پنج شنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۴ / Thursday, 2 July, 2015

جدول مراحل رشد شناختی از نظر پیاژه

هرچند بیشتر والدین از تغییرات فکری که با رشد جسمانی فرزندانشان همراه است آگاه هستند، ولی توصیف ماهیت این تغییرات برایشان دشوار است. شیوه‌های توصیف روانشناسان معاصر از این تغییرات، به‌شدت تحت تأثیر اندیشه‌های روانشناس سویسی، ژان‌ پیاژه (۱۹۸۰-۱۸۹۶)، قرار گرفته است، که به اعتقاد بسیاری، یکی از بانفوذترین متفکران قرن حاضر است.
پیش از پیاژه، رویکرد نظری روانشناسی به رشدشناختی کودکان یا زیر نفوذ دیدگاه زیستی - رسشی قرار داشت که در آن کم و بیش به‌طور مطلق بر عنصر 'سرشت' تأکید می‌شد، و یا تأکید مطلق بر رویکرد محیطی - یادگیری بود که در آن همه‌چیز به عنصر 'تربیت' نسبت داده می‌شد. در مقایسه با این دو دیدگاه، پیاژه بر تعامل رشد طبیعی استعدادهای کودک با پیوندهای وی با محیط تأکید کرد. پیاژه به‌جای آنکه کودک را پذیرندهٔ نافعال در برابر مقتضیات رشد زیستی یا محرک‌های تحمیل‌شده از بیرون بداند، بیشتر او را مشارکت‌کنندهٔ فعالی در این فرآیند می‌دانست. پیاژه به‌ویژه، بر این باور بود که کودک را باید دانشمند و محققی دانست که دست به تجربه‌هائی می‌زند تا ببیند چه اتفاقی می‌افتد: 'مکیدن گوش خرس اسباب‌بازی چه احساسی در پی دارد؟' یا 'اگر بشقابم را از لبهٔ میز به‌سمت بیرون بلغزانم چه اتفاقی می‌افتد؟'
نتایج این آزمایش‌های کوچک به کودک کمک می‌کند نظریه‌ها، یا به‌قول پیاژه طرح‌واره‌هائی (schemas)، دربارهٔ نحوهٔ عمل دنیای فیزیکی و اجتماعی بسازد. در مواجهه با هر شیء یا رویداد تازه، کودک سعی می‌کند آن را در چارچوب طرح‌واره‌های موجود خود درک کند (پیاژه این فرآیند را درون‌نسازی - assimilation خواند، به این معنی که کودک می‌کوشد رویداد جدید را با یکی از طرح‌واره‌های موجود خود پیوند دهد). اگر طرح‌وارهٔ موجود انطباق کافی با رویداد جدید نداشته باشد، کودک همچون دانشمندان، طرح‌واره را دگرگون می‌کند و از این راه جهان‌بینی خود را گسترش می‌دهد. (پیاژه این فرآیند تجدیدنظر در طرح‌واره را انطباق یا برونسازی - accommodation خواند) (پیاژه و اینهلدر - Inhelder در ۱۹۶۹).
پیاژه در روش‌شناسی آزمایشی نیز با دیگر روانشناسان آغاز این سده، اختلاف‌نظر داشت. اولین شغل پیاژه در دورهٔ دانشجوئی فوق‌لیسانس در روانشناسی، اجراء آزمون هوش زیر نظر آلفرد بینه، ابداع‌کنندهٔ آزمون هوشبهر، بود. اما در این کار، پیاژه به پاسخ‌های نادرست کودکان بیش از نمره‌های آنان توجه نشان داد. چرا کودکان مرتکب این اشتباهات می‌شوند؟ وجه تمایز استدلال آنها از استدلال بزرگسالان چیست؟ پیاژه دست به‌کار مشاهدهٔ دقیق سه فرزندش در خلال بازی‌هایشان شد و مکرراً سؤال‌های سادهٔ علمی و اخلاقی برای آنها طرح کرد و از آنها پرسید چگونه به پاسخ‌هایشان رسیده‌اند. این روش بالینی غیررسمی مشاهده و مصاحبه با چند کودک نمی‌توانست پذیرای روانشناسان آمریکائی آن زمان باشد که به روش تجربی دل بسته بودند. آنها از رویکرد پیاژه به‌عنوان روشی غیرعلمی انتقاد کردند اما مدت‌ها بعد به اهمیت کار او پی بردند.
تأکید ما بر جنبه‌های عمدهٔ کار پیاژه به این دلیل است که حتی روانشناسانی که معتقد هستند پیاژه در بسیاری از جنبه‌های رشدشناختی اشتباه کرده، تصویر کلی او را از کودک به‌عنوان جستجوگر اطلاعات می‌پذیرند و با تأکید او بر تعامل بین رسش زیستی و محیط هم‌داستان هستند. علاوه بر این، اینک در مبحث رشد، گروه کثیری از روانشناسان معاصر از روش‌های پژوهشی که بسیار متأثر از کارهای پیاژه است، استفاده می‌کنند. برای روشن شدن مطلب، ابتدا نظریهٔ پیاژه و تفسیرهای او از شواهد موجود را از نظر می‌گذرانیم و آنگاه در مباحث بعدی، تحت عنوان 'ارزیابی پیاژه' ، دربارهٔ انتقادهائی که از کار او شده و تفسیرهای رقیب بحث می‌کنیم.
پیاژه بر پایهٔ مشاهدات خود، متقاعد شد که رشد توانائی‌های کودکان در زمینه‌های اندیشیدن و استدلال، تابع سلسله مراحلی است که از نظر کیفی از یکدیگر متمایز هستند. وی رشد شناختی را به‌چهار مرحلهٔ عمده و هر مرحله را به چند مرحلهٔ فرعی تقسیم کرد. مراحل عمده، همراه با ویژگی‌های برجستهٔ هریک در جدول مراحل رشد‌شناختی از نظر پیاژه آمده است.
  جدول مراحل رشد شناختی از نظر پیاژه
مرحله ویژگی‌ها
حسی - حرکتی (تولد تا ۲ سالگی)
۱. خود را از اشیاء تمیز می‌دهد.
۲. خود را به‌عنوان عامل (فاعل) اعمال خویش بازمی‌شناسد و شروع به فعالیت هدفمند می‌کند. برای مثال، ریسمانی را می‌کشد تا شیء قابل حرکتی را به‌حرکت درآورد، یا جغجغه را تکان می‌دهد تا صدا ایجاد کند.
۳. به مفهوم پایداری شیء دست می‌یابد: درک می‌کند که اشیاء حتی وقتی حواس را تحریک نمی‌کنند، باز هم وجود دارند.
پیش‌عملیاتی
(۲ تا ۷ سالگی)
۱. استفاده از زبان و بازنمائی اشیاء به‌صورت تصویر ذهنی و واژه را یاد می‌گیرد.
۲. تفکرش هنوز خودمحور است: نگریستن از دید دیگران برایش مشکل است.
۳. اشیاء را برحسب یک ویژگی طبقه‌بندی می‌کند؛ برای مثال، همهٔ قطعات چوبی قرمز را صرفنظر از شکل آنها، یا تمام قطعات چوبی مربعی شکل را صرفنظر از رنگ آنها، در یک گروه قرار می‌دهد.
عملیات عینی
(۷ تا ۱۱ سالگی)
۱. می‌تواند دربارهٔ اشیاء و رویدادها به‌طور منطقی فکر کند.
۲. به نگهداری عدد (۶ سالگی)، جرم (۷ سالگی) و وزن (۹ سالگی) دست می‌یابد.
۳. اشیاء را برحسب چند ویژگی طبقه‌بندی می‌کند و می‌تواند آنها را برحسب بعد معینی، نظیر اندازه، ردیف کند.
عملیات صوری
(۱۱ سالگی به‌بعد)
۱. می‌تواند به‌طور منطقی دربارهٔ گزاره‌های مجرد فکر کند و به‌طور نظام‌دار به آزمون فرضیه‌ها بپردازد.
۲. به مسائل فرضی، آینده و جهان‌بینی می‌پردازد.
سنینی که در این جدول آمده، سنین متوسط هستند و بسته به‌میزان هوش و سابقهٔ فرهنگی و عوامل اجتماعی - اقتصادی نوسان قابل ملاحظه‌ای در آنها دیده می‌شود، هرچند که ترتیب گذر از مراحل برای همهٔ کودکان یکسان است. پیاژه برای هر مرحله، دوره‌های اختصاصی‌تری را توصیف کرده است. در این جدول فقط ویژگی‌های کلی هر مرحله آمده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
طعم‌دار , بوسه عجیب , تلویزیون ورقه ای , ایرانپ , روابط اجتماعی , تورهای بچه پولدارها , بازیگران روحانی , جواهر کلام , وزر , گروه آریان , خدمات جدید پستی , سلاح گرم , پیسکسوت , میرمسعود , القائده , مدیر عامل شرکت اورانج , رئیس دادگستری , حماسه پارسا , نان , حمید سوریان , بارودو , واستانداری , محمد حمزه ای , رامین ناصر نصیر , شایعه مرگ محمد علی کشاورز , مکتب الزهرا , فالاشه , محسن عسگریان , لیگ برتر انگلیس , انواع گوشت , قدیمی , فلپس , ایروینگ , اسقف کلیسای لاتین , شبکه جهانی , نفرولوژیست , رفتار سیاسی , بچه پولدار ها , برنامه حمایتی , ایونینگ , جلولا , مادر ویسلر , دموکرات‌ها , گروه های هنری , ۱۱ خرداد , دریاچه ولشت , طب اسلامی , زندگی لوکس , شورای قضایی , بیژن دفتری , تیغ باران , مربای کامکوات , خودکشی سیاسی , جانشین هاگل , لیگ برتر روسیه , لغو تحریم , جی جانسون , شرط ماندن بازیکنان نفت , سوخت گذاری , بازندگان , ولایت هلمند , نرم افزار پمپ یاب , سلطان جهان , کشورهای عضو حوزه یورو , چیدمان منزل , سردار اصلانی , زیردریایی اتمی , نوسانات خلقی , حسن مظفر , کودک 14 ماهه , مهرانفر , نر افزار , مشمولان وظیفه , مامور 47 , نظام پادشاهی سعودی , موفقیت در کار , فدارسوین کشتی مراکش , آب‌شده , پینک فلوید , آمنه , محیط خشونت آمیز , معاشرت یعد از ازدواج , ریکی , ببرها , کوئمن , بازیگران , جبهه فرهنگی , دروازه قرآن , مار دریایی , تاسیسات دریایی , شیرزاده , کاخ ریاست جمهوری , روند اقتصادی , ریزگرد هسته‌ای , دانلود امنیتی , لیست نقت و انتقالات , مترجم صدام , سفر تهران , سرمايه گذاري , پدر شیعه ,

مقالات پربیننده امروز
شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / آقا محمدعلی رهی اصفهانی , بانک اطلاعاتی کتاب / سرچشمه فرات: راهنمای عتبات عالیات به همراه ادعیه و زیارات , اقتصاد و بازرگانی / بانک و بیمه / مدیریت ریسک در مبادلات الکترونیک , علمی و آموزشی / کشاورزی و شیلات / كشاورزی / پرورش نشاء جعبه‌ای برنج , علم و زندگی / علوم کشاورزی و دامپروری / گل‌ها و درختان / گل حسرت , بانک اطلاعاتی کتاب / مراقبتهای پرستاری ویژه در دیالیز , سیاسی / تاریخ سیاسی / ایران / دوستی با بیگانه بیگانگی با مردم , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / اینترنت و شبکه / وبلاگ / چهار گام تا اوج گرفتن وبلاگ , بانک اطلاعاتی کتاب / رساله توضیح‌المسائل حضرت آیت‌الله العظمی امام خمینی (ره) بانضمام آخرین فتاوای جدید , علمی و آموزشی / آموزش و پرورش / مدیریت آموزش ـ ارزیابی دانش‌آموز / مبنای ارزیابی دانش آموز چیست؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / هندسه تحلیلی و جبر خطی پیش‌دانشگاهی مطابق با آخرین تغییرات کتاب درسی شامل مطالب درسی به طور کامل ... , خانه و خانواده / تعلیم و تربیت / کودکان / کمک کردن به هم دیگه چه کار خوبیه! , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب مجموعه نکات ادبیات فارسی - دین و زندگی - زبان انگلیسی - ریاضی - فیزیک - شیمی , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش خط ایرانی , بانک اطلاعاتی کتاب / خط , بانک اطلاعاتی کتاب / بازیگران عصر پهلوی از فروغی تا فردوست , بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / بدن انسان / نکات جالبی در مورد بدن انسان , بانک اطلاعاتی کتاب / عدالت در اندیشه‌های سیاسی اسلام , بانک اطلاعاتی کتاب / ماهیان زینتی خلیج فارس , بانک اطلاعاتی کتاب / عکسی از یک آلبوم ,



انتشار توبه نامه بهرام رادان پس از 100 ساعت سخت - بهرام رادان بازیگر سینمای ایران پس از گذشت چند روز از توئیتش که حمایت از قانونی شدن ازدواج همجنس‌بازان در آمریکا تعبیر شد، در نامه‌ای رسماً عذرخواهی کرد اما آنچه از اصل نامه جالب‌تر بود، مخاطب این نامه بود.
جشن شب کانون کارگردانان سینمای ایران - از داریوش مهرجویی کارگردان پیشکسوت چهارشنبه شب در جشن شب کانون کارگردانان سینمای ایران در پردیس سینمایی ملت تجلیل شد.
محسن کیایی و همسر / تصاویر - سام درخشانی چمدان‌ها را بسته و به همراه تازه عروسش راهی ماه عسل است. عکس جدید مهناز افشار و همسر و ...
حضور جنجالی پزر عروس در ماه‌عسل! / فیلم - برنامه ماه‌عسل امسال که با برنامه جنجالی اثبات عشق یک پسر به دختر آغاز شد، در قسمت یازدهم میزبان یک پزر عروس شد تا حاشیه‌ها کماکان دامن‌گیر این برنامه باشد.
هنرمندان و ورزشکاران در مراسم خیریه / تصاویر - لیلا بلوکات مراسم خیریه ای تشکیل داده بود که ستاره‌های مشهوری در این مراسم حضور داشتند. ستاره اول فوتبال ایران علی کریمی ، ستاره اول والیبال سعید معروف ستاره اول بسکتبال حامد حدادی و جمعی از اهالی فرهنگ و سینما مانند مهراب قاسمخانی ، پوریا پورسرخ ، پرستو صالحی ، فاطمه گودرزی و ... در این مراسم حضور داشتند.
نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
تنابنده و عطاران در مراسم اکران فیلم گینس / فیلم - محسن تنابنده و رضا عطاران دو ستاره محبوب و پرفروش این روزهای سینما و تلویزیون ایران که برای اکران عمومی فیلم گینس، اولین ساخته محسن تنابنده به سینما قدس میدان ولیعصر تهران آمده بودند، در میان استقبال شدید طرفدارانشان روبروی دوربین های تی وی پلاس نشستند.
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
دختران رپ‌خوان افغان / تصاویر - سوسن فیروز یکی از مطرح‌ترین دختران رپ‌خوان افغان است. ترانه‌های سوسن فیروز در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان بسیار به اشتراک گذاشته می‌شود. او در اکثر ترانه‌های خود به تبعیض جنسیتی اعتراض می‌کند.
الناز حبیبی در یک همایش ! / تصاویر اینستاگرامی - سلفی فقیهه خانم سلطانی در کنار همسر محترم. لیلا اوتادی سوار ماشین شاسی بلند خفنش. مهسا کامیابی افتخار گرفتن عکس یادگاری با علی دایی را پیدا کرده است.
پربازدیدها
زنی که به خانواده آرامش هدیه می‌دهد - فهیمه خواهر نقی یک زن مهربان و خانه‌دار است و هر کاری از دستش برمی‌آید برای خانواده برادرش بخصوص هما انجام می‌دهد. رابطه فهیمه و هما دوست‌داشتنی و به ...
اعلام نتایج اعتراض به امتحانات نهایی تا 15 تیرماه - عبدالرسول عمادی  با اشاره به اعلام نتایج امتحانات نهایی طی چند روز گذشته و همچنین اتمام مهلت اعتراض دانش آموزان به نتایج اظهار ...
امروز هر شعری بر ضد ظلم مصداق شعر حکمت آمیز است - در شب ولادت کریم اهل بیت امام حسن مجتبی (ع)جمعی از اهالی فرهنگ و ادب و شاعران جوان و پیشکسوت و تعدادی از شاعران هند و پاکستان، تاجیکستان ، افغانستان و آذربایجان با رهبر معظم انقلاب دیدار کردند.
افزایش دوربین های ثبت تخلف در پایتخت/ آخرین وضعیت مصلای تهران - آخرین وضعیت واگذاری مصلای تهران به شهرداری، انتقاد از آزاد سازی نرخ لبنیات ، افزایش دوربین های ثبت تخلف در پایتخت و... از مهم ترین اخبار شهری این هفته بود .
رهبرمعظم انقلاب:دستهایی در کار است که شعرلطیف و احساسی و حماسی را منحرف کند - رهبرمعظم انقلاب:دستهایی در کار است که شعرلطیف و احساسی و حماسی را منحرف کند در شب ولادت کریم اهل بیت حضرت امام حسن مجتبی (ع)، جمعی از اهالی فرهنگ، اساتید شعر و ادب فارسی، شاعران جوان و پیشکسوت کشور و تعدادی از شاعران از کشورهای هند، پاکستان، افغانستان، تاجیکستان و آذربایجان با حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دیدار کردند. دیدار جمعی از شاعران و اهالی فرهنگ و ادب با رهبر انقلاب
امام حسن(ع) با غلامی که از غذای خود به سگ می خورانید چه کرد؟/ شیوه امام برای نصیحت به کودکان - امام حسن(ع) با غلامی که از غذای خود به سگ می خورانید چه کرد؟/ شیوه امام برای نصیحت به کودکان نیمه ماه مبارک رمضان، برابر با روزی است که اولین نوه پیامبر گرامی (که درود خدا بر اوباد) چشم بر این جهان گشود.
انتشار توبه نامه بهرام رادان پس از 100 ساعت سخت - بهرام رادان بازیگر سینمای ایران پس از گذشت چند روز از توئیتش که حمایت از قانونی شدن ازدواج همجنس‌بازان در آمریکا تعبیر شد، در نامه‌ای رسماً عذرخواهی کرد اما آنچه از اصل نامه جالب‌تر بود، مخاطب این نامه بود.
شعر شرافتمندانه در دعوای حق و باطل بی‌طرف نیست - در شب ولادت کریم اهل بیت حضرت امام حسن مجتبی (ع)، جمعی از اهالی فرهنگ، اساتید شعر و ادب فارسی، شاعران جوان و پیشکسوت کشور و تعدادی از شاعران از کشورهای هند، پاکستان، افغانستان، تاجیکستان و آذربایجان، با حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دیدار کردند.
سالمندان در انتظار قاب تصویر - متوسط سن جمعیت ایران در حال افزایش است این امر ارتباط تنگاتنگی با کاهش موالید در کشور دارد، دغدغه‌ای که بارها مقام معظم رهبری نیز نسبت به آن هشدار داده ...
شوک والیبال و اعلام رای جنجالی/ بازگشت گرانترین بازیکن به استقلال - شوک والیبال به خاطر باخت به لهستان، نایب قهرمانی شمشیربازان در آسیا، مدال‌آوری دوومیدانی کاران در غیاب بزرگان آسیا و بازگشت رحمتی به استقلال از مهمترین اتفاقات این هفته بود.