شنبه ۹ خرداد ۱۳۹۴ / Saturday, 30 May, 2015

جمعیت غیرفعال

   فعاليت
فعاليت (activity) يا به‌طور دقيق‌تر، فعاليت اقتصادي، به‌کارها و اشتغالاتى گفته مى‌شود که به توليد کالاها و خدمات سودمند و مؤثر در حيات اقتصادى جامعه مربوط هستند.
   تعريف جمعيت فعال
جمعيت فعال (active)، بنا به تعريف کنفرانس بين‌المللى آمارشناسان، مرکب از افرادى است متشکل از زنان و مردان که نيروى آماده‌اى را براى توليد کالاها و خدمات تشکيل مى‌دهند. بنا به تعريف، جمعيت فعال افرادى را در برمى‌گيرد که از لحاظ اقتصادى داراى فعاليت سودمند هستند و به توليد ثروت و خدمات اقتصادى مى‌پردازند. اين تعريف، در عين حال کارمندان، ارتشيان، کارکنان خانوادگى بدون مزد، اشخاصى که براى مزد و يا سود کار مى‌کنند؛ و همچنين بيکاران در جستجوى کار، بيماران و اشخاصى که براى مزد يا سود کار مى‌کنند؛ و همچنين بيکاران در جستجوى کار، بيماران و اشخاصى را که در مرخصى به سر مى‌برند در برمى‌گيرد و در مقابل، شامل کودکان، زنان خانه‌دار، دانش‌آموزان و دانشجويان، بازنشتگان، سپاهيان وظيفه، اجاره‌بگيران، بهره‌کشان، زندانيان و کسانى که معاش آنها يکسره به‌عهدهٔ ديگران است، نمى‌شود.
- انواع جمعيت فعال:
جمعيت فعال را به دو صورت مورد مطالعه قرار مى‌دهند:
۱. جمعيت فعال بالقّوه: افرادى از جمعيت کشور است که در سن قانونى کار، يعنى ميان ۱۵ و ۶۴ سال (يا در ايران جمعيت ۱۰ سال و بالاتر) قرار دارند. اين جمعيت به‌صورت بالقوه مى‌توانند فعال باشند.
۲. جمعيت فعال بالفعل: جمعيتى است که يا به‌عنوان فرد شاغل در زمان مورد بحث فعاليت دارد و يا به مثابهٔ فرد بيکار در جستجو کار، براى يافتن کار فعاليت مى‌کند. بنابراين جمعيت شاغل به‌علاوهٔ جمعيت بيکار در جستجوى کار را جمعيت فعال بالفعل گويند.
   جمعيت غيرفعال
افرادى که در سن فعاليت قرار ندارند و يا با تعريف جمعيت فعال بالفعل منطبق نيستند، 'جمعيت غيرفعال' (nonactive) ناميده مى‌شود. جمعيت غيرفعال را نبايد با جمعيت بيکار (unemployed) اشتباه کرد زيرا جمعيت بيکار کسى است که در سن کار قرار دارد و با داشتن توان، دنبال کار مى‌گردد ولى پيدا نمى‌کند در حالى‌که جمعيت غيرفعال بنا به‌دلايل مختلف در جستجوى کار و فعاليت نيست.
- انواع جمعيت غيرفعال:
جمعيت غيرفعال به سه دسته تقسيم مى‌شود:
۱. وابستگان: افرادى هستند که براى ادامهٔ حيات خود، به کوشش صاحبان درآمد يا نان‌آور احتياج دارند. در اين مورد مى‌توان از زنان خانه‌دار و کودکان و دانش‌آموزان و دانشجويان نام برد.
۲. افراد متکى به خود: کسانى هستند که مى‌توانند وسايل لازم را براى امرار معاش خود فراهم کنند. در بين اين افراد، مى‌توان از سهامداران، بازنشستگان و صاحبان مستغلات نام برد.
۳. سرباران: به کسانى اطلاق مى‌شود که استعداد و امکان کار کردن ندارند و براى زندگى خود از کمک‌هاى عمومى برخوردار هستند. اعانه‌بگيران و بيکاره‌ها (رمالان، دعانويسان، فالگيران، معرکه‌گيران و افرادى مانند آنها) جزو سربازان محسوب مى‌شوند (اماني، ۱۳۵۴؛ ۳۳ و ۳۶ و امين‌زاده، ۱۳۴۹؛ ۶۵).
   سن فعاليت و دورهٔ زندگى فعال
براساس شاخص‌هاى جمعيت‌شناسى 'سن فعاليت' از ۱۵ سالگى شروع و به ۶۴ سالگى ختم مى‌شود. اين فاصله را سن فعاليت، يا به بيان دقيق‌تر، سن فعاليت اقتصادى مى‌نامند. سن فعاليت در کشورهاى جهان سوم معمولاً از ۱۰ سالگى و حتى زودتر شروع مى‌شود.
'دورهٔ زندگى فعال' به متوسط سال‌هائى از حيات يک نسل گفته مى‌شود که طى آن، افراد به‌طور بالقوه داراى فعاليت هستند. پيدا است که طول متوسط زندگى فعال به سال‌هاى آغاز و پايان آن بستگى دارد. دورهٔ زندگى فعال بر دو نوع است:
- 'دورهٔ زندگى فعال خام' : تعداد متوسط سال‌هاى زندگى فعال يک نسل بدون محاسبهٔ مرگ آنان.
- 'دورهٔ زندگى فعال خاص' : تعداد متوسط سال‌هاى فعال يک نسل با در نظر گرفتن مرگ آنان.
   نرخ‌هاى فعاليت
پيش از ذکر برخى از شاخص‌هاى آمارى در رابطه با نرخ‌هاى فعاليت، تذکر دو نکته ضرورى است: نخست اينکه هر يک از فرمول‌ها را مى‌توان برحسب جمعيت فعال بالقوه و جمعيت فعال بالفعل محاسبه کرد که هر کدام در جاى خاصى کاربرد دارد؛ دوم اينکه هر يک از فرمول‌ها را مى‌توان به‌طور عام براى کل جمعيت يا گروه سني، جنسى و اجتماعى ويژه محاسبه کرد. در صورت اول شاخص‌هاى عمومى به‌دست مى‌آيد و در صورت دوم شاخص‌هاى ويژه.
- نرخ فعاليت عمومى جمعيت:
نسبت جمعيت‌ فعال به جمعيت ده سال و بالاتر که معمولاً براى صد نفر از آنها محاسبه مى‌شود:
GAR = Pa/P(10+) ×100
اين فرمول را مى‌توان به گروه‌هاى سني، جنسى و اجتماعى خاص نيز محاسبه کرد که در آن صورت 'نرخ فعاليت ويژه' به‌دست مى‌آيد.
- نسبت فعاليت:
نسبت جمعيت فعال هر گروه سنى به مجموعهٔ جمعيت فعال است که به‌صورت درصد محاسبه مى‌شود:
ARatio = Pa(x~x+5)/Pa
- بار جمعيتى يا بار اقتصادى:
بار اقتصادى (econmic load) يا بار جمعيتى (population load) نشان دهندهٔ تعداد جمعيتى است که از نظر اقتصادى به يک نفر از جمعيت فعال وابسته و متکى هستند. اين نسبت از تقسيم جمعيت کل بر جمعيت فعال به‌دست مى‌آيد:
PL/EL = P/Pa
- بار تکفل ناخالص:
بار تکفل ناخالص يا 'نسبت ناخالص' (dependency ratio) نشان دهندهٔ مقدار تکلفى است که يک فرد فعال از نظر تأمين زندگى و هزينهٔ افراد غيرفعال بر دوش دارد و آن عبارت است از نسبت افراد غيرفعال به افراد فعال:
DRatio. g = Pno/Pa
بار اقتصادى يا جمعيتى، خود جمعيت فعال را نيز در برمى‌گيرد در صورتى‌که بار تکفل ناخالص تنها جمعيت وابسته را شامل مى‌شود. گذشته از اين، بيکاران در جستجوى کار هم در ميان جمعيت فعال قرار دارند و به همين جهت ناخالص ناميده مى‌شود.
- ضريب تکفل:
اگر بار تکفل ناخالص براى ۱۰۰ نفر از جمعيت محاسبه شود، ضريب تکفل (dependecy rate) به‌دست مى‌آيد. ضريب تکفل را 'نرخ سرباري' نيز مى‌گويند:
DR = Pna/Pa ×100
  بخش‌هاى فعاليت اقتصادى
افراد جمعيت فعال برحسب نوع فعاليت اقتصادى که در جامعه انجام مى‌دهند، در يکى از بخش‌هاى عمدهٔ فعاليت اقتصادى قرار مى‌گيرند. کولين کلارک (Colin Clark) فعاليت‌هاى اقتصادى را به سه گروه عمده تقسيم مى‌کند: گروه اول شامل فعاليت‌هاى کشاورزي، جنگلبانى و ماهيگيري؛ گروه دوم دربرگيرندهٔ رشته‌هاى استخراج معادن، صنعت، ساختمان و آب و برق و گاز؛ و گروه سوم متضمن بازرگاني، بانکداري، بيمه، حمل و نقل و ارتباطات و فعاليت در دستگاه‌هاى خصوصى و دولتى است. به‌طور خلاصه، بخش اول را 'بخش کشاورزي' ، بخش دوم را 'بخش صنعت' و بخش سوم را 'بخش خدمات' مى‌نامند.
شيوهٔ توزيع جمعيت در ميان بخش‌هاى کشاورزي، صنعت، خدمات از فعاليت‌هاى اقتصادى نشان دهندهٔ پيشرفت يا عقب‌ماندگى جامعه و مرحلهٔ تکامل اقتصادى و اجتماعى آن است. در کشورهاى صنعتى پيشرفته اکثريت جمعيت فعال در بخش‌هاى صنعت و خدمات مشغول هستند و در عين آن تنها ۵ - ۲ درصد اين جمعيت به کشاورزى مى‌پردازند، سهم قابل توجهى در توليد ناخالص ملى برعهده مى‌گيرند اما در کشورهاى توسعه يابنده اکثريت مردم (حتى تا ۸۰ درصد آنها) در بخش کشاورزى مشغول هستند و در عين حال سهم ناچيزى از توليد ملى را برعهده دارند.
  رشته‌هاى فعاليت
رشته‌هاى فعاليت اقتصادى عمده که در سرشمارى‌ها براى طبقه‌بندى شاغلان به‌کار مى‌رود و ارتباط تفصيل و اجمال با بخش‌هاى فعاليت اقتصادى دارند، عبارت است از:
- کشاورزى، دامپرورى، جنگلبانى، شکار و ماهيگيرى
- استخراج معادن و استخراج سنگ (صنايع استخراجى)
- توليد صنعتى (صنايع توليدى)
- ساختمان (بخش ساختمانى)
- برق، گاز، آب و خدمات بهداشتى
- بازرگانى (کلى و جزئى) و بانکدارى
- حمل و نقل، انباردارى و ارتباطات
- خدمات.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بازی اکشن , جام ملت‌های , علایم دهانی ایدز , ضد تروجان , انتظار فرج , محمد حاتمی , خوب نشنیدن , موزه مشاهیر , بهاء , رودرو , دخترجوان , دالغا , خاک کشور , خواستگاری جورج کلونی , فرار مرزبانان , امامزاده , DrawBraille , آتیه بهار , نمایشگاه بارسلون , ایربگ ماشین ,

مقالات پربیننده امروز
علم و زندگی / علوم انسانی / اقتصادی / سیستمهای مدیریت دانش در شرکتهای کوچک , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ تحولات سیاسی و روابط خارجی ایران: از انقلاب مشروطیت تا انقراض قاجاریه , سیاسی / ایران / انقلاب اسلامی / اسلامیت یا جمهوریت؟ , علمی و آموزشی / آموزش و پرورش / نظام‌های آموزش و پرورش / توسعه مشارکت مردمی در آموزش و پرورش , شخصیت‌ها / علمی / دانشمند، استاد و اندیشمند / سیدشاه فضل‌الله حروفی نعیمی استرآبادی , بانک اطلاعاتی کتاب / فسقلی و گنج دزدان , اجتماعی / مشکلات و رفاه اجتماعی / خودکشی / خودکشی , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / نقاش / کریستو CHRISTO , بانک اطلاعاتی کتاب / The study of language , بانک اطلاعاتی کتاب / دین، قدرت، جامعه , بانک اطلاعاتی کتاب / Plato and the republic , بانک اطلاعاتی کتاب / لالایی‌های بابایی , بانک اطلاعاتی کتاب / نشانی خانه باران: با عبور از 78 پلاک، به سوی گسترده‌ترین خانه‌ای که بانویش حضرت کوثر (ع) بود , بانک اطلاعاتی کتاب / شیمی (1): معلم‌یار سال اول دبیرستان , سیاسی / ایران / فرهنگ و سیاست / اخلال جدی در پروژه ناتوی فرهنگی , بانک اطلاعاتی کتاب / قضاوتهای حیرت‌انگیز حضرت علی (ع) , علوم انسانی / ارتباطات / شخصیت‌ها / روزنامه نگار باقی ماند , بانک اطلاعاتی کتاب / اقتصاد کلان , بانک اطلاعاتی کتاب / فیزیک دانشگاهی سرز و زیمانسکی: الکتریسیته و مغناطیس , بانک اطلاعاتی کتاب / تروتسکی آن‌ها و تروتسکی ما ,



تویوتای ۷۵ میلیونی چرا ۱۷۰ میلیون تومان ؟ - عضو انجمن واردکنندگان خودرو گفت: به عنوان مثال قیمت خودروی کمری GLX براساس قیمت جهانی ۲۳ هزار و ۲۰۰ دلار است که با ارز آزاد ۳۳۰۰ تومانی، حدود ۷۵ میلیون تومان میشود.
حراج بزرگ آثار هنری تهران / تصاویر - حراج بزرگ آثار هنرهای تجسمی تهران در هتل آزادی تهران با حضور دایی و همسرش و جمعی از هنرمندان برگزار شد.
این دندانپزشکان دهن آمریکا را سرویس میکنند - روز گذشته گروهی از مخالفان مذاکرات هسته‌ای (موسوم به دلواپسان) در مشهد تجمع کردند که مهرداد بذرپاش (رئیس گروه مشاوران ...
دختر مهناز افشار متولد شد / عکس - مهناز افشار بازیگر سینمای ایران چند روز پس از تولد دخترش عکسی از او را در صفحه اینستاگرامش منتشر کرده است.
تبِ عکس یادگاری با جمشید مشایخی / تصاویر - این روزها تبِ عکس یادگاری با جمشید مشایخی خیلی داغ شده است. همینطور عکس با عزت الله انتظامی و محمدعلی کشاورز. کلاً درجه این تب با گذر سن این عزیزان رابطه مستقیم دارد.
فیلم زنده سوزاندن ‎مسلمانان آفریقای مرکزی +18 - جنایت زنده سوزاندن انسانهای بی گناه در سکوت سردمداران حقوق بشر و بی‌توجهی خود انسانها به یکدیگر هنوز ادامه دارد . این ویدئو به جنایت مسیحیان آفریقای مرکزی در حق مسلمانان این کشور نسبت داده شده است.
هویت فیلمبردار فاش شد ! / تصاویر - اقدام جالب و منحصر به فرد این نماینده ، گرچه باعث افشای دقیق اتفاقات در روز حادثه شد، اما احتمالاً پس از این باعث خواهد شد برخی در شلوغی های مجلس، مواظب زبان و بیان خود باشند، چرا که ممکن است حتی دور از دسترس خبرنگاران، نماینده ای در حال فیلمبرداری از ماجرا باشد.
تصاویر مراسم اختتامیه جشنواره کن - مراسم اعطای جوایز شصت و هشتمین دوره جشنواره فیلم کن با اعطای جایزه نخل طلای این دوره به فیلم «دیپان» ساخته «ژاک ائودیار» کارگردان معروف فرانسوی برگزار شد.
شوک سلفی مادر و دختری هانیه غلامی / تصاویر - سلفی مهران غفوریان، امین زندگانی و همسرش در ردیف اول یک کنسرت. لادن مستوفی و هنگامه قاضیانی. حضور علی اوجی هم که اتفاقی طبیعی است. عکسی دیدنی از سید احمد خمینی. مهتاب کرامتی در اختتامیه جشن عکاسان سینمای ایران
اینجا واس ماس تیتر یک «گاردین»! / عکس - رجمه ساده این عبارت انگلیسی که خلاصه صحبت های این مقام مسئول صهیونیستی است دقیقا دیالوگ معروف جواد رضویان در سریال در حاشیه است: « اینجا واس ماس، اینجا کل‌ش واس ماس»
حجامت / گزارش تصویری - پزشکان اعتقاد دارند حجامت نقش مهمی در پیشگیری از بیماری ها، مخصوصا بیماری های مزمن و مرتبط با سبک زندگی دارد. از دیرباز هدف اصلی در حجامت ارتقای سلامتی جسمی و روحی بوده است.
ویدیو: مشاجره لفظی کوچک زاده و ظریف در مجلس - جلسه غیر علنی مجلس با حضور محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و سید عباس عراقچی عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای امروز صبح به ریاست علی لاریجانی برگزار شد. ظریف و عراقچی آخرین روند مذاکرات ایران با 1+5 را در جلسه غیر علنی امروز مجلس برای نمایندگان تشریح کردند.اما پس از پایان سخنان ظریف و زمانی که وی قصد ترک مجلس را داشت برای لحظاتی صحن علنی با مشاجره کوچک زاده با ظریف به تشنج کشیده شد.
تصاویر دار زدن یک نطامی ایرانی! توسط داعش - این جنایت هولناک درحالی صورت گرفته که یک سایت معتبر مصر اعلام کرد که نظامی اعدام شده، یک سرباز ایرانی بوده که در گروه الحشد الشعبی (نیروهای بسیج مردمی) در فلوجه می‌جنگیده است!
ورود خاندان هاشمی به انتخابات مجلس / عکس - مشی پدران و رفتار دختران اگرچه با علم به این تفاوت‌ها نمی‌توان عملکرد 3 زن را در یک راستا ارزیابی کرد اما مشترکات آنها قابل توجه است که از مهم‌ترین آن می‌توان به نحوه مواجهه پدران با نگاه ایده‌آلیستی دختران اشاره کرد.
گلشیفته فراهانی در فرش قرمز جشنواره کن 2015 - گلشیفته فراهانی با فیلم سینمایی "دو دوست" به کارگردانی لویی گرل بازیگر و کارگردان فرانسوی در پنجاه و چهارمین دوره "هفته بین‌المللی منتقدان کن" شرکت کرده است. گزارش تصویری از گلشیفته فراهانی را ببینید.
خواهران اسکندری؛ لاله، سارا، ستاره / تصاویر - گریم متفاوت لیلا حاتمی که به سختی قابل تشخیص است، هنر دست استاد عبدالله اسکندری. و امیرمحمد زند و سارا منجزی پور در ارگ کریم خان زند.
این آزاده نامداری نیست کتیه ! / عکس - آزاده نامداری در واکنش به انتشار عکس گریمش در فیلم «نسیم» نوشت: این یه درد دله، باهمه کسایی که دوسشون دارم، من آزاده نامداری‌ام. چادریم، بخاطر اعتقادم، بخاطر قلبم. این عکس من نیستم، کتیه، تو فیلم جناب شهبازی، میخوام درکم کنید.
رایزنی هسته‌ای در منزل صالحی / عکس - عراقچی در صفحه شخصی‌اش در اینستاگرام با انتشار عکسی از این دیدار نوشت : عيادت كاري! استفاده از فرصت عيادت از استاد عزيز جناب آقاي دكتر صالحي براي پيگيري مباحث مذاكرات.
تصاویری از خودسوزی دختر دانشجو در شیراز! - ﺑﺮﺧﯽ ﺷﻨﯿﺪﻩ‌ﻫﺎ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﯾﮏ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻡ ﻋﻠﺖ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﯽ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ‌‌ ﻫﻤﺎﻥ ﻓﺮﺩ ﻣﻮﺭﺩﻧﻈﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﺑﺮﺩ.
فقیهه سلطانی پای سفره عقد / تصاویر - سلفی جدید آزاده نامداری با شال و مانتوی جدید در پشت فرمان که به لطف خدا همه چیز سر جایش است و خیلی خندان و بشاش و خوب بنظر میرسد. فقیهه سلطانی و همسر فوتبالیست پای سفره عقد.
پربازدیدها
دولت به استقلال و پرسپولیس پول می‌دهد؟ - وزارت ورزش قصد دارد برای اداره دو تیم استقلال و پرسپولیس از دولت کمک بگیرد.
یحیای قرمزِ ذوب‌ یا منصوریان آبی نفت؟ - پیشینه استقلالی و پرسپولیسی سرمربیان دو تیم فینالیست جام حذفی به رقابت بین فوتبال اصفهان و تهران پس زمینه سرخابی داده است.
گام اولیه داعش در جهت استفاده از اینترنت بعنوان سلاحی الکترونیکی - روزنامه دیلی تلگراف فاش کرد، داعش نیروهای تازۀ خود را برای ناشناس ماندن هنگام استفاده از اینترنت، آموزش می‌دهد.
قوچان‌نژاد: در قطر خیلی خوش می گذشت! - رضا قوچان‌نژاد چهره تازه تمرینات تیم‌ملی است.
مایلی کهن در ریکاوری (گزارش تصویری) - سرمربی سابق تیم ملی ایران به دلیل عارضه قلبی در بیمارستان بستری است.
پرداخت اقساط وام ۸۰ میلیونی مسکن پلکانی می‌شود/ شروع قسط از زیر یک میلیون تومان - در دستورالعملی که بانک مسکن برای تایید پرداخت وام ۸۰ میلیونی خرید مسکن به بانک مرکزی ارائه کرده، روشی پیش‌بینی شده تا خانه ادامه...
توضیح صداوسیما در خصوص تبلیغ کالاهای خارجی: این کالاها ایرانی هستند - مدیر امور آگهی بازرگانی صدا و سیما گفت: محصولات خارجی که در ایران سرمایه گذاری کرده و در داخل کشور تولید می‌شوند، ممنوعیتی در ادامه...
دریافت هزینه بابت ارسال پیامک بانک‌ها به‌شرط رضایت مشتری اشکال ندارد - مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی دریافت هزینه بابت ارسال پیامک بانک‌ها را به‌شرط اعلام رضایت مشتری بدون اشکال اعلام ادامه...
عرضه برنج تایلندی، هندی و ایرانی در بورس کالای ایران - روز شنبه 9 خرداد ماه، چهار هزار تن برنج تایلندی، 3800 تن برنج هندوستانی و 2645 تن برنج ایرانی در تالار محصولات کشاورزی بورس ادامه...
مسئولان مانع نشوند، ما کار خودمان را انجام می‌دهیم/ با این شرایط در حال عقبگرد هستیم - متاسفانه مسئولین ما سواد رسانه ای لازم را ندارند؛ نمی‌دانند جایگاه رسانه چیست و نمی فهمند دشمن اگر امروز جنگ نیابتی در منطقه غرب آسیا به وجود می آورد در کنار این جنگ نیابتی حتی کشوری مثل عربستان غیر از بمباران بیشتر از طریق رسانه اهداف خود را پیش می برد.