یکشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۶ / Sunday, 26 March, 2017

روش مشاهده


   مشاهدهٔ مستقیم
در نخستین مراحل پژوهش در یک زمینه، شاید انجام بررسی‌های آزمایشگاهی یا مطالعات همبستگی کاری شتاب‌زده باشد، و از راه مطالعهٔ پدیدهٔ مورد نظر در وضعیت طبیعی آن پیشرفت بیشتری حاصل شود. مشاهدهٔ دقیق رفتار حیوان‌ها و آدمیان، گام آغازین در بسیای از پژوهش‌های روانشناختی بوده است. برای مثال، مشاهداتی که روی نخستین‌ها (primates) در زیستگاه طبیعی آنها صورت می‌گیرد ممکن است اطلاعاتی دربارهٔ سازمان‌بندی اجتماعی آنها فراهم آورد، اطلاعاتی که بعدها می‌تواند ما را در بررسی‌های آزمایشگاهی یاری دهد (شکل میمون‌های بابون در زیستگاه طبیعی خود). فیلم‌برداری از نوزادان می‌تواند جزئیات الگوهای حرکتی آنان را اندکی پس از تولد، و نیز نوع محرک‌هائی را که نوزادان به آنها پاسخ می‌دهند، آشکار سازد. پژوهشگرانی که به مشاهدهٔ رفتار در شرایط طبیعی می‌پردازند باید دورهٔ آموزشی لازم را در کار مشاهده و ثبت دقیق رفتار گذرانده باشند تا بتوانند از انعکاس سوگیری‌های خود در گزارش‌ها پرهیز کنند.
مطالعات میدانی غالباً بیش از برررسی‌های آزمایشی اطلاعاتی دربارهٔ رفتار اجتماعی در اختیار ما می‌گذارد. پروفسور شرلی استرام (Shirley Strum) بیش از ۲۰ سال، گروهی میمون بابون را در کنیا بررسی کرده و توانسته است برخی از آنها را به‌طور انفرادی شناسائی کند و گزارش‌های روزانه‌ای از رفتارها و تعامل‌های اجتماعی آنها تهیه نماید. داده‌های او اطلاعات در خور توجهی دربارهٔ توانائی‌های ذهنی میمون‌های بابون و نقش دوستی در نظام اجتماعی آنها به‌دست داده است.
در مواردی‌که مسئله تاحدودی جنبهٔ زیست‌شناختی دارد، روش مشاهده نیز ممکن است مستلزم کار در آزمایشگاه باشد. برای مثال، مسترز (Masters) و جانسون (Johnson) در (۱۹۶۶) در بررسی دامنه‌داری دربارهٔ جنبه‌های فیزیولوژیائی رفتار جنسی آدمی، روش‌هائی را ابداع کردند که امکان مشاهدهٔ مستقیم رفتارهای جنسی را در آزمایشگاه فراهم می‌کرد. داده‌های این پژوهش عبارت بودند از: الف- مشاهدات رفتاری، ب- اطلاعات ثبت‌شده دربارهٔ تغییرات فیزیولوژیائی، و ج- پاسخ‌های افراد به پرسش‌هائی دربارهٔ احساس‌هایشان پیش از تحریک جنسی، در طول آن تحریک، و پس از آن. هرچند مسترز و جانسون بیش از هرکسی از این نکته آگاه هستند که رفتار جنسی آدمی علاوه بر جنبهٔ زیست‌شناختی ابعاد دیگری نیز دارد، در هر حال، مطالعات آنها دربارهٔ جنبه‌های کالبدشناختی و فیزیولوژیائی پاسخ جنسی، نقش ارزنده‌ای در آگاهی ما از ماهیت رفتار جنسی آدمی و حل مشکلات جنسی داشته است.
   مشاهدهٔ غیرمستقیم
   روش زمینه‌یابی (survey)
مسائلی را که تحقیق در آنها از راه مشاهدهٔ مستقیم دشوار است، می‌توان از طریق مشاهدهٔ غیرمستقیم، یعنی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه، بررسی کرد. برای این منظور، پژوهشگر به‌جای آنکه از راه مشاهده به‌وقوع رفتار معینی پی ببرد، از خود شخص می‌پرسد که چنین رفتاری داد یا نه. اما از آنجا که مردم می‌کوشند تصویر بهتری از خود ارائه کنند، این روش بیش از روش مشاهده با سوگیری توأم است. با این حال، روش زمینه‌یابی تاکنون نتایج بسیار مهمی به‌دست داده است. برای مثال پیش از پژوهش‌های مسترز و جانسون دربارهٔ پاسخ‌های جنسی، بخش عمدهٔ اطلاعات مربوط به رفتار جنسی آدمیان (در مقایسه با رفتاری که قانون، مذهب، و جامعه در این موارد انتظار دارد) حاصل زمینه‌یابی‌های وسیعی است که ۲۰ سال پیش از مسترز و جانسون توسط آلفرد کینزی (Alfred Kinsey) و همکارانش صورت گرفته بود. در بررسی کنیزی اطلاعات حاصل از هزاران مصاحبهٔ انفرادی تجزیه و تحلیل شد و بر آن اساس دو کتاب به‌چاپ رسید. یکی رفتار جنسی مردان (کینزی، پومروی، - Pomeroy و مارتین، - Martin در ۱۹۴۸) و دیگری رفتار جنسی زنان (کینزی، پومروی، مارتین، و گبهارد - Gebhard).
'از چه موضعی به سؤال شما پاسخ دهم ، به‌عنوان فردی از یک گروه نژادی ، یا عضو گروه درآمد ، یا عضو گروه مذهبی؟' . (طرح از د.فرادون ، ۱۹۶۹ ، مجله نیویورکر)
از زمینه‌یابی‌ها برای گردآوری‌ اطلاعات دربارهٔ عقاید سیاسی، رجحان‌های خرید‌کنندگان، نیازهای بهداشتی و موضوعات دیگر نیز استفاده شده است. نظرسنجی‌های گالوپ (Gallup) و سرشماری ایالات متحده از مشهورترین زمینه‌یابی‌ها هستند. زمینه‌یابی رضایت‌بخش مستلزم آن است که: پرسش‌نامه‌هائی دقیق و از پیش آزمون‌شده در گروه نمونه‌ای از افراد اجراء شود. این گروه نمونه باید طوری انتخاب شود که معرف جامعهٔ مورد مطالعه باشد.
   شرح حال‌نگاری (case history)
تهیه زندگینامهٔ افراد یکی دیگر از ابزارهای مشاهدهٔ غیرمستقیم است. در اینجا پژوهشگر به‌جای مشاهدهٔ رفتار افراد، از آنان می‌خواهد بگویند که در گذشته چه کارهائی کرده‌اند. برای مثال، اگر بخواهیم کارآئی روش تازه‌ای را در رواندرمانی ارزیابی کنیم روانشناس در آغاز کار می‌تواند از مراجع شرح حال بگیرد.
شرح حال غالباً از راه بازسازی زندگینامهٔ شخص براساس مدارک موجود و رویدادهای به‌یادماندهٔ وی تهیه می‌شود. این بازسازی از این جهت ضرورت دارد که معمولاً تا وقتی کسی با مشکلی روبه‌رو نشده، نیازی به آگاهی از گذشته‌اش نیست، اما وقتی شخص مشکلی پیدا می‌کند اطلاع از گذشته‌اش برای درک رفتار فعلی وی ضرورت می‌یابد. در مقایسه با آنچه روش مشاهدهٔ مستقیم به‌دست می‌دهد داده‌های حاصل از روش گذشته‌نگر، ممکن است با حذف و تحریف توأم باشد، اما در اغلب موارد تنها روشی است که در اختیار داریم.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
طبیعت بکر , بهترین سایت رزرو هتل , کمیته اخلاق , اختتامیه فیلم , پارک جنگلی پردیسان , ایندزیت , بازیکن سالاری , دوربین 28 مگاپیکسلی , فیضی , شرایط سالم , انجمن ژئوپولیتیک ایران , تخصیص منابع , بافت غضروف , سپاه امام رضا(ع) , درایتمجلس , فعالیت های تروریست , این همه من نیست , دبیر کل جمعیت وفاق اسلامی , تکرار تاریخ , یادگارامام , سلطان سلیمان , دیدار روحانی , پایتخت لیبی , خسروشاهی , جاذبه های طبیعی , روزه , برنامه‌های تحویل سال , اعتدال گرایان , سید حمید کلانتری , حمله شدید , گونه جدید , اسد پاشی , ربودن دختران , پایانه مرز مهران , حافظان قرآن کریم , رییس‌جمهور در نامه‌ای به رهبر معظم انقلاب , 2هزار نفر , لواط , تیم هندبال سپاهان , کاینیک خشم , زوگیران , ملی‌پوش والیبال ایران , اشیا جامانده , سفر جان کری , کینگسلی کومان , پیش ساز شیشه , حافظ تاظری , بازار هوایی ایران , هیات امنا , سارقان پلیس‌نما ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب کار دانش‌آموز: مهارت‌های زندگی (واحدهای پرورشی دوره متوسطه) , بانک اطلاعاتی کتاب / یاس یاسین: نگاهی الگوآفرین و معرفت‌افروز به شخصیت حضرت معصومه علیهاالسلام , بانک اطلاعاتی کتاب / تکنولوژی و مهندسی فکر , سیاسی / جهان / ریاست جمهوری / نگاهی به زندگی سیاسی بی‌نظیر بوتو , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۱۵ مه ۲۰۰۴ ـ بازماندگان «پارسی - هندی» ایندیرا گاندی به قدرت بازگشتند , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ اندیشه‌های کیفری , اقتصاد و بازرگانی / اقتصاد بین الملل / سازمان تجارت جهانی / بررسی‌ آثار احتمالی‌ پذیرش‌ ایران‌ در سازمان‌ جهانی‌ تجارت‌(WTO) بر سیستم‌ بانکی‌ کشور و ارائه‌ پیشنهادات‌ کلی‌ جهت‌مذاکرات‌ آتی‌ ایران‌ در این‌ سازمان‌ , بانک اطلاعاتی کتاب / "املای سبز" ویژه‌ی کلاس دوم دبستان: براساس کتاب بخوانیم و بنویسیم , بانک اطلاعاتی کتاب / غزل‌های عاشقانه ویلیام شکسپیر , بهداشت / بهداشت و زیبایی / مو / الکترو کواگولاسیون( دیاترمی- ترمولیز- جریان متغیر با فرکانس بالا) , بانک اطلاعاتی کتاب / درسنامه سم‌شناسی , بانک اطلاعاتی کتاب / نغمه‌های عاشقی: زندگینامه, مولودی, مدح و مرثیه چهارده معصوم (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / ویتگنشتاین, اخلاق و زیبایی‌شناسی , بانک اطلاعاتی کتاب / سفیر غدیر , تفریح و سرگرمی / طالع بینی / طالع بینی نیمه ماه / موفقیت نیمه اول ماه اردیبهشت! , بانک اطلاعاتی کتاب / بیست‌ و پنج سال در ایران چه گذشت؟ (از بازرگان تا خاتمی): (از ریاست جمهوری رجایی تا ریاست جمهوری خامنه‌ای) , فرهنگی و هنری / کتاب و نشر / معرفی کتاب / کتاب وزیر فرهنگ فرانسه درباره ماندلا , بانک اطلاعاتی کتاب / "قصه‌های کریم": قصه اول یادسپاری عنوان 33 سوره با حفظ ترتیب از قرآن کریم , بانک اطلاعاتی کتاب / آزمونهای ادبیات 3 و 4 , بانک اطلاعاتی کتاب / خاطرات حجه‌الاسلام جعفر شجونی ,

برخی منابع مهم خبری
ilamefarda.ir ایلام فردا , isunews.ir خبرنامه صادق , yalasarat.com یالثارات , persianmags.com پرشین مگز , shefanews.com شفا نیوز , zamannews.ir زمان نیوز , winbeta.net وین بتا , teyf.ir طیف , sabanewspaper.com روزنامه صبا , shariyan.com شریان , eghtesadoma.com اقتصادوما , biznews.ir کسب و کار , p30world.com پی سی ورلد , noorportal.net نورپرتال , namaknews.ir نمک , zanefarda.ir زن فردا , namayande.com نماینده , parsine.com پارسینه , esfahanemrooz.ir اصفهان امروز , siasatrooz.ir روزنامه سیاست روز , hurrahsport.com هورا , marznews.com مرزنیوز , favanews.com فاوا , peykekhabar.com پیک خبر , ebtekarnews.com روزنامه ابتکار , salamatnews.com سلامت , dolat.ir دولت , dolatema.com دولت ما , banoo1.com بانو , jamnews.ir جام نیوز ,



وبگردی
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال - عکس روحانی با لباس ورزشی در مجموعه تله‌کابین توچال
آتش گرفتن بعضی از خودرها و فریاد مردم در اتوبان مشهد
آتش گرفتن بعضی از خودرها و فریاد مردم در اتوبان مشهد - جدیدترین فیلم تصادف وحشتناک بیش از ۸۰ خودرو در اتوبان مشهد
فیلم/ تصادف بیش از ۸۰ خودرو در اتوبان مشهد
فیلم/ تصادف بیش از ۸۰ خودرو در اتوبان مشهد - تصادف وحشتناک بیش از ۸۰ خودرو در اتوبان مشهد را مشاهده می‌کنید.
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس - سحر بی نیاز در سال 1365 در تهران بدنیا آمده و پس از چندسال به همراه خانواده اش به کانادا مهاجرت کرده است.
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو !
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو ! - فیلم/ سکوت یک ساله «سولماز» شکست/ مسائل جنسی عامل تعیین کننده برای ماندن در استیج!
جنجال خوردن مغز انسان توسط خبرنگار CNN
جنجال خوردن مغز انسان توسط خبرنگار CNN - خبرنگار CNN در جریان ساخت مستندی درباره طایفه آدمخوار هندو مجبور شد تکه ای از مغز پخته ی یک انسان را بخورد.
احمدی نژاد انگلیسی حرف زد /  رحیم مشایی درخت شد
احمدی نژاد انگلیسی حرف زد / رحیم مشایی درخت شد - بالاخره یک نفر در هواپیمایی ایران تاوان داد؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «به اضافه تابناک»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می شود
لحظه اعلام نام اصغر فرهادی برای اسکار
لحظه اعلام نام اصغر فرهادی برای اسکار - انوشه انصاری که به نمایندگی از اصغر فرهادی برای دریافت جایزه روی صحنه رفت پیام فرهادی را خواند. فرهادی در پیام خود نوشته بود: "غیبت من در این مراسم به احترام مردم کشورم و همه کسانی است که به طرز غیر محترمانه‌ای از ورودشان به آمریکا جلوگیری شده است."
نمایندگان فرهادی در مراسم اسکار
نمایندگان فرهادی در مراسم اسکار - خانم انصاری شالی را نیز با طرح عکس فضایی ناسا از شهر مشهد به روی لباس خود انداخته بود.
جشن تولد مدیرعامل کبیر! بانک سرمایه
جشن تولد مدیرعامل کبیر! بانک سرمایه - هنوز معلوم نیست در حالی که حجم معوقات این بانک به رقم نجومی هفت هزار و هشتصد میلیارد تومان میرسد و در صورتهای اخیر مالی وضعیت بانک زیان ده ارزیابی شده است، این مراسم جشن با چه انگیزه ای برگزار شده است؟
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت!
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت! - اگر مردم نیازمند باشند، نان شب نداشته باشند، نتوانند بچه‌هایشان را به مدرسه بفرستند و خانه‌ای برای زندگی نداشته باشند، معنایش همان حدیث امام علی (ع) است که فرمود: نزدیک است که فقر به کفر بیانجامد. همان طور که الان هم می‌شنویم که عده‌ای به دلیل نیازهای شدید اقتصادی‌شان دست از مذهب برداشته‌اند.
لاله، شهلا و سومین زن...
لاله، شهلا و سومین زن... - جنس و طبقه و خاستگاه و روح این زنان کاملا متفاوت است و به بهانه آن می توان پرسید آیا مردها عاشق جسم یک زن می شوند اما زن ها عاشق روح و درون یک مرد؟
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی - در کشور ما علاقه‌مندان به دنیای خودرو بسیار زیاد هستند و همین امر سبب شده تا اخبار مربوط به تازه واردان این صنعت به دقت مورد پیگیری قرار بگیرد.
 تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی
تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی - انتخاب - این تصویر مربوط به سفر آیت الله هاشمی به شمال است
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
    پربازدیدها