سه شنبه ۳ مرداد ۱۳۹۶ / Tuesday, 25 July, 2017

روش مشاهده


   مشاهدهٔ مستقیم
در نخستین مراحل پژوهش در یک زمینه، شاید انجام بررسی‌های آزمایشگاهی یا مطالعات همبستگی کاری شتاب‌زده باشد، و از راه مطالعهٔ پدیدهٔ مورد نظر در وضعیت طبیعی آن پیشرفت بیشتری حاصل شود. مشاهدهٔ دقیق رفتار حیوان‌ها و آدمیان، گام آغازین در بسیای از پژوهش‌های روانشناختی بوده است. برای مثال، مشاهداتی که روی نخستین‌ها (primates) در زیستگاه طبیعی آنها صورت می‌گیرد ممکن است اطلاعاتی دربارهٔ سازمان‌بندی اجتماعی آنها فراهم آورد، اطلاعاتی که بعدها می‌تواند ما را در بررسی‌های آزمایشگاهی یاری دهد (شکل میمون‌های بابون در زیستگاه طبیعی خود). فیلم‌برداری از نوزادان می‌تواند جزئیات الگوهای حرکتی آنان را اندکی پس از تولد، و نیز نوع محرک‌هائی را که نوزادان به آنها پاسخ می‌دهند، آشکار سازد. پژوهشگرانی که به مشاهدهٔ رفتار در شرایط طبیعی می‌پردازند باید دورهٔ آموزشی لازم را در کار مشاهده و ثبت دقیق رفتار گذرانده باشند تا بتوانند از انعکاس سوگیری‌های خود در گزارش‌ها پرهیز کنند.
مطالعات میدانی غالباً بیش از برررسی‌های آزمایشی اطلاعاتی دربارهٔ رفتار اجتماعی در اختیار ما می‌گذارد. پروفسور شرلی استرام (Shirley Strum) بیش از ۲۰ سال، گروهی میمون بابون را در کنیا بررسی کرده و توانسته است برخی از آنها را به‌طور انفرادی شناسائی کند و گزارش‌های روزانه‌ای از رفتارها و تعامل‌های اجتماعی آنها تهیه نماید. داده‌های او اطلاعات در خور توجهی دربارهٔ توانائی‌های ذهنی میمون‌های بابون و نقش دوستی در نظام اجتماعی آنها به‌دست داده است.
در مواردی‌که مسئله تاحدودی جنبهٔ زیست‌شناختی دارد، روش مشاهده نیز ممکن است مستلزم کار در آزمایشگاه باشد. برای مثال، مسترز (Masters) و جانسون (Johnson) در (۱۹۶۶) در بررسی دامنه‌داری دربارهٔ جنبه‌های فیزیولوژیائی رفتار جنسی آدمی، روش‌هائی را ابداع کردند که امکان مشاهدهٔ مستقیم رفتارهای جنسی را در آزمایشگاه فراهم می‌کرد. داده‌های این پژوهش عبارت بودند از: الف- مشاهدات رفتاری، ب- اطلاعات ثبت‌شده دربارهٔ تغییرات فیزیولوژیائی، و ج- پاسخ‌های افراد به پرسش‌هائی دربارهٔ احساس‌هایشان پیش از تحریک جنسی، در طول آن تحریک، و پس از آن. هرچند مسترز و جانسون بیش از هرکسی از این نکته آگاه هستند که رفتار جنسی آدمی علاوه بر جنبهٔ زیست‌شناختی ابعاد دیگری نیز دارد، در هر حال، مطالعات آنها دربارهٔ جنبه‌های کالبدشناختی و فیزیولوژیائی پاسخ جنسی، نقش ارزنده‌ای در آگاهی ما از ماهیت رفتار جنسی آدمی و حل مشکلات جنسی داشته است.
   مشاهدهٔ غیرمستقیم
   روش زمینه‌یابی (survey)
مسائلی را که تحقیق در آنها از راه مشاهدهٔ مستقیم دشوار است، می‌توان از طریق مشاهدهٔ غیرمستقیم، یعنی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه، بررسی کرد. برای این منظور، پژوهشگر به‌جای آنکه از راه مشاهده به‌وقوع رفتار معینی پی ببرد، از خود شخص می‌پرسد که چنین رفتاری داد یا نه. اما از آنجا که مردم می‌کوشند تصویر بهتری از خود ارائه کنند، این روش بیش از روش مشاهده با سوگیری توأم است. با این حال، روش زمینه‌یابی تاکنون نتایج بسیار مهمی به‌دست داده است. برای مثال پیش از پژوهش‌های مسترز و جانسون دربارهٔ پاسخ‌های جنسی، بخش عمدهٔ اطلاعات مربوط به رفتار جنسی آدمیان (در مقایسه با رفتاری که قانون، مذهب، و جامعه در این موارد انتظار دارد) حاصل زمینه‌یابی‌های وسیعی است که ۲۰ سال پیش از مسترز و جانسون توسط آلفرد کینزی (Alfred Kinsey) و همکارانش صورت گرفته بود. در بررسی کنیزی اطلاعات حاصل از هزاران مصاحبهٔ انفرادی تجزیه و تحلیل شد و بر آن اساس دو کتاب به‌چاپ رسید. یکی رفتار جنسی مردان (کینزی، پومروی، - Pomeroy و مارتین، - Martin در ۱۹۴۸) و دیگری رفتار جنسی زنان (کینزی، پومروی، مارتین، و گبهارد - Gebhard).
'از چه موضعی به سؤال شما پاسخ دهم ، به‌عنوان فردی از یک گروه نژادی ، یا عضو گروه درآمد ، یا عضو گروه مذهبی؟' . (طرح از د.فرادون ، ۱۹۶۹ ، مجله نیویورکر)
از زمینه‌یابی‌ها برای گردآوری‌ اطلاعات دربارهٔ عقاید سیاسی، رجحان‌های خرید‌کنندگان، نیازهای بهداشتی و موضوعات دیگر نیز استفاده شده است. نظرسنجی‌های گالوپ (Gallup) و سرشماری ایالات متحده از مشهورترین زمینه‌یابی‌ها هستند. زمینه‌یابی رضایت‌بخش مستلزم آن است که: پرسش‌نامه‌هائی دقیق و از پیش آزمون‌شده در گروه نمونه‌ای از افراد اجراء شود. این گروه نمونه باید طوری انتخاب شود که معرف جامعهٔ مورد مطالعه باشد.
   شرح حال‌نگاری (case history)
تهیه زندگینامهٔ افراد یکی دیگر از ابزارهای مشاهدهٔ غیرمستقیم است. در اینجا پژوهشگر به‌جای مشاهدهٔ رفتار افراد، از آنان می‌خواهد بگویند که در گذشته چه کارهائی کرده‌اند. برای مثال، اگر بخواهیم کارآئی روش تازه‌ای را در رواندرمانی ارزیابی کنیم روانشناس در آغاز کار می‌تواند از مراجع شرح حال بگیرد.
شرح حال غالباً از راه بازسازی زندگینامهٔ شخص براساس مدارک موجود و رویدادهای به‌یادماندهٔ وی تهیه می‌شود. این بازسازی از این جهت ضرورت دارد که معمولاً تا وقتی کسی با مشکلی روبه‌رو نشده، نیازی به آگاهی از گذشته‌اش نیست، اما وقتی شخص مشکلی پیدا می‌کند اطلاع از گذشته‌اش برای درک رفتار فعلی وی ضرورت می‌یابد. در مقایسه با آنچه روش مشاهدهٔ مستقیم به‌دست می‌دهد داده‌های حاصل از روش گذشته‌نگر، ممکن است با حذف و تحریف توأم باشد، اما در اغلب موارد تنها روشی است که در اختیار داریم.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
دیوید کامروون , دو مرحله ای کردن مذاکرات , قهرمانی خوزستان , پاداش قهرمانان ورزشی , کشورهای عرب حوزه خلیج فارس , اتاق تعاون ایران , دستگیری صیاد , نجمی , دادگاه تایلند , ترکیه و آذربایجان , استان الفیوم , فرودگان قشم , معاون اقتصادی استاندار , ذاکرین , مایاها , مراسم قدردانی از ایران در دمشق , انتقال آب خلیج فارس , هتک حیثیت , سرتاسر جهان , بهترین و بدترین , پرتغالی , کمبوددارو , نادر قاضی پور , تایوا , قوه قضاییه , درویش‌ها , عطارباشی , مجلس ترحیم , نیجر , هویت اجساد , واردات 95 , پایانه جنوب , کودک دوماهه , گردان کودکان داعشی , مراسم 14 خرداد , ایران و اوکراین , فوتسال , دو گنبدان , محمود حیدری , نایب رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین , جیمز بولوار , ثبت احوال قزوین , فارابی تغییرات , حفظ انفال , نقض هولوکاست , سریعترین خودروها , قهرمانان ورزشی کرمانشاه , نظام مالیاتی , آلودگی محیط زیستی , مفایت رسمایه 18 درصد ,

مقالات پربیننده امروز
کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / اینترنت و شبکه / تبلیغات اینترنتی / تعریف تبلیغات (تبلیغ) اینترنتی , بانک اطلاعاتی کتاب / جامع‌ترین مجموعه شرح درس و سوالات فراگیر - پیام نور: اندیشه‌های اسلامی (1): شرح درس به درس به صورت نمودار و فلوچارت بیش از 1200 تست طبقه‌بندی شده و در , بانک اطلاعاتی کتاب / مقدمات مدیریت آموزشی , بانک اطلاعاتی کتاب / داروخانه معنوی , بانک اطلاعاتی کتاب / گنجینه سوالات طبقه‌بندی شده نوین علوم تجربی کلاس سوم راهنمایی شامل: سوالات طبقه‌بندی شده بر اساس موضوعات کتاب درسی ... , فرهنگ و جامعه / ادیان و مذاهب / ائمه‌اطهار و اولیاءالله / امام زمان عجل الله فرجه در غزّه , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / نرم‌افزار / نرم‌افزارهای‌کاربردی / Common Lisp , بانک اطلاعاتی کتاب / شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردی , بانک اطلاعاتی کتاب / رساله توضیح‌المسائل , ورزشی / دیگر ورزشها / سایر ورزش‌ها / آیا دارت یک ورزش است؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / پیامبر اعظم (ص) و ورزش , بانک اطلاعاتی کتاب / از چوب چه چیزهایی به دست می‌آید , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش حرفه‌وفن سال دوم (دوره‌ی راهنمایی تحصیلی) , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / موسیقی / مجید انتظامی , بانک اطلاعاتی کتاب / پویایی فرهنگ و تمدن اسلام و ایران (از پیدایش تا شکوفایی) , بانک اطلاعاتی کتاب / طوفان بی‌ملاحظه , بانک اطلاعاتی کتاب / کاملترین ترجمه و تبیین اصول الفقه (همراه با متن اعراب‌گذاری شده) , تفریح و سرگرمی / طالع بینی / طالع بینی هفتگی / هفته اول دی بر شما چه می‌گذرد؟ , بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / نحوه برخورد با حمله صرع , دین و اندیشه / فلسفه و منطق / فلسفه سیاسی / تحول از درون ,

برخی منابع مهم خبری
irankhabar.ir ایران خبر , khedmat.ir خدمت , faranashr.com فرانشر , estekhdam.com استخدام , ammariyon.ir عماریون , tamashanews.com تماشا , rasaneh.org رسانه , iran-newspaper.com روزنامه ایران , ensafnews.com انصاف نیوز , golagha.ir گل آقا , beytoote.com بیتوته , iranojahan.com ایران و جهان , pcparsi.com پی سی پارسی , bmi.ir بانک ملی , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , honarpress.com هنر پرس , atynews.com آتی نیوز , iribnews.ir واحد مرکزی خبر , caffecinema.com کافه سینما , puyesh.net پویش , namayande.com نماینده , bahardaily.ir روزنامه بهار , aftabnews.ir آفتاب نیوز , panevesht.com پانوشت , seratnews.ir صراط نیوز , eshetab.com شتاب , rastannews.ir راستان نیوز , filmnews.ir فیلم نیوز , iraneconomist.com ایران اکونومیست , tabnak.ir تابناک ,



وبگردی
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم - آزاده نامداری به انتشار تصاویر بی حجابش واکنش نشان داد
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح - نادر فتوره چی روزنامه نگار در این باره خطاب به حمید رضا عارف توئیت کرده است: «موفقيت هاى رانتى» تو و امثال تو به دليل ژن خوب نيست، به دليل ساختار فاسد است.» او همچنین در توئیتی دیگر به تندی نوشته است: «پسرعارف تصويرى از آينده منطقى وضع موجود است: قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح كه هيچ نسبتى با انقلاب٥٧، به غير از«سفره» آن ندارند.»
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی - صحبت های عجیب پسر عارف که انتقادات زیادی داشت
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین - دهان آتنا را گرفتم به اتاق پشتی بردم، او را خفه کردم و ...
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو - لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو / این فرد چند مسافر مترو و یک مامور ناجا را با چاقو مجروح و به سمت پلیس های دیگرحمله کرد، در اینجا بود که پلیس به او شلیک میکند...
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد - خشت خام / نوبت بیست و ششم / گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس - این تصویر از صبح امروز در برخی شبکه های مجازی دست به دست می چرخد و برخی کاربران خوش ذوق با شوخی معنی داری درباره آن نوشته اند که این تصویر متعلق به بمب گذاری انتحاری داعش نیست و برای یکی از فروشگاه های بالای شهر تهران است که مد خاصی در پوشاک میان جوانان را ترویج می کند.
    پربازدیدها