ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / چهارشنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۳ / Wednesday, 3 September, 2014 /

انواع هرم سنی

   هرم سنى جمعيت
ساخت يا ترکيب سنى جمعيت (population composition) به‌صورت توزيع سنى و به تفکيک جنس، به‌وسيلهٔ 'هرم سنى' (age pyramid) نشان داده مى‌شود. به‌عبارت ديگر، براى نمايش هندسى توزيع جمعيت برحسب سن و جنس از هرم سنى استفاده مى‌شود و آن نمودارى است که دو محور عمودى و افقى دارد. محور عمودى نمايندهٔ سن از صفر تا حداکثر و محور افقى نشان دهندهٔ تعداد افراد هر سن يا گروه سنى مى‌باشد. معمولاً زنان در طرف راست و مردان در طرف چپ هرم نشان مى‌شوند.
در هرم سنى، طبقه‌بندى سنين جمعيت را به‌صورت يک سال يا گروه سنى پنج ساله انجام مى‌دهند و در هر صورت يک طبقه از افراد را به‌صورت مستطيل افقى ترسيم مى‌کنند که طول آن تعداد افراد يک سن يا گروه سنى و عرض آن سنين پنج ساله را نشان مى‌دهد. هر سن يا گروه سنى پله‌اى را در هرم مى‌سازد و هر چه از نظر سنى بالاتر برويم، به‌دليل مرگ و مهاجرت، از تعداد افراد کاسته مى‌شود و نمودار رفته رفته شکل يک هرم پلکانى را به خود مى‌گيرد و نامگذارى آن نيز به همين دليل است.
بهترين هرم سنى هرمى است که براساس سال کشيده شود و مناسب‌ترين بعدى که براى ترسيم هرم‌هاى سنى پذيرفته شده، اين است که بين قاعده و ارتفاع آن يک رابطهٔ منطقى وجود داشته باشد، يعنى طول محور عمودى برابر دوسوم طول محور افقى باشد. در هر حال هرم سنى را مى‌توان با تعداد مطلق افراد در هر سنى ترسيم کرد و يا با درصد آنها. نوع دوم، از لحاظ مقايسهٔ هرم‌ها اهميت بيشترى دارد.
هرم سنى از يک‌سو تاريخ جمعيت را نشان مى‌دهد، يعنى منعکس کنندهٔ رويدادهاى اجتماعى و اقتصادى خاصى است که در گذشته‌هاى تاريخى جامعه اتفاق افتاده و بر ترکيب جمعيتى کشور مؤثر واقع شده‌اند، و از سوى ديگر تغييرات ساخت جمعيت را در اثر تولد و مرگ و مهاجرت نمايان مى‌سازد، يعنى نمودار وضع جمعيت در يک لحظهٔ معين است.
گذشته از آن، هرم سنى جمعيت منعکس کنندهٔ شرايط و بحران‌هاى اقتصادى و جنگ‌ها و انقلابات است و اپيدمى‌هاى ادوارى اثر خود را بر آن باقى مى‌گذارند.
  انواع هرم سنى
هرم سنى جمعيت با توجه به نوع جمعيت‌ها، بر سه گونه است:
۱. هرم سنى ثابت: به جمعيتى مربوط است که در اثر تولد و مرگ و مهاجرت (درون‌کوچى و برون‌کوچي) تغييرات داخلى و خارجى نداشته باشد. اين جمعيت هرمى خواهد داشت که هر پلهٔ آن با پلهٔ پيش از خود فقط به نسبت توسعهٔ آن سن تفاوت دارد.
۲. هرم سنى کاهنده: جمعيتى را مى‌نماياند که کاهش پيدا مى‌کند.
۳. هرم سنى فزاينده: به جمعيتى مربوط است که رو به افزايش مى‌رود.
ساخت سنى جمعيت در کشورهاى جهان يکسان نيست. مثلاً در کشورهاى جهان سوم سن بخش عمده‌اى از جمعيت کمتر از ۱۵ سال، بخش کمى کوچک‌تر بين ۱۵ تا ۴۵ سال و بخش کوچکى از آن بيش از ۴۵ سال است (تودارو، ۱۳۶۴؛ ۷).
هرم سنى جمعيت در کشورهاى صنعتى پيشرفته که داراى جمعيتى پير هستند با هرم سنى جمعيت در کشورهاى توسعه يابنده که جمعيتى جوان دارند متفاوت است. در جمعيت‌هاى جوان پايه‌هاى هرم پهن‌تر و رأس آن باريک‌تر است، در حالى‌که پايهٔ هرم جمعيت‌هاى سالخورده باريک‌تر و رأس آن وسيع‌تر و تقريباً استوانه‌اى شکل است.
   جوانى جمعيت
مبحثى که در ساختار سنى جمعيت مهم است و در هرم سنى جمعيت نيز منعکس مى‌شود، جوانى و سالخوردگى جمعيت است. اصطلاح 'جمعيت جوان' نشان دهندهٔ ساخت سنى خاصى است که در آن بيش از دوپنجم جمعيت زير ۱۵ سال قرار دارد.
%40 ∑ p ≤ ∑ P 0 - 14
نسبت جمعيت زير ۱۵ سال به کل جميعت را نسبت 'جوانى جمعيت' مى‌نامند. به اين ترتيب، هنگامى که اهميت نسبى افراد زير ۱۵ سال در يک جمعيت افزايش يابد، از جوانى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد.
سنجش نسبت جوانى جمعيت را به‌وسيلهٔ 'تست ورتهايم' (Wertheim test) يا آزمون ۴۰ درصد انجام مى‌دهند. ورتهايم، جامعه‌شناس و جمعيت‌شناس هلندي، پس از مطالعات خود در اندونزى و مقايسهٔ آن با ساير کشورها، به اين نتيجه رسيد که در جمعيت کشورهاى توسعه نيافته نسبت افراد کمتر از ۱۵ سال به کل جمعيت حدود ۴۰ درصد و يا بيشتر از آن است. ورتهايم اين پديده را مبناى يک سلسله فرضيه قرارداد و بدينسان آزمون ۴۰ درصد (تست ورتهايم) به‌وجود آمد. به‌ موجب اين تست، اولاً هر کشورى که لااقل ۴۰ درصد افراد آن کمتر از ۱۵ سال داشته باشند جزو کشورهاى توسعه نيافتهٔ اقتصادى محسوب مى‌شود، ثانياً ميان ميزان مواليد و مرگ کودکان و جمعيت کمتر از ۱۵ سال اين کشورها با ميزان افزايش طبيعى آنها رابطه‌اى نزديک وجود دارد (بهنام، ۱۳۴۸؛ ۵۲).
مطالعات جمعيتى نشان مى‌دهد در حالى‌که نسبت جوانى جمعيت در کشورهاى جهان سوم بيشتر از ۴۰ درصد (۴۰ تا ۴۷ درصد) است، اين رقم در کشورهاى صنعتى پيشرفته حدود ۲۵ درصد و حتى کمتر از آن (۲۰ تا ۲۵ درصد) مى‌باشد (جوان، ۱۳۶۵؛ ۳۱۲ و گزيده ۵۰، ۱۳۶۵؛ ۱۴).
   سالخوردگى جمعيت
'سالخوردگى جمعيت' مقياس ديگرى است که به‌وسيلهٔ آن مى‌توان به درجهٔ رشد و توسعهٔ جامعه و عقب‌ماندگى يا توسعه يافتگى آن پى برد. اگرچه براى سالخوردگى جمعيت، برعکس جوانى آن، ملاک و معيار دقيقى تعيين نشده، اما آمارهاى جمعيتى حاکى از آن است که نسبت افراد بالاتر از ۶۵ سال در کل جمعيت براى کشورهاى در حال توسعه بسيار پائين و حداکثر ۵ درصد (۱ تا ۵ درصد) است، در حالى‌که اين رقم براى کشورهاى پيشرفتهٔ صنعتى تا ۱۶ درصد (۱۰ تا ۱۶ درصد) هم مى‌رسد. از اين‌رو گفته مى‌شود که جوانى جمعيت از خصايص کشورهاى در حال توسعه و سالخوردگى جمعيت از ويژگى‌هاى جمعيت در کشورهاى صنعتى است. هنگامى که اهميت نسبى سالخوردگان در يک جمعيت افزايش يابد، از سالخوردگى جمعيت سخن به ميان مى‌آيد. با توجه به نسبت‌هاى سالخوردگى جمعيت در جهان امروز، مى‌توان گفت که 'جمعيت سالخورده' جمعيتى است که در آن نسبت جمعيت بالاى ۶۵ سال به کل جمعيت بيش از ۱۰ درصد باشد.
نکته‌اى که در مسئلهٔ سالخوردگى مهم است، اينکه اولاً اصطلاح سالخوردگى جمعيت را نبايد با روند پير شدن فردى جمعيت اشتباه کرد، ثانياً بين سالخوردگى جمعيت که پديده‌اى است جمعيتى و سالخوردگى انفرادى که مرحله‌اى است از زندگي، فرق گذاشت. پيرى فردى بيشتر از طول عمر انسان متأثر است که در نتيجهٔ بهبود شرايط زندگى و پيشرفت دانش پزشکى حاصل مى‌شود (اماني، ۱۳۵۴؛ ۲۹).


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
شعر و ادب    صائب تبریزی    گزیده اشعار    غزلیات   
شعر و ادب    سعدی    بوستان    باب هفتم در عالم تربیت   
تعلیم و تربیت   
بازار و بازاریابی    بازرگانی خارجی    گمرک    آشنائی با سیستم مکانیزه گمرکی نگار (نظام گمرکی آسان رایانه ای) (آسیکودا -ASYCUDA)    قابلیت ها   
بانک و بیمه    حسابرسی    مفهوم حسابرسی    انواع حسابرسی    حسابرسی داخلی   
ارتباطات    ارتباطات انسانی    پیام    پیام های غیرکلامی    ارتباطات غیرکلامی    زبان بدن کودک    موضوع زبان بدن    انکار تمامل و کمال    زبان بدن در انکار تمام و کمال   
بهداشت و سلامت    بهداشت    طبقه بندی بهداشت    بهداشت محیط    آب    پالایش و تصفیه   
دارو و درمان    درمان    چشم پزشکی(افتالمولوژی)    جنبه های ژنتیکی    وراثت مندلی   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
دارو و درمان    فهرست بیماری ها   


کلمات در حال جستجو
کفاشیان    کی روش    وزارت ورزش    قرارداد    دوبی    پرتغال    علی بابا    پولدار    جک ما    پوتین    تهدید    روسیه    اوکراین    مترو    آتش سوزی    آمرلی    عراق    داعش    سودان    ایران    عربستان    اسراییل    مراکز فرهنگی    اعدام    شلاق    عنکبوت سیاه    حوادث    دکترین نظامی    ناتو    حاشیه    انتخابات    شورای شهر   




سریال کیمیا - عکس/حضور در شورا با گردنبند و پیژامه - عکس؛ کاپیتان معروف و ستاره‌های ایران بعد از برد شیرین مقابل آمریکا - تصاویر/ تمرین تیم پرسپولیس - عکسی از ظاهر عجیب سوشا مکانی - عکس/ جانشین اشتون در کنار یاسر عرفات - تقدیر لاریجانی از شریعتمداری/عکس - محمدرضا رحیمی در حال گرفتن نشان درجه یک "خدمت" از احمدی نژاد (عکس) - موسیقی ایرانی در چهارمین فستیوال موسیقی فولکلوریک جهان درخشید + عکس - عکس؛اجرای زنده حامدزمانی با لباس بسیج - صندلی هاشمی در کنار درگذشتگان/عکس - گزارش تصویری؛ پیروزی نفسگیر ایران مقابل قهرمان لیگ جهانی - تصاویر/ ماکسیما و پاترول 2015 - دیدار وزیر امور خارجه فنلاند با رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام - انصاری‌فرد در تست‌های اوساسونا /عکس - عکس/ مارادونا در آغوش پاپ - مظفرالدین شاه دست در دست ملکه انگلیس+عکس - تقدیر از خواننده وسط کنسرت /تصاویر - مردی با سر برعکس/تصاویر - توجه خارجی‌ها به خبرنگار و عکاس محجبه ایران +عکس

وزیر ارشاد: هدف ما حمایت از مطبوعات و رسانه های خصوصی است - رسانه - علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شفافیت صورت گرفته در زمینه اعلام یارانه های پرداختی به مطبوعات را اقدامی ارزشمند دانست.
FIVB : با درهم کوبیدن آمریکا،رویای قهرمانی جهان برای ایران آغاز شد - سایت فدراسیون جهانی والیبال لحظاتی پس از پیروزی درخشان ایران برابر آمریکا در گزارشی که در خصوص این بازی منتشر کرد مدعی شد که ایران با این پیروزی درخشان برابر آمریکا رویای قهرمانی جهان را آغاز کرده است.
علی جنتی: نظارت در جریان ساخت فیلم های سینمایی باید اتفاق بیافتد - مدیریت فرهنگی - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بر لزوم نظارت بر تطابق فیلمنامه و فیلم در جریان تولید آثار سینمایی تاکید کرد.
«ماهی و گربه»، «قصه‌ها» و یک گزینه سوم؟ - گمانه‌زنی‌ها حکایت از آن دارد که بیشترین توصیه‌ها بر سه فیلم متمرکز بوده که دو فیلم از این سه فیلم مشخص شده است. «ماهی و گربه» ساخته شهرام مکری که برنده جایزه بخش افق برای مضمون نوآورانه در جشنواره ونیز 2013 شد یکی از این گزینه‌ها است که مورد تاکید ویژه قرار دارد، چرا که بیش از دیگر فیلم‌های تولیدی در این مدت در سطح بین‌الملل مورد توجه قرار گرفته و فیلم ناشناخته ای نیست.
حکومت منصور هادی در لبه پرتگاه/ راز اتحاد اقشار مختلف مردم یمن - خبرگزاری مهر - گروه بین الملل: رئیس جمهور یمن روز سه شنبه در نشستی در کاخ ریاست جمهوری در صنعاء از برکناری دولت "محمد سالم باسندوه" که پیش از این نخست وزیر بود، خبر داد ...
شگفتی بزرگ در کراکوف/امریکا مقابل بلندقامتان ایران زانو زد - تیم ملی کشورمان در سومین دیدار خود پنج شنبه 13 شهریورماه از ساعت 19 به مصاف فرانسه خواهد رفت.
جزئیات «قمه کشی» مقابل شهرداری منطقه۹/ شهرداری می‌گوید «خودزنی» - «در جریان این درگیری یکی از مالکان پارکینگ به نام «علی‌اکبر تیموری» ۶۷ ساله که به وسبله شیء برنده‌ای که تعدادی از شاهدان عینی مدعی‌اند «قمه» بوده است مضروب شد و به بیمارستان رسول اکرم منتقل ...
ربیعی: دولت یازدهم آسیب‌های اجتماعی را به رسمیت می‌شناسد - «ربیعی حمایت غذایی از افراد دچار سوءتغذیه، مادران باردار و شیرده، حمایت از افراد در هزار روز اول زندگی بلحاظ تغذیه مناسب را از جمله سیاست‌های رفاهی دانست که دولت آن را با جدیت دنبال می‌کند.»
محاکمه مرتضوی به تنهایی کافی نیست/ لزوم جلوگیری از بازتولید فساد - «وقتی دولت گذشته با تغییر مکرر اساسنامه سازمان تامین اجتماعی شورای عالی تامین اجتماعی را با هیات امنایی که بیشتر اعضای آن را مقامات دولتی تشکیل می‌دادند عوض کرد، طبیعی است که سیاست گذاری مدی...
70 درصد صادرات کشور تنها به 5 کشور است/ تعداد صادرکنندگان برتر 300نفر است - نقطه ضعف اصلی عدم همکاری بانکها و عدم تخصیص منابع ارزی و ریالی کافی برای امر تامین مالی صادرات است و دلیل این موضوع نیز تجمع معوقات بانکی است که توان بانکها را برای تخصیص اعتبارات و تسهیلات ...
سخنگوی دستگاه قضا پیش از محاکمه شهرداری را بی‌تقصیر اعلام کرد - «مگر نه اینکه مقامات قضایی طبق قانون نباید تا زمان اتمام مرحله بازپرسی از هرگونه اظهار نظری که می‌تواند بر روند رسیدگی عادلانه به پرونده تاثیربگذارد خوداری کنند؟ اگر چنین تاکیدی در قانون وجو...
محمدزاده: فساد در فوتبال را ریشه‌کن می‌کنیم/برخورد با سوء جریانات مالی و رفتاری - مرجع رسیدگی به این پرونده کمیته اخلاق است و کمیسیون اصل 90 از طریق معرفی متخلفان به قوه قضائیه این موضوع را پیگیری می کند که تاکنون به افراد سرشناس و معروفی در رسیدگی به این پرونده رسیده ایم...
سایپا سال گذشته 1700 میلیارد تومان زیان داد - گروه سایپا سال گذشته 1700 میلیارد تومان زیان داد و با قیمت های كنونی نیز در حاشیه زیان هستیم.
دکتر کاتوزیان در گذشت - دکتر ناصر کاتوزیان از اساتید به نام حقوق و پدر علم حقوق ایران محسوب می‌شود که کتب و مقالات متعددی در حوزه حقوق مدنی تالیف کرده بود.
از احترام تمام قد اعضا برای هاشمی تا احترام آیت‌الله برای روحانی - با ورود آیت الله هاشمی به سالن مجلس خبرگان، اکثریت اعضا به احترام وی از صندلی خود برخاستند و در ردیف اول جای خود را به رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام دادند.
آمریکا فکر می‌کرد بدون مشکل ایران را شکست خواهد داد - سرمربی تیم ملی والیبال ایران با بیان اینکه تیم کشورمان در روز خوبش با هر حریفی توان مقابله دارد، گفت: آمریکا فکر می‌کرد بدون مشکلی ایران را شکست می دهد.
هزاران نفر در صنعاء و صعده تظاهرات کردند/ تاکید بر لزوم تحقق واقعی مطالبات مردمی - هزاران نفر از مردم یمن برای اعلام مخالفت با پیشنهادهای اخیر رئیس جمهور این کشور به خیابانهای صنعاء و صعده سرازیر شدند.
کفاشیان استقلال‌ فدراسیون را وجه‌المصالحه نگهداشتن صندلی‌اش کرد - علی کفاشیان، مدیری که در همه این سال‌ها نشان داده نگهداشتن صندلی ریاست‌اش برایش از همه چیز مهم‌تر است چگونه استقلال فدراسیونش را وجه‌المصالحه قرارداده تا صندلی ریاست‌اش را حفظ کند.
قطعیت نمایش چهره حضرت عباس در اکران عمومی رستاخیز - درباره نمایش چهره حضرت عباس (ع) تا آنجا که امکان داشته، سکانس‌هایی که حذف‌شان به کلیت این اثر ارزشمند آسیب وارد نمی‌کرده، حذف شده اما در عین حال 50 درصد سکانس‌هایی که حضرت ابوالفضل (ع) حضور دارد همچنان حفظ شده و چهره قمر بنی هاشم نیز در برخی سکانس‌ها به طور واضح به نمایش در می‌آید و نورانی کردن چهره‌ها متنفی شده است.
فعال شدن 30 طرح معدنی پس از چندین سال تاخیر - از سال گذشته تاکنون سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران سرمایه‌گذاری 700 میلیارد تومانی را به منظور فعال کردن طرح های معطل و نیمه فعال این بخش در نیمه دوم سال گذشته انجام داد که به منظور این امر 30 پروژه معدنی که با تاخیر چهار تا 12 سال روبرو بودند، فعال شدند.
دولت و مجلس درحال تهیه طرح ممانعت از دیرکرد پرداخت حقوق بازنشستگان - انصاری درباره حقوق عقب‌افتاده بازنشستگان ذوب‌آهن نیز گفت: دولت با همکاری مجلس در تلاش است تا طرح جامعی را به تصویب برساند تا از این پس بازنشستگان بخش دولتی با مشکل دیرکرد پرداخت حقوق ماهیانه مواجه نشوند.
واگذاری مدل‌سازی و توسعه چند مخزن مهم کشور به پژوهشگاه نفت - چند مخزن مهم کشور به منظور ارایه راه حل‌های عملیاتی ، مدل سازی و توسعه در آینده نزدیک به پژوهشگاه صنعت نفت واگذار خواهد شد.
دستور وزیرکار برای صدور گواهی مهارت به کودکان کار - وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از تخصیص 30 میلیارد ریال بودجه در راستای افزایش پوشش تحصیلی کودکان در معرض آسیب خبر داد و گفت: برخی از افراد جامعه هستند که به علت فقر از ثبت‌نام فرزندشان در مدارس باز می‌مانند. برای حل این موضوع مبلغ 30 میلیارد ریال از محل بودجه خود تخصیص دادیم تا این کودکان بتوانند در مدرسه ثبت‌نام کنند.
لاریجانی: بسیج صرفا یک صدای بلند برای اعلام ناهنجاری‌ها نیست - رییس مجلس شورای اسلامی، بسیج را یک رکن مهم در استقامت ملی کشور توصیف کرد.
پیشروی نیروهای عراق در شمال کشور/تمرکز داعش بر جنوب بغداد - به دنبال کنترل نیروهای عراقی بر دو منطقه آمرلی و سلیمان بک در استان صلاح‌ الدین نیروهای عراقی با حمایت نیروهای پیشمرگ اقلیم کردستان به سمت شمال کشور پیشروی کرده‌اند.
حسین علیزاده: "ارشاد" چیزی جز "ممیزی" نیست - هنرمند پیشکسوت موسیقی معتقد است، شرایط کنونی این هنر در کشور با موسیقی خارجی ترکیب شده است.
پیش‌بینی شما از جایگاه ایران در بازیهای آسیایی اینچئون - 17 روز دیگر هفدهمین دوره بازی‌های آسیایی در شهر اینچئون کره جنوبی آغاز می‌شود، به نظر شما ایران چه جایگاهی در این بازی‌ها به دست می‌آورد؟
متکدیان شهر یزد راضیند! - کارشناس دفتر امور آسیب‌دیدگان اجتماعی بهزیستی استان یزد گفت: بافت فرهنگی یزد و باور به اینکه کمک به دیگران در دین ما پسندیده است، باعث شده که متکدیان شهر از سوی مردم پذیرفته شوند و متکدیان نیز لااقل از درآمدی که از این راه به دست می‌آورند، رضایت داشته باشند.
امکان پیشگیری از مرگ صدها غریق خزر با پیش‌بینی جریان‌های شکافنده - طی سال‌های 1383 تا 1392، هزار و 872 نفر در سواحل شمال کشور در اثر غرق شدگی جان خود را از دست داده اند و 69 هزار و 16 نفر از غرق شدن نجات یافته‌اند.
آخرین اصلاحات آیین‌نامه بورس - مدیرکل بورس وزارت علوم با تاکید بر اینکه آیین نامه بورس خارج همان آیین نامه‌ای است که سال 69 تصویب شد،‌ گفت: به این آیین نامه دستور العملی اضافه شده است که طبق آن شروع فرآیند پذیرش از طریق آزمون غیر متمرکز است. همچنین سابقه تحصیلی و شرط سن فرد در این دستور العمل لحاظ شده است.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر


Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved