جمعه ۲۹ تیر ۱۳۹۷ / Friday, 20 July, 2018

ملا شمسا


   ميرزا محمد بن حسن شيروانى
ميرزا محمد بن حسن شروانى داماد ملامحمدتقى مجلسى و از شاگردان آقا حسين خوانسارى بود. وى همراه اثرهاى متعددش در موضوع‌هاى دينى چند کتاب در حکمت دارد مانند حاشيه بر شرح تجريد قوشچى، حاشيه بر حاشيهٔ قديم دوانى و حاشيه بر شرح حکمةالعين و رساله‌اى به فارسى در باب توحيد و نبوت و امامت، رساله‌اى در معنى بداء، رساله در معنى اختيار، رساله در کائنات جو، رساله‌اى در هندسه و کتاب انموذج العلوم و جز آنها. وى شعر فارسى مى‌سرود. ازوست:
ياد تو کنم دلم پر از خون گردد وين ديدهٔ اشک خيز جيحون گردد
هرچند ز ديده اشک حسرت بارم در سينه‌ام آتش غم افزون گردد
ميرزا على رضاى اردکانى متخلص به 'تجلى' از شاگردان مشهور محقق خوانسارى بود. وى در آغاز جوانى به اصفهان رفت و در آنجا به کسب دانش پرداخت و پس از مدتى تعلّم در خدمت محقّق مذکور سفرى به هند کرد. تجلى در موضوع‌هاى علمى و دينى اثرهائى دارد از آن جمله است. رساله‌اى به فارسى در منع نماز جمعه در غيبت امام و تفسيرى به فارسى بر قرآن و رساله‌اى هم به فارسى دربارهٔ امامت به‌نام سفينةالنجاة. گذشته از اينها ديوان قصيده و غزل و يک مثنوى به‌نام معراج الخيال از او در دست است. از او است:
از اضطراب کار مهيا نمى‌شود سيل از دويدنست که دريا نمى‌شود
بازآ که بى‌جمال تو آغوش عشرتم همچون کمان حلقه زهم وانمى‌شود
آن را که منّزه نبود ذات و صفات از درس کلام و حکمتش نيست نجات
در طبعِ بَدان به جهل برگردد علم در طينت مار سمّ شود آب حيات
در حسن و حيا آب روان در کشتست در دل اثرش چو شعله در انگشتست
مشمار نکو حسن خراباتى را چون معنى بيتِ هجو خوبش زشتست
   ملاصدرا
نام‌آورترين فيلسوف عهد صفوى صدرالمتألهين صدرالدين محمد بن ابراهيم قوامى شيرازى معروف به 'ملاصدرا' است. وى مراحل واقعى تعلم فلسفى را در خدمت استاد بزرگ عهد خود ميرمحمدباقر داماد گذرانده و در دانش‌هاى منقول شاگردى شيخ بهاءالدين عاملى کرده و خود جامع همهٔ دانش‌هاى عقلى و نقلى زمان خويش بوده است. وى در اين هر دو دسته از دانش‌ها تأليفات پرارزش از خود به يادگار نهاد، خواه در حکمت که با ذوق اشراقى و عرفانى خود مبحث‌هاى خاصى را در آن به پيش کشيد، و خواه در تفسير قرآن که چندين رساله مقرون به تأويل‌هاى فلسفى در اين راه به‌وجود آورد، يا در ديگر دانش‌هاى دينى که در همهٔ آنها همساز با انديشه‌هاى عرفانى و حکمى خود کار کرد و به‌علت اين همه 'تجاوزها' که به مرزهاى اعتقادى قشريانِ روزگار 'مرتکب' گشت از آسيب اعتراض‌ها و تکفيرهاى ظاهربينان برکنار نماند.
به همين سبب که از او، با همهٔ جلالت قدر و رجحانى که در تفکر بر بيشتر از آنان داشته، در چند کتاب اين عهد که در شرح عالمان نوشته شده، بسيار به اختصار ياد کرده‌اند و از زندگانيش اطلاع زياد در دست نيست؛ ولى با تحقيقاتى که در اين چند سال اخير شده، و به‌ويژه با پژوهش‌هاى بخش ايرانشناسى انستيتوى ايران و فرانسه که فاضل فقيدِ معاصر استاد هانرى کُربَن (Henry Corbin) سرپرستى مى‌کرد، کارهاى اساسى دربارهٔ او انجام گرفت.
صدرالمتألهين بعد از طى مراحل تحصيل در خدمت استادان خود، نزديک ده سال در ده 'کهک' نزديک قم انزوا اختيار کرد و ايام خود را به رياضت و مکاشفه گذرانيد و بعد از آن به شيراز رفت و در مدرسهٔ الله‌ورديخان به تعليم حکمت پرداخت و تا پايان عمر خود هفت بار پياده به سفر حج رفت و در بازگشت از آخرين سفر در بصره بدرود حيات گفت (۱۰۵۰ هـ).
اثرهاى ملّاصدرا در حکمت و بعضى از رشته‌هاى علوم شرعى متعدد است و شمارهٔ آنها از کتاب و رساله از چهل درمى‌گذرد و جزء رسالهٔ سه اصل همهٔ آنها به تازى است. از جملهٔ مهم‌ترين کتاب‌هاى او در حکمت است: 'الحکمةالمتعالية' معروف به 'الاسفار الاربعة' ، اتصاف الماهيّة بالوجود، رسالهٔ تصّور و تصديق، شرح بر قسمت طبيعى و الهى هدايهٔ اثيرالدين ابهرى، الشواهد الربوبية، الحکمة‌العشريه، الواردات القلبية، المظاهر الالهية، المسائل‌ القدسية، المبداء و المعاد، المشاعر، طرح الکونين، کسر اصنام الجاهلية، اتحادالعاقل و المعقول، اکسير العارفين فى معرفة طريق الحق و اليقين، اجوبة عن مسائل عويصة، حدوث‌العالم، حاشيه بر شرح حکمةالاشراق قطب‌الدين شيرازى، حاشيه بر الهيات شفا. تفسيرهاى فلسفى او را پيش از اين نام برده‌ شد.
بر اثرهاى صدرالدين شيرازى به سبب اهميت وافر و رواج شديد آنها در حوزه‌هاى فلسفى و در ميان حکمت‌شناسان سه قرن اخير، شرح‌ها و حاشيه‌هائى نوشته شده و بعضى از آنها نيز موضوع بحث موافقان و مخالفان انديشه‌هاى فلسفى او و رد و ايراد آنان بر يکديگر گرديده است.
شرح‌هائى که بر کتاب اسفار ملاصدرا نوشته شده متعدد است مثلاً از حکمت‌شناسان متأخر حاجى ملاهادى سبزوارى، ميرزاى جلوه، ملامحمد اسمعيل بن محمد سميع اصفهانى، ميرزا محمد رضاى قمشه‌اى، ملاعبدالله زنّوزى، آقا على مدرس تبريزى، ملاعلى نورى، ميزرا محمود قمى و سيدمحمد مشکات بيرجندى بر آن حاشيه‌هائى نگاشته‌اند؛ و الشواهد الربوبيهٔ او را على بن جمشيد نورى در سال ۱۲۴۶ هـ به‌صورت پراکنده شرح کرد و ميرزا احمد اردکانى آن را در سال ۱۲۴۵ هـ به پارسى درآورد؛ المشاعر را شيخ احمد احسائى به طريق رد و انکار شرح نمود و نيز محمدجعفر بن محمدصادق لنگرودى، زين‌العابدين بن محمد جواد نورى، ملاعلى نورى، ملااسمعيل اصفهانى و ميزا احمد اردکانى بر آن شرح‌ها يا حاشيه‌هائى نوشتند که بعضى از آنها به طبع رسيده است.
وى در حکمت مبحث‌هاى مهمى را يا ابداع کرد و يا اگر پيش از او مطرح بود به کمال رسانيد و در نوشته‌هاى خود آورد مانند وحدت، تشکيک، اصالت وجود، تجرّد خيال و خلاقيّت آن، اتحاد عاقل و معقول، حرکت جوهرى و مانندهٔ آنها.
   ملا شمسا
شاگرد ديگر ميرداماد که او هم در حکمت شهرت يافت شمس‌الدين محمد گيلانى مشهور به 'ملاشمسا' است که با هم‌دورهٔ خويش ملاصدرا مکاتبه داشت و فيلسوف شيرازى او را از بزرگترين برادران خود مى‌خواند. اما رساله‌هاى شمسا را نمى‌توان مانند اثرهاى هم‌دورهٔ نام‌آورش صدرا، به‌عنوان کارهاى اساسى در حکمت معرفى کرد و از آنها آشکارا برمى‌آيد که او در هماهنگ ساختن باورداشت‌هاى شيعه و بنيادهاى فکرى فلسفه دنبال کار استاد خود و حوزهٔ فلسفى اصفهان را گرفته و همان راه را ادامه داده است. از وى رساله‌اى به‌نام اثبات وحدةالواجب، حاشيهٔ شرح تجريد، و دو رسالهٔ فارسى به‌نام 'اظهار الکمال على اصحاب الحقيقة و الحال' و 'بيان احوال موجودات' باقى مانده است.
   فياض
از شاگردان مقرّب صدرالمتألّهين ملاعبدالرزاق بن على لاهيجى قمى متخلّص به 'فيّاض' (م ۱۰۷۲ هـ) است. وى در حکمت و کلام و منطق و ادب و شعر و در دانش‌هاى منقول دست داشت و در همهٔ آنها توانا بود. وفاتش را بعضى به اشتباه سال ۱۰۵۱ و بعضى ديگر به سال ۱۰۷۲ ذکر کرده‌اند و گويا تاريخ دوم درست باشد.
فياض در کلام و حکمت آثار متعدد دارد. دو کتاب فارسيش در کلام به‌نام گوهر مراد و سرمايهٔ ايمان، است. از آثار مشهور ديگر او کتاب 'مشارق‌الالهام فى شرح تجريد الکلام' است که در آن به بحث در امور عامّه توفيق يافته از آغاز تا مسئلهٔ کلام الهى را به مورد شرح و تحقيق درآورده است. ديگر حاشيه‌اى است بر حاشيهٔ شمس‌الدين محمد خفرى بر الهيات تجريد، ديگر حاشيه‌اى است بر قسمت جواهر و اَعراض از شرح تجريد قوشچى، ديگر حاشيه بر شرح اشارات خواجه نصيرالدين طوسى. از کتاب‌هاى معتبر ديگر لاهيجى است: شرح الهياکل فى حکمةالاشراق؛ حدوث‌العالم؛ شوارق الالهام در حکمت؛ الکلمات الطيّبه در حکومت ميان ميرداماد و ملاصدرا در اصالت ماهيت (ميرداماد) يا اصالت وجود (صدرا).
ملاعبدالرزاق لاهيجى شعر فارسى مى‌گفته و در شعر 'فيّاض' تخلص مى‌کرده و نسخه‌هائى از ديوان قصيده و غزلش در دست است و به طبع رسيده.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
ماموران آگاهی , گارد نینوا , Apple , کشف گور جمعی در سوریه , شرایط خصوصی , هیئت هندی , محمدرضا واعظ مهدوی , ملی پوش فوتبال , حملات یازده سپتامبر , وکیل روسی ,

مقالات پربیننده امروز
فرهنگی و هنری , سینما , نقد فیلم / داستان یک قتل نیمه کاره , بهداشت و درمان , علوم پزشکی , شبكه درمانی / تزریقات ایمن , بانک اطلاعاتی کتاب / 3000 تست آموزشی کنکور هنر , فرهنگ و جامعه , تمدن , شهر و شهر‌نشینی / خانه ای برای جوان ایرانی , سیاسی , جهان , سازمانها ونهادها / چالش‌ جدید سازمان پیمان امنیت جمعی , بانک اطلاعاتی کتاب / سوگنامه عاشورا: همراه با نوحه‌سرایی شیدای اهل‌بیت علیهم‌السلام 'حاج منصور ارضی' , بانک اطلاعاتی گردشگری / کاروان‌سرای سن‌سن کاشان ، قریه سن‌سن ، کاشان , دین و اندیشه , دین و مذهب , فرقه‌ها و مذاهب اسلامی / شیخیه، بستر پیدایش بابیت و بهائیت , بانک اطلاعاتی کتاب / الثوره فی فکر الامام الخمینی (ره) , سیاسی , ایران , انرژی‌هسته‌ای / چالش‌های پیش روی رئیس‌جمهور در ماموریت هسته‌ای کشور ,

برخی منابع مهم خبری
mizanonline.com خبرگزاری میزان , salamatnews.com سلامت نیوز , jahaneghtesad.com روزنامه جهان اقتصاد , karyab.net کاریاب , nasle-farda.ir روزنامه نسل فردا , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا , faradeed.ir فرادید , mehrnews.com خبرگزاری مهر , siasatrooz.ir روزنامه سیاست روز , farsnews.ir خبرگزاری فارس ,



وبگردی
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
جزییاتی تکان‌دهنده از اقدامات موسسه ثامن‌الحجج
جزییاتی تکان‌دهنده از اقدامات موسسه ثامن‌الحجج - دو چهره مشهور تلویزیون نیز از مواهب موسسه ثامن الحجج بی نصیب نبوده‌اند. مؤسسه ثامن‌الحجج دو مبلغ ۱۸۰ میلیون‌تومانی و ۴۰۰ میلیون‌تومانی را به حساب «م.م» مجری یک برنامه تلویزیونی واریز می‌کند و عنوانی که روبه‌روی این اعداد در توضیح دلیل وجه ذکر شده، یک کلمه است؛ هدیه. اما رقم هدیه‌ای که آقای «م.م» به‌عنوان هدیه دریافت کرده، در مقابل تسهیلات دریافتی او از ثامن‌الحجج تقریبا ناچیز است.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی - آقای مطهری بازیکنان آفریقایی تیم فرانسه را دیده ولی دورگه‌های تیم ملی خودمان را ندیده!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.
مائده‌ها و دلارهای رانتی
مائده‌ها و دلارهای رانتی - اشارت‌هایی که برخی نکات جالب توجهی دیگری در خصوص آن بیان می‌کنند، مثل مطرح شدن مساله مانتو‌های جلوباز و اشکالی که برخی مسئولان به آن وارد می‌دانند. موضوعی که موجب شد تا بعد از مدت‌های مدید و در شرایطی که بسیاری بر این باورند که شناسایی و مقابله با اخلال گران بازار می‌بایست در اولویت همه امور باشد، گشت‌های ارشاد به خیابان‌ها باز گردند.
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی  ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی !
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی ! - یکی از بحث های جنجالی دکتر فیاض در سال های اخیر اظهار نظر او در مورد وقوع بحران جنسی در ایران بوده است که حالا او معتقد است تبدیل به انقلاب جنسی شده است. با او در این زمینه مصاحبه مفصلی انجام دادیم که به زودی منتشر می شود. بخشی از این مصاحبه که درباره برنامه دورهمی است را تماشا کنید.
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری - وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به نمایش در آغوش کشیدن تیم ملی کروواسی توسط رئیس‌جمهور کشورشان،گفت: ایشان با یک حس مادرانه این کار را انجام داد و این آغوش، جنسی نبود، البته که پخش آن نباید انجام می‌شد.
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟ - سرنوشت فرزند بزرگ حسن روحانی از جمله مواردی است که در سال‌های گذشته بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ نیز یکی از وب‌سایت‌های اصولگرا مدعی بود که او به دنبال “شکست عشقی” دست به “خودکشی” زده است. بنا به ادعای برخی از رسانه‌های اصو‌لگرا، فرزند روحانی با کلت کمری پدر خودکشی کرد.
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا - کاربران شبکه های اجتماعی فیلمی را منتشر کرده اند که گفته می شود مربوط به خانه مجلل محمود خاوری در کانادا است. صحت و سقم این قضیه هنوز تایید نشده است.
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟ - احزاب و شخصیت‌ها - زندگی ساده آیت‌الله جنتی گرچه از ویژگی‌های مثبت شخصیت وی است اما نوع نگاهش به عرصه سیاسی و مصداق‌یابی های وی درخصوص افراد انقلابی انتقادهای زیادی را متوجه او می‌کند.
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول - امیرحسین مقصودلو (تتلو) با انتشار عکسی از خودش و مائده هژبری، دختر نوجوانی که پس از اعتراف تلویزیونی اش معروف شد، از کنسرت مشترک در استانبول خبر داد.
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد!
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد! - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا - صحبت های تامل برانگیز آیت الله رودباری درمورد ربا در کشور
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟ - دختر بازداشت شده در بخشی از مصاحبه توضیح می‌دهد که صبح دستگیر شده و خانواده‌اش در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند و این ادعا نشان می‌دهد تهیه فیلم اعترافات به فاصله یک صبح تا عصر انجام شده که خود نشان‌دهنده این است که برای متهم هنوز دادگاهی تشکیل نشده و جرمی به اثبات نرسیده ‌است.
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر!
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر! - پس از آنکه فیلم تازه محمدحسین فرح‌بخش در سالن‌های سینمای شهر تهران اکران نشد. احمدی مدیر سینماشهر که از قضا تهیه کننده برنامه خندوانه نیز هست و سوله مدیریت بحران شهر تهران در دوره تهیه کنندگی او به «خندوانه» اختصاص یافت، مانع از این اکران شده بود و همین مسئله واکنش فرح بخش را به دنبال داشت و او را رانت‌‎‌خوار خواند و پای رامبد جوان را به میان کشید.
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم - یکی از دختران که به شدت مورد توجه قرار گرفته است مائده نام دارد. او از چهره‌های شناخته شده اینستاگرام است که ویدئو‌هایی از رقص هایش را در صفحه خود منتشر کرده است. او متولد سال 1380 است. به گفته خودش حدود 600هزار فالوئر دارد. او حالا با قرار وثیقه آزاد است.
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس)
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس) - سردار آزمون نیمه شب گذشته و در نزدیکی‌های صبح امروز با خودوری پورشه شخصی خود در محور نکا بهشهر پس از عبور از روستای کمیشان با تصادف زنجیره‌ای مواجه شد که در این حادثه خودروهای زیادی خسارت دیدند