شنبه ۲ خرداد ۱۳۹۴ / Saturday, 23 May, 2015

انواع هرم سنی

   هرم سنى جمعيت
ساخت يا ترکيب سنى جمعيت (population composition) به‌صورت توزيع سنى و به تفکيک جنس، به‌وسيلهٔ 'هرم سنى' (age pyramid) نشان داده مى‌شود. به‌عبارت ديگر، براى نمايش هندسى توزيع جمعيت برحسب سن و جنس از هرم سنى استفاده مى‌شود و آن نمودارى است که دو محور عمودى و افقى دارد. محور عمودى نمايندهٔ سن از صفر تا حداکثر و محور افقى نشان دهندهٔ تعداد افراد هر سن يا گروه سنى مى‌باشد. معمولاً زنان در طرف راست و مردان در طرف چپ هرم نشان مى‌شوند.
در هرم سنى، طبقه‌بندى سنين جمعيت را به‌صورت يک سال يا گروه سنى پنج ساله انجام مى‌دهند و در هر صورت يک طبقه از افراد را به‌صورت مستطيل افقى ترسيم مى‌کنند که طول آن تعداد افراد يک سن يا گروه سنى و عرض آن سنين پنج ساله را نشان مى‌دهد. هر سن يا گروه سنى پله‌اى را در هرم مى‌سازد و هر چه از نظر سنى بالاتر برويم، به‌دليل مرگ و مهاجرت، از تعداد افراد کاسته مى‌شود و نمودار رفته رفته شکل يک هرم پلکانى را به خود مى‌گيرد و نامگذارى آن نيز به همين دليل است.
بهترين هرم سنى هرمى است که براساس سال کشيده شود و مناسب‌ترين بعدى که براى ترسيم هرم‌هاى سنى پذيرفته شده، اين است که بين قاعده و ارتفاع آن يک رابطهٔ منطقى وجود داشته باشد، يعنى طول محور عمودى برابر دوسوم طول محور افقى باشد. در هر حال هرم سنى را مى‌توان با تعداد مطلق افراد در هر سنى ترسيم کرد و يا با درصد آنها. نوع دوم، از لحاظ مقايسهٔ هرم‌ها اهميت بيشترى دارد.
هرم سنى از يک‌سو تاريخ جمعيت را نشان مى‌دهد، يعنى منعکس کنندهٔ رويدادهاى اجتماعى و اقتصادى خاصى است که در گذشته‌هاى تاريخى جامعه اتفاق افتاده و بر ترکيب جمعيتى کشور مؤثر واقع شده‌اند، و از سوى ديگر تغييرات ساخت جمعيت را در اثر تولد و مرگ و مهاجرت نمايان مى‌سازد، يعنى نمودار وضع جمعيت در يک لحظهٔ معين است.
گذشته از آن، هرم سنى جمعيت منعکس کنندهٔ شرايط و بحران‌هاى اقتصادى و جنگ‌ها و انقلابات است و اپيدمى‌هاى ادوارى اثر خود را بر آن باقى مى‌گذارند.
  انواع هرم سنى
هرم سنى جمعيت با توجه به نوع جمعيت‌ها، بر سه گونه است:
۱. هرم سنى ثابت: به جمعيتى مربوط است که در اثر تولد و مرگ و مهاجرت (درون‌کوچى و برون‌کوچي) تغييرات داخلى و خارجى نداشته باشد. اين جمعيت هرمى خواهد داشت که هر پلهٔ آن با پلهٔ پيش از خود فقط به نسبت توسعهٔ آن سن تفاوت دارد.
۲. هرم سنى کاهنده: جمعيتى را مى‌نماياند که کاهش پيدا مى‌کند.
۳. هرم سنى فزاينده: به جمعيتى مربوط است که رو به افزايش مى‌رود.
ساخت سنى جمعيت در کشورهاى جهان يکسان نيست. مثلاً در کشورهاى جهان سوم سن بخش عمده‌اى از جمعيت کمتر از ۱۵ سال، بخش کمى کوچک‌تر بين ۱۵ تا ۴۵ سال و بخش کوچکى از آن بيش از ۴۵ سال است (تودارو، ۱۳۶۴؛ ۷).
هرم سنى جمعيت در کشورهاى صنعتى پيشرفته که داراى جمعيتى پير هستند با هرم سنى جمعيت در کشورهاى توسعه يابنده که جمعيتى جوان دارند متفاوت است. در جمعيت‌هاى جوان پايه‌هاى هرم پهن‌تر و رأس آن باريک‌تر است، در حالى‌که پايهٔ هرم جمعيت‌هاى سالخورده باريک‌تر و رأس آن وسيع‌تر و تقريباً استوانه‌اى شکل است.
   جوانى جمعيت
مبحثى که در ساختار سنى جمعيت مهم است و در هرم سنى جمعيت نيز منعکس مى‌شود، جوانى و سالخوردگى جمعيت است. اصطلاح 'جمعيت جوان' نشان دهندهٔ ساخت سنى خاصى است که در آن بيش از دوپنجم جمعيت زير ۱۵ سال قرار دارد.
%40 ∑ p ≤ ∑ P 0 - 14
نسبت جمعيت زير ۱۵ سال به کل جميعت را نسبت 'جوانى جمعيت' مى‌نامند. به اين ترتيب، هنگامى که اهميت نسبى افراد زير ۱۵ سال در يک جمعيت افزايش يابد، از جوانى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد.
سنجش نسبت جوانى جمعيت را به‌وسيلهٔ 'تست ورتهايم' (Wertheim test) يا آزمون ۴۰ درصد انجام مى‌دهند. ورتهايم، جامعه‌شناس و جمعيت‌شناس هلندي، پس از مطالعات خود در اندونزى و مقايسهٔ آن با ساير کشورها، به اين نتيجه رسيد که در جمعيت کشورهاى توسعه نيافته نسبت افراد کمتر از ۱۵ سال به کل جمعيت حدود ۴۰ درصد و يا بيشتر از آن است. ورتهايم اين پديده را مبناى يک سلسله فرضيه قرارداد و بدينسان آزمون ۴۰ درصد (تست ورتهايم) به‌وجود آمد. به‌ موجب اين تست، اولاً هر کشورى که لااقل ۴۰ درصد افراد آن کمتر از ۱۵ سال داشته باشند جزو کشورهاى توسعه نيافتهٔ اقتصادى محسوب مى‌شود، ثانياً ميان ميزان مواليد و مرگ کودکان و جمعيت کمتر از ۱۵ سال اين کشورها با ميزان افزايش طبيعى آنها رابطه‌اى نزديک وجود دارد (بهنام، ۱۳۴۸؛ ۵۲).
مطالعات جمعيتى نشان مى‌دهد در حالى‌که نسبت جوانى جمعيت در کشورهاى جهان سوم بيشتر از ۴۰ درصد (۴۰ تا ۴۷ درصد) است، اين رقم در کشورهاى صنعتى پيشرفته حدود ۲۵ درصد و حتى کمتر از آن (۲۰ تا ۲۵ درصد) مى‌باشد (جوان، ۱۳۶۵؛ ۳۱۲ و گزيده ۵۰، ۱۳۶۵؛ ۱۴).
   سالخوردگى جمعيت
'سالخوردگى جمعيت' مقياس ديگرى است که به‌وسيلهٔ آن مى‌توان به درجهٔ رشد و توسعهٔ جامعه و عقب‌ماندگى يا توسعه يافتگى آن پى برد. اگرچه براى سالخوردگى جمعيت، برعکس جوانى آن، ملاک و معيار دقيقى تعيين نشده، اما آمارهاى جمعيتى حاکى از آن است که نسبت افراد بالاتر از ۶۵ سال در کل جمعيت براى کشورهاى در حال توسعه بسيار پائين و حداکثر ۵ درصد (۱ تا ۵ درصد) است، در حالى‌که اين رقم براى کشورهاى پيشرفتهٔ صنعتى تا ۱۶ درصد (۱۰ تا ۱۶ درصد) هم مى‌رسد. از اين‌رو گفته مى‌شود که جوانى جمعيت از خصايص کشورهاى در حال توسعه و سالخوردگى جمعيت از ويژگى‌هاى جمعيت در کشورهاى صنعتى است. هنگامى که اهميت نسبى سالخوردگان در يک جمعيت افزايش يابد، از سالخوردگى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد. با توجه به نسبت‌هاى سالخوردگى جمعيت در جهان امروز، مى‌توان گفت که 'جمعيت سالخورده' جمعيتى است که در آن نسبت جمعيت بالاى ۶۵ سال به کل جمعيت بيش از ۱۰ درصد باشد.
نکته‌اى که در مسئلهٔ سالخوردگى مهم است، اينکه اولاً اصطلاح سالخوردگى جمعيت را نبايد با روند پير شدن فردى جمعيت اشتباه کرد، ثانياً بين سالخوردگى جمعيت که پديده‌اى است جمعيتى و سالخوردگى انفرادى که مرحله‌اى است از زندگي، فرق گذاشت. پيرى فردى بيشتر از طول عمر انسان متأثر است که در نتيجهٔ بهبود شرايط زندگى و پيشرفت دانش پزشکى حاصل مى‌شود (اماني، ۱۳۵۴؛ ۲۹).
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
رقابت های اسکی , عصراواتران , کلنسی , مسیحیت , نجات انسان , اتهام جدید , مسابفه , ستاد مبارزه , ناخدا کرمانشاهی , مرزهای ساختگی , هالیوودی , تاندون آشیل , بازی سازان , گرسنه ها , سپرده های روزشمار , اول قبر , هتل اسپینانس , تخلف خطرناک , تخلف بانکی , مارگالو ,

مقالات پربیننده امروز
اقتصاد و بازرگانی / فناوری‌اطلاعات‌و ارتباطات / پست / ایران ـ کمترین سرانه پست در جهان , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب کار علوم تجربی چهارم دبستان , اقتصاد و بازرگانی / صنایع نفت و گاز / انرژی / اثرهای زیست محیطی مصرف انرژی , بانک اطلاعاتی کتاب / آلاله‌های سرخ عاشورا (یاران سالار شهیدان) , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب درسی نظریه گراف , بانک اطلاعاتی کتاب / ساده دلی , بانک اطلاعاتی کتاب / حسابداری پیشرفته 1 (رشته حسابداری) , بانک اطلاعاتی کتاب / "ریاضی" پایه‌ی دوم دبستان , بانک اطلاعاتی گردشگری / کاروان‌سرای سن‌سن کاشان ، قریه سن‌سن ، کاشان , بانک اطلاعاتی کتاب / زبان انگلیسی , بانک اطلاعاتی کتاب / اصول هیدرولوژی کاربردی , بانک اطلاعاتی کتاب / فرهنگ لغات مصور آسیب‌شناسی و حرکات اصلاحی (توصیفی) , بانک اطلاعاتی کتاب / آغازنامه: فهرست آغاز نسخه‌های خطی: نسخه‌های ترکی , بانک اطلاعاتی کتاب / دعای جوشن کبیر , بانک اطلاعاتی کتاب / روسی در سفر , بانک اطلاعاتی کتاب / گزینه اشعار , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۱ اکتبر ۱۹۴۶ ـ روزی که ۹ تن از سران دولت حزب نازی آلمان به مرگ محکوم شدند , بانک اطلاعاتی کتاب / روز تولدهای تو: مجموعه شعر , بانک اطلاعاتی کتاب / رساله توضیح‌المسائل , بانک اطلاعاتی کتاب / داد و بیداد ,



گلشیفته فراهانی در فرش قرمز جشنواره کن 2015 - گلشیفته فراهانی با فیلم سینمایی "دو دوست" به کارگردانی لویی گرل بازیگر و کارگردان فرانسوی در پنجاه و چهارمین دوره "هفته بین‌المللی منتقدان کن" شرکت کرده است. گزارش تصویری از گلشیفته فراهانی را ببینید.
گریم متفاوت لیلا حاتمی / تصاویر - گریم متفاوت لیلا حاتمی که به سختی قابل تشخیص است، هنر دست استاد عبدالله اسکندری. و امیرمحمد زند و سارا منجزی پور در ارگ کریم خان زند.
این آزاده نامداری نیست کتیه ! / عکس - آزاده نامداری در واکنش به انتشار عکس گریمش در فیلم «نسیم» نوشت: این یه درد دله، باهمه کسایی که دوسشون دارم، من آزاده نامداری‌ام. چادریم، بخاطر اعتقادم، بخاطر قلبم. این عکس من نیستم، کتیه، تو فیلم جناب شهبازی، میخوام درکم کنید.
رایزنی هسته‌ای در منزل صالحی / عکس - عراقچی در صفحه شخصی‌اش در اینستاگرام با انتشار عکسی از این دیدار نوشت : عيادت كاري! استفاده از فرصت عيادت از استاد عزيز جناب آقاي دكتر صالحي براي پيگيري مباحث مذاكرات.
تصاویری از خودسوزی دختر دانشجو در شیراز! - ﺑﺮﺧﯽ ﺷﻨﯿﺪﻩ‌ﻫﺎ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﯾﮏ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻡ ﻋﻠﺖ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﯽ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ‌‌ ﻫﻤﺎﻥ ﻓﺮﺩ ﻣﻮﺭﺩﻧﻈﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﺑﺮﺩ.
فقیهه سلطانی پای سفره عقد / تصاویر - سلفی جدید آزاده نامداری با شال و مانتوی جدید در پشت فرمان که به لطف خدا همه چیز سر جایش است و خیلی خندان و بشاش و خوب بنظر میرسد. فقیهه سلطانی و همسر فوتبالیست پای سفره عقد.
وقتی امین حیایی ادای رامبد جوان رو درمیآره... - در برنامه خندوانه اتفاق افتاد.
تصاویر حضور عوامل فیلم ناهید در جشنواره فیلم کن - آیدا پناهنده کارگردان و ساره بیات بازیگر فیلم ناهید از طرف مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و با مساعدت سازمان سینمایی به جشنواره کن اعزام شدند.
همسرم بهترین انتخاب برای من بود / تصویر - گروه هنری-رسانه‌ها: از روزهایی که نخستین آلبوم رسمی رضا صادقی در بازار موسیقی کشور منتشر شد، زمان زیادی می گذرد. اتفاق ها و فراز ...
تصاویر نوزادی که آیات قرآن بر بدنش نقش می بندد ! - هر چند صحت این گزارش قابل تایید نیست اما شبکه‌های خبری کلیپی از یک نوزاد روسی را منتشر کرده‌اند که روی بدن او هر جمعه آیات قرآنی نقش می‌بندد. مادر این نوزاد می‌گوید هر گاه این نوشته‌ها روی بدن فرزندم نقش می‌بندد دچار تب شدیدی می‌شود که پزشکان از پایین آوردن آن عاجز می‌مانند.
لباس عجیب بازیگر ایرانی در جشنواره فیلم کن! - نوید محمدزاده عکسی را به همراه پژمان بازغی در صفحه شخصی خود منتشر نموده است که لباس عجیب این بازیگر تعجب برخی از کاربران را به همراه داشت.
عکس‌های عجیب از ورزشگاه تبریز - هواداران تراکتورسازی لحظاتی شگفت انگیز را در پایان بازی مقابل نفت تجربه کردند.
جنجال غرفه ایران در اکسپو میلان / عروسی غضنفر ! - به نظر می آید مدیران شما، اکسپو جهانی را با "عروسی غضنفر" اشتباه گرفته اند و آنچه برایشان مهم بوده به هیچ عنوان «ایران» نبوده است. و شما باید جوابگو باشید جناب آقای وزیر!
نوشته جنجالی هنرمند ایرانی در گالری نقاشی - یک هنرمند ایرانی با نوشته ای خنده دار و متفاوت بازدیدکنندگان نمایشگاه نقاشی را دست انداخت! اگر چه اقدام او هم هنری بود و هم جالب اما برخی بعد از فهمیدن موضوع نوشته دلخور و شاکی شدند.
شل وپل همه خوشتیپام هستیم. / عکس - عمه بنده از آمریکا آمده بود.. اطرافیانو که می‌دید فکر می‌کرد همه مدلن.. وقتی می‌گفتم ایشون حسابدارن.. یا منشی شرکتن.. یا فروشنده.. تعجب می‌کرد.. می‌گفت اونجا فقط مدلا و هنرپیشه‌ها تا این حد به خودشون می‌رسن..
فیلم دوربین‌های مداربسته هتل تارا در روز حادثه مهاباد - به گواه فیلم منتشر شده از هتل تارا مهاباد، دختر مهابادی پیش از روز حادثه نیز مرتبا به اتاق کارشناس مربوطه رفت و آمد داشته است. چند روز پیش دختر خانمی که در یک هتل مشغول به کار بوده است از طبقه چهارم هتل به پایین پرت می‌شود.
گپ و گفت تاریخی با فرزاد حسنی و آزاده نامداری ! - فرزاد حسنی و آزاده نامداری. از کجا تا کجا. از اعتقادات فرزاد حسنی و نگاه‌های عاشقانه تا کبودی سر و صورت آزاده در این روزها / احساس می کنم دارم یه نمایش می بینم.
اقتصاد آزاد واقعی در واگن‌های مترو تهران - به مرور افرادی که کالای مناسب خریداران عرضه نکنند نتوانند خوب صحبت کنند ظاهر مرتب و تمیزی نداشته باشند از گردونه فروش حذف می شوند. اینجا یک کلاس درس اقتصاد آزاد است.
مقایسه 4 شاسی بلند ارزان قیمت در ایران - تا مدتی پیش اگر با بودجه حدود ۱۰۰ میلیونی قصد خرید خودرویی شاسی بلند داشتید، انتخاب‌های زیادی پیش رویتان نبود، اما اگر میخواهید انتخابی متفاوت و با قیمت مناسب داشته باشید با این گزارش همراه باشید.
اسرار "ابوبکر بغدادی" فاش شد / تصاویر - ابوبکر بغدادی، رهبر گروه داعش در حال حاضر "خطرناک‌ترین تروریست جهان" از سوی دستگاه‌های امنیتی شناخته می‌شود. اخیرا گروهی از گزارشگران آلمانی موفق به جمع‌آوری مدارکی جدید و تاکنون منتشرنشده از زندگی وی شده‌اند.
پربازدیدها
حرف‌هایی که فوتبال را سیاسی می‌کند/ کار همه درست بود جز فغانی؟ - درحالی که برخی برای ردگم کنی و رفع مسئولیت از خودشان سعی در مقصر جلوه دادن علیرضا فغانی در دیدار تراکتورسازی و نفت دارند، بررسی دقیق‌تر ماجراهای رخ داده نشان می‌دهد فغانی یکی از کم تقصیرترین‌هاست.
حوادث در گذر زمان رئیس سارقان بانک صادرات مرد - در صفحه آخر ضمیمه «تپش» روزنامه جام جم به اخبار جالب حدود 50 سال پیش پرداخته می‌شود، اخباری که از نظر نگارش، تیتر و محتوا بسیار متفاوت‌تر از اخباری است ...
اوباما: هر توافق هسته ای با ایران به نام من تمام خواهد شد - باراک اوباما رییس جمهور آمریکا، با بیان اینکه هر توافق هسته ای احتمالی بین ایران و قدرت های جهانی «به نام من تمام خواهد شد»، تاکید کرد که آنچه را یک «توافق بد» می داند، نخواهد پذیرفت.
گزارش بعیدی‌نژاد از راه دشوار توافق هسته‌ای - گروه سیاسی: مدیرکل سیاسی و بین‌الملل وزارت خارجه ایران از فشار کشورهای غیردارنده سلاح هسته‌ای بر کشورهای اتمی ...
تب داغ انتخاب مربی برای استقلال در سالگرد وداع با ناصر حجازی - تب داغ انتخاب مربی برای استقلال در سالگرد وداع با ناصر حجازی حالا دیگر تقریبا همه استقلالی ها حتی خود قلعه نویی هم قبول دارند که او سال بعد جایی در استقلال ندارد و باید به دنبال جانشینش باشند.
اوباما قانون بررسی توافق هسته ای با ایران را امضا کرد - باراک اوباما رییس جمهور آمریکا روز جمعه قانونی را امضا کرد ه به کنگره این کشور اجازه بررسی هر توافق احتمالی هسته ای با ایران را می دهد.
عارف: مجلسی همراه با ملت بسازیم - گروه سیاسی: عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکید کرد: باید در سال همدلی و هم زبانی به استحکام و انسجام پیوندهای تشکیلاتی و جبهه‌ای قوت ...
ماهی یک بار با دلواپسان جلسه داشتم! - گروه فرهنگی: مدیر کل دفتر موسیقی وزارت ارشاد گفت: من حداقل ماهی یک بار با دوستان دلواپس جلساتی را برگزار کردم و بر این باورم که بخشی ...
درباره مقابله با داعش با ایران هماهنگ نمی کنیم / زمینی وارد عراق نمی شویم - سخنگوی کاخ سفید در کنفرانس مطبوعاتی خود به تشریح مواضع دولت آمریکا در قبال تحولات منطقه از جمله عراق و سوریه پرداخت، در عین حال اعلام کرد که ایران باید به حاکمیت و یکپارچگی ارضی عراق احترام بگذارد.
حادثه تروریستی پاریس ، نتیجه مستقیم تقویت "داعش" در منطقه است - واقعیت این است که افرادی به " شارلی ابدو " حمله کردند که سالهاست از سوی پاریس و دیگر هم پیمانان اروپایی آمریکا از لحاظ آموزش های تروریستی و تسلیحات حمایت می شوند .


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved