شنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۷ / Saturday, 22 September, 2018

تأثیر عوامل محیطی بر عوامل ژن‌ها


خصیصه‌هائی هست که هریک را ژن واحدی تعیین می‌کند لیکن بیشتر خصیه‌های آدمی را چندین ژن با هم رقم می‌زنند. این قبیل خصوصیات را چندژنی (polygenic) می‌نامیم. ویژگی‌هائی از قبیل هوش، قد، و هیجان‌پذیری از این لحاظ در مقولهٔ مشخصی جای نمی‌کیرند بلکه پیوستاری از تغییرپذیری دارند. بیشتر مردم نه کم‌هوش هستند نه تیزهوش. توزیع هوش دامنهٔ گسترده‌ای دارد و بیشتر مردم نزدیک به وسط توزیع قرار دارند. گاهی اختلال ژن خاصی موجب عقب‌ماندگی هوشی می‌شود، لیکن در بیشتر موارد توان فکری آدمی را شمار زیادی ژن تعیین می‌کنند که بر عوامل زیربنائی توانائی‌های گوناگون تأثیر می‌گذارند. البته سرنوشت توان ژنتیکی را شرایط محیطی تعیین می‌کند (پلومین، آون - Owen و مک‌گرافین - McGruffin در ۱۹۹۴).
   تخم‌کشی انتخابی
یکی از روش‌های بررسی ارثی بودن صفات در حیوان‌ها، تخم‌کشی انتخابی است. در این روش، حیوان‌هائی را که صفت معینی در آنها قوی است با هم جفت می‌کنند و آنهائی را که صفت معینی در آنها بسیار ضعیف است با هم: برای بررسی نقش وراثت در توانائی یادگیری موش‌ها، نر و ماده‌هائی را که در یادگیری ماز ضعیف هستند با هم جفت می‌کنند و نر و ماده‌های قوی را با هم. فرزندان حاصل از این جفت‌گیری‌ها را در همان مازهای قبلی آزمایش می‌کنند. برپایهٔ عملکرد موش‌ها، باهوشترین آنها را با هم و کم‌هوشترین آنها را با هم جفت می‌کنند (برای اطمینان از ثابت ماندن شرایط محیطی، فرزندان مادران کم‌هوش را تحت پرورش مادران تیزهوش می‌گذارند تا بیشتر، توان ارثی به آزمایش درآید نه توان مراقبت مادری). پس از چند نسل، گونه‌های 'تیزهوش' و 'کم‌هوش' به‌دست می‌آید. (شکل توراث یادگیری راه ماز در موش‌ها)
- توراث یادگیری راه ماز در موش‌ها:
میانگین نمره‌های خطای موش‌های 'تیزهوش' و 'کم‌هوش' که از لحاظ توانائی یادگیری راه ماز به‌طور انتخابی تخم‌کشی شده‌اند (اقتباس از تامسون - Thompron در ۱۹۵۴).
روش تخم‌کشی انتخابی برای بررسی نقش وراثت در شماری از ویژگی‌های رفتاری به‌کار رفته است. با این روش توانسته‌اند سگ‌های هیجانی یا بی‌حال، مرغ‌های خانگی پرخاشگر و از لحاظ جنسی فعال، مگس‌های میوه با گرایش بیشتر یا کمتر به نور، و موش‌هائی علاقه‌مند یا بی‌علاقه به الکل پرورش دهند. اگر صفتی تحت تأثیر وراثت باشد باید بتوان از راه تخم‌کشی انتخابی آن را تغییر داد. هرگاه تخم‌کشی انتخابی نتواند صفتی را تغییر دهد، چنین صفتی را در اصل تابع عوامل محیطی می‌دانیم. (پلومین، ۱۹۸۶)
   بررسی دوقلوها (همزادان)
موازین اخلاقی مانع از کاربرد تخم‌کشی انتخابی در مورد آدمیان است و بنابراین در عوض، شباهت‌های رفتاری مردمانی را بررسی می‌کنیم که با یکدیگر خویشاوند هستند. بعضی صفات غالباً در همهٔ افراد خانواده دیده می‌شوند. اما نکته اینجا است که افراد خانواده نه فقط از لحاظ وراثت بلکه از لحاظ محیط نیز وضع مشابهی دارند. اگر در خانواده‌ای استعداد موسیقی همه‌گیر باشد معلوم نیست توانائی موروثی موسیقی بیشتر نقش دارد یا تأکید والدین بر موسیقی. احتمال الکلی‌شدن پسران افراد الکلی بیشتر از پسرانی است که پدرشان الکلی نیست. در این مورد، گرایش‌های وراثتی نقش اصلی را برعهده دارد یا شرایط محیطی؟ روانشناسان برای پاسخ دادن به این قبیل پرسش‌ها به بررسی دوقلوها رو کرده‌اند.
به‌جز دوقلوهای یک‌تخمکی و دوتخمکی، دوقلوهای نیمه‌همانند نیز وجود دارد. این نوع دوقلو هنگامی به‌وجود می‌آید که تخمک پیش از تکمیل‌شدن، به دو نیمهٔ همانند تقسیم شود و دو نطفه آنها را بارور کنند. این دوقلوها بیش از دوقلوهای دوتخمکی و کمتر از دوقلوهای یک‌تخمکی به یکدیگر می‌مانند.
- دوقلوهای یک‌تخمکی:
۱. از هر ۲۵۰ مورد تولد، در یک مورد وقتی تخمک را نطفه بارور می‌کند یک دوقلوی همانند (یک‌تخمکی) به‌وجود می‌آید.
۲. تخمک به‌دو نیمه تقسیم می‌شود و هریک، با ساز و برگ ارثی همسان، به‌صورت جنین مستقلی درمی‌آید.
- دوقلوهای دوتخمکی:
۱. دوقلوهای دوتخمکی که تعدادشان دوبرابر موارد دوقلوی یک‌تخمکی است، در نتیجهٔ رها شدن همزمان دو تخمک به‌وجود می‌آیند.
۲. هرگاه این دو تخمک هریک با نطفهٔ مستقلی بارور شود دو جنین شکل می‌گیرد که از لحاظ وراثتی نظیر خواهر - برادرهای معمولی هستند.
- دوقلو‌های نیمه‌همانند:
۱. دوقلوهای نیمه‌همانند که بسیار کمیاب هستند در شرایطی به‌وجود می‌آیند که تخمک پیش از تکمیل، دو نیمه شده و هریک را نطفهٔ جداگانه‌ای بارور کند.
۲. نیمی از ژن‌های این دو جنین همانند هستند و این ژن‌های همانند از مادر است.
   تأثیر عوامل محیطی بر عوامل ژن‌ها
توان ارثی که هرکس با آن پای به جان می‌گذارد، تحت تأثیر فراوان محیطی است که شخص با آن روبه‌رو می‌شود. ارائه دو نمونه، موضوع را روشن می‌سازد. یکی زمینهٔ ابتلاء به دیابت است که چگونگی انتقال آن از راه وراثت ناشناخته است. در دیابت، لوزالمعده به اندازهٔ کافی انسولین نمی‌سازد تا هیدروکربورها را بسوزاند و انرژی لازم برای بدن تأمین شود. دانشمندان برآن هستند که میزان ساخت انسولین را ژن‌ها رقم می‌زنند. لیکن همهٔ کسانی که استعداد ارثی ابتلاء به دیابت دارند لزوماً به این بیماری مبتلا نمی‌شوند، به این معنی که دیده شده اگر یکی از قلوهای یک‌تخمکی دچار این بیماری باشد، فقط در نیمی از موارد، قلوی دیگر هم به این بیماری گرفتار می‌آید. هرچند همهٔ عوامل محیطی مسبب بیماری دیابت شناخته نشده‌اند، شکی نیست که چاقی، نقشی در این بیماری دارد: چاق‌ها بیش از لاغرها برای سوخت و ساز هیدروکربورها به انسولین نیاز دارند، به‌همین سبب کسانی که حامل ژن‌های بیماری دیابت باشند، در صورت چاق‌بودن، بیشتر احتمال گرفتار آمدن به این بیماری را دارند.
در مورد بیماری اسکیزوفرنی نیز وضع مشابهی وجود دارد. می‌بینیم که شواهد کافی حکایت از درکار بودن عامل ارث در این بیماری دارد. هرگاه یکی از قلوهای یک‌تخمکی دچار بیماری اسکیزوفرنی شود به احتمال فراوان، در قلوی دیگر نیز شاهد علائمی از این اختلال روانی خواهیم بود. اما اینکه در قلوی دیگر علائم تمام‌عیار این بیماری ظاهر شود مطلبی است که به‌عوامل متعدد محیطی بستگی دارد. هرچند ژن‌ها می‌توانند زمینهٔ مساعد را فراهم آورند اما این محیط است که حاصل نهائی را شکل می‌دهد.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
حمید بقایی , انقلاب , رمان پلیسی , محرومیت هواداران صنعت نفت آبادان , سخنگوی جنبش حماس , دربی اهواز , راهپیمایی 450 کیلومتری , میمون های برفی , نیروگاه های خورشیدی , گوش دراز ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / قاموس قرآن (2 ـ 1) , سایر , ن , نـ ـ ا / ناوهای هواپیمابر , بانک اطلاعاتی کتاب / The legend of the young archer , بانک اطلاعاتی کتاب / دیه, یا, مجازات مالی , فرهنگی و هنری , سینما , سینمای ایران / رویدادهای مهم سینمایی در سال ۱۳۸۶ , اجتماعی , زنان / وضعیت زنان در هند , بانک اطلاعاتی فیلم / آقای جاهل , بانک اطلاعاتی کتاب / تحقیق در عملیات: شامل شرح درس، نکته، مثال‌های حل شده، نکات کلیدی، تست‌های طبقه‌بندی... , بانک اطلاعاتی کتاب / سفینه البحار و مدینه الحکم و الاثار مع تطبیق النصوص الوارده فیها علی بحارالانوار بطبعتیه القدیمه و الجدیده , بانک اطلاعاتی کتاب / آشپزی ماندگار (غذاهای محلی ایران زمین) ,

برخی منابع مهم خبری
cinemakhabar.ir سینما خبر , aftabnews.ir آفتاب نیوز , etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد , sakhtafzarmag.com سخت افزار مگ , cinemapress.ir سینما پرس , hemayatonline.ir روزنامه حمایت , namehnews.ir نامه نیوز , iranart.ir ایران آرت , mizanonline.com خبرگزاری میزان , shana.ir شانا ,



وبگردی
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
پاییز بازار ثانویه
پاییز بازار ثانویه - اگر ما نتوانیم تفاوت فاحش قیمت ارز در بازار آزاد و ثانویه را جبران کنیم و نتوانیم به بازار ثانویه عمق کافی ببخشیم عملا بازار ثانویه از دور خارج خواهد شد. قرار بود بازار ثانویه و آزاد یک تفاوت حداقلی داشته باشند. قرار بود نهایتا اختلاف قیمت در این دو بازار ۲۰۰ یا ۳۰۰ تومان باشد نه هفت هزار تومان!
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن!
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن! - واکنش جالب مقام معظم رهبری به روبوسی کیارستمی با خانم داور جشنواره کن از زبان عزت الله ضرغامی
لحظه هولناک در چاه انداختن دختر بچه توسط پسرعمویش
لحظه هولناک در چاه انداختن دختر بچه توسط پسرعمویش - این فیلم که توسط دوربین های امنیتی گرفته شده لحظه به چاه انداختن دختر 5 ساله ای در اصفهان توسط پسر بچه ای کوچک را به تصویر کشیده است.
آشنایی با لامبورگینی! کاملا ایرانی
آشنایی با لامبورگینی! کاملا ایرانی - جوان خوش ذوق ایرانی لامبورگینی! تماما ایرانی را طراحی و تولید کرده است.
سلطان سکه
سلطان سکه - اولین جلسه دادگاه "وحید مظلومین" معروف به سلطان سکه به همراه ۱۴ نفر از همدستانش امروز در شعبه دو دادگاه ویژه مفاسد اقتصادی به ریاست قاضی زرگر و به صورت علنی برگزار شد.
ریحانه یا لیلا؟! / حاشیه سازی ریحانه پارسا بازیگر سریال پدر
ریحانه یا لیلا؟! / حاشیه سازی ریحانه پارسا بازیگر سریال پدر - با وجود اینکه چند روزی است سریال پر حاشیه "پدر" به پایان رسیده است، اما انتشار تصاویر ریحانه پارسا بازیگر نقش اول زن این سریال جنجال تازه‌ای به پا کرده است. این جنجال در حالی ایجاد شده که سازندگان سریال "پدر" به دنبال تولید فصل دوم آن هستند.
لیلای سریال "پدر" مدل شد / عکس‌ها
لیلای سریال "پدر" مدل شد / عکس‌ها - ریحانه پارسا، بازیگر نقش لیلا در سریال "پدر" فعالیت خودش را به عنوان مدل تبلیغاتی آغاز کرد. این بازیگر متولد سال 1377 است.