سه شنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۴ / Tuesday, 28 April, 2015

انواع هرم سنی

   هرم سنى جمعيت
ساخت يا ترکيب سنى جمعيت (population composition) به‌صورت توزيع سنى و به تفکيک جنس، به‌وسيلهٔ 'هرم سنى' (age pyramid) نشان داده مى‌شود. به‌عبارت ديگر، براى نمايش هندسى توزيع جمعيت برحسب سن و جنس از هرم سنى استفاده مى‌شود و آن نمودارى است که دو محور عمودى و افقى دارد. محور عمودى نمايندهٔ سن از صفر تا حداکثر و محور افقى نشان دهندهٔ تعداد افراد هر سن يا گروه سنى مى‌باشد. معمولاً زنان در طرف راست و مردان در طرف چپ هرم نشان مى‌شوند.
در هرم سنى، طبقه‌بندى سنين جمعيت را به‌صورت يک سال يا گروه سنى پنج ساله انجام مى‌دهند و در هر صورت يک طبقه از افراد را به‌صورت مستطيل افقى ترسيم مى‌کنند که طول آن تعداد افراد يک سن يا گروه سنى و عرض آن سنين پنج ساله را نشان مى‌دهد. هر سن يا گروه سنى پله‌اى را در هرم مى‌سازد و هر چه از نظر سنى بالاتر برويم، به‌دليل مرگ و مهاجرت، از تعداد افراد کاسته مى‌شود و نمودار رفته رفته شکل يک هرم پلکانى را به خود مى‌گيرد و نامگذارى آن نيز به همين دليل است.
بهترين هرم سنى هرمى است که براساس سال کشيده شود و مناسب‌ترين بعدى که براى ترسيم هرم‌هاى سنى پذيرفته شده، اين است که بين قاعده و ارتفاع آن يک رابطهٔ منطقى وجود داشته باشد، يعنى طول محور عمودى برابر دوسوم طول محور افقى باشد. در هر حال هرم سنى را مى‌توان با تعداد مطلق افراد در هر سنى ترسيم کرد و يا با درصد آنها. نوع دوم، از لحاظ مقايسهٔ هرم‌ها اهميت بيشترى دارد.
هرم سنى از يک‌سو تاريخ جمعيت را نشان مى‌دهد، يعنى منعکس کنندهٔ رويدادهاى اجتماعى و اقتصادى خاصى است که در گذشته‌هاى تاريخى جامعه اتفاق افتاده و بر ترکيب جمعيتى کشور مؤثر واقع شده‌اند، و از سوى ديگر تغييرات ساخت جمعيت را در اثر تولد و مرگ و مهاجرت نمايان مى‌سازد، يعنى نمودار وضع جمعيت در يک لحظهٔ معين است.
گذشته از آن، هرم سنى جمعيت منعکس کنندهٔ شرايط و بحران‌هاى اقتصادى و جنگ‌ها و انقلابات است و اپيدمى‌هاى ادوارى اثر خود را بر آن باقى مى‌گذارند.
  انواع هرم سنى
هرم سنى جمعيت با توجه به نوع جمعيت‌ها، بر سه گونه است:
۱. هرم سنى ثابت: به جمعيتى مربوط است که در اثر تولد و مرگ و مهاجرت (درون‌کوچى و برون‌کوچي) تغييرات داخلى و خارجى نداشته باشد. اين جمعيت هرمى خواهد داشت که هر پلهٔ آن با پلهٔ پيش از خود فقط به نسبت توسعهٔ آن سن تفاوت دارد.
۲. هرم سنى کاهنده: جمعيتى را مى‌نماياند که کاهش پيدا مى‌کند.
۳. هرم سنى فزاينده: به جمعيتى مربوط است که رو به افزايش مى‌رود.
ساخت سنى جمعيت در کشورهاى جهان يکسان نيست. مثلاً در کشورهاى جهان سوم سن بخش عمده‌اى از جمعيت کمتر از ۱۵ سال، بخش کمى کوچک‌تر بين ۱۵ تا ۴۵ سال و بخش کوچکى از آن بيش از ۴۵ سال است (تودارو، ۱۳۶۴؛ ۷).
هرم سنى جمعيت در کشورهاى صنعتى پيشرفته که داراى جمعيتى پير هستند با هرم سنى جمعيت در کشورهاى توسعه يابنده که جمعيتى جوان دارند متفاوت است. در جمعيت‌هاى جوان پايه‌هاى هرم پهن‌تر و رأس آن باريک‌تر است، در حالى‌که پايهٔ هرم جمعيت‌هاى سالخورده باريک‌تر و رأس آن وسيع‌تر و تقريباً استوانه‌اى شکل است.
   جوانى جمعيت
مبحثى که در ساختار سنى جمعيت مهم است و در هرم سنى جمعيت نيز منعکس مى‌شود، جوانى و سالخوردگى جمعيت است. اصطلاح 'جمعيت جوان' نشان دهندهٔ ساخت سنى خاصى است که در آن بيش از دوپنجم جمعيت زير ۱۵ سال قرار دارد.
%40 ∑ p ≤ ∑ P 0 - 14
نسبت جمعيت زير ۱۵ سال به کل جميعت را نسبت 'جوانى جمعيت' مى‌نامند. به اين ترتيب، هنگامى که اهميت نسبى افراد زير ۱۵ سال در يک جمعيت افزايش يابد، از جوانى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد.
سنجش نسبت جوانى جمعيت را به‌وسيلهٔ 'تست ورتهايم' (Wertheim test) يا آزمون ۴۰ درصد انجام مى‌دهند. ورتهايم، جامعه‌شناس و جمعيت‌شناس هلندي، پس از مطالعات خود در اندونزى و مقايسهٔ آن با ساير کشورها، به اين نتيجه رسيد که در جمعيت کشورهاى توسعه نيافته نسبت افراد کمتر از ۱۵ سال به کل جمعيت حدود ۴۰ درصد و يا بيشتر از آن است. ورتهايم اين پديده را مبناى يک سلسله فرضيه قرارداد و بدينسان آزمون ۴۰ درصد (تست ورتهايم) به‌وجود آمد. به‌ موجب اين تست، اولاً هر کشورى که لااقل ۴۰ درصد افراد آن کمتر از ۱۵ سال داشته باشند جزو کشورهاى توسعه نيافتهٔ اقتصادى محسوب مى‌شود، ثانياً ميان ميزان مواليد و مرگ کودکان و جمعيت کمتر از ۱۵ سال اين کشورها با ميزان افزايش طبيعى آنها رابطه‌اى نزديک وجود دارد (بهنام، ۱۳۴۸؛ ۵۲).
مطالعات جمعيتى نشان مى‌دهد در حالى‌که نسبت جوانى جمعيت در کشورهاى جهان سوم بيشتر از ۴۰ درصد (۴۰ تا ۴۷ درصد) است، اين رقم در کشورهاى صنعتى پيشرفته حدود ۲۵ درصد و حتى کمتر از آن (۲۰ تا ۲۵ درصد) مى‌باشد (جوان، ۱۳۶۵؛ ۳۱۲ و گزيده ۵۰، ۱۳۶۵؛ ۱۴).
   سالخوردگى جمعيت
'سالخوردگى جمعيت' مقياس ديگرى است که به‌وسيلهٔ آن مى‌توان به درجهٔ رشد و توسعهٔ جامعه و عقب‌ماندگى يا توسعه يافتگى آن پى برد. اگرچه براى سالخوردگى جمعيت، برعکس جوانى آن، ملاک و معيار دقيقى تعيين نشده، اما آمارهاى جمعيتى حاکى از آن است که نسبت افراد بالاتر از ۶۵ سال در کل جمعيت براى کشورهاى در حال توسعه بسيار پائين و حداکثر ۵ درصد (۱ تا ۵ درصد) است، در حالى‌که اين رقم براى کشورهاى پيشرفتهٔ صنعتى تا ۱۶ درصد (۱۰ تا ۱۶ درصد) هم مى‌رسد. از اين‌رو گفته مى‌شود که جوانى جمعيت از خصايص کشورهاى در حال توسعه و سالخوردگى جمعيت از ويژگى‌هاى جمعيت در کشورهاى صنعتى است. هنگامى که اهميت نسبى سالخوردگان در يک جمعيت افزايش يابد، از سالخوردگى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد. با توجه به نسبت‌هاى سالخوردگى جمعيت در جهان امروز، مى‌توان گفت که 'جمعيت سالخورده' جمعيتى است که در آن نسبت جمعيت بالاى ۶۵ سال به کل جمعيت بيش از ۱۰ درصد باشد.
نکته‌اى که در مسئلهٔ سالخوردگى مهم است، اينکه اولاً اصطلاح سالخوردگى جمعيت را نبايد با روند پير شدن فردى جمعيت اشتباه کرد، ثانياً بين سالخوردگى جمعيت که پديده‌اى است جمعيتى و سالخوردگى انفرادى که مرحله‌اى است از زندگي، فرق گذاشت. پيرى فردى بيشتر از طول عمر انسان متأثر است که در نتيجهٔ بهبود شرايط زندگى و پيشرفت دانش پزشکى حاصل مى‌شود (اماني، ۱۳۵۴؛ ۲۹).
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
دغدغه جامعه , آیسسکو , ایرینا شایک , فیلم مقاومت , دلگان , بایرامی , گادی , ایده های نوروزی , ای اف سی , ایام محرم , ماهایا پطروسیان , تونسی‌ , بلوری , خدمت‌رسانی , دوره گردی , اسنادملی , عمادی , وارثان , الکوثر , غزل ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / گوش و حلق و بینی (دویس) , فرهنگی و هنری / موسیقی / موسیقی ایران / کپی رایت موسیقی در ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش مفاهیم در ایستگاه یادگیری: ادبیات فارسی پیش‌دانشگاهی 1 و 2 (عمومی) قابل استفاده برای کلیه رشته‌ها , بانک اطلاعاتی کتاب / دگرگون‌نامه (مثنوی طنز و جد) , کامپیوتر و اینترنت / نرم‌افزار / گرافیک / پلاریزه کردن تصویرها در عکاسی , کامپیوتر و اینترنت / اینترنت / دانستنیهای اینترنتی / شبکه ملی اینترنت , بانک اطلاعاتی کتاب / دیابت = Diabetes: دیابت از ابتدا تا انتها به زبان ساده هر آنچه باید درباره دیابت بدانید , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / موسیقی / ابوجعفر محمد‌ بن حارث , بانک اطلاعاتی کتاب / قانون مطبوعات اردن , ورزشی / دیگر ورزشها / ورزشهای رزمی / قهرمانی المپیک مال من است، حتی اگر قرار شود مثل آرش بمیرم , بانک اطلاعاتی کتاب / رایانه‌کار واژه‌پردازی MS-WORD 2003: به‌انضمام مجموعه سوالهای چهارگزینه‌ای و پروژه‌های عملی , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالهای کارشناسی ارشد حقوق (جزا و جرم‌شناسی) , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۷ فوریه در سال ۱۹۵۴ ـ ماجرای شنیدنی دیدارهای دکتر شاخت از ایران و اندرزهای اقتصادی او به دولتهای وقت , بانک اطلاعاتی کتاب / در استخر شنا , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / ۲۷ ژوئن ۱۹۴۳ ـ روزی که میلسپو «درد مزمن» ایران را اعلام داشت: گریز ایرانیان از پرداخت مالیات , خانه و خانواده / آشپزی / خوراکهای سبزیجات / خوراک سیب ، تره فرنگی وسیب زمینی , ورزشی / فوتبال / بازیکنان / او کافو است , بانک اطلاعاتی کتاب / رایانه کار درجه 2 , کامپیوتر و اینترنت / تلفن همراه / معرفی گوشی‌های i-mate / i-mate Ultimate ۸۱۵۰ , بانک اطلاعاتی کتاب / مشکل‌گشا ,



وبگردی
موزیک ویدئو خارجی‌ها از قلب تهران - این چند نفر اعضای یک گروه موسیقی اهل ونزوئلا هستند. در تهران یک موزیک ویدئو ساختند که در شبکه‌های اجتماعی پخش شده است.
حرکات باورنکردنی راننده مست در اتوبان تهران! - همراهی یک شب خبرنگار با پلیس نامحسوس و واکنش دیدنی رانندگان خودرو با سرعت زیاد و حرکات مارپیچ.
روایت تنها بازمانده تصادف بی‌ام‌دبلیو - نامش آرمین بخشی است، ٢٤ساله و تنها بازمانده تصادف بی‌ام‌دبلیو در اتوبان همت. آن بامداد دوشنبه که آمد، راحت آمد و سخت رفت، دوستی‌هایشان تمام شد و تنها سیاهی بر جا ماند.
جنجال اپیلاسیون و مجری بی‌بی‌سی فارسی - ستار سعیدی مجری تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در صفحه رسمی خود در توئیتر نوشت: اپیلاسیون هم به کیس‌های پناهندگی اضافه شد.
اشکهای خانزاده در کنار عذرخواهی از مردم - بنابر هماهنگی قبلی ، گزارشگر شبکه خبر امروز بعد از جلسه انضباطی در دفتر باشگاه حاضر شد و با کریم باقری ، محمود خوردبین ، محمدحسین نژاد فلاح و محمدرضا خانزاده به گفت و گو پرداخت که این بازیکن در حین مصاحبه بغض کرد و گریست .
مصاحبه شنیدنی علی دایی در انگلستان - یکی از اعضای هیات مدیره فایل صوتی یکی از جلسه‌ها را در اختیار من قرار داده و اگر بخواهم این فایل را در اختیار مردم قرار بدهم، واقعا معلوم نیست که چه خواهد شد؟!
عکسی باورنکردنی از فرهاد مجیدی !! / تصاویر - تقریبآ باورکردنی نیست. بعد از هزارن عکس در رستوران و باشگاه بدنسازی و گردش و تفریح بالاخره یک عکس از فرهاد مجیدی در حال ورق زدن یک کتاب دیده شد.
درگیری کریم باقری با پیام صادقیان / تصاویر - بازیکن پرحاشیه پرسپولیس در حاشیه بازی تیمش برابر سایپا جنجال آفرید. بعد از اینکه پیام صادقیان در ترکیب پرسپولیس مقابل سایپا به میدان نرفت و با برخی درگیری پیدا کرد با دستور برانکو از پرسپولیس اخراج شد.
نقاشی یکی از هواداران مهناز افشار / تصاویر - سلفی نیکی کریمی در خیابان ولیعصر. سلفی حامد کمیلی در اتاق گریم که خبر از یک کار جدید میدهد. پوستر تور آمریکایی کنسرت بنیامین. میترا حجار در پشت صحنه تئاتری با هنرنمایی لادن مستوفی. و عکس هنری آزاده ریاضی بازیگر کهنه کار سریال‌های ایرانی.
فیلم خارج کردن جنین از مغز یک زن ! - زنی برای خارج کردن یک تومور از مغزش تحت عمل جراحی قرار گرفت، اما پس از عمل با واقعیت شگفت انگیزی مواجه شد. در مغز او به جای یک تومور با جنین دوقلوی او مواجه شدند، که مو، دندان و استخوان داشت !
فیلم حمله خانزاده به هوادار پرسپولیس در قطر - در این فیلم بازیکنان پرسپولیس مشغول خروج از ورزشگاه و سوار شدن به اتوبوس هستند که هواداران خطاب به بازیکنان چیزهایی می‌گویند که در یک نمایش ضعیف با ۳ گل مغلوب لخویا شده‌اند.
کشته تصادف پورشه نوه آیت الله / عکس - پسرجوانی که کنار پریوش اکبرزاده درتصادف پورشه کشته شد محمدحسين ربانی نوه آیت‌الله ربانی شیرازی بود.
آزاده نامداری: چرا آن عکس را منتشر کردم؟ - پس از حواشی بسیاری که پیرامون جدایی آزاده نامداری و فرزاد حسنی پیش آمد، آزاده نامداری عکسی از خود در اینستاگرام منتشر کرد که جنجالهای تازه ای را به دنبال ...
رونی کلمن قهرمان بدنسازی جهان در گلزار شهدا ! - رونی کلمن قهرمان بدنسازی جهان پس از حضور در ایران صبح امروز پنج شنبه در گلزار شهدای بهشت زهرا (س) حضور یافت.
فیلم اعترافات یزدان‌پناه درباره آقازاده معروف - در سال ۹۲ و آنهم در ایام رسیدگی به پرونده کرسنت در لاهه و درست هنگامی که قرار بود با شهادت در دادگاه گره کور این پرونده عیله ایران را باز کند،خبر ناپدید شدنش همه را شوکه کرد. او عباس یزدان‌پناه است.
تراژدی پریوش اکبرزاده کشته تصادف پورشه - مشتی مردم پست و رذل ریختند در صفحه یک دختر جوان مرده ، و تمام عقده‌های خود را بر یک مرده خالی میکنند!! فحاشی‌های غیرقابل باور! یعنی بد فحش نمیدهند که!! وحشیانه فحش میدهند!! سمفونی عقده و کینه و حقارت و رذالت و پستی است. اوج حماقت و بلاهت را به نمایش گذاشته‌اند.
گزارشی از جدیدترین بیزنس علی دایی و برادرانش - علی دایی ستاره فوتبال ایران و جهان که بعد از کنار گذاشتن فوتبال روزهای آرامی را تجربه می کند، در تازه ترین تجربه بیزنسی خود با برادرانش محمد و بهزاد دایی، سفره خانه و فست فودی مجلل در خیابان امیرآباد تهران افتتاح کرده‌اند.
سحر قریشی مدل صورت و لوازم آرایش ! / تصاویر - تصاویری که این روزها چهرها به همراه سگهایشان از خود در فضای مجازی منتشر میکنند. و همچنین عکس آتلیه‌ای رضا رویگری و همسرش. آرش نوذری و عکسی از کاراکتر خویش در سریال در حاشیه.
فیلم لحظه تصادف مرگبار قهرمان اتومبیلرانی ایران - متأسفانه خودرو " بی ام و" قبل از تصادف، در بزرگراه همت با سرعت 176 کیلومتر در حرکت بود. این خودرو در ساعت 36 دقیقه بامداد، با سرعت بالا از باند کندرو حرکت می‌کرد که به علت تغییر مسیر ناگهانی، با گاردریل باند سرعت برخورد کرد.
پورشه پسر امیر قلعه نویی بعد از تصادف با درخت - یک دستگاه پورشه که قبلا متعلق به پسر امیر قلعه نویی بود با درخت برخورد کرد و یکی از سرنشینان آن در دم فوت شد.
پربازدیدها
برنده مزایده سرخابی فردا هم اعلام نمی‌ شود - موضوع خرید دو باشگاه استقلال و پرسپولیس، فردا در جلسه علنی سازمان خصوصی سازی که با حضور خبرنگاران برگزار خواهد شد وارد فاز جدیدی می‌ شود.
آل سعود سزاوار تنبیه سختی است / بدانید که حاکمیت با کفر می‌تواند تداوم یابد لیکن با ظلم بقایی ندارد - ناوگان دریایی ایران تا کنون وارد آب‌های یمن نشده است لیکن گشت‌زنی این ناوگان در آب‌های بین‌المللی خلیج عدن و دریای عمان دارای برنامه‌ریزی معین نظامی و برابر برنامه جریان خواهد داشت و خدمات نیروهای دریایی جمهوری اسلامی ایران در مقابله با اقدامات دزدان دریایی دوره چند ساله دارند و کشورهای مختلف جهان تا کنون بابت خدماتی که در نجات شناورهای آنان شده است از این ناوها سپاسگزاری کرده‌آند.
تلفات زلزله نپال به 4400 تن رسید - نیروهای امداد و نجات در نپال با پاکسازی مناطق زلزله‌زده از آوار و انجام چندین عمل‌ جراحی در مراکز درمانی موقت در تلاش برای کاستن از شمار تلفات زلزله مرگبار ...
پوری حسینی:فردا مزایده پرسپولیس و استقلال برگزار می شود/نام برنده مزایده و مبلغ آن فردا اعلام نمی شود - میر علی اشرف عبداله پوری حسینی گفت:پاکت های کمزایده پرسپولیس و استقلال به دست ما رسید و مزادیه به طور قطع فردا برگزار می شود.
چه کسانی صاحب پرسپولیس و استقلال می‌شوند؟ - امروز مهلت ارسال پاکت های شرکت در مزایده استقلال و پرسپولیس برای بار سوم به پایان رسید.
رقابت میلیاردرها در انتخابات آمریکا؛ تعیین سرنوشت مردم به دست سرمایه داران یهودی - قوانین حاکم بر انتخابات آمریکا، همواره مورد انتقاد بسیاری از افکار عمومی داخل و خارج از این کشور قرار داشته است. منتقدین می گویند نقش بسیار بارز سرمایه داران در فعالیت های انتخاباتی نامزدها، نتایج انتخابات را تحت الشعاع قرار می دهد.
قاضی: به خاطر آرامش فولاد حاضرم قراردادم را فسخ کنم/تا 24 ساعت آینده همه چیز مشخص می شود - مهاجم تیم فوتبال فولاد خوزستان گفت:‌ امروز در جلسه با مسئولان باشگاه اعلام کردم حاضرم قراردادم را به خاطر آرامش تیم فسخ کنم ولی آنها این موضوع را قبول نکردند.
برنده مزایده سرخابی فردا هم اعلام نمی‌ شود - موضوع خرید دو باشگاه استقلال و پرسپولیس، فردا در جلسه علنی سازمان خصوصی سازی که با حضور خبرنگاران برگزار خواهد شد وارد فاز جدیدی می‌ شود.
پاکت‌های پیشنهادی به سازمان خصوصی‌سازی رسید - مشاور رئیس سازمان خصوصی سازی از ارئه چند پیشنهاد برای خریداری سهام سرخابی ها خبر داد و گفت: در آخرین دقایق پایانی وقت اداری امروز، چند پیشنهاد به سازمان خصوصی سازی ارسال شد بنابراین مزایده سوم سرخابی ها فردا در محل سازمان خصوصی سازی برگزار می‌شود.
مشکل روادید «امرودی» در فرودگاه کویت مرتفع شد/ با اولین پرواز راهی تهران می‌شود - یک منبع مطلع گفت که مشکل روادید معاون فرهنگی اجتماعی شهردار تهران رفع شده و قرار است با اولین پرواز از کویت به تهران بازگردد.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved