چهارشنبه ۲۸ آذر ۱۳۹۷ / Wednesday, 19 December, 2018

اهداف رفتاری


در پاره‌اى از منابع، هدفى را رفتارى معرفى کرده‌اند که رفتار و يا عملى که بروز آن از فراگير انتظار مى‌رود بصورت فعلى قابل مشاهده و اندازه‌گيرى تدوين کرده باشند. بنابراين از اين ديدگاه مى‌توان يک هدف جزئى را هدف رفتارى نيز ناميد.
ولى از ديدگاهى ديگر نمى‌توان يک هدف جزئى را با هدف رفتارى يکسان تلقى نمود زيرا باوجود قابل مشاهده و اندازه‌گيرى بودن رفتار در هدف جزئي، هدفى را که داراى سه جزء اساسى رفتار، شرايط و معيار نيست، نمى‌توان يک هدف رفتارى کامل دانست. بنابراين هدفى رفتارى کامل است که سه جزء يادشده را دارا باشد.
در رابطه با سه مفهوم يادشده، رفتار عبارت است از عمل يا فعاليت و يا توانايى که بروز آن را از فراگير انتظار داريم. شرايط عبارت است از موقعيتى که رفتار موردنظر در آن بروز مى‌کند و معيار عبارت است از حداقل ميزان قابل قبول بروز رفتار موردنظر.
  رفتار
رفتار همان عمل و يا قابليتى است که بروز آن را از فراگير انتظار داريم. به‌منظور روشن شدن مطلب در اهداف جزئى مورد بحث کلمه رفتار را با کشيدن خطى در زير آن مشخص مى‌کنيم.
۱. فراگير بتواند چرائى کاربرد نظريه عمومى سيستم‌ها را در طراحى منظم آموزشى توصيف کند.
۲. فراگير بتواند يک الگو براى طراحى منظم آموزشى معرفى کند.
۳. فراگير بتواند مراحل و اجزاى مختلف الگو را ذکر کرده و درباره آنها توضيح دهد.
۴. براى تدريس درس بخصوصى طراحى منظم آموزش بعمل آورد.
همان‌گونه که ملاحظه مى‌شود واژه رفتار در کليه اهداف يادشده بصورت قابل مشاهده و اندازه‌گيرى انتخاب‌شده و با کمک آنها مى‌توان درمورد عملکرد فراگير اظهارنظر نمود، درحالى که استفاده از واژه‌هاى غيرقابل مشاهده و اندازه‌گيرى چنين خاصيتى را دارا نيستند. به‌عنوان مثال، بکار بردن کلماتى نظير فهميدن، درک کردن، دانستن و غيره چون قابل مشاهده و اندازه‌گيرى نيستند نمى‌توانند معلم و يا هر فرد ناظر ديگرى را درمورد حصول هدف توسط فراگير مطمئن سازند.
نکته‌اى که ذکر آن در اينجا ضرورى است اينست که عليرغم استفاده از واژه‌هاى قابل مشاهده و اندازه‌گيرى و اجتناب از بکاربردن کلماتى نظير فهميدن ما مخالفتى با درک و فهم مطالب توسط فراگير نداريم، برعکس پيوسته خواهان آن هستيم که مطالب درسى توسط فراگير بصورت کامل درک‌شده و فهميده شود.
  شرايط
منظور از شرايط عبارت است از تعيين شرايط و موقعيتى که فراگير رفتار موردنظر را در آن بروز مى‌دهد.
توجه به جزء شرايط در تدوين اهداف رفتارى به معلمان کمک مى‌کند تا درهنگام تدوين اهداف موقعيتى را که پس از فراگيرى مطالب درسى فراگير بايستى اطلاعات، مهارت‌ها و نگرش خود را در آن اعمال کند مدنظر قرار داده و او را به همان گونه‌اى که بايد آموزش دهند.
نگاهى به تجربيات نظام‌هاى تربيتى کشورهايى که اين مهم را مدنظر قرار داده‌اند نشان دهنده اهميت موضوع مورد بحث است. طراحان و برنامه‌ريزان درسى از موقعيت يادشده تحت عنوان موقعيت رجعي ياد کرده و توجه به آن را درهنگام تدوين و انتخاب اهداف رفتارى بخصوص جزء شرايط آن به کليه معلمان توصيه مى‌کنند.
وقتى معلمى يک دورهٔ آموزشى را طراحى مى‌کند، اميدوار است که دانش و مهارت‌هايى که دانش‌آموزان ياد‌ مى‌گيرند در يک وضعيتى در آينده يعنى در يک موقعيتى خارج از دورهٔ آموزشى براى آنها مفيد واقع شود. اين مورد موقعيت رجعى ناميده مى‌شود.
مثال‌هايى از موقعيت‌هاى رجعي: دورهٔ آموزشى بعدى که در برنامه پيش‌بينى شده است، شغل يا حرفه‌اي، اشتغال يا استخدام، يا هر موقعيت ديگر از ميان موقعيت‌هاى متعدد که دانش‌آموزان درآينده در زندگى خود ممکن است با آن روبرو شوند. در طراحى يک دورهٔ آموزشي، مهم است که معلم حداقل يک موقعيت رجعى را شناسايى کند. اگر او در اين امر موفق نشود و يا نتواند موقعيت رجعى را که در ذهن دارد به دانش‌آموزان خود انتقال دهد، او بايد اين ريسک را بپذيرد که دانش‌آموز ضرورى بودن آنچه را که معلم سعى مى‌کند تدريس کند درک نخواهد کرد. معلمين بايد دانش‌آموزان را تشويق کنند موقعيت‌هاى رجعى را که براى آنها مهم است توصيف کنند.
همان‌گونه که ملاحظه مى‌شود و معلمان مى‌توانند با مشخص کردن موقعيت رجعى ميزان انگيزش فراگيران را نسبت به يادگيرى بالا ببرند زيرا دراين‌صورت آنان خواهند دانست که نتيجه تلاش و زحمات آنان در کجا و چگونه مورد استفادهٔ آنان قرار خواهد گرفت.
و اما در بعضى از دروس و دوره‌ها ممکن است موقعيت رجعى کاملاً مشخص و بلاواسطه بوده و در بعضى به‌راحتى مشخص و قابل تجسم نباشد. فرازهاى زير که دربردارندهٔ مثال نيز هستند به روشن‌شدن مطلب کمک مى‌کنند.
موقعيت‌هاى رجعى در درس روانشناسى تربيتى براى دانشجويان تربيت معلم مسلماً کلاس درسى است که آنها در نهايت در آن تدريس خواهند کرد. موقعيت‌هاى رجعى براى درس تعميرات اتومبيل در رشته مکانيک احتمالاً يک تعميرگاه يا شرکتى خواهد بود که دانشجويان در آينده در آن به کار مشغول خواهند شد. براى دو درس متوالى فيزيک، موقعيت رجعى براى درس اول درس دوم خواهد بود که به‌دنبال آن بايد دانش‌آموزان بگذرانند.
بسيارى از دروس موقعيت رجعى که فوراً قابل تجسم باشد ندارد؛ براى مثال، موقعيت رجعى براى درس تاريخ جهان، زبان لاتين و يا فلسفه چه مى‌تواند باشد؟ اين دروس ممکن است به‌تعداد دانش‌آموزان آن موقعيت رجعى داشته باشند. زمانى که مشخص کردن موقعيت رجعى براى همهٔ دانش‌آموزان ميسّر نباشد، معلم بايد سعى کند گروه‌هاى دانش‌آموزان را با اشتياق‌هاى مشابه شناسايى کرده و حداقل يک موقعيت رجعى براى هر گروه بيان کند. در يک موقعيت مدرسهٔ عالى يا دانشکده و در يک نظام معين مى‌توان گروه اکثريت و غير اکثريت را از اين نوع گروه‌بندى تلقى کرد.
  معيار
و اما سومين جزء اساسى يک هدف رفتارى کامل معيار آن است که آن را حداقل ميزان قابل قبول بروز رفتار توصيف کرديم. معيار هدف، مشخص‌کنندهٔ آن است که بروز رفتار ت چه ميزان از خطا و يا نقصانى قابل قبول تلقى مى‌شود. مسلماً متغيرهاى بيشمارى بر تعيين معيار تأثير مى‌گذارند. نمونه‌هايى از اين متغيرها عبارتند از: ميزان اهميت رفتار در موقعيت رجعي، ميزان وقت و انرژيى‌ که معلم در تدريس مطلب و به‌عبارت ديگر ايجاد توانايى موردنظر صرف مى‌کند و فواصل زمانى بروز رفتار در موقعيت رجعي.
به‌عنوان مثال در اهداف مربوط به تزريق‌هاى وريدى بايستى حتماً ميزان معيار را بالاگرفت زيرا ميزان مهارت شخص تزريق کننده در سرنوشت حياتى بيمار نقش بسيار زيادى را بازى مى‌کند. همين‌طور چنانچه معلم در تدريس بخشى از محتوا، وقت و انرژى زيادى را صرف نکند، نبايستى معيار مربوط به عملکرد فراگير را در رابطه با بخش موردنظر بالا بگيرد. همين‌طور اگر قرار است فراگير توانايى موردنظر را با فواصل زمانى زياد به‌کار گيرد بايستى معيار از حد بالايى برخوردار باشد.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
سه قلوهای ۹ ماهه , سالن چندمنظوره , سازمانهای , شبکه کان , تحلیل ایران , قاچاق کوکایین , وزارت جنگ , بازار صادراتی , ریاباوف , ری تونگ ایل ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / تفسیر القمی , علم و زندگی , علوم انسانی , اقتصادی / تاثیرعوامل وشرایط بین المللی براوضاع اقتصادی کشورها , بانک اطلاعاتی کتاب / نواندیشی دینی و حقوق بشر: درآمدی بر بازخوانی حقوق اسلامی , سیاسی , ایران , انقلاب اسلامی / عوامل وحیانی پیروزی انقلاب از دیدگاه امام خمینی (ره) , بانک اطلاعاتی کتاب / نجف اشرف, کربلای معلی, کاظمین اور سامرائ کی زیارتین, نمازین اور دعائین , بانک اطلاعاتی فیلم / هدف بلند - The Tall Target , بانک اطلاعاتی کتاب / برنامه‌نویسی در ویندوز با استفاده از توابع API , بانک اطلاعاتی کتاب / حقوق جزای عمومی , بانک اطلاعاتی کتاب / 2000 آزمون دوم راهنمایی: تفکیک و طبقه‌بندی شده از جدیدترین کتابها ...: با پاسخنامه جداگانه , بانک اطلاعاتی کتاب / دراسات فی المکاسب ,

برخی منابع مهم خبری
rooyeshnews.com رویش , fardanews.com فردا نیوز , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , tebyan.net تبیان , didarnews.ir دیدارنیوز , caffecinema.com کافه سینما , siasatrooz.ir روزنامه سیاست روز , qudsonline.ir روزنامه قدس , khabarsport.com خبر ورزشی , mosalas.ir مثلث ,



وبگردی
تهدیدهای ناتمام نماینده سراوان علیه وزیر اقتصاد و گمرک
تهدیدهای ناتمام نماینده سراوان علیه وزیر اقتصاد و گمرک - فیلمبردای یک نماینده مجلس از جلسه غیرعلنی امروز درباره فیلم منتشر شده از بحث نماینده مجلس با یک کارمند و انتشار آن!
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان!
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان! - ویدئویی عجیب از حرکات موزون گروهی دختران در دانشگاه الزهرا درحالی در فضای مجازی در حال انتشار است که مردان نیز در این مراسم حضور دارند!
(ویدیو) بدرفتاری با مهاجران افغان در مرز ایران
(ویدیو) بدرفتاری با مهاجران افغان در مرز ایران - بدرفتاری با هر شخصی در هر جایگاهی پسندیده نیست و باعث واکنش‌های منفی و ناراحتی میشود. ویدئویی در فضای مجازی در حال پخش شدن است که در آن با چند مهاجر افغان برخورد نامناسبی صورت می‌گیرد و باعث خشم و ناراحتی کاربران شده است.
توهین زشت رئیس بیمارستان آمل به بیمار تالاسمی
توهین زشت رئیس بیمارستان آمل به بیمار تالاسمی - به دنبال عدم رعایت اخلاق پزشکی در برخورد با یک بیمار در بیمارستان آمل، رئیس این بیمارستان برکنار شد.
فحاشی و رفتار زشت نماینده مجلس سراوان
فحاشی و رفتار زشت نماینده مجلس سراوان - نماینده سراوان در مجلس، مواجهه از بالا به پایین او با یک کارمند، نحوه واکنش مردم به یک مسوول احتمالا رده بالا در پاسخ به فحاشی های رکیک او..
پاسپورتی که همه جا به آن توهین میشود
پاسپورتی که همه جا به آن توهین میشود - مدتی است که تب سرمایه‌گذاری در گرجستان شایع شده است و مردم برای خرید ملک یا راه اندازی یک کسب و کار عازم این کشور می‌شوند. در این میان چند اتفاق رخ داد. یکی این بود که تحریم‌های امریکا گریبان گیر ایران شد و به عقیده من این‌ها به نوعی بازخورد عملیات روانی ترامپ علیه ایران است و از سوی دیگر انتخابات اخیر گرجستان هم با پیروزی جریان راست تندرو این کشور به پایان رسید. وگرنه گرجستان اصلا کشوری نیست که قادر…
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان! - «شباهت عجیب علی الهام استاد هوا فضا در دانشگاهی در آلمان به غلامحسین الهام معاون رئیس جمهور سابق!
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر - سید احمد خمینی، نتیجه امام خمینی که چند هفته پیش با ازدواجش خبرساز شده بود، بار دیگر با انتشار عکسی از او و همسرش در حین سوارکاری حساسیت نسبت به خود را برانگیخته است و باعث تحریک مخاطبان و کاربران در فضای مجازی شده است.
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی!
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی! - دو نفر از کسانی که همراه رئیس جمهور در سمنان حضور داشتند در هنگام سخنرانی روحانی رفتار غیر معمولی از خود نشان میدادند.
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است !
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است ! - پس از اولین گفت وگوی رسمی میترا استاد (نجفی) و تایید ازدواجش با محمدعلی نجفی، حالا شهردار سابق، در نخستین واکنش به جنجال ها، عکس تازه ای از خود و میترا استاد در اینستاگرامش منتشر کرده است.