یکشنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۶ / Sunday, 23 April, 2017

روش مشاهده


   مشاهدهٔ مستقیم
در نخستین مراحل پژوهش در یک زمینه، شاید انجام بررسی‌های آزمایشگاهی یا مطالعات همبستگی کاری شتاب‌زده باشد، و از راه مطالعهٔ پدیدهٔ مورد نظر در وضعیت طبیعی آن پیشرفت بیشتری حاصل شود. مشاهدهٔ دقیق رفتار حیوان‌ها و آدمیان، گام آغازین در بسیای از پژوهش‌های روانشناختی بوده است. برای مثال، مشاهداتی که روی نخستین‌ها (primates) در زیستگاه طبیعی آنها صورت می‌گیرد ممکن است اطلاعاتی دربارهٔ سازمان‌بندی اجتماعی آنها فراهم آورد، اطلاعاتی که بعدها می‌تواند ما را در بررسی‌های آزمایشگاهی یاری دهد (شکل میمون‌های بابون در زیستگاه طبیعی خود). فیلم‌برداری از نوزادان می‌تواند جزئیات الگوهای حرکتی آنان را اندکی پس از تولد، و نیز نوع محرک‌هائی را که نوزادان به آنها پاسخ می‌دهند، آشکار سازد. پژوهشگرانی که به مشاهدهٔ رفتار در شرایط طبیعی می‌پردازند باید دورهٔ آموزشی لازم را در کار مشاهده و ثبت دقیق رفتار گذرانده باشند تا بتوانند از انعکاس سوگیری‌های خود در گزارش‌ها پرهیز کنند.
مطالعات میدانی غالباً بیش از برررسی‌های آزمایشی اطلاعاتی دربارهٔ رفتار اجتماعی در اختیار ما می‌گذارد. پروفسور شرلی استرام (Shirley Strum) بیش از ۲۰ سال، گروهی میمون بابون را در کنیا بررسی کرده و توانسته است برخی از آنها را به‌طور انفرادی شناسائی کند و گزارش‌های روزانه‌ای از رفتارها و تعامل‌های اجتماعی آنها تهیه نماید. داده‌های او اطلاعات در خور توجهی دربارهٔ توانائی‌های ذهنی میمون‌های بابون و نقش دوستی در نظام اجتماعی آنها به‌دست داده است.
در مواردی‌که مسئله تاحدودی جنبهٔ زیست‌شناختی دارد، روش مشاهده نیز ممکن است مستلزم کار در آزمایشگاه باشد. برای مثال، مسترز (Masters) و جانسون (Johnson) در (۱۹۶۶) در بررسی دامنه‌داری دربارهٔ جنبه‌های فیزیولوژیائی رفتار جنسی آدمی، روش‌هائی را ابداع کردند که امکان مشاهدهٔ مستقیم رفتارهای جنسی را در آزمایشگاه فراهم می‌کرد. داده‌های این پژوهش عبارت بودند از: الف- مشاهدات رفتاری، ب- اطلاعات ثبت‌شده دربارهٔ تغییرات فیزیولوژیائی، و ج- پاسخ‌های افراد به پرسش‌هائی دربارهٔ احساس‌هایشان پیش از تحریک جنسی، در طول آن تحریک، و پس از آن. هرچند مسترز و جانسون بیش از هرکسی از این نکته آگاه هستند که رفتار جنسی آدمی علاوه بر جنبهٔ زیست‌شناختی ابعاد دیگری نیز دارد، در هر حال، مطالعات آنها دربارهٔ جنبه‌های کالبدشناختی و فیزیولوژیائی پاسخ جنسی، نقش ارزنده‌ای در آگاهی ما از ماهیت رفتار جنسی آدمی و حل مشکلات جنسی داشته است.
   مشاهدهٔ غیرمستقیم
   روش زمینه‌یابی (survey)
مسائلی را که تحقیق در آنها از راه مشاهدهٔ مستقیم دشوار است، می‌توان از طریق مشاهدهٔ غیرمستقیم، یعنی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه، بررسی کرد. برای این منظور، پژوهشگر به‌جای آنکه از راه مشاهده به‌وقوع رفتار معینی پی ببرد، از خود شخص می‌پرسد که چنین رفتاری داد یا نه. اما از آنجا که مردم می‌کوشند تصویر بهتری از خود ارائه کنند، این روش بیش از روش مشاهده با سوگیری توأم است. با این حال، روش زمینه‌یابی تاکنون نتایج بسیار مهمی به‌دست داده است. برای مثال پیش از پژوهش‌های مسترز و جانسون دربارهٔ پاسخ‌های جنسی، بخش عمدهٔ اطلاعات مربوط به رفتار جنسی آدمیان (در مقایسه با رفتاری که قانون، مذهب، و جامعه در این موارد انتظار دارد) حاصل زمینه‌یابی‌های وسیعی است که ۲۰ سال پیش از مسترز و جانسون توسط آلفرد کینزی (Alfred Kinsey) و همکارانش صورت گرفته بود. در بررسی کنیزی اطلاعات حاصل از هزاران مصاحبهٔ انفرادی تجزیه و تحلیل شد و بر آن اساس دو کتاب به‌چاپ رسید. یکی رفتار جنسی مردان (کینزی، پومروی، - Pomeroy و مارتین، - Martin در ۱۹۴۸) و دیگری رفتار جنسی زنان (کینزی، پومروی، مارتین، و گبهارد - Gebhard).
'از چه موضعی به سؤال شما پاسخ دهم ، به‌عنوان فردی از یک گروه نژادی ، یا عضو گروه درآمد ، یا عضو گروه مذهبی؟' . (طرح از د.فرادون ، ۱۹۶۹ ، مجله نیویورکر)
از زمینه‌یابی‌ها برای گردآوری‌ اطلاعات دربارهٔ عقاید سیاسی، رجحان‌های خرید‌کنندگان، نیازهای بهداشتی و موضوعات دیگر نیز استفاده شده است. نظرسنجی‌های گالوپ (Gallup) و سرشماری ایالات متحده از مشهورترین زمینه‌یابی‌ها هستند. زمینه‌یابی رضایت‌بخش مستلزم آن است که: پرسش‌نامه‌هائی دقیق و از پیش آزمون‌شده در گروه نمونه‌ای از افراد اجراء شود. این گروه نمونه باید طوری انتخاب شود که معرف جامعهٔ مورد مطالعه باشد.
   شرح حال‌نگاری (case history)
تهیه زندگینامهٔ افراد یکی دیگر از ابزارهای مشاهدهٔ غیرمستقیم است. در اینجا پژوهشگر به‌جای مشاهدهٔ رفتار افراد، از آنان می‌خواهد بگویند که در گذشته چه کارهائی کرده‌اند. برای مثال، اگر بخواهیم کارآئی روش تازه‌ای را در رواندرمانی ارزیابی کنیم روانشناس در آغاز کار می‌تواند از مراجع شرح حال بگیرد.
شرح حال غالباً از راه بازسازی زندگینامهٔ شخص براساس مدارک موجود و رویدادهای به‌یادماندهٔ وی تهیه می‌شود. این بازسازی از این جهت ضرورت دارد که معمولاً تا وقتی کسی با مشکلی روبه‌رو نشده، نیازی به آگاهی از گذشته‌اش نیست، اما وقتی شخص مشکلی پیدا می‌کند اطلاع از گذشته‌اش برای درک رفتار فعلی وی ضرورت می‌یابد. در مقایسه با آنچه روش مشاهدهٔ مستقیم به‌دست می‌دهد داده‌های حاصل از روش گذشته‌نگر، ممکن است با حذف و تحریف توأم باشد، اما در اغلب موارد تنها روشی است که در اختیار داریم.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
خط سوم , بازسازی عراق , تیم چینی , تلفات و خسارات , وینتحریم , باشگاه الاهلی , طلاساز , مسابقات ربوکاپ , نرم‌افزار آموزش واژه «مینا» , تأسیس باشگاه , جنگنده های ایرانی , یازداشت , بازرسی نانوایی ها , تابلو غیرمجاز , شورای پدافند غیر عامل , وزیر امور دینی گینه , ترافیک شهریور ماه , عجیب , مطالعات استراتژیک , ناصری , هنرستان شهید مطهری , داروهای سنتی , عروسک های مدل , افراد سود جود , خانه استخر توپی , جشنواره قصه گویی , ممانعت از حضور در اجتماع ترک های هلند , ماهواره هایپارکاس , ایران ناسیونال , فیلم بر توسن خیال , وام ۸۰ میلیونی , گردهمایی گزینش گری , ماه‌گرفتگی , الملاقات , مادر رئیس جمهور , کارت ملی , مصطفی میرسلیم , محمد علی پردل , دریادار صفاری , رئیس مجمع نمایندگان استان کردستان , نارضایتی از نتانیاهو , هنرمند روسی , محمد بن مالک , کارشناس پلیس فتا , نشست امنیت بین الملل , بازپرداخت بدهی , زیتون زخمی , نظرات دیگران , حادثه تروریستی قندهار , پروژه حفاظت از یوز آسیایی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / درس و کنکور مدار منطقی شامل: تست‌های کنکور کارشناسی ارشد سالهای 71 تا 83 سراسری و دانشگاه آزاد اسلامی ... , بانک اطلاعاتی کتاب / پرسشهای چهارگزینه‌ای ریاضیات عمومی (2) , بانک اطلاعاتی کتاب / ما بگیته سالان شعر (شعر سالهای ماه‌گرفتگی) , بانک اطلاعاتی کتاب / انقلاب اسلامی در مقایسه با انقلابهای فرانسه و روسیه , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۲۹ اسفند ـ ۲۰ مارس ـ بیسمارک صاحب فرضیه جنگ محدود ـ مردی که آلمان را یکپارچه و قدرتی در اروپا کرد برکنار شد , بانک اطلاعاتی کتاب / استفتائات جدید , بانک اطلاعاتی کتاب / مدل تعالی سازمان‌های پروژه محور , علمی و آموزشی / محیط زیست / آبزیان / روح ماهی , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد نظری / فرهنگ و اقتصاد / نقش ارزش‌ها در فرایند توسعه اقتصادی , ورزشی / دیگر ورزشها / پرورش‌ اندام‌ / تمرین اسید لاکتیک برای چربی‌سوزی , بانک اطلاعاتی کتاب / رساله توضیح‌المسائل , بانک اطلاعاتی کتاب / دانش و روش‌های کاربردی رفتار درمانی شناختی , فرهنگی و هنری / میراث‌فرهنگی و تاریخی / بناهای‌ تاریخی‌ / این ستون‌ها به آسمان می‌رسند , بانک اطلاعاتی کتاب / آمریکای باستان , بانک اطلاعاتی کتاب / قصه‌های پیامبران: برگرفته از قصه‌های قرآن: حضرت شعیب (علیه‌السلام) حضرت زکریا (علیه‌السلام) , علم و زندگی / سخن بزرگان / سایر / سخنانی ارزنده , سیاسی / دیپلماسی / آمریکا / پنتاگون طراح سیاست خارجی آمریکا , بانک اطلاعاتی کتاب / چاپ سیلک‌اسکرین (2) , بانک اطلاعاتی کتاب / آیات الاحکام (حقوقی و جزایی) , نشریات و مطبوعات / اجتماعی / ماهنامه پیام زن / پیام زن ـ سال هجدهم، شماره ۲ (پیاپی ۲۰۶)، اردیبهشت ۱۳۸۸ ,

برخی منابع مهم خبری
epe.ir اقتصاد پنهان , narenji.ir نارنجی , tejarat.donya-e-eqtesad.com تجارت فردا , emtiazdaily.ir روزنامه امتیاز , tadbir24.ir تدبیر 24 , mellatonline.ir ملت , hooshnews.com هوش نیوز , mehrkhane.com مهرخانه , ilamefarda.ir ایلام فردا , tadbirvaomid.ir تدبیر و امید , teribon.ir تریبون , roydadnews.ir رویداد , fetnehnews.ir فتنه , nay.ir نی , khorasannews.com روزنامه خراسان , avapress.com صدای افغان , jahannews.com جهان نیوز , sourehcinema.ir سوره سینما , puyesh.net پویش , seraj24.ir سراج 24 , rastannews.ir راستان نیوز , kurdtoday.ir کردتودی , persianmags.com پرشین مگز , pcparsi.com پی سی پارسی , fa.alalam.ir العالم , rokna.ir رکنا , funpatogh.com فان پاتوق , alodoctor.ir الو دکتر , ikcopress.com ایران خودرو , wafa.ir وفا ,



وبگردی
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟ - «زمانی گفته شد امام زمان سفارش یک آقایی را کرده، بعد هم که آن آقا مدعی شد، گفتند ملاک حال فعلی افراد است. یعنی نعوذ بالله امام عصر (عج) حال او را نمی‌دانستند که به شما پیغام حمایت را دادند؟!»
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد - اخیرا تصاویر برخورد ملخک هلی کوپتر با مدیرکل حوادث غیرمترقبه کهگیلویه،به عنوان خبری داغ در کانال های تلگرامی منتشر شده. این ویدئو مربوط به مرداد ۸۹ است.
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو - این آهنگساز 39 ساله به تازگی رابطه ای عاشقانه را با یکی از مجریان شبکه من و تو آغاز کرده است. رضا روحانی با انتشار عکسی از خودش و فرانک مجری این شبکه, از پیدا کردن عشق واقعی زندگی اش نوشت.
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر - به گزارش خبرنگار مهر، یک فیل‌ماهی خاویاری با وزن حدودی ۶۰۰ کیلو و بیش از ۷۰ کیلوگرم خاویار روز یکشنبه توسط صیادان دو کومه گمیشانی صید شد.
فاطمه غرار پدیده این روزهای موسیقی
فاطمه غرار پدیده این روزهای موسیقی - آواز دختری نابینا به نام فاطمه غرار که آرزویش خواننده شدن بوده که یکی از خوانندگان (آقای شیری) با گروه خود او را به آرزویش رسانده اند
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال - عکس روحانی با لباس ورزشی در مجموعه تله‌کابین توچال
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس - سحر بی نیاز در سال 1365 در تهران بدنیا آمده و پس از چندسال به همراه خانواده اش به کانادا مهاجرت کرده است.
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو !
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو ! - فیلم/ سکوت یک ساله «سولماز» شکست/ مسائل جنسی عامل تعیین کننده برای ماندن در استیج!
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
    پربازدیدها