پنج شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۵ / Thursday, 19 January, 2017

جمعیت غیرفعال


   فعاليت
فعاليت (activity) يا به‌طور دقيق‌تر، فعاليت اقتصادي، به‌کارها و اشتغالاتى گفته مى‌شود که به توليد کالاها و خدمات سودمند و مؤثر در حيات اقتصادى جامعه مربوط هستند.
   تعريف جمعيت فعال
جمعيت فعال (active)، بنا به تعريف کنفرانس بين‌المللى آمارشناسان، مرکب از افرادى است متشکل از زنان و مردان که نيروى آماده‌اى را براى توليد کالاها و خدمات تشکيل مى‌دهند. بنا به تعريف، جمعيت فعال افرادى را در برمى‌گيرد که از لحاظ اقتصادى داراى فعاليت سودمند هستند و به توليد ثروت و خدمات اقتصادى مى‌پردازند. اين تعريف، در عين حال کارمندان، ارتشيان، کارکنان خانوادگى بدون مزد، اشخاصى که براى مزد و يا سود کار مى‌کنند؛ و همچنين بيکاران در جستجوى کار، بيماران و اشخاصى که براى مزد يا سود کار مى‌کنند؛ و همچنين بيکاران در جستجوى کار، بيماران و اشخاصى را که در مرخصى به سر مى‌برند در برمى‌گيرد و در مقابل، شامل کودکان، زنان خانه‌دار، دانش‌آموزان و دانشجويان، بازنشتگان، سپاهيان وظيفه، اجاره‌بگيران، بهره‌کشان، زندانيان و کسانى که معاش آنها يکسره به‌عهدهٔ ديگران است، نمى‌شود.
- انواع جمعيت فعال:
جمعيت فعال را به دو صورت مورد مطالعه قرار مى‌دهند:
۱. جمعيت فعال بالقّوه: افرادى از جمعيت کشور است که در سن قانونى کار، يعنى ميان ۱۵ و ۶۴ سال (يا در ايران جمعيت ۱۰ سال و بالاتر) قرار دارند. اين جمعيت به‌صورت بالقوه مى‌توانند فعال باشند.
۲. جمعيت فعال بالفعل: جمعيتى است که يا به‌عنوان فرد شاغل در زمان مورد بحث فعاليت دارد و يا به مثابهٔ فرد بيکار در جستجو کار، براى يافتن کار فعاليت مى‌کند. بنابراين جمعيت شاغل به‌علاوهٔ جمعيت بيکار در جستجوى کار را جمعيت فعال بالفعل گويند.
   جمعيت غيرفعال
افرادى که در سن فعاليت قرار ندارند و يا با تعريف جمعيت فعال بالفعل منطبق نيستند، 'جمعيت غيرفعال' (nonactive) ناميده مى‌شود. جمعيت غيرفعال را نبايد با جمعيت بيکار (unemployed) اشتباه کرد زيرا جمعيت بيکار کسى است که در سن کار قرار دارد و با داشتن توان، دنبال کار مى‌گردد ولى پيدا نمى‌کند در حالى‌که جمعيت غيرفعال بنا به‌دلايل مختلف در جستجوى کار و فعاليت نيست.
- انواع جمعيت غيرفعال:
جمعيت غيرفعال به سه دسته تقسيم مى‌شود:
۱. وابستگان: افرادى هستند که براى ادامهٔ حيات خود، به کوشش صاحبان درآمد يا نان‌آور احتياج دارند. در اين مورد مى‌توان از زنان خانه‌دار و کودکان و دانش‌آموزان و دانشجويان نام برد.
۲. افراد متکى به خود: کسانى هستند که مى‌توانند وسايل لازم را براى امرار معاش خود فراهم کنند. در بين اين افراد، مى‌توان از سهامداران، بازنشستگان و صاحبان مستغلات نام برد.
۳. سرباران: به کسانى اطلاق مى‌شود که استعداد و امکان کار کردن ندارند و براى زندگى خود از کمک‌هاى عمومى برخوردار هستند. اعانه‌بگيران و بيکاره‌ها (رمالان، دعانويسان، فالگيران، معرکه‌گيران و افرادى مانند آنها) جزو سربازان محسوب مى‌شوند (اماني، ۱۳۵۴؛ ۳۳ و ۳۶ و امين‌زاده، ۱۳۴۹؛ ۶۵).
   سن فعاليت و دورهٔ زندگى فعال
براساس شاخص‌هاى جمعيت‌شناسى 'سن فعاليت' از ۱۵ سالگى شروع و به ۶۴ سالگى ختم مى‌شود. اين فاصله را سن فعاليت، يا به بيان دقيق‌تر، سن فعاليت اقتصادى مى‌نامند. سن فعاليت در کشورهاى جهان سوم معمولاً از ۱۰ سالگى و حتى زودتر شروع مى‌شود.
'دورهٔ زندگى فعال' به متوسط سال‌هائى از حيات يک نسل گفته مى‌شود که طى آن، افراد به‌طور بالقوه داراى فعاليت هستند. پيدا است که طول متوسط زندگى فعال به سال‌هاى آغاز و پايان آن بستگى دارد. دورهٔ زندگى فعال بر دو نوع است:
- 'دورهٔ زندگى فعال خام' : تعداد متوسط سال‌هاى زندگى فعال يک نسل بدون محاسبهٔ مرگ آنان.
- 'دورهٔ زندگى فعال خاص' : تعداد متوسط سال‌هاى فعال يک نسل با در نظر گرفتن مرگ آنان.
   نرخ‌هاى فعاليت
پيش از ذکر برخى از شاخص‌هاى آمارى در رابطه با نرخ‌هاى فعاليت، تذکر دو نکته ضرورى است: نخست اينکه هر يک از فرمول‌ها را مى‌توان برحسب جمعيت فعال بالقوه و جمعيت فعال بالفعل محاسبه کرد که هر کدام در جاى خاصى کاربرد دارد؛ دوم اينکه هر يک از فرمول‌ها را مى‌توان به‌طور عام براى کل جمعيت يا گروه سني، جنسى و اجتماعى ويژه محاسبه کرد. در صورت اول شاخص‌هاى عمومى به‌دست مى‌آيد و در صورت دوم شاخص‌هاى ويژه.
- نرخ فعاليت عمومى جمعيت:
نسبت جمعيت‌ فعال به جمعيت ده سال و بالاتر که معمولاً براى صد نفر از آنها محاسبه مى‌شود:
GAR = Pa/P(10+) ×100
اين فرمول را مى‌توان به گروه‌هاى سني، جنسى و اجتماعى خاص نيز محاسبه کرد که در آن صورت 'نرخ فعاليت ويژه' به‌دست مى‌آيد.
- نسبت فعاليت:
نسبت جمعيت فعال هر گروه سنى به مجموعهٔ جمعيت فعال است که به‌صورت درصد محاسبه مى‌شود:
ARatio = Pa(x~x+5)/Pa
- بار جمعيتى يا بار اقتصادى:
بار اقتصادى (econmic load) يا بار جمعيتى (population load) نشان دهندهٔ تعداد جمعيتى است که از نظر اقتصادى به يک نفر از جمعيت فعال وابسته و متکى هستند. اين نسبت از تقسيم جمعيت کل بر جمعيت فعال به‌دست مى‌آيد:
PL/EL = P/Pa
- بار تکفل ناخالص:
بار تکفل ناخالص يا 'نسبت ناخالص' (dependency ratio) نشان دهندهٔ مقدار تکلفى است که يک فرد فعال از نظر تأمين زندگى و هزينهٔ افراد غيرفعال بر دوش دارد و آن عبارت است از نسبت افراد غيرفعال به افراد فعال:
DRatio. g = Pno/Pa
بار اقتصادى يا جمعيتى، خود جمعيت فعال را نيز در برمى‌گيرد در صورتى‌که بار تکفل ناخالص تنها جمعيت وابسته را شامل مى‌شود. گذشته از اين، بيکاران در جستجوى کار هم در ميان جمعيت فعال قرار دارند و به همين جهت ناخالص ناميده مى‌شود.
- ضريب تکفل:
اگر بار تکفل ناخالص براى ۱۰۰ نفر از جمعيت محاسبه شود، ضريب تکفل (dependecy rate) به‌دست مى‌آيد. ضريب تکفل را 'نرخ سرباري' نيز مى‌گويند:
DR = Pna/Pa ×100
  بخش‌هاى فعاليت اقتصادى
افراد جمعيت فعال برحسب نوع فعاليت اقتصادى که در جامعه انجام مى‌دهند، در يکى از بخش‌هاى عمدهٔ فعاليت اقتصادى قرار مى‌گيرند. کولين کلارک (Colin Clark) فعاليت‌هاى اقتصادى را به سه گروه عمده تقسيم مى‌کند: گروه اول شامل فعاليت‌هاى کشاورزي، جنگلبانى و ماهيگيري؛ گروه دوم دربرگيرندهٔ رشته‌هاى استخراج معادن، صنعت، ساختمان و آب و برق و گاز؛ و گروه سوم متضمن بازرگاني، بانکداري، بيمه، حمل و نقل و ارتباطات و فعاليت در دستگاه‌هاى خصوصى و دولتى است. به‌طور خلاصه، بخش اول را 'بخش کشاورزي' ، بخش دوم را 'بخش صنعت' و بخش سوم را 'بخش خدمات' مى‌نامند.
شيوهٔ توزيع جمعيت در ميان بخش‌هاى کشاورزي، صنعت، خدمات از فعاليت‌هاى اقتصادى نشان دهندهٔ پيشرفت يا عقب‌ماندگى جامعه و مرحلهٔ تکامل اقتصادى و اجتماعى آن است. در کشورهاى صنعتى پيشرفته اکثريت جمعيت فعال در بخش‌هاى صنعت و خدمات مشغول هستند و در عين آن تنها ۵ - ۲ درصد اين جمعيت به کشاورزى مى‌پردازند، سهم قابل توجهى در توليد ناخالص ملى برعهده مى‌گيرند اما در کشورهاى توسعه يابنده اکثريت مردم (حتى تا ۸۰ درصد آنها) در بخش کشاورزى مشغول هستند و در عين حال سهم ناچيزى از توليد ملى را برعهده دارند.
  رشته‌هاى فعاليت
رشته‌هاى فعاليت اقتصادى عمده که در سرشمارى‌ها براى طبقه‌بندى شاغلان به‌کار مى‌رود و ارتباط تفصيل و اجمال با بخش‌هاى فعاليت اقتصادى دارند، عبارت است از:
- کشاورزى، دامپرورى، جنگلبانى، شکار و ماهيگيرى
- استخراج معادن و استخراج سنگ (صنايع استخراجى)
- توليد صنعتى (صنايع توليدى)
- ساختمان (بخش ساختمانى)
- برق، گاز، آب و خدمات بهداشتى
- بازرگانى (کلى و جزئى) و بانکدارى
- حمل و نقل، انباردارى و ارتباطات
- خدمات.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
حسین رضایی , مجازات حبس , جانی‌دپ , سریال خاتون , مرزن اباد , آموزش بافت مو , درخواست مرخصی , منافع گروه های مخالف , روبین , فریبا گودرزی , نتایج، , سرگئی شویگو , هشتم نهایی , دروازه بان تیم ملی هندبال ایران , غفارزاده , ارئن , النعمانیه , بنرهای شهروند سالم , مرگ خدتمکار , جشن نامزدی , دوستی مرگبار , توهین و اهانت , ناهارکاری , علیزاده طباطبائی , خودروی برقی , نبیل قاووق , سواحل جنوب شرقی ایران , مدیریت درایورها , بی امنیتی , اعدام شهروندان , توانمند کردن فقرا , مثل ماه برای آسمان , بازید , کفتار دره , نمایش خیابانب , امریکن اینترپرایز , اسلامي ايران , تشکیل شورای موقت , ضوابط استخدامی , خلبان انگلیسی , آتوسا پورکاشیان , تیم والیبال نوجوانان , کاردار سفارت , ناطلاعیه ها , اظهارنظر هسته ای , مجسمه ازادی , نقره و فیروزه , نامزد میلیاردر , همکاری متخصصان غربی با داعش , مرابحه ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی فیلم / حسن دینامیت , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۲ فوریه سال ۵۵۳ میلادی ـ نظر «ژوستی نی ان» درباره ایرانیان , بانک اطلاعاتی کتاب / روش‌های طراحی تسطیح اراضی (از آغاز تا امروز) , دین و اندیشه / دین و مذهب / دین و فرهنگ / معنویت در اسلام و غرب , بانک اطلاعاتی کتاب / تحف العقول عن آل الرسول (ص) , بانک اطلاعاتی کتاب / سیم‌پیچی ماشینهای الکتریکی (سیم‌پیچی ماشینهای AC و DC و ترانسفورماتورها) مطابق با استانداردهای 53/48 - 8 و 53/47 - 8 ... , بانک اطلاعاتی کتاب / خودآموز و راهنمای آیین دادرسی مدنی , بانک اطلاعاتی کتاب / آقا رنگی و گربلا ناقلا، یا، این جوری بود که اون جوری شد , فرهنگی و هنری / عکاسی / نقد و تحلیل عکس , موفقیت / زندگی / خواب / استراحت به خود , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / لطفی هروی , بانک اطلاعاتی کتاب / سنجش علائم و نشانه‌های اختلالات روانی: فهرستی از علائم و نشانه‌های اختلالات روانی برای استفاده ... , بانک اطلاعاتی کتاب / قاعده آسان بانضمام عم جزئ , بهداشت و درمان / دارو و درمان / دارو و درمان ـ تحقیق و پژوهش / حساسیت سویه‌های مایکوباکتریوم توبرکلوزیس و مایکوباکتریوم‌های غیر توبرکلوزی نسبت به کانامایسین و امیکاسین , کامپیوتر و اینترنت / نرم‌افزار / ویروسها کامپیوتری / آشنایی با کرم کامپیوتری کانفیکر (Conficker) , بانک اطلاعاتی کتاب / می‌دانی چرا دلم غار و غور می‌کند؟ و سوال‌های دیگر درباره‌ی بدن انسان , سیاسی / ایران / شخصیتها / حکایت مرعشی و پدرخوانده انقلاب , ورزشی / فوتبال / نگاه/بهترین دوست تماشاگران , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب سالانه اقتصادی استان یزد , بانک اطلاعاتی کتاب / دین و سیاست در حزب‌الله ,

برخی منابع مهم خبری
tebyan.net تبیان , rozanehonline.com روزنه , zamannews.ir زمان نیوز , isunews.ir خبرنامه صادق , faradeed.ir فرادید , shabestan.ir شبستان , eramnews.ir ارم , rooyeshnews.com رویش , iribnews.ir واحد مرکزی خبر , iranbalkan.net ایربا , iran-newspaper.com روزنامه ایران , rasekhoon.net راسخون , mehrnameh.ir مهرنامه , lisna.ir لیزنا , chetor.com چطور , khabarkhodro.com خودرو , mizanonline.ir خبرگزاری میزان , cinemakhabar.ir سینما خبر , parstourism.ir پارس توریسم , sabanewspaper.com روزنامه صبا , banker.ir بنکر , aftabnews.ir آفتاب نیوز , bushehrnews.com بوشهرنیوز , weblogina.com وبلاگینا , citna.ir سیتنا , iccim.ir اتاق بازرگانی , fa.alalam.ir العالم , hayat.ir حیات , ireconomy.ir اقتصاد ایرانی , esfahanemrooz.ir اصفهان امروز ,



وبگردی
مکالمه آمریکایی ها زمانی که با گشت ایرانی روبرو میشوند!
مکالمه آمریکایی ها زمانی که با گشت ایرانی روبرو میشوند! - مکالمه اعضای نیروی دریایی آمریکا زمانیکه با نیروهای ایران در خلیج فارس مواجه می شوند/ ایرانی ها در محدوده خودشون گشت میزنند.
واکنش مردم به خرید هواپیما
واکنش مردم به خرید هواپیما - واکنش مردم به خرید هواپیما و فرسودگی ناوگان هوایی کشور
کچلی از زبان مهران غفوریان در خندوانه
کچلی از زبان مهران غفوریان در خندوانه - استندآپ کمدی بسیار خنده دار مهران غفوریان درباره کچل ها و نکاتی که به آن ها توصیه می شود.
ریزپرنده / وسط تهران / توپ ضدهوایی
ریزپرنده / وسط تهران / توپ ضدهوایی - اینکه شی پرنده ناشناس چگونه و از کجا به آسمان تهران رسیده است؟ این شی چگونه در آسمان مناطق مرکزی شهر که از حساس ترین مراکز امنیتی نیز هستند پرواز می کند که پیش از رسیدن به مرکز شهر اساسا کسی آن را ندیده است وتنهاپدافند این منطقه متوجه آن می شود. سوالاتی که باید برای آن سریع تر پاسخی یافت.
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
آیت‌الله هاشمی در استخر مجموعه سعدآباد سکته کرد
آیت‌الله هاشمی در استخر مجموعه سعدآباد سکته کرد - محافظین ایشان متوجه می‌شوند که تاخیری پیش آمده وقتی مراجعه کردند دیدند آن اتفاقی که نباید رخ داده است
صحبتهای فاطمه هاشمی برسر جنازه پدر
صحبتهای فاطمه هاشمی برسر جنازه پدر - صحبت های فاطمه هاشمی با سرلشگر فیروز آبادی، بالاسر جنازه آیت الله هاشمی ، پدر من فتنه نبود... ضد فتنه بود / ویدیو از آپارات
همسر هاشمی در اولین صبحانه بدون او
همسر هاشمی در اولین صبحانه بدون او - عفت مرعشی همسر آیت الله هاشمی به رسم ٥٨ سال زندگی مشترک، امروز نیز هنگام صبحانه یاد او را گرامی داشت.
گفتگوی آزاده نامداری با نیکی کریمی
گفتگوی آزاده نامداری با نیکی کریمی - آبان | نیکی کریمی: نمی توانستم با بازیگری حرفم را بزنم.
سونیا بیطوشی ملکه زیبایی ایران در سال 2017 !
سونیا بیطوشی ملکه زیبایی ایران در سال 2017 ! - سونیا بیطوشی طراح مد و لباس که به عنوان دختر شایسته ایران در مراسم ملکه زیبایی 2016 شرکت کرده بود قصد دارد در مسابقات ملکه زیبایی 2017 نیز حضور داشته باشد.
روی چه کسی «سیاه» است؛ گور خواب ها یا...؟
روی چه کسی «سیاه» است؛ گور خواب ها یا...؟ - ما که با نام و نشان می نویسیم، چراغ مان در این خانه می سوزد. دلمان با این نظام است و تن مان می لرزد از سست شدن باور مردم. سقف این خانه بریزد روی سر همه مان می ریزد.
فیلم/ چالش مانکن دولت تدبیر و امید
فیلم/ چالش مانکن دولت تدبیر و امید - کلیپ چالش مانکن دولت تدبیر و امید با حضور وزرای کابینه روحانی آماده نمایش شد.
مونا برزویی ، شاعر شادمهر عقیلی و ابی
مونا برزویی ، شاعر شادمهر عقیلی و ابی - برنامه آزاده نامداری در آپارات
مادر و دختر باورنکردنی در سینمای ایران! + عکس
مادر و دختر باورنکردنی در سینمای ایران! + عکس - مادر و دختری که هیچ کس باورش نمی شود با هم رابطه ای داشته باشند اما باید گفت که لادن سلیمانی مادر هانیه غلامی می باشد که هر دو بازیگران سینما و تلویزیون هستند.
فراستی به سیم آخر زد !!
فراستی به سیم آخر زد !! - حمله شدیدالحن مسعود فراستی به ... ، حكم اعدام مسعود فراستی ، ماجرای روانپزشک و مصرف قرص ، سوالاتی كه برای اولین بار از او پرسیده شد !!!
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل !  /فیلم
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل ! /فیلم - کلیپ «چالش مانکن در اتاق عمل» حالا جنجالی‌ترین کلیپ چالش مانکن است. تکه فیلمی کوتاه که با موسیقی متن ویژه کلیپ‌های چالش مانکن تولید شده است. دوربین، از دستگاه‌های اتاق عمل شروع می‌کند، به جراحان، پرستاران و متخصصان حاضر در اتاق عمل می‌رسد
    پربازدیدها