یکشنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۵ / Sunday, 1 May, 2016

جدول مراحل رشد شناختی از نظر پیاژه


هرچند بیشتر والدین از تغییرات فکری که با رشد جسمانی فرزندانشان همراه است آگاه هستند، ولی توصیف ماهیت این تغییرات برایشان دشوار است. شیوه‌های توصیف روانشناسان معاصر از این تغییرات، به‌شدت تحت تأثیر اندیشه‌های روانشناس سویسی، ژان‌ پیاژه (۱۹۸۰-۱۸۹۶)، قرار گرفته است، که به اعتقاد بسیاری، یکی از بانفوذترین متفکران قرن حاضر است.
پیش از پیاژه، رویکرد نظری روانشناسی به رشدشناختی کودکان یا زیر نفوذ دیدگاه زیستی - رسشی قرار داشت که در آن کم و بیش به‌طور مطلق بر عنصر 'سرشت' تأکید می‌شد، و یا تأکید مطلق بر رویکرد محیطی - یادگیری بود که در آن همه‌چیز به عنصر 'تربیت' نسبت داده می‌شد. در مقایسه با این دو دیدگاه، پیاژه بر تعامل رشد طبیعی استعدادهای کودک با پیوندهای وی با محیط تأکید کرد. پیاژه به‌جای آنکه کودک را پذیرندهٔ نافعال در برابر مقتضیات رشد زیستی یا محرک‌های تحمیل‌شده از بیرون بداند، بیشتر او را مشارکت‌کنندهٔ فعالی در این فرآیند می‌دانست. پیاژه به‌ویژه، بر این باور بود که کودک را باید دانشمند و محققی دانست که دست به تجربه‌هائی می‌زند تا ببیند چه اتفاقی می‌افتد: 'مکیدن گوش خرس اسباب‌بازی چه احساسی در پی دارد؟' یا 'اگر بشقابم را از لبهٔ میز به‌سمت بیرون بلغزانم چه اتفاقی می‌افتد؟'
نتایج این آزمایش‌های کوچک به کودک کمک می‌کند نظریه‌ها، یا به‌قول پیاژه طرح‌واره‌هائی (schemas)، دربارهٔ نحوهٔ عمل دنیای فیزیکی و اجتماعی بسازد. در مواجهه با هر شیء یا رویداد تازه، کودک سعی می‌کند آن را در چارچوب طرح‌واره‌های موجود خود درک کند (پیاژه این فرآیند را درون‌نسازی - assimilation خواند، به این معنی که کودک می‌کوشد رویداد جدید را با یکی از طرح‌واره‌های موجود خود پیوند دهد). اگر طرح‌وارهٔ موجود انطباق کافی با رویداد جدید نداشته باشد، کودک همچون دانشمندان، طرح‌واره را دگرگون می‌کند و از این راه جهان‌بینی خود را گسترش می‌دهد. (پیاژه این فرآیند تجدیدنظر در طرح‌واره را انطباق یا برونسازی - accommodation خواند) (پیاژه و اینهلدر - Inhelder در ۱۹۶۹).
پیاژه در روش‌شناسی آزمایشی نیز با دیگر روانشناسان آغاز این سده، اختلاف‌نظر داشت. اولین شغل پیاژه در دورهٔ دانشجوئی فوق‌لیسانس در روانشناسی، اجراء آزمون هوش زیر نظر آلفرد بینه، ابداع‌کنندهٔ آزمون هوشبهر، بود. اما در این کار، پیاژه به پاسخ‌های نادرست کودکان بیش از نمره‌های آنان توجه نشان داد. چرا کودکان مرتکب این اشتباهات می‌شوند؟ وجه تمایز استدلال آنها از استدلال بزرگسالان چیست؟ پیاژه دست به‌کار مشاهدهٔ دقیق سه فرزندش در خلال بازی‌هایشان شد و مکرراً سؤال‌های سادهٔ علمی و اخلاقی برای آنها طرح کرد و از آنها پرسید چگونه به پاسخ‌هایشان رسیده‌اند. این روش بالینی غیررسمی مشاهده و مصاحبه با چند کودک نمی‌توانست پذیرای روانشناسان آمریکائی آن زمان باشد که به روش تجربی دل بسته بودند. آنها از رویکرد پیاژه به‌عنوان روشی غیرعلمی انتقاد کردند اما مدت‌ها بعد به اهمیت کار او پی بردند.
تأکید ما بر جنبه‌های عمدهٔ کار پیاژه به این دلیل است که حتی روانشناسانی که معتقد هستند پیاژه در بسیاری از جنبه‌های رشدشناختی اشتباه کرده، تصویر کلی او را از کودک به‌عنوان جستجوگر اطلاعات می‌پذیرند و با تأکید او بر تعامل بین رسش زیستی و محیط هم‌داستان هستند. علاوه بر این، اینک در مبحث رشد، گروه کثیری از روانشناسان معاصر از روش‌های پژوهشی که بسیار متأثر از کارهای پیاژه است، استفاده می‌کنند. برای روشن شدن مطلب، ابتدا نظریهٔ پیاژه و تفسیرهای او از شواهد موجود را از نظر می‌گذرانیم و آنگاه در مباحث بعدی، تحت عنوان 'ارزیابی پیاژه' ، دربارهٔ انتقادهائی که از کار او شده و تفسیرهای رقیب بحث می‌کنیم.
پیاژه بر پایهٔ مشاهدات خود، متقاعد شد که رشد توانائی‌های کودکان در زمینه‌های اندیشیدن و استدلال، تابع سلسله مراحلی است که از نظر کیفی از یکدیگر متمایز هستند. وی رشد شناختی را به‌چهار مرحلهٔ عمده و هر مرحله را به چند مرحلهٔ فرعی تقسیم کرد. مراحل عمده، همراه با ویژگی‌های برجستهٔ هریک در جدول مراحل رشد‌شناختی از نظر پیاژه آمده است.
  جدول مراحل رشد شناختی از نظر پیاژه
مرحله ویژگی‌ها
حسی - حرکتی (تولد تا ۲ سالگی)
۱. خود را از اشیاء تمیز می‌دهد.
۲. خود را به‌عنوان عامل (فاعل) اعمال خویش بازمی‌شناسد و شروع به فعالیت هدفمند می‌کند. برای مثال، ریسمانی را می‌کشد تا شیء قابل حرکتی را به‌حرکت درآورد، یا جغجغه را تکان می‌دهد تا صدا ایجاد کند.
۳. به مفهوم پایداری شیء دست می‌یابد: درک می‌کند که اشیاء حتی وقتی حواس را تحریک نمی‌کنند، باز هم وجود دارند.
پیش‌عملیاتی
(۲ تا ۷ سالگی)
۱. استفاده از زبان و بازنمائی اشیاء به‌صورت تصویر ذهنی و واژه را یاد می‌گیرد.
۲. تفکرش هنوز خودمحور است: نگریستن از دید دیگران برایش مشکل است.
۳. اشیاء را برحسب یک ویژگی طبقه‌بندی می‌کند؛ برای مثال، همهٔ قطعات چوبی قرمز را صرفنظر از شکل آنها، یا تمام قطعات چوبی مربعی شکل را صرفنظر از رنگ آنها، در یک گروه قرار می‌دهد.
عملیات عینی
(۷ تا ۱۱ سالگی)
۱. می‌تواند دربارهٔ اشیاء و رویدادها به‌طور منطقی فکر کند.
۲. به نگهداری عدد (۶ سالگی)، جرم (۷ سالگی) و وزن (۹ سالگی) دست می‌یابد.
۳. اشیاء را برحسب چند ویژگی طبقه‌بندی می‌کند و می‌تواند آنها را برحسب بعد معینی، نظیر اندازه، ردیف کند.
عملیات صوری
(۱۱ سالگی به‌بعد)
۱. می‌تواند به‌طور منطقی دربارهٔ گزاره‌های مجرد فکر کند و به‌طور نظام‌دار به آزمون فرضیه‌ها بپردازد.
۲. به مسائل فرضی، آینده و جهان‌بینی می‌پردازد.
سنینی که در این جدول آمده، سنین متوسط هستند و بسته به‌میزان هوش و سابقهٔ فرهنگی و عوامل اجتماعی - اقتصادی نوسان قابل ملاحظه‌ای در آنها دیده می‌شود، هرچند که ترتیب گذر از مراحل برای همهٔ کودکان یکسان است. پیاژه برای هر مرحله، دوره‌های اختصاصی‌تری را توصیف کرده است. در این جدول فقط ویژگی‌های کلی هر مرحله آمده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
کاپیتان عراق , درآمد نفتی , گُهر زمین , جانشین فرمانده بسیج , انگایس , نماینده مجلس فرانسه , مناف , ماجرای لباس طلبگی , پرنده‌های رادار گریز , تیپ هفتاد و دو , تکدی گری , سید سعید زمانیان , هواپیمای رافال , مرکزاسلامی , سرمشق , روز خوش , شیوا اردوئی , روند افزایشی بهای نفت , محلات جنوبی , سازمان حفاظت , فرهنگ سازی نماز , علیرضا پژمان , نگهداری، , سلمان خورشیدی , کانال تبلیغاتی داعش , سیمئونه , موسسه قرآنی , برنج های آلوده , رایانه همراه , میکرو ارگانیسم ها , من از گورانی می ترسم , بیماری انسدادی , چرای بی رویه , عمره گذاران , علمای نجف , مرغوبیت، , مشاغل پردرآمد , مونتلا , مهارت های زنانه , میدان پاستور , گهر , فضای درونی , کارگران یهودی , تجربه مرگ , ماتیاس مولر , هری مرگان , تصویب بودجه , اختلال پانیک , اداره ورزش و جوانان , افزایش محبوبیت ترامپ ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / گربه چکمه‌پوش , بهداشت / تغذیه / تغذیه / منوی چهارفصل , بانک اطلاعاتی کتاب / حسنی و دزد خروس دم دراز , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ سیاسی و جغرافیایی مردم کرد (از شرقی‌ترین تا غربی‌ترین) , دین و اندیشه / فلسفه و منطق / فلسفه سیاسی / نظام سیاسی و دولت مطلوب در اندیشه سیاسی شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی , بانک اطلاعاتی کتاب / گلستان سعدی , بانک اطلاعاتی کتاب / مهندسی کنترل , بانک اطلاعاتی کتاب / حق‌السکوت , بانک اطلاعاتی کتاب / فرهنگ جغرافیایی تاریخی ترکمنستان (مرو، میهنه، ابیورد، نسا، خوارزم، فراوه، دهستان ...) , بانک اطلاعاتی کتاب / درسهای زندگی برای زنها , بانک اطلاعاتی کتاب / آوای غم , علوم انسانی / مدیریت و خدمات اداری / نظام‌های اطلاعات و مدیریت / برنامه‌ریزی منابع سازمانی چیست ؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / مسیره الامام الرضا (ع) الی خراسان , بانک اطلاعاتی کتاب / مدیریت رفتار سازمانی 'تحلیل کاربردی، ارزشی از رفتار انسانی' , بانک اطلاعاتی کتاب / مهر و حکاکی در ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / زشت‌های زیبا , بانک اطلاعاتی کتاب / هری پاتر و یادگاران مرگ , بانک اطلاعاتی کتاب / در زمستان , سیاسی / دیپلماسی / آمریکا / امریکا باید ایران را به‌عنوان یک شریک برابر بپذیرد , بانک اطلاعاتی کتاب / خبرگان ملت: شرح حال نمایندگان مجلس خبرگان رهبری ,

برخی منابع مهم خبری
noet.ir سازمان سنجش , iribtv.ir صداوسیما , poolnews.ir پول نیوز , seemab.ir سیماب , car.ir کار(خودرو) , 2daylink.com تودی لینک , press.jamejamonline.ir روزنامه جام جم , hhnews.ir حوزه هنری , irannaz.com ایران ناز , literature.journals.modares.ac.ir نقد ادبی , ikcopress.com ایران خودرو , jahannews.com جهان نیوز , hooshnews.com هوش نیوز , irib.ir صداوسیما , sibna.ir سیبنا , cinetmag.com سی نت , qeshmdaily.com قشم , bimehnews.ir بیمه , bashgah.net باشگاه اندیشه , sabernews.com صابرنیوز , salamaneh.com سلامانه , sharghdaily.ir روزنامه شرق , daynews.ir دی , 9day.ir 9 دی , afkarnews.ir افکار نیوز , parstourism.ir پارس توریسم , bankvarzesh.com بانک ورزش , roozannews.com روزان , patogh98.com پاتوق 98 , sabanewspaper.com روزنامه صبا ,



وبگردی
ورود رئیس جمهور کره جنوبی به ایران - پاک کوئن های رئیس جمهور کره جنوبی ظهر امروز یکشنبه با حضور محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت وارد فرودگاه مهرآباد تهران شد.
مردی در پل میرداماد خود را دار زد / تصاویر - وقتی مامور پارکبان از زنی که سراسیمه خودش را به وی رسانده بود، درباره نیت مرد حدود 40 ساله شنید، دیگر کار از کار گذشته و صحنه ای در نزدیکی پل میرداماد رقم خورده بود که توجه ها را به خود جلب کرده بود؛ صحنه دردناک مرگ مردی که با طناب خود را از میله های پل فلزی عابر پیاده حلق آویز کرده بود.
خودسوزی جوان مهاجر ایرانی / فیلم (+18) - یک پناهنده 23 ساله ایرانی به نام «امید» که به صورت غیرقانونی و از راه دریا خود را به استرالیا رسانده بود، در اعتراض به وضعیت بازداشتگاه نائورو خود را به آتش کشید.
یک ایرانی برنده جایزه عکاسی سونی / تصاویر - اصغر خمسه، عکاس ایرانی با مجموعه «آتش نفرت» جایزه معتبر مسابقه عکاسی جهانی سونی در سال ۲۰۱۶ را به دست آورد. عنوان «عکاس سال» و جایزه جهانی سونی به ارزش ۲۵ هزار دلار به خاطر عکس‌هایی از قربانیان اسیدپاشی در ۸ فریم به اصغر خمسه تعلق گرفت.
21 روز شکنجه زجرآور یک زن در مشهد / تصاویر - اعظم زنده است، اعظم بعد از 21 روز شکنجه توسط شوهرش، هنوز زنده است؛ او و دخترانش 21 روز آب و غذا نخوردند، اما هنوز زنده‌اند؛ هدیه و هانیه دختران پنج و هفت ساله او هنوز نفس می‌کشند، اما دیگر هیچوقت از صدای زنگ در خانه خوشحال نمی‌شوند.
مصاحبه با پدر و مادر متهم به قتل ستایش قریشی - فیلم/ پدر متهم به قتل ستایش: با دست خودم پسرم را تحویل پلیس دادم/ هر چه قانون حکم کند می‌پذیریم
بازی "کلش آف کلنز" در مجلس شورای اسلامی! / عکس - در زیر تصویر یکی از نمایندگان مجلس را در حال بازی کلش آف کلنز مشاهده می‌کنید.
ناگفته‌های خواهر «بابک زنجانی» - نوبهار زنجانی، یکی از خواهران بابک زنجانی در گفت‌وگویی به تشریح روند بازداشت برادرش تا صدور حکم پرونده پرداخت.
احمدی نژاد: کارشان تمومه! / فیلم - در این فیلم احمدی نژاد در پاسخ به این سوال که عده‌ای عکس شهدا را می‌بینند و برعکس عمل می‌کنند این جمله را گفته است؛ فیلم را در زیر ببینید.
فیش حقوق جالب یک مدیر خودروساز ! - این رقم عجیب و سرسام آور در حالی به یکی از معاونین مهدی جمالی مدیرعامل سایپا پرداخت می شود که معلوم نیست محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت از پرداخت چنین رقم سرسام آوری به زیر مجموعه خود خبر دارد یا خیر؟
قوچان نژاد کنار عروس خانم و خواهر بازیگرش / تصاویر - رضا قوچان نژاد سرانجام پس از شایعات زیادی که درباره ازدواجش با خواهر ساره بیات،بازیگر سینما مطرح بود،این وصلت فرخنده را جشن گرفت.
شایعه یک طلاق سینمایی قوت گرفت - به نظر می‌رسد در زندگی شخصی و مشترک بهاره رهنما و پیمان قاسم خانی تغییراتی رخ داده و براساس شایعات از یکدیگر جدا شده‌اند.
ازدواج «محمد رضا گلزار» با «دیا میرزا» ؟! / فیلم - حضور بازیگر مشهور سینمای کشورمان در هندوستان با حاشیه هایی همراه بوده است.
بابک حمیدیان هم ازدواج کرد / تصاویر - خبرهایی مبنی بر ازدواج بابک حمیدیان با مینا ساداتی در فضای مجلازی منتشر شد که هنوز این دوبازیگر به این اخبار واکنشی نشان نداده اند و صحت و سقم این خبر هنوز مشخص نشده است.
مرگ ناگهانی خانم مجری در برنامه زنده / فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار ویدیویی از این ماجرا تأکید کردند که مرگ ناگهانی این مجری اوکراینی همه بینندگان را غافلگیر کرد.
ازدواج یکتا ناصر با یک کارگردان / تصاویر - منوچهر هادی، کارگردان سینما که این روزها فیلم "من سالوادور نیستم" را روی پرده سینما دارد، با انتشار عکسی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام از ازدواج خود با یکتا ناصر، بازیگر سینما و تلویزیون و یکی از بازیگران همین فیلم خبر داد.
حدادعادل و عکسی از نیوشا ضیغمی / تصاویر - سرلیست اصولگرایان تهران که با کسب رتبه 31 در تهران نتوانسته بود به مجلس راه یابد و عرصه را تماما به رقیب باخته بود عکسی از نیوشا ضیغمی با تیتر «من به کاظم جلالی رای می دهم» را به برخی نمایندگان نشان می دهد.
این آدم در میان ماست / + 18 - انجمن حمایت از حیوانات ایران با ارسال نامه‌ای به دادگستری استان گلستان، خواستار محاکمه یک شکارچی غیر مجاز ساکن روستای گونیلی شهرستان کلاله شده که یک قلاده سگ را به روشی بی‌رحمانه شکنجه کرده و سپس کشته است.
عقد محسن تنابنده و همسرش / تصاویر - خواندن خطبه عقد محسن تنابنده و همسرش در دفتر سید محمد خاتمی. محسن تنابنده با انتشار عکس زیر در صفحه اینستاگرامش، این گونه نوشت: طعنه ی خلق و جفای فلک و جور رقیب همه هیچند اگر یار موافق باشد
    پربازدیدها