دوشنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۷ / Monday, 18 February, 2019

اهداف رفتاری


در پاره‌اى از منابع، هدفى را رفتارى معرفى کرده‌اند که رفتار و يا عملى که بروز آن از فراگير انتظار مى‌رود بصورت فعلى قابل مشاهده و اندازه‌گيرى تدوين کرده باشند. بنابراين از اين ديدگاه مى‌توان يک هدف جزئى را هدف رفتارى نيز ناميد.
ولى از ديدگاهى ديگر نمى‌توان يک هدف جزئى را با هدف رفتارى يکسان تلقى نمود زيرا باوجود قابل مشاهده و اندازه‌گيرى بودن رفتار در هدف جزئي، هدفى را که داراى سه جزء اساسى رفتار، شرايط و معيار نيست، نمى‌توان يک هدف رفتارى کامل دانست. بنابراين هدفى رفتارى کامل است که سه جزء يادشده را دارا باشد.
در رابطه با سه مفهوم يادشده، رفتار عبارت است از عمل يا فعاليت و يا توانايى که بروز آن را از فراگير انتظار داريم. شرايط عبارت است از موقعيتى که رفتار موردنظر در آن بروز مى‌کند و معيار عبارت است از حداقل ميزان قابل قبول بروز رفتار موردنظر.
  رفتار
رفتار همان عمل و يا قابليتى است که بروز آن را از فراگير انتظار داريم. به‌منظور روشن شدن مطلب در اهداف جزئى مورد بحث کلمه رفتار را با کشيدن خطى در زير آن مشخص مى‌کنيم.
۱. فراگير بتواند چرائى کاربرد نظريه عمومى سيستم‌ها را در طراحى منظم آموزشى توصيف کند.
۲. فراگير بتواند يک الگو براى طراحى منظم آموزشى معرفى کند.
۳. فراگير بتواند مراحل و اجزاى مختلف الگو را ذکر کرده و درباره آنها توضيح دهد.
۴. براى تدريس درس بخصوصى طراحى منظم آموزش بعمل آورد.
همان‌گونه که ملاحظه مى‌شود واژه رفتار در کليه اهداف يادشده بصورت قابل مشاهده و اندازه‌گيرى انتخاب‌شده و با کمک آنها مى‌توان درمورد عملکرد فراگير اظهارنظر نمود، درحالى که استفاده از واژه‌هاى غيرقابل مشاهده و اندازه‌گيرى چنين خاصيتى را دارا نيستند. به‌عنوان مثال، بکار بردن کلماتى نظير فهميدن، درک کردن، دانستن و غيره چون قابل مشاهده و اندازه‌گيرى نيستند نمى‌توانند معلم و يا هر فرد ناظر ديگرى را درمورد حصول هدف توسط فراگير مطمئن سازند.
نکته‌اى که ذکر آن در اينجا ضرورى است اينست که عليرغم استفاده از واژه‌هاى قابل مشاهده و اندازه‌گيرى و اجتناب از بکاربردن کلماتى نظير فهميدن ما مخالفتى با درک و فهم مطالب توسط فراگير نداريم، برعکس پيوسته خواهان آن هستيم که مطالب درسى توسط فراگير بصورت کامل درک‌شده و فهميده شود.
  شرايط
منظور از شرايط عبارت است از تعيين شرايط و موقعيتى که فراگير رفتار موردنظر را در آن بروز مى‌دهد.
توجه به جزء شرايط در تدوين اهداف رفتارى به معلمان کمک مى‌کند تا درهنگام تدوين اهداف موقعيتى را که پس از فراگيرى مطالب درسى فراگير بايستى اطلاعات، مهارت‌ها و نگرش خود را در آن اعمال کند مدنظر قرار داده و او را به همان گونه‌اى که بايد آموزش دهند.
نگاهى به تجربيات نظام‌هاى تربيتى کشورهايى که اين مهم را مدنظر قرار داده‌اند نشان دهنده اهميت موضوع مورد بحث است. طراحان و برنامه‌ريزان درسى از موقعيت يادشده تحت عنوان موقعيت رجعي ياد کرده و توجه به آن را درهنگام تدوين و انتخاب اهداف رفتارى بخصوص جزء شرايط آن به کليه معلمان توصيه مى‌کنند.
وقتى معلمى يک دورهٔ آموزشى را طراحى مى‌کند، اميدوار است که دانش و مهارت‌هايى که دانش‌آموزان ياد‌ مى‌گيرند در يک وضعيتى در آينده يعنى در يک موقعيتى خارج از دورهٔ آموزشى براى آنها مفيد واقع شود. اين مورد موقعيت رجعى ناميده مى‌شود.
مثال‌هايى از موقعيت‌هاى رجعي: دورهٔ آموزشى بعدى که در برنامه پيش‌بينى شده است، شغل يا حرفه‌اي، اشتغال يا استخدام، يا هر موقعيت ديگر از ميان موقعيت‌هاى متعدد که دانش‌آموزان درآينده در زندگى خود ممکن است با آن روبرو شوند. در طراحى يک دورهٔ آموزشي، مهم است که معلم حداقل يک موقعيت رجعى را شناسايى کند. اگر او در اين امر موفق نشود و يا نتواند موقعيت رجعى را که در ذهن دارد به دانش‌آموزان خود انتقال دهد، او بايد اين ريسک را بپذيرد که دانش‌آموز ضرورى بودن آنچه را که معلم سعى مى‌کند تدريس کند درک نخواهد کرد. معلمين بايد دانش‌آموزان را تشويق کنند موقعيت‌هاى رجعى را که براى آنها مهم است توصيف کنند.
همان‌گونه که ملاحظه مى‌شود و معلمان مى‌توانند با مشخص کردن موقعيت رجعى ميزان انگيزش فراگيران را نسبت به يادگيرى بالا ببرند زيرا دراين‌صورت آنان خواهند دانست که نتيجه تلاش و زحمات آنان در کجا و چگونه مورد استفادهٔ آنان قرار خواهد گرفت.
و اما در بعضى از دروس و دوره‌ها ممکن است موقعيت رجعى کاملاً مشخص و بلاواسطه بوده و در بعضى به‌راحتى مشخص و قابل تجسم نباشد. فرازهاى زير که دربردارندهٔ مثال نيز هستند به روشن‌شدن مطلب کمک مى‌کنند.
موقعيت‌هاى رجعى در درس روانشناسى تربيتى براى دانشجويان تربيت معلم مسلماً کلاس درسى است که آنها در نهايت در آن تدريس خواهند کرد. موقعيت‌هاى رجعى براى درس تعميرات اتومبيل در رشته مکانيک احتمالاً يک تعميرگاه يا شرکتى خواهد بود که دانشجويان در آينده در آن به کار مشغول خواهند شد. براى دو درس متوالى فيزيک، موقعيت رجعى براى درس اول درس دوم خواهد بود که به‌دنبال آن بايد دانش‌آموزان بگذرانند.
بسيارى از دروس موقعيت رجعى که فوراً قابل تجسم باشد ندارد؛ براى مثال، موقعيت رجعى براى درس تاريخ جهان، زبان لاتين و يا فلسفه چه مى‌تواند باشد؟ اين دروس ممکن است به‌تعداد دانش‌آموزان آن موقعيت رجعى داشته باشند. زمانى که مشخص کردن موقعيت رجعى براى همهٔ دانش‌آموزان ميسّر نباشد، معلم بايد سعى کند گروه‌هاى دانش‌آموزان را با اشتياق‌هاى مشابه شناسايى کرده و حداقل يک موقعيت رجعى براى هر گروه بيان کند. در يک موقعيت مدرسهٔ عالى يا دانشکده و در يک نظام معين مى‌توان گروه اکثريت و غير اکثريت را از اين نوع گروه‌بندى تلقى کرد.
  معيار
و اما سومين جزء اساسى يک هدف رفتارى کامل معيار آن است که آن را حداقل ميزان قابل قبول بروز رفتار توصيف کرديم. معيار هدف، مشخص‌کنندهٔ آن است که بروز رفتار ت چه ميزان از خطا و يا نقصانى قابل قبول تلقى مى‌شود. مسلماً متغيرهاى بيشمارى بر تعيين معيار تأثير مى‌گذارند. نمونه‌هايى از اين متغيرها عبارتند از: ميزان اهميت رفتار در موقعيت رجعي، ميزان وقت و انرژيى‌ که معلم در تدريس مطلب و به‌عبارت ديگر ايجاد توانايى موردنظر صرف مى‌کند و فواصل زمانى بروز رفتار در موقعيت رجعي.
به‌عنوان مثال در اهداف مربوط به تزريق‌هاى وريدى بايستى حتماً ميزان معيار را بالاگرفت زيرا ميزان مهارت شخص تزريق کننده در سرنوشت حياتى بيمار نقش بسيار زيادى را بازى مى‌کند. همين‌طور چنانچه معلم در تدريس بخشى از محتوا، وقت و انرژى زيادى را صرف نکند، نبايستى معيار مربوط به عملکرد فراگير را در رابطه با بخش موردنظر بالا بگيرد. همين‌طور اگر قرار است فراگير توانايى موردنظر را با فواصل زمانى زياد به‌کار گيرد بايستى معيار از حد بالايى برخوردار باشد.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
تجلیل فرهنگی , جان ساپکو , مهر مادر و فرزندی , خلیفه گویل , ابراهیم رزاقی , همانند , ادوب ریدر , کانو پرورش فکری کودکان و نوجوانان , رنگ UV , امیر حسین شفیعی ,

مقالات پربیننده امروز
اجتماعی , خانه و خانواده , دکوراسیون / لطفا سلیقه به خرج دهید , تفریح و سرگرمی , گوناگون , بازی و سرگرمی / قطب شمال و جنوب , ورزشی , فوتبال , اقتصاد فوتبال / درآمدهای کلان «تیم» فروشی , اجتماعی , محیط زیست / جزیره ی آشوراده؛ گنجینه ی ملی بر باد رفته , اقتصاد و بازرگانی , بانک و بیمه , بانكداری / آیا ایران‌چک‌های جدید جای اسکناس را پر میکنند؟ , شخصیت‌ها , فرهنگی و هنری , نقاش / شاپور , کامپیوتر و اینترنت , تلفن همراه , معرفی گوشی‌های Siemens / Siemens CF۷۵ , بهداشت و درمان , بیماریها , بیماریهای زنان و زایمان / تست سرطان دهانه رحم یا پاپ اسمیر چیست ؟ , شخصیت‌ها , مذهبی , صوفی / احمد بخاری , نشریات و مطبوعات , ورزشی , ورزش دانشگاه انقلاب / ورزش دانشگاه انقلاب - شماره ۱۷۸، مهر ۱۳۸۱ ,

برخی منابع مهم خبری
hamshahrilinks.org روزنامه همشهری , parsine.com پارسینه , rokna.ir رکنا , iranart.ir ایران آرت , chetor.com چطور , shahrsakhtafzar.com شهر ‌سخت افزار , setarehnews.ir ستاره‌ها , tejarat.donya-e-eqtesad.com تجارت فردا , https: نکست هالیدی , donya-e-eqtesad.com دنیای اقتصاد ,



وبگردی
کپی‌برداری «عین‌به‌عین»
کپی‌برداری «عین‌به‌عین» - انتظار می‌رفت که علیخانی هم در قسمت اول برنامه «عصرجدید» به کپی بودن «عین‌به‌عین» برنامه‌اش و شباهت آن با برنامه مشهور «گات تلنت‌ آمریکایی» اشاره کند و در مقایسه‌ای از ویژگی‌های احتمالاً متفاوت نسخه ایرانی این برنامه بگوید؛ علیخانی اما ترجیح داد در این زمینه حرفی نزند!
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان - مراسم استقبال از رئیس جمهور در سفر به استان هرمزگان.
ماجرای خجالت‌آور پراید برای کشور
ماجرای خجالت‌آور پراید برای کشور - رشیدپور: آقای روحانی واقعا قیمت پراید قابل کنترل نیست؟
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی!
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی! - در ویدیویی که در فضای مجازی داغ شده شاهد پخش کیک 40 سالگی جمهوری اسلامی
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر شامگاه دوشنبه در برج میلاد برگزار شد.
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر - الهام حمیدی بازیگر پرکار این روز‌های سینما و تلویزیون با انتشار عکسی در صفحه اینستاگرامش خبر ازدواجش را به صورت رسمی اعلام کرد اما هویت همسرش را فاش نکرد.
عکس/ کشف حجاب در تهران!
عکس/ کشف حجاب در تهران! - حجت الاسلام حمید رسایی عکسی در کنار یک زن بی حجاب از حضور در برنامه‌ای با عنوان «اعلام همبستگی با ملت ونزوئلا» در تهران منتشر کرده است.