شنبه ۱۳ تیر ۱۳۹۴ / Saturday, 4 July, 2015

روش مشاهده

   مشاهدهٔ مستقیم
در نخستین مراحل پژوهش در یک زمینه، شاید انجام بررسی‌های آزمایشگاهی یا مطالعات همبستگی کاری شتاب‌زده باشد، و از راه مطالعهٔ پدیدهٔ مورد نظر در وضعیت طبیعی آن پیشرفت بیشتری حاصل شود. مشاهدهٔ دقیق رفتار حیوان‌ها و آدمیان، گام آغازین در بسیای از پژوهش‌های روانشناختی بوده است. برای مثال، مشاهداتی که روی نخستین‌ها (primates) در زیستگاه طبیعی آنها صورت می‌گیرد ممکن است اطلاعاتی دربارهٔ سازمان‌بندی اجتماعی آنها فراهم آورد، اطلاعاتی که بعدها می‌تواند ما را در بررسی‌های آزمایشگاهی یاری دهد (شکل میمون‌های بابون در زیستگاه طبیعی خود). فیلم‌برداری از نوزادان می‌تواند جزئیات الگوهای حرکتی آنان را اندکی پس از تولد، و نیز نوع محرک‌هائی را که نوزادان به آنها پاسخ می‌دهند، آشکار سازد. پژوهشگرانی که به مشاهدهٔ رفتار در شرایط طبیعی می‌پردازند باید دورهٔ آموزشی لازم را در کار مشاهده و ثبت دقیق رفتار گذرانده باشند تا بتوانند از انعکاس سوگیری‌های خود در گزارش‌ها پرهیز کنند.
مطالعات میدانی غالباً بیش از برررسی‌های آزمایشی اطلاعاتی دربارهٔ رفتار اجتماعی در اختیار ما می‌گذارد. پروفسور شرلی استرام (Shirley Strum) بیش از ۲۰ سال، گروهی میمون بابون را در کنیا بررسی کرده و توانسته است برخی از آنها را به‌طور انفرادی شناسائی کند و گزارش‌های روزانه‌ای از رفتارها و تعامل‌های اجتماعی آنها تهیه نماید. داده‌های او اطلاعات در خور توجهی دربارهٔ توانائی‌های ذهنی میمون‌های بابون و نقش دوستی در نظام اجتماعی آنها به‌دست داده است.
در مواردی‌که مسئله تاحدودی جنبهٔ زیست‌شناختی دارد، روش مشاهده نیز ممکن است مستلزم کار در آزمایشگاه باشد. برای مثال، مسترز (Masters) و جانسون (Johnson) در (۱۹۶۶) در بررسی دامنه‌داری دربارهٔ جنبه‌های فیزیولوژیائی رفتار جنسی آدمی، روش‌هائی را ابداع کردند که امکان مشاهدهٔ مستقیم رفتارهای جنسی را در آزمایشگاه فراهم می‌کرد. داده‌های این پژوهش عبارت بودند از: الف- مشاهدات رفتاری، ب- اطلاعات ثبت‌شده دربارهٔ تغییرات فیزیولوژیائی، و ج- پاسخ‌های افراد به پرسش‌هائی دربارهٔ احساس‌هایشان پیش از تحریک جنسی، در طول آن تحریک، و پس از آن. هرچند مسترز و جانسون بیش از هرکسی از این نکته آگاه هستند که رفتار جنسی آدمی علاوه بر جنبهٔ زیست‌شناختی ابعاد دیگری نیز دارد، در هر حال، مطالعات آنها دربارهٔ جنبه‌های کالبدشناختی و فیزیولوژیائی پاسخ جنسی، نقش ارزنده‌ای در آگاهی ما از ماهیت رفتار جنسی آدمی و حل مشکلات جنسی داشته است.
   مشاهدهٔ غیرمستقیم
   روش زمینه‌یابی (survey)
مسائلی را که تحقیق در آنها از راه مشاهدهٔ مستقیم دشوار است، می‌توان از طریق مشاهدهٔ غیرمستقیم، یعنی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه، بررسی کرد. برای این منظور، پژوهشگر به‌جای آنکه از راه مشاهده به‌وقوع رفتار معینی پی ببرد، از خود شخص می‌پرسد که چنین رفتاری داد یا نه. اما از آنجا که مردم می‌کوشند تصویر بهتری از خود ارائه کنند، این روش بیش از روش مشاهده با سوگیری توأم است. با این حال، روش زمینه‌یابی تاکنون نتایج بسیار مهمی به‌دست داده است. برای مثال پیش از پژوهش‌های مسترز و جانسون دربارهٔ پاسخ‌های جنسی، بخش عمدهٔ اطلاعات مربوط به رفتار جنسی آدمیان (در مقایسه با رفتاری که قانون، مذهب، و جامعه در این موارد انتظار دارد) حاصل زمینه‌یابی‌های وسیعی است که ۲۰ سال پیش از مسترز و جانسون توسط آلفرد کینزی (Alfred Kinsey) و همکارانش صورت گرفته بود. در بررسی کنیزی اطلاعات حاصل از هزاران مصاحبهٔ انفرادی تجزیه و تحلیل شد و بر آن اساس دو کتاب به‌چاپ رسید. یکی رفتار جنسی مردان (کینزی، پومروی، - Pomeroy و مارتین، - Martin در ۱۹۴۸) و دیگری رفتار جنسی زنان (کینزی، پومروی، مارتین، و گبهارد - Gebhard).
'از چه موضعی به سؤال شما پاسخ دهم ، به‌عنوان فردی از یک گروه نژادی ، یا عضو گروه درآمد ، یا عضو گروه مذهبی؟' . (طرح از د.فرادون ، ۱۹۶۹ ، مجله نیویورکر)
از زمینه‌یابی‌ها برای گردآوری‌ اطلاعات دربارهٔ عقاید سیاسی، رجحان‌های خرید‌کنندگان، نیازهای بهداشتی و موضوعات دیگر نیز استفاده شده است. نظرسنجی‌های گالوپ (Gallup) و سرشماری ایالات متحده از مشهورترین زمینه‌یابی‌ها هستند. زمینه‌یابی رضایت‌بخش مستلزم آن است که: پرسش‌نامه‌هائی دقیق و از پیش آزمون‌شده در گروه نمونه‌ای از افراد اجراء شود. این گروه نمونه باید طوری انتخاب شود که معرف جامعهٔ مورد مطالعه باشد.
   شرح حال‌نگاری (case history)
تهیه زندگینامهٔ افراد یکی دیگر از ابزارهای مشاهدهٔ غیرمستقیم است. در اینجا پژوهشگر به‌جای مشاهدهٔ رفتار افراد، از آنان می‌خواهد بگویند که در گذشته چه کارهائی کرده‌اند. برای مثال، اگر بخواهیم کارآئی روش تازه‌ای را در رواندرمانی ارزیابی کنیم روانشناس در آغاز کار می‌تواند از مراجع شرح حال بگیرد.
شرح حال غالباً از راه بازسازی زندگینامهٔ شخص براساس مدارک موجود و رویدادهای به‌یادماندهٔ وی تهیه می‌شود. این بازسازی از این جهت ضرورت دارد که معمولاً تا وقتی کسی با مشکلی روبه‌رو نشده، نیازی به آگاهی از گذشته‌اش نیست، اما وقتی شخص مشکلی پیدا می‌کند اطلاع از گذشته‌اش برای درک رفتار فعلی وی ضرورت می‌یابد. در مقایسه با آنچه روش مشاهدهٔ مستقیم به‌دست می‌دهد داده‌های حاصل از روش گذشته‌نگر، ممکن است با حذف و تحریف توأم باشد، اما در اغلب موارد تنها روشی است که در اختیار داریم.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
دمپسی , یورگن استوک , محمد رضا عیوضی , مروک , سلامت بیماری , شریک شدن , سیارک فضایی , شب‌های نورانی مصلی , شیرودی , تمجید , وضعیت ایران , رییس جمهور چین , طناز طباطبایی , تونی ابوت , بازی های 2014 , عی یونسی , متقاضي , ایدئولوژی , مکالمات , الفرات , تلفات گسترده , قالیباف در جبهه , کارل لینیوس , ارش واحدی , قطع پا , قراردادهای کنجاله , مهر جهانتاب , سیستم سیاسی , OLED , انگشتان دست , زیباترین چشم ها , بالون‌های سیاه , ضد نتانیاهو , شاخص کلان , اعتقاد , تویسرکان , پروند , طرح کشاورزی , جشن تولد , قیمت کارخانه ای , خط تولید , ایران شام و عراق , دنیس کاسپرت , سدنساء بم , اصفهانیان , پشت , هیچ غلطی , ۶ تیر , هفته دوم , کارمزد , جامعه مدرسین قم , دیان , هتل مدرن , تصمیم دولت , جلسه توسعه و سرمایه گذاران , معاونت فناوری اطلاعات , سرمایه‌داری , عارضه , ملا علی کنی , سیمرغ زرین , گربه عجیب , امام جمعه زاهدان , تشکری هاشمی , بانو گشسب , گرمترین نقطه , هواپیماربایی , ترموستات , داوید لوییز , نیات , تجاوز سریالی , سرود , آبسردکن و تصفیه آب , اساتید , سردارنوین , برند خودرو , مهندسی بافت , ناصر امانی , خدرنژاد , ایران در , تاریخ و روز , سازمان ایگاد , تور شهر , شهر قعطبه , پفکی , ریزمغذی‌ها , الیگیتور اسنپینگ , ظهور نزدیک است , امر معروف , عامل خارش , سابقه کیفری , کشورهای اروپایی , مقاومت اسلامی , قباد آذر , تیم ملی فوتبال ایران , کلاسنگیان , حوادث پاریس , تحصيل , دوم خرداد , عباس صداقت , شبکه های موبایل ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / ترجمه و شرح نهایه الحکمه , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش خط , ورزشی / فوتبال / مربیان / خداحافظ و سلام , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش گام به گام نرم‌افزار Edge Cam , خانه و خانواده / آشپزی / نوشیدنی ها / چای نعنا , بانک اطلاعاتی کتاب / مدیریت تکنولوژی (رمز موفقیت در رقابت و خلق ثروت) , سیاسی / ایران / دولت و حکومت / آفت های ادبیات غیردیپلماتیک , بانک اطلاعاتی کتاب / تربیت روحی و جسمی کودک قبل از تولد و بعد از تولد , بانک اطلاعاتی کتاب / کنکور کارشناسی ارشد فیزیک: مکانیک کوانتومی، خلاصه مطالب درسی، نکات ویژه کنکوری، تست‌های طبقه‌بندی شده موضوعی کنکور کارشناسی ارشد با پاسخ تشریحی: کنکور , بانک اطلاعاتی فیلم / سرود سرخ - Red Psalm , اجتماعی / مشکلات و رفاه اجتماعی / برنامه‌های ایمنی ـ ایمنی خودروها / استفاده از کمربند ایمنی در خودروهای تجاری و غیرتجاری , بانک اطلاعاتی کتاب / مبانی ریاضیات , بانک اطلاعاتی کتاب / "مجموعه مقالات همایش منطقه‌ایی" پیامبر اعظم (ص) اسوه حسنه , بانک اطلاعاتی کتاب / جدول‌های عربی: الجداول العربیه , بانک اطلاعاتی کتاب / ترانه‌های تنهایی و مناظره‌های برگزیده , بانک اطلاعاتی کتاب / کرامات الزینبیه (ع) بانضمام کرامات حضرت رقیه (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / منتخب مفاتیح‌الجنان , اقتصاد و بازرگانی / مسکن و شهر سازی / مسكن / شکاف های ساختاری در بازارهای جهانی مسکن , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش انگلیسی به زبان ساده ویژه داوطلبان کنکورها , بانک اطلاعاتی کتاب / نظریه‌های امنیت: مقدمه‌ای بر طرح‌ریزی دکترین امنیت ملی (1) ,



ضیافت لیلا بلوکات با حضور هنرمندان و ورزشکاران / فیلم - لیلا بلوکات بازیگر خوش قلب سینما و تلویزیون ایران، در روزهای زیبای ماه رمضان، ضیافت باشکوهی را به نفع کودکان معلول بی سرپرست و مبتلا به بیماری سندرم دان برپا کرد و از ستاره های سرشناسی دعوت به عمل آورد تا با حضورشان باعث دلگرمی این بچه های نازنین شوند. علی کریمی، اکبر عبدی، سعید معروف، پوریا پولیلا بلوکات بازیگر خوش قلب سینما و تلویزیون ایران، در روزهای زیبای ماه رمضان، ضیافت باشکوهی را به نفع…
فیلم/ علیخانی : دستمزدم 45 میلیون تومان است. - احسان علیخانی مجری برنامه ماه عسل شب گذشته ضمن توضیح دباره شایعه دستمزد میلیاردی، درخصوص دعوت از میهمانان حاشیه‌ساز از مردم عذرخواهی کرد.
پیام ویدیویی ظریف به غرب منتشر شد / فیلم - هزار سال پیش، فردوسی شاعر ایرانی گفت: بکوشید نیکی به کار آورید / چو دیدید سرما بهار آورید. من جواد ظریف هستم و این همواره پیام ایران بوده است.
ششمین جشن کانون کارگردانان - ششمین جشن کانون کارگردانان عصر چهارشنبه با حضور جمعی از کارگردانان ودست اندر کاران سینما در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.
انتشار توبه نامه بهرام رادان پس از 100 ساعت سخت - بهرام رادان بازیگر سینمای ایران پس از گذشت چند روز از توئیتش که حمایت از قانونی شدن ازدواج همجنس‌بازان در آمریکا تعبیر شد، در نامه‌ای رسماً عذرخواهی کرد اما آنچه از اصل نامه جالب‌تر بود، مخاطب این نامه بود.
محسن کیایی و همسر / تصاویر - سام درخشانی چمدان‌ها را بسته و به همراه تازه عروسش راهی ماه عسل است. عکس جدید مهناز افشار و همسر و ...
حضور جنجالی پزر عروس در ماه‌عسل! / فیلم - برنامه ماه‌عسل امسال که با برنامه جنجالی اثبات عشق یک پسر به دختر آغاز شد، در قسمت یازدهم میزبان یک پزر عروس شد تا حاشیه‌ها کماکان دامن‌گیر این برنامه باشد.
نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
تنابنده و عطاران در مراسم اکران فیلم گینس / فیلم - محسن تنابنده و رضا عطاران دو ستاره محبوب و پرفروش این روزهای سینما و تلویزیون ایران که برای اکران عمومی فیلم گینس، اولین ساخته محسن تنابنده به سینما قدس میدان ولیعصر تهران آمده بودند، در میان استقبال شدید طرفدارانشان روبروی دوربین های تی وی پلاس نشستند.
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
پربازدیدها
روابط ایران و آمریکا در انتظار توافق هسته‌ای - دیپلمات‌ها با دست پر وین را ترک می‎‌کنندروابط ایران و آمریکا در انتظار توافق هسته‌ایآیا توافق جامع هسته‌ای راهی برای همکاری بیشتر تهران و واشنگتن در زمینه‌های دیگر باز خواهد کرد؟
رونق بخشی به اقتصاد در چارچوب اقتصاد مقاومتی ضرورت ملی است - رییس جمهوری در نامه مهمی به دکتر اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهوری با تاکید بر اینکه باید برنامه جامع اصلاح نظام بانکی و توسعه بازار اولیه سرمایه تدوین شود، رونق بخشی به اقتصاد در چارچوب اقتصاد مقاومتی را ضرورت ملی دانست.
ایران و 1+5 توافق کردند؛ بازگشت خودکار تحریم ها منتفی شد - براساس گفته های این منابع، این ساز و کار که بتوان در شورای امنیت به تنهایی علیه ایران وارد عمل شد و تحریم ها را بزگردند منتفی شده است.
قلعه‌نویی توقع داشت به خاطر او استقلال را ترک کنم / دو بازیکن برزیلی مدنظرمان خواهد بود - مسئول کمیته نقل و انتقالات باشگاه استقلال گفت: وظیفه اصلی من این است که به تیم استقلال خدمت کنم و تمام تلاش خودم را به کار می‌گیرم اما بعضی‌ها دوست داشتند من هم از استقلال بروم
چرا عده‌ای در هر پیشنهاد هسته‌ای یک خطای خطرناک ایرانی می‌بینند؟! - «پذیرش قطعنامه فصل هفتمی همه دستاوردهای ۱۱ ساله هسته ای را بر باد می‌دهد». چهار ماه از روزی که تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای مجبور شدند به ادعای اشتباه فوق پاسخ دهند می‌گذرد که این بار آنها باید به یک ادعای دیگر پاسخ دهند. این بار در اوج مذاکرات هسته‌ای، تیم مذاکره‌کننده با این ادعا مواجه شده است که توافق هسته‌ای بدون امضا یک «خطای خطرناک» است.
آمانو: تا پایان ۲۰۱۵ می‌توانیم گزارشی درباره پی.ام.دی منتشر کنیم + تصاویر - مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین درباره سفرش به تهران گفت که امکان ارائه گزارشی درباره ابعاد نظامی احتمالی برنامه ادامه...
خوشمزگی باعث کاهش کیفیت صنایع غذایی شده است - رییس کارگروه صنایع غذایی انجمن مدیریت کیفیت گفت: به دلیل اینکه کام پذیری و خوشمزگی صنایع غذایی برای مردم ایران بسیار مهم است ادامه...
فهرست اولیه مد نظر مظلومی لو رفت/ رحمتی تنها اولویت اول جذب شده! - فهرست اولیه از بازیکنانی که پرویز مظلومی درخواست جذب آنها را به باشگاه داده بود مشخص شد. در بین بازیکنانی که مد نظر سرمربی آبی‌پوشان بود تنها یک دروازه بان به این تیم پیوست.
آمریکامی خواهد«توافق فروشی»کند/تلاش غرب برای تغییر استراتژی ایران - عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس گفت: ۱+۵ با تحریک مولفه امنیت ملی ایران و طرح بازرسی از مراکز نظامی، دست پیش را گرفته است تا سقف امتیازخواهی و مطالبات منتقدان هسته ای تنزل یابد.
نظر مقام معظم رهبری درباره برنامه مشاعره و مجری‌اش - دکتر اسماعیل آذر مجری برنامه مشاعره تلویزیون، استاد، مدرس و نویسنده در حوزه ادبیات از دیدار با رهبری گفت.