جمعه ۷ فروردین ۱۳۹۴ / Friday, 27 March, 2015

روش مشاهده

   مشاهدهٔ مستقیم
در نخستین مراحل پژوهش در یک زمینه، شاید انجام بررسی‌های آزمایشگاهی یا مطالعات همبستگی کاری شتاب‌زده باشد، و از راه مطالعهٔ پدیدهٔ مورد نظر در وضعیت طبیعی آن پیشرفت بیشتری حاصل شود. مشاهدهٔ دقیق رفتار حیوان‌ها و آدمیان، گام آغازین در بسیای از پژوهش‌های روانشناختی بوده است. برای مثال، مشاهداتی که روی نخستین‌ها (primates) در زیستگاه طبیعی آنها صورت می‌گیرد ممکن است اطلاعاتی دربارهٔ سازمان‌بندی اجتماعی آنها فراهم آورد، اطلاعاتی که بعدها می‌تواند ما را در بررسی‌های آزمایشگاهی یاری دهد (شکل میمون‌های بابون در زیستگاه طبیعی خود). فیلم‌برداری از نوزادان می‌تواند جزئیات الگوهای حرکتی آنان را اندکی پس از تولد، و نیز نوع محرک‌هائی را که نوزادان به آنها پاسخ می‌دهند، آشکار سازد. پژوهشگرانی که به مشاهدهٔ رفتار در شرایط طبیعی می‌پردازند باید دورهٔ آموزشی لازم را در کار مشاهده و ثبت دقیق رفتار گذرانده باشند تا بتوانند از انعکاس سوگیری‌های خود در گزارش‌ها پرهیز کنند.
مطالعات میدانی غالباً بیش از برررسی‌های آزمایشی اطلاعاتی دربارهٔ رفتار اجتماعی در اختیار ما می‌گذارد. پروفسور شرلی استرام (Shirley Strum) بیش از ۲۰ سال، گروهی میمون بابون را در کنیا بررسی کرده و توانسته است برخی از آنها را به‌طور انفرادی شناسائی کند و گزارش‌های روزانه‌ای از رفتارها و تعامل‌های اجتماعی آنها تهیه نماید. داده‌های او اطلاعات در خور توجهی دربارهٔ توانائی‌های ذهنی میمون‌های بابون و نقش دوستی در نظام اجتماعی آنها به‌دست داده است.
در مواردی‌که مسئله تاحدودی جنبهٔ زیست‌شناختی دارد، روش مشاهده نیز ممکن است مستلزم کار در آزمایشگاه باشد. برای مثال، مسترز (Masters) و جانسون (Johnson) در (۱۹۶۶) در بررسی دامنه‌داری دربارهٔ جنبه‌های فیزیولوژیائی رفتار جنسی آدمی، روش‌هائی را ابداع کردند که امکان مشاهدهٔ مستقیم رفتارهای جنسی را در آزمایشگاه فراهم می‌کرد. داده‌های این پژوهش عبارت بودند از: الف- مشاهدات رفتاری، ب- اطلاعات ثبت‌شده دربارهٔ تغییرات فیزیولوژیائی، و ج- پاسخ‌های افراد به پرسش‌هائی دربارهٔ احساس‌هایشان پیش از تحریک جنسی، در طول آن تحریک، و پس از آن. هرچند مسترز و جانسون بیش از هرکسی از این نکته آگاه هستند که رفتار جنسی آدمی علاوه بر جنبهٔ زیست‌شناختی ابعاد دیگری نیز دارد، در هر حال، مطالعات آنها دربارهٔ جنبه‌های کالبدشناختی و فیزیولوژیائی پاسخ جنسی، نقش ارزنده‌ای در آگاهی ما از ماهیت رفتار جنسی آدمی و حل مشکلات جنسی داشته است.
   مشاهدهٔ غیرمستقیم
   روش زمینه‌یابی (survey)
مسائلی را که تحقیق در آنها از راه مشاهدهٔ مستقیم دشوار است، می‌توان از طریق مشاهدهٔ غیرمستقیم، یعنی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه، بررسی کرد. برای این منظور، پژوهشگر به‌جای آنکه از راه مشاهده به‌وقوع رفتار معینی پی ببرد، از خود شخص می‌پرسد که چنین رفتاری داد یا نه. اما از آنجا که مردم می‌کوشند تصویر بهتری از خود ارائه کنند، این روش بیش از روش مشاهده با سوگیری توأم است. با این حال، روش زمینه‌یابی تاکنون نتایج بسیار مهمی به‌دست داده است. برای مثال پیش از پژوهش‌های مسترز و جانسون دربارهٔ پاسخ‌های جنسی، بخش عمدهٔ اطلاعات مربوط به رفتار جنسی آدمیان (در مقایسه با رفتاری که قانون، مذهب، و جامعه در این موارد انتظار دارد) حاصل زمینه‌یابی‌های وسیعی است که ۲۰ سال پیش از مسترز و جانسون توسط آلفرد کینزی (Alfred Kinsey) و همکارانش صورت گرفته بود. در بررسی کنیزی اطلاعات حاصل از هزاران مصاحبهٔ انفرادی تجزیه و تحلیل شد و بر آن اساس دو کتاب به‌چاپ رسید. یکی رفتار جنسی مردان (کینزی، پومروی، - Pomeroy و مارتین، - Martin در ۱۹۴۸) و دیگری رفتار جنسی زنان (کینزی، پومروی، مارتین، و گبهارد - Gebhard).
'از چه موضعی به سؤال شما پاسخ دهم ، به‌عنوان فردی از یک گروه نژادی ، یا عضو گروه درآمد ، یا عضو گروه مذهبی؟' . (طرح از د.فرادون ، ۱۹۶۹ ، مجله نیویورکر)
از زمینه‌یابی‌ها برای گردآوری‌ اطلاعات دربارهٔ عقاید سیاسی، رجحان‌های خرید‌کنندگان، نیازهای بهداشتی و موضوعات دیگر نیز استفاده شده است. نظرسنجی‌های گالوپ (Gallup) و سرشماری ایالات متحده از مشهورترین زمینه‌یابی‌ها هستند. زمینه‌یابی رضایت‌بخش مستلزم آن است که: پرسش‌نامه‌هائی دقیق و از پیش آزمون‌شده در گروه نمونه‌ای از افراد اجراء شود. این گروه نمونه باید طوری انتخاب شود که معرف جامعهٔ مورد مطالعه باشد.
   شرح حال‌نگاری (case history)
تهیه زندگینامهٔ افراد یکی دیگر از ابزارهای مشاهدهٔ غیرمستقیم است. در اینجا پژوهشگر به‌جای مشاهدهٔ رفتار افراد، از آنان می‌خواهد بگویند که در گذشته چه کارهائی کرده‌اند. برای مثال، اگر بخواهیم کارآئی روش تازه‌ای را در رواندرمانی ارزیابی کنیم روانشناس در آغاز کار می‌تواند از مراجع شرح حال بگیرد.
شرح حال غالباً از راه بازسازی زندگینامهٔ شخص براساس مدارک موجود و رویدادهای به‌یادماندهٔ وی تهیه می‌شود. این بازسازی از این جهت ضرورت دارد که معمولاً تا وقتی کسی با مشکلی روبه‌رو نشده، نیازی به آگاهی از گذشته‌اش نیست، اما وقتی شخص مشکلی پیدا می‌کند اطلاع از گذشته‌اش برای درک رفتار فعلی وی ضرورت می‌یابد. در مقایسه با آنچه روش مشاهدهٔ مستقیم به‌دست می‌دهد داده‌های حاصل از روش گذشته‌نگر، ممکن است با حذف و تحریف توأم باشد، اما در اغلب موارد تنها روشی است که در اختیار داریم.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
ووچک , ازدواج پسران ایرانی , تقوایی , صلاخیت , جذب دانشجو , دانلود کروم برای اندروید , شوینده شیمیایی , استرپتوکوک , بندرترکمن , شبلدنیذلتشی , شهید بهشتی , نماینده مخالف , هنرمند قمی , گپ خواندنی , جانم , عزت الله انتظامی , لنز تماسی , کریم , شفیعی , سوسن حسنی دخت ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / تنقیح مبانی الاحکام القصاص , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد و خانواده / اقتصاد سلامت / روش‌های پس انداز نمودن پول , ورزشی / فوتبال / جام جهانی / وقتی پای کوچک‌ها، روی قلب بزرگان است , هنر / موسیقی / اوضاع تحصیل کرده های موسیقی ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / هشت کتاب در یک کتاب: نقدی بر هشت کتاب سهراب سپهری , بانک اطلاعاتی کتاب / راه کارهای مدیران در توسعه مدیریت , بانک اطلاعاتی کتاب / آزادی سیاسی در سیره امام علی (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / رساله توضیح‌المسائل به ضمیمه ملحقات , بانک اطلاعاتی کتاب / یک زندگی ...: خاطرات و دیدگاههای استاد پرویز شهریاری , علوم انسانی / مدیریت و خدمات اداری / سخت نگیرید! همه اشتباه می کنند! , بانک اطلاعاتی کتاب / پرسشهای چهارگزینه‌ای حساب دیفرانسیل و انتگرال (1) , اقتصاد و بازرگانی / صادرات و واردات / گمرك / قوانین ورود و خروج کالا نیازمند بازنگری بازار ولنگار کالاهای قاچاق , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش هنر قالیبافی , نشریات و مطبوعات / اجتماعی / ماهنامه ب مثل باور / ب مثل باور ـ سال دوم، شمارهٔ ۱۸ و ۱۹، تیر و مرداد ۱۳۸۷ , بانک اطلاعاتی کتاب / درآمدی بر زبان‌شناسی معاصر , اجتماعی / حقوقی / حقوق جزا / مجازات اعدام ، راه حل مشکل نا امنی اجتماعی در ایران؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / بخش‌های برگزیده از هاریسون 1998 , بانک اطلاعاتی کتاب / عاشورا مکتب انتظار , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد و سیاست / اقتصاد ایران / نکته ای در باب پرسش ریاست جمهور , موفقیت / زندگی / شادی / شادی، اساس موفقیت است , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۶ اردیبهشت ـ ۲۶ آوریل ـ پیشنهاد صلح روم به ایران ، ولی.... , بانک اطلاعاتی کتاب / نگاه حرام در اسلام , بانک اطلاعاتی کتاب / تئوری و مسائل ریاضیات مهندسی , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات امتحانی طبقه‌بندی شده منطق سال سوم آموزش متوسطه (ادبیات و علوم انسانی) , بانک اطلاعاتی کتاب / مادر من تویی؟ , بانک اطلاعاتی گردشگری / چشمه‌های معدنی زنبیل ، ارومیه , بانک اطلاعاتی فیلم / خانم‌ها و آقایان - Sigore E sIGNORI , بانک اطلاعاتی کتاب / راه سعادت: بر مبنای احادیث و روایات , بانک اطلاعاتی کتاب / منشور تربیتی جوان , اجتماعی / محیط زیست / آلودگی صوتی / آلودگی صوتی در محیط زیست ,



وبگردی
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
کریمی: صد سال دیگر نامردها را نمی بخشم - فیروز کریمی سرمربی ملوان در مصاحبه نوروزی با ورزش سه اعلام کرد کسانی که او را خانه نشین کردند را نمی بخشد.
دلیل اظهارات توهین‌آمیز اردوغان علیه ایران چیست؟ - در حالی که جنگنده های عربستان سعودی و شماری دیگر از کشورهای منطقه از روز گذشته تاکنون مشغول بمباران کردن یمن هستند، رئیس جمهور ترکیه فرصت را مناسب دیده تا به اتهام زنی علیه ایران بپردازد. وی در حالی از تلاش ایران برای سلطه بر منطقه سخن گفته و از آن انتقاد می کند که خود طی چند سال اخیر، مهمترین عامل جنگ افروزی در کشورهای مختلف خاورمیانه بوده است.
بازوبندهای مشکی بازیکنان امید ایران به یاد خبرنگاران فقید ورزشی/ ایراد ناظر AFC به عدم پخش بازی در تلویزیون‌های جایگاه VIP - بازیکنان تیم فوتبال امید ایران به خاطر درگذشت دو خبرنگار فقید ورزشی بازوبندهای مشکی بر بازو بستند.
منصوریان: ناصرخان! ای کاش بودی و این روزها را می‌دیدی/گاهی چقدر زود دیر می‌شود - سرمربی تیم فوتبال نفت تهران گفت: ای کاش ناصر حجازی زنده بود و این روزها را می‌دید که من چقدر برای موفقیت تلاش می‌کنم اما متأسفانه گاهی خیلی زود دیر می‌شود.
رهبر اقلیت دموکرات‌های سنا در انتخابات سال 2016 شرکت نخواهد کرد - تصمیم غیر‌منتظره "هری رید" آینده دموکرات‌ها را در سنا در پرده‌ای از ابهام قرار داده‌است.
گزارش زنده؛ ایران 0 - فلسطین 0 - تیم ملی امید ایران امروز در دومین بازی دور مقدماتی المپیک به مصاف تیم ملی فلسطین می رود.
نفت عامل اصلی جنگ است - طلای سیاه، سیاست داخلی و نزاع بین المللینفت عامل اصلی جنگ استکشورهای نفت خیز نه تنها دارای مولفه های مشترک در عرصه سیاست داخلی هستند، بلکه در حوزه سیاست خارجی نیز دارای رفتارهای نوعا مشابهی هستند.
الهه احمدی به مدال طلا رسید - الهه احمدی در تورنمنت بین المللی اروپا به مدال طلا رسید و نجمه خدمتی نقره گرفت.
جنگ در یمن به چه معنا است؟ - ممکن است جنگ در یمن در شرایط فعلی ضربه ای به عرضه انرژی در خارج از خاورمیانه وارد نکند اما مسائلی به مراتب مهمتر...
تمام تحریم‌ها باید یکجا لغو شوند/ اوباما می‌خواست توپ را به زمین ایران بیندازد - خطیب موقت نمازجمعه تهران گفت: دولتی موفق است که از متن مردم باشد و از مستضعفین فاصله نگیرد و از پابرهنگان بی‌خبر...


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved