ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / جمعه ۳۱ مرداد ۱۳۹۳ / Friday, 22 August, 2014 /

مناطق قشر مخ

   مخ
مخ آدمی بیش از مخ هر جانور دیگری پیشرفت کرده است. لایهٔ بیرونی آن، قشر مخ نام دارد (در زبان لاتینی cortex یعنی 'پوست درخت' ). قشر مخ (که غالباً فقط قشر - cortex خوانده می‌شود) مغزی که در آزمایشگاه نگهداری‌شده خاکستری رنگ به‌نظر می‌رسد زیرا قشر مخ بیشتر، از جسم یاخته‌ەای عصبی و رشته‌های بدون میلین تشکیل شده است، و اصطلاح 'مادهٔ خاکستری' هم به‌همین معنی اشاره دارد. بخش زیرین قشر مخ، یا درون آن، عمدتاً از آکسون‌های میلین‌دار تشکیل یافته و سفیدرنگ به‌نظر می‌رسد.
   ساختار قشر مخ
هریک از دستگاه‌های حسی (بینائی، شنوائی، بساوائی و ...) اطلاعات را به مناطق خاصی از قشر مخ منعکس می‌کنند. حرکات اندام‌های بدن (پاسخ‌های حرکتی) در مهار مناطق دیگری از قشر مخ قرار دارند.
هر نیمکره چند قطعهٔ بزرگ دارد که شیارهائی آنها را از هم جدا می‌کنند. علاوه بر این قطعات که از بیرون دیده می‌شوند، تاخوردگی داخلی بزرگی از قشر مخ به‌نام اینسولا (insula) نیز در عمق شیار جانبی قرار دارد. الف- نمای جانبی مغز، ب- نمای مغز از بالا، ج-برش طولی قشر مخ. به‌تمایز بین بخش سطحی‌تر مادهٔ خاکستری (بخش پررنگتر) و مادهٔ سفید بخش عمقی توجه کنید. د- عکسی از مغز آدمی.
بقیهٔ قشر مخ که نه حسی و نه حرکتی است، مناطق ارتباطی قشر مخ هستند و مربوط هستند به سایر جنبه‌های رفتار همچون حافظه و تفکر و زبان. مناطق ارتباطی (association area)، بیشترین بخش قشر مخ را تشکیل می‌دهند.
پیش از پرداختن به این مناطق، معرفی چند نشانهٔ شاخص برای توصیف نیمکره‌های قشر مخ ضروری است. دو نیمکرهٔ مغز اساساً متقارن هستند و شکاف عمیق سراسری جلو به عقب آنها را از هم جدا می‌کند. بنابراین نخستین تقسیم‌بندی از مغز عبارت است از نیمکره‌های چپ و راست. هر نیمکره به چهار قطعهٔ پیشانی (frontal)، آهیانه‌ای (parietal)، پس‌سری (occipital) و گیجگاهی (temporal) تقسیم می‌شود. (شکل نیمکره‌های مغز). قطعهٔ پیشانی و قطعه آهیانه‌ای را شیار مرکزی (central fissure) از هم جدا می‌کند. این شیار از نزدیک تارک سر به‌طور جانبی تا گوش‌ها ادامه دارد. بین قطعهٔ آهیانه‌ای و قطعهٔ پس‌سری مرز خیلی مشخصی نیست، و همین بس که بدانیم قطعهٔ آهیانه‌ای در بالای مغز و پشت شیار مرکزی و قطعهٔ پس‌سری در پشت مغز قرار دارد. قطعهٔ گیجگاهی را شیار عمیقی در بخش‌های جانبی مغز به‌نام شیار جانبی (lateral fissure) از سایر قطعه‌ها جدا می‌کند.
   مناطق قشر مخ
- منطقهٔ اصلی حرکتی:
این منطقه کنترل حرکت‌های اختیاری بدن را برعهده دارد و درست در جلوی شیار مرکزی قرار گرفته است (شکل تخصصی بودن کارکردها در قشر نیمکرهٔ چپ). تحریک برقی نقاطی از بخش حرکتی موجب حرکت قسمت‌های معینی از بدن، و آسیب این نقاط از قشر مخ سبب اختلال‌هائی در حرکات بدن می‌شود. بخش‌های به‌طرزی تقریباً وارونه در قشر حرکتی منعکس است: حرکات شست پاها نزدیک به‌ فرق سر، و حرکات زبان و دهان به ناحیه‌ای نزدیک انتهای بخش حرکتی انعکاس پیدا می‌کند. حرکات سمت راست بدن را بخش حرکتی نیمکرهٔ چپ و حرکات سمت چپ بدن را بخش حرکتی نیمکرهٔ راست کنترل می‌کند.
بخش عمدهٔ قشر مخ دست‌اندرکار ایجاد حرکات و تحلیل درون‌دادهای حسی است. این مناطق (از جمله مناطق حرکتی، حسی - تنی، بینائی، شنوائی و بویائی) در هر دو سوی مغز وجود دارند. کارکردهای دیگری فقط در یک‌سوی مغز جای دارند که از آن جمله است مناطق بروکا (Broca) و ورنیکه (Wernicke) که در کار تولید و فهم کلام هستند، و شکنج زاویه‌ای (angular gyrus) که در کار تطبیق شکل دیداری کلمه با شکل شنیداری آن است؛ این کارکردها فقط در سمت چپ مغز آدمی جای دارند.
- منطقهٔ اصل حسی - تنی:
در قطعهٔ آهیانه‌ای که بین شیار مرکزی و منطقهٔ حسی است. تحریک الکتریکی هر نقطه، در نقطه‌ای از سمت مخالف آن در بدن تجربهٔ حسی ایجاد می‌کند چنانچه گوئی بخشی از بدن به‌حرکت درآمده یا لمس شده است. این ناحیه را منطقهٔ اصلی حسی - تنی (ناحیهٔ مربوط به احساس بدن) می‌نامند. گرما، سرما، لمس، درد و حس حرکت بدن همگی در این ناحیه منعکس می‌شوند.
بیشتر رشته‌های عصبی موجود در گذرگاه‌هائی که با مناطق حرکتی و حسی - تنی ارتباط دارند به‌سمت مقابل بدن می‌روند، به این ترتیب که تکانه‌های حسی نیمهٔ راست بدن به سمت چپ قسمت حسی - تنی می‌روند و ماهیچه‌های پا و دست راست در مهار قشر حرکتی چپ قرار دارد.
به‌نظر می‌رسد قاعدهٔ کلی این باشد که هر اندازه بخش معینی از بدن حساس‌تر و پرکارتر باشد بخش بزرگتری از منطقهٔ حسی - تنی و منطقهٔ حرکتی به آن اختصاص دارد: در میان پستانداران چهارپا، در سگ‌ها بخش بسیار کوچکی از قشر مخ به پاهای جلو اختصاص یافته، حال آنکه در راکون‌ها (raccoon) که پاهای جلو را به‌وفور برای کاوشگری و دستکاری محیط به‌کار می‌برند، بخش بزرگی از قشر مخ به پاهای جلو اختصاص یافته و حتی برای هریک از انگشتان پاهای جلوئی منطقه‌ای در مغز وجود دارد. موهای حساس صورت موش نیز که وسیلهٔ یادگیری‌های فراوان موش است هریک دارای ناحیهٔ اختصاصی در قشر مخ است.
- منطقهٔ اصلی بینائی:
پشت هر قطعهٔ پس‌سری، از لحاظ بینائی ناحیهٔ پراهمیتی به‌نام منطقهٔ اصلی بینائی وجود دارد. رشته‌های عصب بینائی و مسیرهای عصبی را که از هر چشم به قشر بینائی می‌رسند در (شکل گذرگاه‌های دیداری) می‌بینید. توجه کنید که از چشم راست بعضی رشته‌ها به قشر نیمکرهٔ راست می‌روند، ولی برخی از آنها نیز در پیوندگاهی به‌نام چلیپای بینائی تقاطع کرده و به نیمکرهٔ مقابل (چپ) می‌روند. همین وضع در مورد چشم چپ هم دیده می‌شود. رشته‌های عصبی سمت راست هر دو چشم به نیمکرهٔ راست مغز می‌روند و رشته‌های عصبی سمت چپ هر دو چشم به نیمکرهٔ چپ. به‌همین سبب آسیب به منطقهٔ بینائی هر نیمکره (مثلاً نیمکرهٔ چپ) منجر به نابینائی در میدان‌هائی از سمت چپ هر دو چشم، و در نتیجه نابینائی برای سمت راست محیط می‌شود. از این نکته گاهی برای تعیین محل دقیق غدهٔ مغزی یا سایر آسیب‌های مغزی استفاده می‌شود.
رشته‌های عصبی نیمهٔ داخلی یا خیشومی (nasal) شبکیه در چلیپای بینائی (visual chiasma) تغییر مسیر داده به سمت مخالف مغز می‌روند. به این ترتیب محرک‌هائی که بر سمت راست هر شبکیه بی‌افتند به نیمکرهٔ راست مغز و محرک‌های وارد بر سمت چپ هر شبکیه به نیمکرهٔ چپ منعکس شوند.
- منطقهٔ اصلی شنوائی:
این منطقه که در سطح قطعهٔ گیجگاهی و کنارهٔ هر نیمکره قرار دارد به‌تحلیل علائم پیچیدهٔ شنیداری می‌پردازد. این نطقه به‌ویژه با شکل‌گیری زمانی صوت، مثلاً در گفتار آدمی، سروکار دارد. هر دو گوش در هر دو سوی قشر مخ، مناطق شنوائی دارند اما ارتباط هریک با منطقهٔ مقابلش نیرومندتر است.
- مناطق تداعی:
بخش بزرگی از قشر مخ که به‌طور مستقیم درگیر فرآیندهای حسی و حرکتی نیست، منطقهٔ تداعی نام دارد. به‌نظر می‌رسد منطقهٔ تداعی پیشانی (جلوی منطقه حرکتی) نقش پراهمیتی در فرآیندهای فکری لازم برای حل مسئله دارد. آسیب قطعهٔ پیشانی میمون‌ها منجر به از دست رفتن توان حل مسائلی می‌شود که مستلزم پاسخ درنگیده هستند. در این نوع مسائل، در برابر دیدگاه میمون در یکی از دو ظرف، غذا می‌گذارند و ظرف‌ها را با درپوشش‌‌های همانند می‌پوشانند و پرده‌ای مات بین میمون و ظرف‌ها قرار می‌دهند. پس از مدت زمان مشخصی، پرده برداشته می‌شود و میمون می‌تواند یکی از دو ظرف را انتخاب کند. میمون‌های بهنجار پس از درنگ‌های چند دقیقه‌ای نیز ظرف غذا را به‌یاد می‌آورند، اما میمون‌هائی که قطعهٔ پیشانی آنها آسیب دیده وقتی درنگ بیش از چند ثانیه باشد نیز از عهدهٔ حل این مسئله برنمی‌آیند (فرنچ - French و هارلو - Harlow در ۱۹۶۲)
- مناطق ارتباطی خلفی:
در جوار مناطق اصلی حسی قرار دارند و به‌نظر می‌رسد شامل ناحیه‌های کوچکتری باشند که هریک به حس معینی اختصاص دارد. برای نمونه، بخش زیرین قطعهٔ گیجگاهی با ادارک دیداری سروکار دارد و آسیب دیدن این منطقه سبب ایجاد کاستی‌هائی در بازشناسی و تمیز شکل‌ها از هم می‌شود. آسیب این منطقه برخلاف آسیب مناطق اصلی بینائی قطعهٔ پس‌سری، منجر به کاهش دقت بینائی نمی‌شود، به این معنی که شخص شکل‌ها را 'می‌بیند' (و می‌تواند حدود آنها را ردگیری کند) اما از بازشناسی شکل و یا تشخیص آن از شکل‌های دیگر عاجز است (گودگلاس - Goodglass و باترز - Butters در ۱۹۸۸).


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
رشته های ورزشی    دو و میدانی    آموزش    تکنیک ها    پرتاب چکش    قوانین پرتاب چکش   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    محصول    محصولات کشاورزی - محصولات باغی    سبزی    سبزی های خورشی    اسفناج   
شعر و ادب    محتشم کاشانی    دیوان اشعار    غزلیات   
تغذیه    خواص گیاهان   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های تاریخی   
بانک و بیمه    مدیریت مالی    بودجه بندی سرمایه ای در وضعیت مطمئن: معیارها    معیارهای بودجه بندی سرمایه ای    نرخ بازده   
بهداشت و سلامت    سلامت    ژنتیک    اقدامات پیشگیری و اجتماعی    اقداماتی که برای ارتقاء سلامتی انجام گرفته است    مشاوره ژنتیک    بیماری های شایع ناشی از اختلالات ژنتیکی    اختلالات خونی    کم خونی سیکل سل    سلول داسی شکل   
دارو و درمان    درمان    جراحی    مجاری صفراوی    بررسی ها و اختلالات مجاری صفراوی    کلدوکولیتیاز   
بانک و بیمه    حسابرسی    مفهوم حسابرسی    برنامه حسابرسی صورت های مالی   
جامعه شناسی    حوزه های جامعه شناسی    جامعه شناسی روستایی    وضع مسکن در روستا   


کلمات در حال جستجو
سیمین    بهبهانی    تشییع    ایران    امریکا    آزادی    کی روش    تیم ملی    داوداغلو    ترکیه    نخست وزیر    پولادی    فوتبال    قطر    الشحانیه    جیمز فولی    داعش   




سناریوهای جدید صادرات گاز به اروپا/ ایران صادرکننده LNG می‌شود - معاون وزیر نفت با تشریح سناریوهای صادرات گاز ایران به کشورهای اروپایی از آغاز صدور گاز به عراق از سال 94 خبر داد و اعلام کرد: ایران قصد دارد به صادرکننده LNG تبدیل شود.
انتقادات و پیشنهادات عسگراولادی به دیپلماسی اقتصادی دولت/ روحانی مامور مخفی مذاکره اقتصادی با غرب تعیین کند - رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین با انتقاد از دیپلماسی اقتصادی دولت گفت: رئیس جمهور باید گروهی از بخش خصوصی را که البته شناخت کافی از سیاست و دیپلماسی داشته باشد، ...
هیچ کس بر پیکر بهبهانی فاتحه نخواند/ شجریان: سیمین برای همیشه زنده است - مراسم تشییع پیکر سیمین بهبهانی با حضور جمعی از مردم و هنرمندان در تالار وحدت در حالی برگزار شد که شرکت کنندگان در این مراسم با امتناع از خواست مجری این برنامه برای حفظ ...
چرا رضا کیانیان در سریال آمریکایی بازی نمی‌کند؟ - رضا کیانیان تاکید کرد، به هیچ وجه در یک اثر خارجی که به ایرانی‌ها توهین کند،‌ بازی نخواهد کرد.
با اجبار و سخت‎گیری در مورد حجاب موفق نمی‎شویم - معاون حقوقی امور مجلس و استان‎های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی معتقد است، باید با بی‎حجابی از طریق با کارهای فرهنگی مقابله کرد.
لاریجانی خرید خودروی خارجی توسط ریاست‌جمهوری را مغایر قانون اعلام کرد - رئیس مجلس در نامه‌ای به رئیس‌جمهور خرید خودروی خارجی توسط ریاست‌جمهوری را مغایر قانون دانست.
هدف ما تغییر دولت ضعیف و ناکارامد یمن است/ارتش در مقابل ملت قرار نگیرد - رهبر جنبش انصار الله با اشاره به اینکه هدف از تحرکات مسالمت آمیز براندازی دولت حاکم در یمن است به نیروهای ارتش این کشور توصیه کرد که رویاروی ملت قرار نگیرند.
داوداوغلو به طور رسمی نخست وزیر ترکیه شد - حزب حاکم ترکیه رسما "احمد داوداوغلو" را به عنوان رئیس جدید خود و نخست وزیر آتی این کشور معرفی کرد.
یک مدال جهانی بر گردن فیزیکدان ایرانی/ جایزه به پاس نقش برجسته "رامین گلستانیان" در فیزیک - رامین گلستانیان، فیزیکدان ایرانی و استاد دانشگاه آکسفورد توانست مدال  هول وک "Holweck"  سال 2014 میلادی را از آن خود کند.
ضریح امامین عسکریین(ع) دارای ویژگی‌های هنری منحصر به فردی است - قم - خبرگزاری مهر: رئیس مجلس شورای اسلامی ساخت ضریح امامین عسکریین (ع) را افتخاری برای ایرانیان برشمرد و آن را به لحاظ ویژگی‌های هنری، منحصر به فرد دانست.
به فکر کلاه گیس گذاشتن روی سر بازیگر نباشیم - طراح گریم سریال «معمای شاه» معتقد است: بهترین کار در ایران در حوزه گریم این است که ما همین گریم معمولی‌مان را یاد بگیریم و در فکر تاج ابرو زدن و کلاه‌گیس گذاشتن روی سر بازیگر نباشیم.
تصمیم گیری در خصوص سرپرست دانشگاه شریف در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی - عضو شورای دانشگاه صنعتی شریف و کمیته ۷ نفره این دانشگاه برای انتخاب رئیس دانشگاه گفت: تصمیم گیری درباره سرپرست دانشگاه صنعتی شریف در دستور کار این هفته (سه شنبه چهارم ...
جدول قیمت سکه و ارز روز ‌پنج‌شنبه منتشر شد - جدول قیمت انواع سکه و ارز در بازار روز پنج‌شنبه منتشر شد.
مجلسی ها برای ازدواج جوانان دست بکار شدند/ اختصاص 1500 میلیارد تومان به وام ازدواج - در حالی که روند پرداخت وام ازدواج به زوجین جوان آغاز شده، مجلسی ها نیز دست بکار شدند و بر اساس گفته رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس قرار است 1500 میلیارد تومان از محل ...
بسته خروج از رکود دولت تورم ندارد/ دستور جهانگیری به دستگاه‌ها در اجرای بسته - معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی با بیان اینکه بسته خروج از رکود دولت بدون تورم طراحی شده است، از الزام دستگاه‌ها به همکاری در اجرای بسته بر اساس دستور معاون اول رئیس ...
رئیس مکتب شیعه چه تاثیرات عمیق علمی و سیاسی داشت؟+فیلم - جابربن حیان که او را پدر علم شیمی می خوانند یکی از شاگردان امام بود، او کتابی در هزار ورق بزرگ، شامل پانصد رساله در علوم مختلف تألیف کرد... بزرگترین پیشوایان علم و حدیث، مانند یحیی بن سعید، ابن حجر مالک، سفیان ثوری و... بوده‌اند... در فیلمی که «تابناک» تقدیم می‌کند ضمن مروری کوتاه بر دوران حیات پربرکت امام صادق (ع)، مداحی حاج محمود کریمی را در سوگ این امام مظلوم می‌شنویم.
مهمترین مطالبات زیست محیطی کشور در اجلاس تهران/ اختصاص حقابه از رودهای مرزی و مقابله با ریزگردها - رئیس مرکز امور بین الملل و کنوانسیون های سازمان محیط زیست، اختصاص حقابه از رودخانه های مرزی و مقابله با ریزگردها را مهترین مطالبات کشور در اجلاس تهران عنوان کرد.
ایمن سازی نقاط حادثه خیز در پایتخت/ 60 درصد موتور سواران کلاه ایمنی ندارند - رئیس پلیس راهور تهران بزرگ در خصوص شناسایی نقاط حادثه خیز در تهران گفت: یکی از اصلی ترین اقدامات پلیس راهور، شناسایی نقاط حادثه خیز، مشخص کردن دلایل بروز حوادث و اتخاذ ...
تشکیل خانه فعالان گردشگری در کشور/ یزدی ها خانه گردشگری دارند - خانه گردشگری استان یزد اولین خانه تشکلهای گردشگری کشور است که توسط رئیس سازمان میراث فرهنگی افتتاح شد چرا که تا به حال سابقه نداشته برای همه تشکلهای گردشگری در یک استان ...
پیش‌بینی قیمت طلا و سکه تا چند روز آینده + جدول - رییس اتحادیه طلا و جواهر پیش بینی کرد: به نظر می رسد روال کاهشی در قیمت طلا و سکه تا چند روز آینده ادامه داشته باشد.
فعال کردن بخش خصوصی در سینما با تسهیلات شفاف - یک کارشناس سینمایی برای طرح «هنر و تجربه» پیشنهاد کرد که دولت با تسهیلات روش‌مند و شفاف بخش خصوصی را درگیر بکند.
کسی با خودکشی اعتراض می‌کند؟ - یک هنرمند مجسمه‌ساز می‌گوید فرهنگ استفاده از مجسمه‌های شهری را نداریم و به نظر می‌رسد که جمله‌ی «هنر نزد ایرانیان است و بس»، یک شعار باشد!
زندگی اشرافی بنز پیر - اولین بنز 160S بود که به ایران وارد شد. ساخت سال 1936 میلادی در آلمان است و در 78سال عمرش فقط 36هزار کیلومتر کار کرده، بدنه‌ و همه‌ی لوازمش هم فابریک است و یکی از چهار خودروی آنتیک موجود در ایران است که «پلاک تاریخی» گرفته و برچسب «فرسودگی» را از خود برداشته است.
بشریت خیلی مغبون است اگر... - یارعلی پورمقدم معتقد است داستان کوتاه ما در حد ادبیات جهان است.
اجرای موسیقی در «مسعودیه» - عمارت قاجاری «مسعودیه» اواسط شهریورماه امسال میزبان «فستیوال موسیقی» است. در این فستیوال قرار است موسیقی سنتی ایران اجرا شود.
متاسفیم که نمایش‌ها در اوج به پایان می‌رسند - مدیر تالار «هنر» هرچند از استقبال تماشاگران از نمایش‌های این تالار خوشحال است اما از اینکه نمایش‌ها ناچارند در اوج به پایان برسند‌، ابراز تاسف کرد.
هیچ هری پاتری به نوجوانان خود نداده‌ایم - یک نویسنده گفت: علی‌رغم حضور افراد جوان و توانمند در حوزه نگارش آثار علمی - تخیلی از آن‌ها هیچ حمایتی صورت نمی‌گیرد.
نمایشگاهی از "لمس خلقت و لطافت" - هنرمندی مجموعه‌ای آثار نقاشی خود را با عنوان «لمس خلقت و لطافت» در گالری نهاوند به نمایش گذاشته است.
«تاریخ دستور زبان فارسی» در یک کتاب - عباسعلی وفایی از نگارش کتابی با عنوان «دستور تاریخی» خبر داد که به سیر تطور و تغییر دستور زبان فارسی می‌پردازد.
کارگردان «تاج محل» جایزه‌اش را به موزه امام خمینی(ره) تقدیم کرد - کارگردان فیلم «تاج‌محل» جایزه فیلمش در جشنواره بین‌المللی فیلم جهان اسلام را به موزه حفظ و نشر آثار امام خمینی (ره) تقدیم کرد.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved