پذيرفته شده، اين است که بين قاعده و ارتفاع آن يک رابطهٔ منطقى وجود داشته باشد، يعنى طول محور عمودى برابر دوسوم طول محور افقى باشد. در هر حال هرم سنى را مى‌توان با تعداد مطلق افراد در هر سنى ترسيم کرد و يا با درصد آنها. نوع دوم، از لحاظ مقايسهٔ هرم‌ها اهميت بيشترى دارد.
هرم سنى از يک‌سو تاريخ جمعيت را نشان مى‌دهد، يعنى منعکس کنندهٔ رويدادهاى اجتماعى و اقتصادى خاصى است که در گذشته‌هاى تاريخى جامعه اتفاق افتاده و بر ترکيب جمعيتى کشور مؤثر واقع شده‌اند، و از سوى ديگر تغييرات ساخت جمعيت را در اثر تولد و مرگ و مهاجرت نمايان مى‌سازد، يعنى نمودار وضع جمعيت در يک لحظهٔ معين است.
گذشته از آن، هرم سنى جمعيت منعکس کنندهٔ شرايط و بحران‌هاى اقتصادى و جنگ‌ها و انقلابات است و اپيدمى‌هاى ادوارى اثر خود را بر آن باقى مى‌گذارند.
  انواع هرم سنى
هرم سنى جمعيت با توجه به نوع جمعيت‌ها، بر سه گونه است:
۱. هرم سنى ثابت: به جمعيتى مربوط است که در اثر تولد و مرگ و مهاجرت (درون‌کوچى و برون‌کوچي) تغييرات داخلى و خارجى نداشته باشد. اين جمعيت هرمى خواهد داشت که هر پلهٔ آن با پلهٔ پيش از خود فقط به نسبت توسعهٔ آن سن تفاوت دارد.
۲. هرم سنى کاهنده: جمعيتى را مى‌نماياند که کاهش پيدا مى‌کند.
۳. هرم سنى فزاينده: به جمعيتى مربوط است که رو به افزايش مى‌رود.
ساخت سنى جمعيت در کشورهاى جهان يکسان نيست. مثلاً در کشورهاى جهان سوم سن بخش عمده‌اى از جمعيت کمتر از ۱۵ سال، بخش کمى کوچک‌تر بين ۱۵ تا ۴۵ سال و بخش کوچکى از آن بيش از ۴۵ سال است (تودارو، ۱۳۶۴؛ ۷).
هرم سنى جمعيت در کشورهاى صنعتى پيشرفته که داراى جمعيتى پير هستند با هرم سنى جمعيت در کشورهاى توسعه يابنده که جمعيتى جوان دارند متفاوت است. در جمعيت‌هاى جوان پايه‌هاى هرم پهن‌تر و رأس آن باريک‌تر است، در حالى‌که پايهٔ هرم جمعيت‌هاى سالخورده باريک‌تر و رأس آن وسيع‌تر و تقريباً استوانه‌اى شکل است.
   جوانى جمعيت
مبحثى که در ساختار سنى جمعيت مهم است و در هرم سنى جمعيت نيز منعکس مى‌شود، جوانى و سالخوردگى جمعيت است. اصطلاح 'جمعيت جوان' نشان دهندهٔ ساخت سنى خاصى است که در آن بيش از دوپنجم جمعيت زير ۱۵ سال قرار دارد.
%40 ∑ p ≤ ∑ P 0 - 14
نسبت جمعيت زير ۱۵ سال به کل جميعت را نسبت 'جوانى جمعيت' مى‌نامند. به اين ترتيب، هنگامى که اهميت نسبى افراد زير ۱۵ سال در يک جمعيت افزايش يابد، از جوانى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد.
سنجش نسبت جوانى جمعيت را به‌وسيلهٔ 'تست ورتهايم' (Wertheim test) يا آزمون ۴۰ درصد انجام مى‌دهند. ورتهايم، جامعه‌شناس و جمعيت‌شناس هلندي، پس از مطالعات خود در اندونزى و مقايسهٔ آن با ساير کشورها، به اين نتيجه رسيد که در جمعيت کشورهاى توسعه نيافته نسبت افراد کمتر از ۱۵ سال به کل جمعيت حدود ۴۰ درصد و يا بيشتر از آن است. ورتهايم اين پديده را مبناى يک سلسله فرضيه قرارداد و بدينسان آزمون ۴۰ درصد (تست ورتهايم) به‌وجود آمد. به‌ موجب اين تست، اولاً هر کشورى که لااقل ۴۰ درصد افراد آن کمتر از ۱۵ سال داشته باشند جزو کشورهاى توسعه نيافتهٔ اقتصادى محسوب مى‌شود، ثانياً ميان ميزان مواليد و مرگ کودکان و جمعيت کمتر از ۱۵ سال اين کشورها با ميزان افزايش طبيعى آنها رابطه‌اى نزديک وجود دارد (بهنام، ۱۳۴۸؛ ۵۲).
مطالعات جمعيتى نشان مى‌دهد در حالى‌که نسبت جوانى جمعيت در کشورهاى جهان سوم بيشتر از ۴۰ درصد (۴۰ تا ۴۷ درصد) است، اين رقم در کشورهاى صنعتى پيشرفته حدود ۲۵ درصد و حتى کمتر از آن (۲۰ تا ۲۵ درصد) مى‌باشد (جوان، ۱۳۶۵؛ ۳۱۲ و گزيده ۵۰، ۱۳۶۵؛ ۱۴).
   سالخوردگى جمعيت
'سالخوردگى جمعيت' مقياس ديگرى است که به‌وسيلهٔ آن مى‌توان به درجهٔ رشد و توسعهٔ جامعه و عقب‌ماندگى يا توسعه يافتگى آن پى برد. اگرچه براى سالخوردگى جمعيت، برعکس جوانى آن، ملاک و معيار دقيقى تعيين نشده، اما آمارهاى جمعيتى حاکى از آن است که نسبت افراد بالاتر از ۶۵ سال در کل جمعيت براى کشورهاى در حال توسعه بسيار پائين و حداکثر ۵ درصد (۱ تا ۵ درصد) است، در حالى‌که اين رقم براى کشورهاى پيشرفتهٔ صنعتى تا ۱۶ درصد (۱۰ تا ۱۶ درصد) هم مى‌رسد. از اين‌رو گفته مى‌شود که جوانى جمعيت از خصايص کشورهاى در حال توسعه و سالخوردگى جمعيت از ويژگى‌هاى جمعيت در کشورهاى صنعتى است. هنگامى که اهميت نسبى سالخوردگان در يک جمعيت افزايش يابد، از سالخوردگى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد. با توجه به نسبت‌هاى سالخوردگى جمعيت در جهان امروز، مى‌توان گفت که 'جمعيت سالخورده' جمعيتى است که در آن نسبت جمعيت بالاى ۶۵ سال به کل جمعيت بيش از ۱۰ درصد باشد.
نکته‌اى که در مسئلهٔ سالخوردگى مهم است، اينکه اولاً اصطلاح سالخوردگى جمعيت را نبايد با روند پير شدن فردى جمعيت اشتباه کرد، ثانياً بين سالخوردگى جمعيت که پديده‌اى است جمعيتى و سالخوردگى انفرادى که مرحله‌اى است از زندگي، فرق گذاشت. پيرى فردى بيشتر از طول عمر انسان متأثر است که در نتيجهٔ بهبود شرايط زندگى و پيشرفت دانش پزشکى حاصل مى‌شود (اماني، ۱۳۵۴؛ ۲۹).


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
بانک و بیمه    بورس اوراق بهاءدار    مبانی ارزیابی سهام    معامله سهام به صورت عادی اعتباری (Margin trading ـ نقل از مجله بورس)   
بازار و بازاریابی    مناطق آزاد و ویژه اقتصادی    عملکرد مناطق آزاد ایران در حال و آینده    هزینه های ایجاد مناطق آزاد   
شعر و ادب    هاتف    دیوان اشعار    ماده تاریخ ها   
شعر و ادب    اَوْحَدی    دیوان اشعار    غزلیات   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی    ارتفاعات و قله ها   
علوم و مبانی تربیت بدنی و ورزش    علوم تربیت بدنی و ورزش    رشد و تکامل و یادگیری حرکتی    رشد و تکامل    رفتار حرکتی در دوران کودکی    تغییرات کیفی مهارت های حرکتی    مهارت های جابه جایی   
شعر و ادب    حافظ    دیوان اشعار    غزلیات   
دارو و درمان    درمان    جراحی    جراحی اطفال    بیماری های دستگاه گوارش    اختلالات چرخش روده    پاتوژنز و طبقه بندی   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    دامپروری    انواع دام    پرورش گوسفند    گوسفندان ایران   
شعر و ادب    نظامی گنجوی    خسرو و شیرین   


کلمات در حال جستجو
ایران    عراق    کردستان    سفرهای نوروزی    رکورد    اسرائیل    غزه    جنگ    ناپدید شدن    کردستان عراق    نیرو نظامی    ترک اعتیاد    الکل    کلینیک دولتی    محسن رضایی    روحانی   




پیام سرمربی تیم ملی والیبال ایتالیا به خاطر مرگ حسین معدنی - "مائورو بروتو" به مناسبت درگذشت مربی والیبال ایران پیامی احساسی به بازماندگان حسین معدنی و خانواده والیبال ایران فرستاده است.
آقایان اطلاعیه داده‌اند علیه داور حرف نزنیم/ برای شروع نتیجه بدی نبود - سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس پس از تساوی تیمش برابر نفت در اولین دیدار لیگ چهاردهم با بیان اینکه آقایان اطلاعیه داده‌اند که در مورد داوری اظهار نظر نکنیم گفت: از عملکرد ...
توقف پرسپولیس برابر نفت در گام اول/ دایی اولین دو امتیاز را از دست داد - شاگردان علی دایی نخستین دیدار خود در چهاردهمین دوره رقابت های لیگ برتر را در شرایطی با تساوی به پایان بردند که وی در دوره های گذشته بازی های نخست خود را با پیروزی پشت ...
یهود ستیزی برچسب رسانه های آلمانی علیه فعالان ضد صهیونیست - در روزهای اخیر با شدت گرفتن جنایات صهیونیستها در غزه افکار عمومی آلمان با پرسش جدی در باره دلایل حمایت بی چون و چرای دولت این کشور از رژیم صهیونیستی قرار گرقته است.
ماجرای کاریکاتور «آرمان» از منظر یک کارتونست / رحمتی: قضاوت باید فنی باشد - رسانه - یک کاریکاتوریست با سابقه معتقد است، خط قرمز در مورد کاریکاتورها جایی است که جای نقد و توهین تغییر پیدا کند.
حذف 10 میلیون یارانه‌بگیر و فهرست جدید - وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: با شناسایی ۱۰ میلیون نفر از افراد پردرآمد جامعه، به زودی فهرست جدید یارانه‌بگیران اعلام می شود.
وجدان بشری به زودی علیه رژیم صهیونیستی حرکت خواهد کرد - خطیب نماز جمعه این هفته تهران اظهار کرد: اگر اجازه دهند که خبرنگاران آزاد خبرهای واقعی از جنایات اسرائیل در غزه تهیه کنند مردم با فجایع غزه آشنا می‌شوند و حتما مرگ اسرائیل را آرزو خواهند کرد.
پرسپولیس-نفت؛ رونمایی از پرسپولیس جدید در برابر نفت پرامید - پرسپولیس و نفت تهران یکی از آخرین بازی‌های هفته نخست لیگ برتر را در ورزشگاه آزادی انجام می‌دهند. تقابل دایی و منصوریان می‌تواند یکی از بازی‌های زیبای هفته نخست را رقم بزند.
بخشنامه‌ای برای تفکیک جنسیتی نداشته و نداریم - شهرداری تهران هیچگونه دستورا‌لعمل و یا بخشنامه‌ای مبنی بر تفکیک جنسیتی و امثال آن در خصوص نیروی انسانی نداشته و ندارد... به ادعای وزارت کار و تحلیل مکتوبه این وزارتخانه تکریم مقام زن و تحکیم بنیان خانواده در ایران اسلامی باید با کنوانسیون های جهانی هماهنگ باشد که این خود جز بی غیرتی دینی، چیز دیگری نیست.
من شخصا اصولگرا بوده و هستم - برای تحقیق و تفحص از دانشگاه آزاد، یکی دو بار به مجلس رفته‌ام... من استقبال کردم و خیلی خوشحالم از این که چنین کاری صورت گرفته... اموال دانشگاه آزاد چه در دو اساسنامه متعلق به ملت ایران است به این ترتیب که هیچ کس نمی‌تواند از این اموال برای خود مصرف کرده، ضبط کرده و به نام کند... در انتخابات 88 ابداً حامی موسوی نبودم... نتوانستند یک مدرک به دست بیاورند که کسی پولی گرفته و صرف انتخابات کرده...
زمان مراسم تشییع و ختم مرحوم حسین معدنی مشخص شد - مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر مرحوم حسین معدنی روز یکشنبه و مراسم ختم وی دوشنبه برگزار می شود.
آیا جنگ غزه در روند مذاکرات هسته ای ایران تاثیر دارد؟ - انرژی‌هسته‌ای - برخی معتقدند که به خاطر جنگ غزه موقعیت رژیم صهیونیستی تضعیف شده است و آمریکا با خیال راحت تر می تواند درباره پرونده هسته ای ایران تصمیم بگیرد.
پاسخ سیف درباره رانت 650 میلیون یورویی - درپی صدور گزارش دادستان دیوان محاسبات درباره پرونده موسوم به "رانت 650 میلیون یورویی" و انتشار گسترده آن در رسانه‌ها، رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با صدور نامه‌ای، ایراداتی را به موارد مطرح شده در این گزارش وارد کرده است.
ایران نقش محوری در خلع سلاح رژیم صهیونیستی ایفا کند - محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در نامه‌ای به روحانی با اشاره به جنایات رژیم صهیونیستی در نوار غزه خطاب به رییس جمهور یادآورشد: استقبال مناسب بین المللی ازدولت جنابعالی ، فرصت ارزشمندی برای یک اقدام جهانی را فراهم ساخته و مناسبترین اقدام بین المللی درشرایط فعلی جهان ، خلع سلاح هسته ای و شیمیایی اسرائیل جنایتکار است.
خودروی خورشیدی ایران بهترین تیم مسابقات جهانی آمریکا شد - خودروی خورشیدی "هاوین 2" دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، در پایان مسابقات جهانی خودروهای خورشیدی در آمریکا، به عنوان بهترین تیم خارجی مسابقات انتخاب شد.
وضعیت جوی کشور؛ ایران گرمتر می‌شود - مدیر پیش بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی کشور آخرین وضعیت آب و هوای کشور در امروز و دو روز آینده را تشریح کرد.
ایران نیرو به اقلیم کردستان اعزام نکرده است - یک منبع مطلع در وزارت امور خارجه خبر منتشر شده توسط یک روزنامه عرب زبان مبنی بر ورود نیروهای ویژه ایرانی به اقلیم کردستان را تکذیب کرد.
جنگ غزه 1.7 میلیارد دلار هزینه روی دست اسرائیل گذاشته است - روزنامه هآرتس فاش کرد که جنگ اخیر رژیم صهیونیستی علیه نوار غزه هزینه و خساراتی بالغ بر 1.7 میلیارد دلار برای این رژیم در بر داشته است.
افشارزاده: قلعه‌نویی در همه زمینه‌ها از نکونام بزرگتر است - مدیرعامل باشگاه استقلال می‌گوید جواد نکونام باید احترام امیر قلعه‌نویی را حفظ می‌کرد و چنین صحبت‌هایی را علیه او مطرح نمی‌کرد.
سیل در رابر کرمان 2000 نفر را بی خانمان کرد - سخنگوی سازمان امداد و نجات هلال احمر از امدادرسانی به 800 نفر از سیل زدگان خبر داد و گفت: 200 نفر از آنها به مناطق امن انتقال داده شده‌اند.
پاسخ رئیس کل بانک مرکزی به گزارش دادستان دیوان محاسبات - درپی صدور گزارش دادستان دیوان محاسبات درباره پرونده موسوم به رانت 650 میلیون یورویی، رئیس کل بانک مرکزی با صدور نامه‌ای، ایراداتی را به موارد مطرح شده در این گزارش وارد ...
رژیم صهیونیستی منتظر انتقام باشد - خطیب نماز جمعه تهران با اشاره به حوادث دلخراش غزه گفت: خبرهای غزه کم کم دارد به گوش مردم دنیا می رسد و اندک اندک دارند بیدار می شوند و با شناخت این عنصر پلید (رژیم ...
فراکسیون اکثریت نامزد نخست وزیری معرفی کند/ضرورت کمک بین المللی به عراق برای مقابله با داعش - نماینده آیت الله سیستانی در خطبه های نماز جمعه کربلا ضمن تاکید بر ضرورت معرفی نامزد نخست وزیری از سوی فراکسیون اکثریت خواستار کمک بین المللی به بغداد برای مقابله با داعش ...
نامه رضایی به رئیس جمهور:آقای روحانی ،از بحرانهای آینده جلوگیری کنید - احزاب و شخصیت‌ها - محسن رضایی در نامه ای به رئیس جمهور از وی خواست که از فرصت استقبال مناسب بین المللی از دولت او برای مبارزخ و خلع سلاح اسرائیل استفاده کند.
توافق ارتش و جدایی طلبان اوکراین برای تبادل اسرا/ درگیری ها ادامه دارد - مقامات نظامی اوکراین و سران جدایی طلبان طی مذاکراتی در شهر مینسک در مورد تبادل 20 اسیر به توافق رسیدند.
نامه محسن رضایی به رئیس جمهور حسن روحانی - محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام،حملات اخیر رژیم صهیونیستی به غزه را حامل فرصت ها و تهدیداتی توامان برای جهان اسلام و منطقه می داند.وی پیشتر در نامه ای به فرمانده گردان های عزالدین قسام تاکید کرد که در مقابل تهدید خلع سلاح مقاومت باید ایستادگی کرد ...
اعلام زمان دقیق انتشار کارنامه کنکور 93 / تمام حاضرین جلسه آزمون  مجاز به انتخاب رشته هستند - مشاور عالی سازمان سنجش آموزش کشور از انتشار کارنامه کنکور سراسری سال 93 در ساعت 2 بعدازظهر روز یکشنبه 12 مردادماه خبر داد و گفت: بر اساس میزان حاضرین در جلسه آزمون ...
برای بازیابی قوای تحلیل رفته مسافران فکری کنید! - هر چه تصور می‌شد افزایش تعطیلات حسن داشته باشد، چون مصائب سفر کردن مغفول واقع شد، در نتیجه کسی پیش بینی نمی‌کرد اثر این اقدام، بروز این حجم از خستگی باشد؛ خستگی‌ای که در روزهای آتی به وضوح نشانه آن را در جامعه دید و...
خبرگزاری مهر در خراسان رضوی منعکس کننده دغدغه های جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی باشد - مشهد - خبرگزاری مهر: مدیرعامل خبرگزاری مهر گفت: این رسانه در خراسان رضوی در حوزه خبری، تحلیلی و نقد و بررسی اخبار باید منعکس کننده دغدغه های جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی ...
دلایل پیوستن اشکان دژاگه به تیم العربی قطر/ این انتقال قابل انتقاد نیست! - مدیر برنامه‌های اشکان دژآگه می‌گوید تصمیم این بازیکن برای حضور در تیم العربی و انتقال از لیگ برتر انگلستان به لیگ قطر قابل انتقاد نیست. وی همچنین می‌گوید دژآگه از چند ...


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved