جمعه ۷ فروردین ۱۳۹۴ / Friday, 27 March, 2015

انواع هرم سنی

   هرم سنى جمعيت
ساخت يا ترکيب سنى جمعيت (population composition) به‌صورت توزيع سنى و به تفکيک جنس، به‌وسيلهٔ 'هرم سنى' (age pyramid) نشان داده مى‌شود. به‌عبارت ديگر، براى نمايش هندسى توزيع جمعيت برحسب سن و جنس از هرم سنى استفاده مى‌شود و آن نمودارى است که دو محور عمودى و افقى دارد. محور عمودى نمايندهٔ سن از صفر تا حداکثر و محور افقى نشان دهندهٔ تعداد افراد هر سن يا گروه سنى مى‌باشد. معمولاً زنان در طرف راست و مردان در طرف چپ هرم نشان مى‌شوند.
در هرم سنى، طبقه‌بندى سنين جمعيت را به‌صورت يک سال يا گروه سنى پنج ساله انجام مى‌دهند و در هر صورت يک طبقه از افراد را به‌صورت مستطيل افقى ترسيم مى‌کنند که طول آن تعداد افراد يک سن يا گروه سنى و عرض آن سنين پنج ساله را نشان مى‌دهد. هر سن يا گروه سنى پله‌اى را در هرم مى‌سازد و هر چه از نظر سنى بالاتر برويم، به‌دليل مرگ و مهاجرت، از تعداد افراد کاسته مى‌شود و نمودار رفته رفته شکل يک هرم پلکانى را به خود مى‌گيرد و نامگذارى آن نيز به همين دليل است.
بهترين هرم سنى هرمى است که براساس سال کشيده شود و مناسب‌ترين بعدى که براى ترسيم هرم‌هاى سنى پذيرفته شده، اين است که بين قاعده و ارتفاع آن يک رابطهٔ منطقى وجود داشته باشد، يعنى طول محور عمودى برابر دوسوم طول محور افقى باشد. در هر حال هرم سنى را مى‌توان با تعداد مطلق افراد در هر سنى ترسيم کرد و يا با درصد آنها. نوع دوم، از لحاظ مقايسهٔ هرم‌ها اهميت بيشترى دارد.
هرم سنى از يک‌سو تاريخ جمعيت را نشان مى‌دهد، يعنى منعکس کنندهٔ رويدادهاى اجتماعى و اقتصادى خاصى است که در گذشته‌هاى تاريخى جامعه اتفاق افتاده و بر ترکيب جمعيتى کشور مؤثر واقع شده‌اند، و از سوى ديگر تغييرات ساخت جمعيت را در اثر تولد و مرگ و مهاجرت نمايان مى‌سازد، يعنى نمودار وضع جمعيت در يک لحظهٔ معين است.
گذشته از آن، هرم سنى جمعيت منعکس کنندهٔ شرايط و بحران‌هاى اقتصادى و جنگ‌ها و انقلابات است و اپيدمى‌هاى ادوارى اثر خود را بر آن باقى مى‌گذارند.
  انواع هرم سنى
هرم سنى جمعيت با توجه به نوع جمعيت‌ها، بر سه گونه است:
۱. هرم سنى ثابت: به جمعيتى مربوط است که در اثر تولد و مرگ و مهاجرت (درون‌کوچى و برون‌کوچي) تغييرات داخلى و خارجى نداشته باشد. اين جمعيت هرمى خواهد داشت که هر پلهٔ آن با پلهٔ پيش از خود فقط به نسبت توسعهٔ آن سن تفاوت دارد.
۲. هرم سنى کاهنده: جمعيتى را مى‌نماياند که کاهش پيدا مى‌کند.
۳. هرم سنى فزاينده: به جمعيتى مربوط است که رو به افزايش مى‌رود.
ساخت سنى جمعيت در کشورهاى جهان يکسان نيست. مثلاً در کشورهاى جهان سوم سن بخش عمده‌اى از جمعيت کمتر از ۱۵ سال، بخش کمى کوچک‌تر بين ۱۵ تا ۴۵ سال و بخش کوچکى از آن بيش از ۴۵ سال است (تودارو، ۱۳۶۴؛ ۷).
هرم سنى جمعيت در کشورهاى صنعتى پيشرفته که داراى جمعيتى پير هستند با هرم سنى جمعيت در کشورهاى توسعه يابنده که جمعيتى جوان دارند متفاوت است. در جمعيت‌هاى جوان پايه‌هاى هرم پهن‌تر و رأس آن باريک‌تر است، در حالى‌که پايهٔ هرم جمعيت‌هاى سالخورده باريک‌تر و رأس آن وسيع‌تر و تقريباً استوانه‌اى شکل است.
   جوانى جمعيت
مبحثى که در ساختار سنى جمعيت مهم است و در هرم سنى جمعيت نيز منعکس مى‌شود، جوانى و سالخوردگى جمعيت است. اصطلاح 'جمعيت جوان' نشان دهندهٔ ساخت سنى خاصى است که در آن بيش از دوپنجم جمعيت زير ۱۵ سال قرار دارد.
%40 ∑ p ≤ ∑ P 0 - 14
نسبت جمعيت زير ۱۵ سال به کل جميعت را نسبت 'جوانى جمعيت' مى‌نامند. به اين ترتيب، هنگامى که اهميت نسبى افراد زير ۱۵ سال در يک جمعيت افزايش يابد، از جوانى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد.
سنجش نسبت جوانى جمعيت را به‌وسيلهٔ 'تست ورتهايم' (Wertheim test) يا آزمون ۴۰ درصد انجام مى‌دهند. ورتهايم، جامعه‌شناس و جمعيت‌شناس هلندي، پس از مطالعات خود در اندونزى و مقايسهٔ آن با ساير کشورها، به اين نتيجه رسيد که در جمعيت کشورهاى توسعه نيافته نسبت افراد کمتر از ۱۵ سال به کل جمعيت حدود ۴۰ درصد و يا بيشتر از آن است. ورتهايم اين پديده را مبناى يک سلسله فرضيه قرارداد و بدينسان آزمون ۴۰ درصد (تست ورتهايم) به‌وجود آمد. به‌ موجب اين تست، اولاً هر کشورى که لااقل ۴۰ درصد افراد آن کمتر از ۱۵ سال داشته باشند جزو کشورهاى توسعه نيافتهٔ اقتصادى محسوب مى‌شود، ثانياً ميان ميزان مواليد و مرگ کودکان و جمعيت کمتر از ۱۵ سال اين کشورها با ميزان افزايش طبيعى آنها رابطه‌اى نزديک وجود دارد (بهنام، ۱۳۴۸؛ ۵۲).
مطالعات جمعيتى نشان مى‌دهد در حالى‌که نسبت جوانى جمعيت در کشورهاى جهان سوم بيشتر از ۴۰ درصد (۴۰ تا ۴۷ درصد) است، اين رقم در کشورهاى صنعتى پيشرفته حدود ۲۵ درصد و حتى کمتر از آن (۲۰ تا ۲۵ درصد) مى‌باشد (جوان، ۱۳۶۵؛ ۳۱۲ و گزيده ۵۰، ۱۳۶۵؛ ۱۴).
   سالخوردگى جمعيت
'سالخوردگى جمعيت' مقياس ديگرى است که به‌وسيلهٔ آن مى‌توان به درجهٔ رشد و توسعهٔ جامعه و عقب‌ماندگى يا توسعه يافتگى آن پى برد. اگرچه براى سالخوردگى جمعيت، برعکس جوانى آن، ملاک و معيار دقيقى تعيين نشده، اما آمارهاى جمعيتى حاکى از آن است که نسبت افراد بالاتر از ۶۵ سال در کل جمعيت براى کشورهاى در حال توسعه بسيار پائين و حداکثر ۵ درصد (۱ تا ۵ درصد) است، در حالى‌که اين رقم براى کشورهاى پيشرفتهٔ صنعتى تا ۱۶ درصد (۱۰ تا ۱۶ درصد) هم مى‌رسد. از اين‌رو گفته مى‌شود که جوانى جمعيت از خصايص کشورهاى در حال توسعه و سالخوردگى جمعيت از ويژگى‌هاى جمعيت در کشورهاى صنعتى است. هنگامى که اهميت نسبى سالخوردگان در يک جمعيت افزايش يابد، از سالخوردگى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد. با توجه به نسبت‌هاى سالخوردگى جمعيت در جهان امروز، مى‌توان گفت که 'جمعيت سالخورده' جمعيتى است که در آن نسبت جمعيت بالاى ۶۵ سال به کل جمعيت بيش از ۱۰ درصد باشد.
نکته‌اى که در مسئلهٔ سالخوردگى مهم است، اينکه اولاً اصطلاح سالخوردگى جمعيت را نبايد با روند پير شدن فردى جمعيت اشتباه کرد، ثانياً بين سالخوردگى جمعيت که پديده‌اى است جمعيتى و سالخوردگى انفرادى که مرحله‌اى است از زندگي، فرق گذاشت. پيرى فردى بيشتر از طول عمر انسان متأثر است که در نتيجهٔ بهبود شرايط زندگى و پيشرفت دانش پزشکى حاصل مى‌شود (اماني، ۱۳۵۴؛ ۲۹).
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
Venom Hennessey GT , منابع مالی , رونالد , شرکت ذوب آهن , کودکانه , کاربران اینترنتی , yeki hast , كاراگاهان , پیشرفت ایران در سلول های بنیادی , دربند سر , توریسم سلامت , راهیی , قبال , اراده سیاسی , نیما فلاح , سیدمهدی رحمتی , بادبان , آموز ش و پرورش , شورای فرهنگ عمومی , نشخوار ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / برای مدرسه آماده می‌شوم: پرورش استعدادها , بانک اطلاعاتی کتاب / گنجینه سوالات امتحانی طبقه‌بندی شده نوین: علوم تجربی کلاس دوم راهنمایی , بانک اطلاعاتی کتاب / رسائل فی درایه الحدیث , بانک اطلاعاتی کتاب / پاسخ‌نامه‌ی 10 سال کنکور فیزیک پایه شامل پاسخ تشریحی جلد اول , بانک اطلاعاتی کتاب / فیزیک الیاف , بانک اطلاعاتی کتاب / Headstart: beginner: workbook , بانک اطلاعاتی کتاب / کلید ایمیل , بانک اطلاعاتی کتاب / متن کامل صحیفه سجادیه حضرت علی بن الحسین زین‌العابدین (ع) , بهداشت و درمان / تغذیه و سلامتی / ویتامین ها / ویتامین E , بانک اطلاعاتی کتاب / زبان تخصصی علوم تربیتی (1) ویژه گرایشهای: مدیریت آموزشی, تکنولوژی آموزشی, ... = Specialized English , بانک اطلاعاتی کتاب / مبارزه با بیماری‌های عفونی: آشنایی با دستگاه ایمنی بدن انسان و آخرین دستاوردهای علوم پزشکی در مداوای بیماری‌ها , بانک اطلاعاتی کتاب / ویکنت دو نیم شده , بانک اطلاعاتی کتاب / تقویت مهارت‌های ذهنی (خلاقیت، هوش، حافظه و تندخوانی) , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۵ فروردین ـ ۲۵ مارس ـ رئیس سابق سازمان ضد تروریسم آمریکا اعلام کرد که مبارزه با القاعده برای حکومت جورج بوش فوریت نداشت , دین و اندیشه / احکام / احکام روزه و نماز / احکام اذان‌ و اقامه‌ , بانک اطلاعاتی کتاب / برنامه‌نویسی به زبان پاسکال , بانک اطلاعاتی کتاب / نکته‌های ناب از بیانات حضرت آیت‌الله العظمی بهجت: به همراه گفته‌ها و نوشته‌هایی درباره معظم له , بانک اطلاعاتی کتاب / توضیح‌المسائل: با تجدیدنظر و اضافات , سیاسی / دیپلماسی / ایران / آقای متکی این شأن ایران نیست! , بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / اعتیاد / چه وقت باید شک کنیم!!! , بانک اطلاعاتی کتاب / پژوهشی علمی و عملی از: انبارداری , فرهنگی و هنری / سینما / سینمای ایران / سینما و دل‌دادن به نان و ماست , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات استاندارد زبان عمومی (فراگیر پیام نور) شامل: خلاصه نکات گرامری، تست‌های استاندارد به تفکیک درس، جواب‌های , بانک اطلاعاتی کتاب / 12 گام تا مدیریت زمان , بانک اطلاعاتی کتاب / جوانی بهار زندگانی , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه قوانین و مقررات حقوق شهروندی , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب مجموعه نکات زبان فارسی - عربی - دین و زندگی - زبان انگلیسی - فیزیک - شیمی - فلسفه و منطق - ریاضی - خلاقیت تصویری و تجسمی , کامپیوتر و اینترنت / اینترنت / دانستنیهای اینترنتی / تعیین سرعت ISP , اقتصاد و بازرگانی / صنایع / بهره‌وری و کیفیت / کیفیت کنترل و کنترل کیفت , بانک اطلاعاتی کتاب / راهنمای تجارت با کشور هنگ کنگ ,



وبگردی
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
دیدار با شیلی افتخار بزرگی بود/ بازیکنانم به دور از غرور جنگیدند - سرمربی تیم ملی فوتبال ایران بازی کردن و پیروزی برابر شیلی را افتخار بزرگی دانست و گفت: این بازی فرصت مناسبی بود برای تیم ملی ایران تا پیشرفت کند. بازیکنان ت
انتقام سلسائو از خروس ها در پاریس - برزیل در دیداری دوستانه موفق شد با نتیجه 3-1 فرانسه را شکست بدهد.‏
تیم ملی بزریل 3 ... تیم ملی فرانسه 1 - گروه ورزشی: تیم ملی فوتبال برزیل با پیروزی پرگل مقابل فرانسه به نوعی انتقام جام جهانی 1998 را از خروس‌های آبی گرفت.
برد شیرین برابر شیلی؛ آغاز درخشان سال جدید - گروه ورزشی: تیم ملی فوتبال ایران با گل‌های جواد نکونام و وحید امیری با دو گل حریف پرمهره خود شیلی را در یک دیدار ...
تقدیم پیروزی برابر شیلی به دو خبرنگار فقید ایرانی - تیم ملی فوتبال ایران پیروزی برابر شیلی را به قربانیان سانحه هوایی در فرانسه و به ویژه دو خبرنگار ایرانی تقدیم کرد.
پیروزی ناباورانه و ارزشمند ایران مقابل تیم پانزدهم دنیا به روایت تصاویر - تیم ملی ایران موفق شد در یک بازی تدارکاتی تیم فوتبال شیلی را با ستارگانش شکست دهد.
پیروزی ارزشمندایران مقابل شیلی/ ایران 2 شیلی 0 - مثلث آنلاین: تیم ملی کشورمان در اولین دیدار دوستانه خود در سال ۹۴ شیلی را شکست داد.
فاز بهداشتی طرح تحول سلامت کلید خورد/ طراحی کارت سلامت ایرانیان - فاز بهداشتی طرح تحول نظام سلامت، از دهم شهریور ماه سال ۹۳ با ابلاغ وزیر بهداشت، وارد مرحله اجرا شد.
پیروزی ایران بر تیم پرستاره شیلی - تیم ملی ایران در دیداری تدارکاتی تیم پرستاره شیلی را شکست داد.
سخنان تند اردوغان علیه‌ایران در رابطه با یمن - گروه بین‌الملل: رئیس‌جمهور ترکیه در اظهاراتی شدیداللحن از ایران خواست، تمام نیروهای خود را از یمن، عراق و سوریه بیرون بکشد.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved