سه شنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۴ / Tuesday, 4 August, 2015

شاخص‌های بهداشتی و درمانی

   تعريف بهداشت و درمان
'بهداشت' علم و روش پيشگيرى از بيمارى، طولانى‌تر کردن عمر متوسط بشر و بهبود وضع سلامت جسمى، روانى و اجتماعى او است. بهداشت به‌صورت فردى و جمعى مطرح مى‌شود، اما در هر حال، هدف بهداشت عبارت است از تأمين شرايط لازم جهت رفاه فردى و اجتماعى و تمام فعاليت‌هاى مرتبط با پيشگيرى از بيمارى‌ها (محسنى، ۱۳۷۶؛ ۳۳).
سازمان بهداشت جهانى، بهداشت را چنين تعريف مى‌کند: بهداشت عبارت است از علم و فن پيشگيرى از بيمارى‌ها، افزايش طول عمر، آموزش بهداشت فردى به اشخاص، ارائهٔ خدمات پزشکى و پرستارى به‌منظور تشخيص فورى درمان، توسعه و تکميل خدمات اجتماعى جهت رفع نيازمندى‌هاى مردم و تأمين وسايل زندگى به‌نحوى که هر فرد بتواند از سلامت و طول عمر بيشترى برخوردار گردد. بهداشت، حالت بهبود و سلامت کامل جسمانى و روانى و اجتماعى است و تنها به فقدان بيمارى يا عدم نقص عضو محدود نمى‌شود (محسنى، ۱۳۷۶؛ ۲۰ و ۳۴).
'درمان' به کليهٔ اقداماتى اطلاق مى‌شود که در شرايط پس از ابتلاى به بيمارى جسمانى يا روانى، به‌منظور بازگردان سلامت پيشين و از بين بردن عوامل مؤثر بر کاهش متوسط عمر بشر، با فراهم آوردن امکانات افزايش طول عمر انسان انجام مى‌گيرد.
در بررسى تطبيقى مفاهيم بهداشت و درمان، مى‌توان به‌وجوه تمايز زير اشاره کرد:
- بهداشت اقدامات و تمهيداتى است که پيش از ابتلاى به بيمارى و اصولاً براى احتراز از آن صورت مى‌گيرد و درمان پس از ابتلا و به‌منظور بازيابى سلامت از دست رفته.
- برنامه‌هاى بهداشتى به اقداماتى طويل‌المدت نيازمند است اما معالجه و درمان معمولاً در زمان کوتاه‌ترى صورت مى‌گيرد.
- اقدامات بهداشتى براى حفظ سلامت و افزايش اميد زندگى و عمر متوسط مطمئن‌تر از درمان است. چه بسا که در مواردى مانند کاهش مرگ و مير نوزادان و کودکان، اقدامات درمانى نتوانند کاملاً مؤثر واقع شوند.
- اگرچه در کوتاه مدت مراقبت‌هاى بهداشتى و برنامه‌هاى مربوط به بهداشت گران‌تر از درمان است، اما در بلند مدت و با در نظر گرفتن کليهٔ افراد جامعه، اقدامات بهداشتى باصرفه‌تر، انسانى‌تر و اقتصادى‌تر از درمان و معالجه است.
- در کشورهاى جهان سوم و جوامع عقب مانده، به‌دليل کمى درآمد و پائين بودن سطح فرهنگ و آگاهى مردم، نيازهاى اوليه اولويت پيدا مى‌کنند؛ و به‌علت درک نادرست از مفاهيم بهداشت و درمان، معالجه اهميت بيشترى مى‌يابد و به مسايل بهداشتى توجه کمترى صورت مى‌گيرد، در حالى‌که در کشورهاى پيشرفته برنامه‌هاى بهداشتى اهميت و اولويت بيشترى دارند (تقوى، ۱۳۵۹؛ ۲۵).
  شاخص‌هاى بهداشتى و درمانى
جمعيت‌شناسى، بيشتر به جنبه‌هاى کمى و آمارى مسايل بهداشتى و درمانى توجه دارد و جنبه‌هاى کيفى آن را به دانش‌هاى ديگر واگذار مى‌کند. امروزه به اين نتيجه رسيده‌اند که متغيرهاى جمعيتى ـ اجتماعى زيادى روى بهداشت تأثير دارد: زمانى عوامل مهم مؤثر در اين مورد به سن و جنس و نژاد محدود مى‌شد اما امروزه علاوه بر آنها، متغيرهاى ديگر نيز مانند طبقه، آموزش و پرورش، شغل و وضع زناشوئى مورد توجه هستند.
- شاخص‌هاى دسترسى به مراقبت‌هاى پزشکى:
۱. نسبت پزشک (عمومى و متخصص) به جمعيت
۲. نسبت دندانپزشک (علمى و تجربي) به جمعيت
۳. نسبت متخصصين پزشکى ديگر (مانند بيهوشي) به جمعيت
۴. نسبت داروساز به جمعيت
۵. نسبت پرستار (نرس، پرستار و کمک پرستار) به جمعيت
۶. نسبت کادر فنى بهداشتى و درمانى به جمعيت
۷. نسبت کادر ادارى بهداشت و درمان به جمعيت
- شاخص‌هاى دسترسى به امکانات درمانى:
۱. خانهٔ بهداشت
۲. مرکز بهداشتى ـ درمانى
۳. بيمارستان
۴. آزمايشگاه
۵. آسايشگاه
۶. زايشگاه
۷. راديولوژى
۸. داروخانه (شبانه‌روزى و روزانه)
۹. پاراکلينيک و پلى‌کلينيک
۱۰. تخت بيمارستانى
۱۱. فيزيوتراپى
۱۲. مرکز توانبخشى
- شاخص‌هاى بهداشت محيط:
۱. وجود و کيفيت آب مشروب
۲. حمام بهداشتى (عمومى و خصوصى)
۳. توالت (بهداشتى و سنتى)
۴. سيستم قابل قبول براى دفع فاضلاب
۵. سيستم قابل قبول براى دفع زباله
۶. وضع بهداشتى مسکن
۷. آشپزخانهٔ بهداشتى
مطابق اطلاعات آمارى سال‌هاى ۶۵، ۷۰ و ۷۵ نسبت جمعيت به پزشک ۴۴۶۰، ۳۱۲۰ و ۲۹۷۰ نفر بوده است. با توجه به اينکه استاندارد جهانى جمعيت به پزشک ۳ پزشک در ازاء ۲۰۰۰ نفر از جمعيت و استاندارد ملى ايران يک نفر براى هزار نفر بوده، ارقام فوق خيلى پائين است، اما در عين حال بهبود تدريجى آن را نشان مى‌دهد. در اين سال‌ها نسبت جمعيت به کارد فنى بهداشت و درمان ۵۶۵، ۵۳۰ و ۴۰۰ نفر و نسبت جمعيت به کادر ادارى بهداشتى و درمانى به ترتيب ۷۰۰، ۷۲۰ و ۵۹۵ نفر بوده است. ملاحظه مى‌شود که وضع روز به روز بهتر مى‌شود اما با استانداردهاى جهانى فاصله زياد است (رجوع کنيد به: سالنامه‌هاى آمارى کشور).
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بابون , 24 ساعته , کلر هگزیدین , قهقهه , سرطان پوست , باراکا , حسین سروری , به شهردار , رشته درسی , دنموکرات , استعمال , کریاسرائیل , تونی هال , افشین پیروانی , تجهیز بیمارستانها , بی ام و M4 , سوالات استخدامی اپل , درون شهری , کاپیسا , تیگو ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / شیوه‌های تقویت هوش نوزاد 6 - 3 ماهه: درک دسته‌ها و گروه‌ها , هنر / هنرهای تصویری و نمایشی / سینما / اهریمن ساکن: آخر زمان , ورزشی / باشگاهها / باشگاه‌های خارجی / هیٲت مدیره روبه روی وزیر رفاه , اقتصاد و بازرگانی / کار و اشتغال / اقتصاد و کار / فراغــت، کـار و بهـره‌وری , علم و زندگی / علوم انسانی / اقتصادی / حمل و نقل پایدار , سیاسی / جهان / انقلاب فرهنگی / انقلاب فرهنگی چین؛ فقط برای ثبت در تاریخ , بانک اطلاعاتی کتاب / تابستان و غاز سفید , شخصیت‌ها / سایر / شهدا و جانبازان / شهید مریم سیفی عبدلی , بانک اطلاعاتی کتاب / اروپا، مولود قرون وسطی: بررسی تاریخی فرآیند تکوین و تکامل اروپا در قرون وسطی (سده‌های 4 تا 16 میلادی) , بانک اطلاعاتی کتاب / دوسالانه‌ی شیمی پیش‌دانشگاهی شامل 300 سوال با پاسخ تشریحی و 300 سوال مشابه بدون پاسخ تشریحی جهت تمرین بیشتر ... , بانک اطلاعاتی کتاب / فرهنگ کمانگیر عربی ـ فارسی: از راهنمایی تا دانشگاه , بانک اطلاعاتی کتاب / بابا شمل و خر تنبل , بانک اطلاعاتی کتاب / زبان پیش‌دانشگاهی (1) , بانک اطلاعاتی کتاب / "راز زیبایی پوست و مو" , بانک اطلاعاتی کتاب / مقایسه سیستم‌های تضمین کیفیت SAPCO79 & ISO/TS 16949 ISO9000 ,QS9000 با تاکید بر... , بانک اطلاعاتی کتاب / کلیات شمس تبریزی: مطابق از روی نسخه تصحیح شده استاد بدیع‌الزمان فروزانفر , ورزشی / دیگر ورزشها / هندبال / بازیکنان، ذخیره ها، تجهیزات و وسایل در بازی هندبال , بانک اطلاعاتی کتاب / موانع مردم سالاری در ایران: ضمیمه ده مقاله پژوهشی , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش گام به گام ژیمناستیک: تکنیک‌ها, تاکتیک‌ها و قوانین , بانک اطلاعاتی کتاب / پرتوی از سیمای مهدویت در قرآن و حدیث ,



محسن یگانه با هواداران در خیابان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی جالب محسن یگانه با هوادارانش در خیابان، یک سورپرایز بی نظیر برای هواداران محسن که برای غیر هوادارانش چیزی جز ترافیک نداشت.
آقازاده به روایت آقازاده / تصاویر - عارف پوستین دوز ؛ فرزند نعمت ا.. پوستین دوز، مدیر عامل شرکت ملی مس ایران و مدیر عامل سابق گروه خودرو سازی سایپا اخیرا در صفحه شخصی خود عکسهای جالب و متنوعی از خود را منتشر کرده است.
فیلم / جنجالی‌ترین اظهارات روحانی - در فیلم پیش رو گوشه‌هایی از جنجالی‌ترین اظهارات وی از زمان مناظره‌های انتخاباتی تا امروز را مشاهده می‌کنید.
فیلم/ لحظه بلعیدن خدمه توسط موتور هواپیما - هواپیمایی قاتل از کار درآمد و خدمه پرواز را به شکل فجیعی به قتل رساند.
گفتگو با واسطه‌گران ازدواج ! - در جامعه ما مرد هر چه که باشد؛ دختر برایش پیدا می‌شود، ولی دختر اگر کوچک‌ترین مشکلی داشته باشد، نمی‌تواند ازدواج کند. الان هم پسرها به نوعی معتقدند که دختر برایشان فراوان است و در هر خانه‌ای را که بزنیم، کلی دختر دم بخت برایمان نشسته است.
دندانپزشک پیام صادقیان ! / تصاویر اینستاگرامی - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
عکسی جدید از بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) - بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) در نمایی از فیلم رستاخیز در کنار تهیه کننده این مجموعه. احتمالا بهادر حالا که دیده فیلمشان قرار نیست اکران بشود روی به منتشر کردن عکس های آن در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی آورده است تا در آن محیطِ پر مخاطب برجسته و دیده شوند.
تصاویر نشست عوامل سریال پایتخت - نشست صمیمانه عوامل سریال پایتخت با اصحاب رسانه
سلفی با جسد دانشجویان ایرانی ! / تصاویر - عکاسی و سلفی گرفتن در کلاس‌های تشریح پزشکی و انتشار آن در فضای مجازی، پدیده‌ای است که این روزها در حال فراگیر شدن است؛ پدیده‌ای که شاید در هیچ کجای دنیا مانند کشور ما به این صورت دیده نشود.
گفتگو با تازه عروس سینمای ایران در شب ازدواجش - گلاره عباسی بازیگر سینما و تلویزیون به خانه بخت رفت.
الناز حبیبی در فروشگاه شاهرخ استخری / تصاویر - عکس جدید سحر قریشی، بهاره کیان افشار، لیندا کیانی، شهرزاد عبدالمجید، کوروش تهامی در روز تولد همسرش، عکس یادگاری نفیسه روشن با کودکان افغان و تصاویر تتلو در ناو جنگی و ...
صحنه نادر شکار شیرها وسط جاده / تصاویر - در این گزارش تصویری که در دو روز اخیر منتشر شده و میلیون‌ها کاربر آن را تماشا کرده‌اند شاهد شکار دو شیر نر در وسط جاده‌ای در آفریقای جنوبی که در برابر چشمان حیرت زده دهها توریست رخ داد، خواهیم بود.
سلفی همسر شهرام محمودی / تصاویر اینستاگرامی - علی لهراسبی، مهدی ماهانی و کامبیز دیرباز چند روز مانده به تعطیلات به پیشواز تفریحات تابستانی در ترکیه رفته اند. سلفی فرزاد حسنی با نیما کرمی، علیرضا جاوید نیا، مژده لواسانی، ژیلا صادقی و صبا راد در حاشیه مراسم یادبود زنده یاد مهران دوستی.
فیلم/ توضیحات مجری زن درباره روزه‌خواری در آنتن زنده - صبا راد مجری برنامه «به خانه بر‌می‌گردیم» که در برنامه زنده تلویزیون به طور ناخواسته مزه غذایی را چشید، توضیحاتی در این خصوص ارائه کرد.
جنجال کلیپ هسته‌ای «تتلو» / ویدئو - تصاویر حرفه‌ای و قاب‌های هوشمندانه و کارگردانی درستی که در یک کلیپ با مضمون انرژی هسته‌ای دیده می‌شود، هم به لحاظ ساختار و هم از نگاه مضمون اتفاق خوبی محسوب می‌شود، اما اینکه کلیپ انرژی هسته‌ای را چه کسی خوانده بسیار جالب است!
رونمایی از فاجعه ملی در یک مسابقه تلویزیونی / فیلم - مسابقه تلویزیونی «ثانیه ها» که از شبکه دوم سیما پخش می شود، سطح پایین اطلاعات عمومی و سرانه مطالعه در کشور را به نمایش گذاشت. هر یک از شرکت کنندگان در این مسابقه، نماینده هزاران نفر از افراد جامعه هستند که اطلاعات عمومی آنها در حد یک دانش آموز سال دوم ابتدایی است.
عکس جدید از مهناز افشار و دخترش / عکس - بعد از ازدواج پر سر و صدای مهناز افشار با یاسین رامین پسر محمدعلی رامین معاون مطبوعاتی دولت احمدی‌نژاد، این زوج جوان وارد ماجراجویی جدیدی شده‌اند.
مهران غفوریان و همسر در تعطیلات. - مارال فرجاد، نگین صدق گویا، سیاوش خیرابی و امین زندگانی در پشت صحنه سریال جدیدشان. رز رضوی در یک جشنواره خیریه در شیراز. امیر مهدی کیا و ساغر عزیزی در نمایی از سریال معمای شاه در نقش محمدرضا شاه و فرح پهلوی.
پربازدیدها
همکاری سیما برای تبلیغ فیلم محمدرسول‌الله(ص) - دکتر علی‌اصغر پورمحمدی، معاون سیما با قدردانی از تلاش موثر عوامل فیلم محمد(ص)، توجه بیشتر هنرمندان و سینماگران را به تولیدات پاک ارزشی و متعهدانه خواستار شد.
نقاط قوت پوشش اخبار هسته‌ای در رسانه ملی - مواضع رسانه ملی در پوشش اخبار مذاکرات، همچنان محور بحث‌ها و نقدهای منصفانه و گاه غیرمنصفانه است در حالی که نه‌تنها رئیس رسانه ملی رویکرد همکاران خود را واقع‌گرایانه عنوان ...
ماجراهای شیرین یک قالیشویی - سریال «دودکش» که از شبکه پنج پخش می‌شود، قصه خود را در یک فضای بینابینی خانه و محل کار روایت می‌کند به این معنی که لوکیشن و موقعیت اصلی داستان ...
«جسر الشغور» به دست ارتش سوریه افتاد - شبکه تلوزیونی المناز از تصرف منطقه استراتژیک «جسر الشغور» توسط نیروهای ارتش سوریه خبر داد.
فردوسی پور با نیش و کنایه آغاز کرد/ ماجرای دکل گمشده به برنامه نود رسید!+ تصاویر - عادل فردوسی پور صحبت هایش را درخصوص اولین برنامه با تشکر از حمایت های مردم، مسئولان و رسانه ها در ۱۷ سال گذشته از برنامه نود آغاز کرد: ۲۳ مرداد ۱۳۷۸ بود که برنامه نود آغاز شد و با فراز و فرودهای بسیار به اینجا رسید. حمایت های شما انگیزه اصلی کار ۱۵۰-۲۰۰ نفر همکار برنامه نود است.
جهانبخش: رقم انتقالم به آلکمار ۲ میلیون یورو است/ پیشنهادات وسوسه‌انگیز بود اما صبر کردم - مهاجم تیم ملی فوتبال ایران گفت: باشگاه آلکمار مبلغی در حدود 2 میلیون یورو بابت انتقالم به نایمخن پرداخت کرده است.
پیام سفرهای اخیر ظریف به متحدان منطقه‌ای ایران از نگاه رسانه روسی - دیپلماسی - یک رسانه روسی معتقد است سفرهای اخیر وزیر امور خارجه کشورمان از جمله به عراق حاوی پیام مهمی برای متحدان منطقه ای ایران بوده است.
جهانبخش: امیدوارم در آلکمار هم مثل نایمخن بدرخشم/ امسال در یورو لیگ بازی می‌کنم - ستاره ایرانی نایمخن از پیوستن به آلکمار هلند ابراز خوشحالی کرد.
محسن یگانه با هواداران در خیابان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی جالب محسن یگانه با هوادارانش در خیابان، یک سورپرایز بی نظیر برای هواداران محسن که برای غیر هوادارانش چیزی جز ترافیک نداشت.
روحانی در گفت و گوی تلویزیونی دیشب به چه کسانی کنایه زد؟ - جستجویی در سخنان نسبتاً طولانی رئیس جمهور حاکی از آن است که وی در این گفت و گوی تلویزیونی در عین حالی که سعی می کرد از عملکرد دولت در زمینه های مختلف حمایت کند، اما در عین حال کنایه به مخالفان و منتقدان دولت را از یاد نمی برد و هر از گاهی با استفاده از جملات و عباراتی منتقدان خود را مورد خطاب قرار داد.