ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / شنبه ۱ شهریور ۱۳۹۳ / Saturday, 23 August, 2014 /

جدول مراحل رشد شناختی از نظر پیاژه

هرچند بیشتر والدین از تغییرات فکری که با رشد جسمانی فرزندانشان همراه است آگاه هستند، ولی توصیف ماهیت این تغییرات برایشان دشوار است. شیوه‌های توصیف روانشناسان معاصر از این تغییرات، به‌شدت تحت تأثیر اندیشه‌های روانشناس سویسی، ژان‌ پیاژه (۱۹۸۰-۱۸۹۶)، قرار گرفته است، که به اعتقاد بسیاری، یکی از بانفوذترین متفکران قرن حاضر است.
پیش از پیاژه، رویکرد نظری روانشناسی به رشدشناختی کودکان یا زیر نفوذ دیدگاه زیستی - رسشی قرار داشت که در آن کم و بیش به‌طور مطلق بر عنصر 'سرشت' تأکید می‌شد، و یا تأکید مطلق بر رویکرد محیطی - یادگیری بود که در آن همه‌چیز به عنصر 'تربیت' نسبت داده می‌شد. در مقایسه با این دو دیدگاه، پیاژه بر تعامل رشد طبیعی استعدادهای کودک با پیوندهای وی با محیط تأکید کرد. پیاژه به‌جای آنکه کودک را پذیرندهٔ نافعال در برابر مقتضیات رشد زیستی یا محرک‌های تحمیل‌شده از بیرون بداند، بیشتر او را مشارکت‌کنندهٔ فعالی در این فرآیند می‌دانست. پیاژه به‌ویژه، بر این باور بود که کودک را باید دانشمند و محققی دانست که دست به تجربه‌هائی می‌زند تا ببیند چه اتفاقی می‌افتد: 'مکیدن گوش خرس اسباب‌بازی چه احساسی در پی دارد؟' یا 'اگر بشقابم را از لبهٔ میز به‌سمت بیرون بلغزانم چه اتفاقی می‌افتد؟'
نتایج این آزمایش‌های کوچک به کودک کمک می‌کند نظریه‌ها، یا به‌قول پیاژه طرح‌واره‌هائی (schemas)، دربارهٔ نحوهٔ عمل دنیای فیزیکی و اجتماعی بسازد. در مواجهه با هر شیء یا رویداد تازه، کودک سعی می‌کند آن را در چارچوب طرح‌واره‌های موجود خود درک کند (پیاژه این فرآیند را درون‌نسازی - assimilation خواند، به این معنی که کودک می‌کوشد رویداد جدید را با یکی از طرح‌واره‌های موجود خود پیوند دهد). اگر طرح‌وارهٔ موجود انطباق کافی با رویداد جدید نداشته باشد، کودک همچون دانشمندان، طرح‌واره را دگرگون می‌کند و از این راه جهان‌بینی خود را گسترش می‌دهد. (پیاژه این فرآیند تجدیدنظر در طرح‌واره را انطباق یا برونسازی - accommodation خواند) (پیاژه و اینهلدر - Inhelder در ۱۹۶۹).
پیاژه در روش‌شناسی آزمایشی نیز با دیگر روانشناسان آغاز این سده، اختلاف‌نظر داشت. اولین شغل پیاژه در دورهٔ دانشجوئی فوق‌لیسانس در روانشناسی، اجراء آزمون هوش زیر نظر آلفرد بینه، ابداع‌کنندهٔ آزمون هوشبهر، بود. اما در این کار، پیاژه به پاسخ‌های نادرست کودکان بیش از نمره‌های آنان توجه نشان داد. چرا کودکان مرتکب این اشتباهات می‌شوند؟ وجه تمایز استدلال آنها از استدلال بزرگسالان چیست؟ پیاژه دست به‌کار مشاهدهٔ دقیق سه فرزندش در خلال بازی‌هایشان شد و مکرراً سؤال‌های سادهٔ علمی و اخلاقی برای آنها طرح کرد و از آنها پرسید چگونه به پاسخ‌هایشان رسیده‌اند. این روش بالینی غیررسمی مشاهده و مصاحبه با چند کودک نمی‌توانست پذیرای روانشناسان آمریکائی آن زمان باشد که به روش تجربی دل بسته بودند. آنها از رویکرد پیاژه به‌عنوان روشی غیرعلمی انتقاد کردند اما مدت‌ها بعد به اهمیت کار او پی بردند.
تأکید ما بر جنبه‌های عمدهٔ کار پیاژه به این دلیل است که حتی روانشناسانی که معتقد هستند پیاژه در بسیاری از جنبه‌های رشدشناختی اشتباه کرده، تصویر کلی او را از کودک به‌عنوان جستجوگر اطلاعات می‌پذیرند و با تأکید او بر تعامل بین رسش زیستی و محیط هم‌داستان هستند. علاوه بر این، اینک در مبحث رشد، گروه کثیری از روانشناسان معاصر از روش‌های پژوهشی که بسیار متأثر از کارهای پیاژه است، استفاده می‌کنند. برای روشن شدن مطلب، ابتدا نظریهٔ پیاژه و تفسیرهای او از شواهد موجود را از نظر می‌گذرانیم و آنگاه در مباحث بعدی، تحت عنوان 'ارزیابی پیاژه' ، دربارهٔ انتقادهائی که از کار او شده و تفسیرهای رقیب بحث می‌کنیم.
پیاژه بر پایهٔ مشاهدات خود، متقاعد شد که رشد توانائی‌های کودکان در زمینه‌های اندیشیدن و استدلال، تابع سلسله مراحلی است که از نظر کیفی از یکدیگر متمایز هستند. وی رشد شناختی را به‌چهار مرحلهٔ عمده و هر مرحله را به چند مرحلهٔ فرعی تقسیم کرد. مراحل عمده، همراه با ویژگی‌های برجستهٔ هریک در جدول مراحل رشد‌شناختی از نظر پیاژه آمده است.
  جدول مراحل رشد شناختی از نظر پیاژه
مرحله ویژگی‌ها
حسی - حرکتی (تولد تا ۲ سالگی)
۱. خود را از اشیاء تمیز می‌دهد.
۲. خود را به‌عنوان عامل (فاعل) اعمال خویش بازمی‌شناسد و شروع به فعالیت هدفمند می‌کند. برای مثال، ریسمانی را می‌کشد تا شیء قابل حرکتی را به‌حرکت درآورد، یا جغجغه را تکان می‌دهد تا صدا ایجاد کند.
۳. به مفهوم پایداری شیء دست می‌یابد: درک می‌کند که اشیاء حتی وقتی حواس را تحریک نمی‌کنند، باز هم وجود دارند.
پیش‌عملیاتی
(۲ تا ۷ سالگی)
۱. استفاده از زبان و بازنمائی اشیاء به‌صورت تصویر ذهنی و واژه را یاد می‌گیرد.
۲. تفکرش هنوز خودمحور است: نگریستن از دید دیگران برایش مشکل است.
۳. اشیاء را برحسب یک ویژگی طبقه‌بندی می‌کند؛ برای مثال، همهٔ قطعات چوبی قرمز را صرفنظر از شکل آنها، یا تمام قطعات چوبی مربعی شکل را صرفنظر از رنگ آنها، در یک گروه قرار می‌دهد.
عملیات عینی
(۷ تا ۱۱ سالگی)
۱. می‌تواند دربارهٔ اشیاء و رویدادها به‌طور منطقی فکر کند.
۲. به نگهداری عدد (۶ سالگی)، جرم (۷ سالگی) و وزن (۹ سالگی) دست می‌یابد.
۳. اشیاء را برحسب چند ویژگی طبقه‌بندی می‌کند و می‌تواند آنها را برحسب بعد معینی، نظیر اندازه، ردیف کند.
عملیات صوری
(۱۱ سالگی به‌بعد)
۱. می‌تواند به‌طور منطقی دربارهٔ گزاره‌های مجرد فکر کند و به‌طور نظام‌دار به آزمون فرضیه‌ها بپردازد.
۲. به مسائل فرضی، آینده و جهان‌بینی می‌پردازد.
سنینی که در این جدول آمده، سنین متوسط هستند و بسته به‌میزان هوش و سابقهٔ فرهنگی و عوامل اجتماعی - اقتصادی نوسان قابل ملاحظه‌ای در آنها دیده می‌شود، هرچند که ترتیب گذر از مراحل برای همهٔ کودکان یکسان است. پیاژه برای هر مرحله، دوره‌های اختصاصی‌تری را توصیف کرده است. در این جدول فقط ویژگی‌های کلی هر مرحله آمده است.


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
شعر و ادب    سعدی    مواعظ    قصاید فارسی   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    محصول    محصولات دام و طیور - چهارپایان    نشخوار كنند گان ـ شتر    شناسایی انواع شتر در ایران   
تاریخ ادبیات ایران    وضع سیاسی و اجتماعی و علمی و ادبی ایران از میانهٔ قرن پنجم تا آغاز قرن هفتم هجری    وضع ادبی ایران از میانهٔ قرن پنجم تا اوایل قرن هفتم هجری    شاعران بزرگ پارسی گوی از میانهٔ قرن پنجم تا اوایل قرن هفتم هجری    معزی   
شعر و ادب    سعدی    مواعظ    قصاید فارسی   
دارو و درمان    درمان    بیماری های داخلی    اورژانس های پزشکی    استاتوس اپیلپتیکوس   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    محصول    محصولات دام و طیور - ماکیان    صنعتی    شتر مرغ    بیماری ها    بیماری های متفرقه   
شعر و ادب    نظامی گنجوی    خسرو و شیرین   
شعر و ادب    عطار    دیوان اشعار    غزلیات   
بانک و بیمه    بورس اوراق بهاءدار    اوراق اختیار معامله در بازار سرمایه ایران   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    محصول    محصولات دام و طیور - چهارپایان    تک معده ای ها و تک سمیان    اسب    بیماری های اسب   


کلمات در حال جستجو
نبرد    شیر    تمساح    فیل    چین    جنگنده    آمریکا    داعش    سنگسار    موصل    ظریف    اشتون    بروکسل    حدادعادل    نجفی    وزارت علوم    استیضاح    امریکا    تالسا    خونین    تغییرات    قوه قضاییه    آملی لاریجانی    صدای پات    پاوندی    موسیقی    طلا    سکه    ارز    بازار   




تایید شهادت «جمشید دانایی‌فر» و چند سوال بی پاسخ! - اگر خودمان را جای خانواده داغ دیده گروهبان شهید بگذاریم و موج تکذیب ها بر شهادت وی را شنیده و در مقابل هیچ گواهی از سلامت عزیزمان نبینیم، سخت نیست که حال رفته بر ایشان را درک کرده و شدت استیصالی که به آن گرفتار آمده بودند را تصور کنیم. تکیه بر همین موارد کافی است تا اکنون از مسئولان بخواهیم چرایی تکذیب هایشان را بازگو کرده و واکنشی عاجل به اتهام زنندگان نشان دهند.
به زودی از رانت های میلیاردی ارز مرجع پرده برداری می کنیم/ برنامه های حمایتی دولت برای صادرات کالا به روسیه - معاون اول رئیس جمهور با تاکید بر اینکه اختصاص ارز مرجع در مقطعی از زمان میلیاردها تومان رانت را در کشور ایجاد کرده است، گفت: به زودی گزارش مفصلی از رانت های اختصاص ارز ...
دشمنان به دنبال نفوذ و اختلاف میان نیروهای انقلابی هستند - دبیر کل جمعیت ایثارگران:آنچه که در 18 تیر و در ادامه در سال 88 اتفاق افتاد این است که دشمنان انقلاب و نظام سلطه توانسته اند در نیروهای نظام نفوذ پیدا کنند.
سکوت آنکارا مقابل تکفیری‌ها، صدای مطبوعات ترکیه را هم درآورد - شدت گرفتن جنایات تروریست های تکفیری در عراق و سوریه طی هفته های اخیر، سبب شده پس از مدت ها سکوت جامعه بین المللی در این زمینه شکسته و تلاش ها برای مهار اقدامات تکفیری ها آغاز شود. با این وجود، دولت ترکیه همچنان در بهترین حالت، راهبرد سکوت را در مقابل تکفیری ها در پیش می گیرد. اما این راهبرد، اکنون در داخل ترکیه نیز با اعتراض مواجه شده است.
مردم به دیدن «امروز» و «فرشته ها با هم می آیند» نشستند - فیلم سینمایی «امروز» به کارگردانی رضا میرکریمی و «فرشته ها با هم می آیند» به کارگردانی حامد محمدی روز پنجشنبه 30 و جمعه 31 مرداد همزمان با شهادت امام جعفر صادق (ع) اکران ...
مقاومت یک پهپاد اسرائیلی را بر فراز غزه سرنگون کرد - شاهدان عینی از سرنگونی یک فروند پهپاد جاسوسی ارتش رژیم صهیونیستی بر فراز شمال غزه خبر می دهند.
آمریکا حملات خود علیه داعش را به سوریه گسترش می دهد - منابع خبری از بررسی گسترش حملات علیه داعش به داخل خاک سوریه توسط آمریکا خبر دادند.
سریال‌سازی درباره حضرت ابراهیم(ع)، ابوطالب و امام خمینی(ره) - مدیر اداره کل تولیدات الف ویژه معاونت سیما از تولید سریال‌های با موضوع زندگینامه حضرت امام خمینی (ره)، حضرت ابراهیم(ع)، حضرت ابوطالب (ع) و شهید مطهری خبر داد.
اختصاص درآمد مراسم تجلیل از رابین ویلیامز به خيريه - سودهای به دست‌آمده از نمایش «انجمن شاعران مرده» به خیریه‌های سلامت روانی اختصاص می‌يابند.
سامي يوسف باز هم فارسی مي‌خواند/ اجرای جان جانان، ساری گلین و خراسان - سامي يوسف خواننده شناخته شده، آلبوم جديدش به نام «مركز» را به زبان فارسي در وبسايتش معرفي كرد.
نقش تازه هانیه توسلی - تلویزیون - هانیه توسلی به سریال «اَبله» کمال تبریزی پیوست تا نقش پریسا را در این مجموعه بازی کند.
چند تصویر از انیمشین بوعلی سینا - تلویزیون - ایمیشن بوعلی سینا از مجموعه «مشاهیر» به مناسبت روز پزشک و بزرگداشت بوعلی سینا از شبکه پویا پخش می‌شود.
نگاه پنجشنبه با سردبیری سید عبدالجواد موسوی منتشر می‌شود - ادبیات - نشریه خواندنی «نگاه پنجشنبه» که در مدت کوتاهی توانست مخاطبان قابل توجهی برای خود فراهم کند این بار با عنوان «کتاب هفته خبر» روی دکه‌ها خواهد آمد.
مهاجرانی می‌گفت نیازی به ساخت فیلم دفاع مقدسی نیست/ حمایت دولت اصلاحات از فیلم‌های ضد دفاع مقدس - جواد شمقدری با اشاره به اینکه در دوره اصلاحات ساخت فیلم‌هایی که در جهت سیاه‌نمایی دفاع مقدس بود کلید خورد، اشاره کرد: در مراسمی وزیر وقت (مهاجرانی) رسما گفت که اصلا ...
مختاباد «هم‌صدا با تو» می‌شود/ حمایت از مردم غزه در آمریکا با موسیقی ایرانی - عبدالحسین مختاباد خواننده موسیقی ایران حمایت از مردم بی گناه به ویژه کودکان غزه را از جمله وظایف جامعه هنری به ویژه اهالی موسیقی دانست و گفت: کنسرت موسیقی «هم‌صدا با تو» ...
انتشار اسامی بورسیه ها از طریق مراجع قضایی قابل پیگیری است/ سازمان بازرسی ورود کند - نائب رئیس کمیسیون قضایی حقوقی مجلس شورای اسلامی گفت:انتشار این اسامی به حیثیت افراد صدمه وارد کرده است لذا از طریق مراجع قضایی قابل پیگیر است.
جایگزنی رئیسی با اژه ای/ کریمی رئیس دیوان عالی کشور - در احكام جداگانه‌اي كه از سوي آيت الله آملي لاريجاني صادر شد 6 انتصاب جديد در قوه قضاييه صورت گرفت.
آرزو دارم درباره امام هشتم سریال بسازم/ افتخار به گرفتن جایزه‌ از قرائتی - سیروس مقدم تأکید می‌کند بعد از سفر حج با خودش تصمیم گرفته یا سریال نسازد یا اگر سریالی می‌سازد خدمت به مردم و متکی به باورها و اعتقاداتش باشد و آرزو دارد درباره امام رضا ...
غرب آماه همکاری با اسد علیه داعش است/امکان همکاری آشکار یا پنهان آمریکا با سوریه - یک روزنامه امریکایی با اشاره به افزایش احساسات ضد داعش در کشورهای غربی به دلیل انتشار تصویر سربریدن روزنامه نگار آمریکایی، از آمادگی کشورهای اروپایی و آمریکا برای همکاری ...
وعده نامشخص دولت یمن به معترضان/ موافقت رئیس جمهور با تشکیل دولت جدید - دولت یمن با تغییر دولت کنونی و تشکیل دولت جدید موافقت کرده است و این درحالی است که از مشخص کردن سازوکار و مدت زمان تشکیل این دولت جدید امتناع ورزیده است.
«جوجه تیغی» سراغ زندگی جوانان شیفته بازیگری می‌رود - بهرام افشاری قصد دارد به عنوان اولین تجربه کارگردانی خود نمایش «جوجه تیغی» را بر اساس اتفاقاتی مستند، آبان‌ماه روی صحنه تئاتر ببرد.
ریچارد لینکلیتر برنده جایزه اصلی فستیوال فیلم نروژی - در حالي جايزه اصلي جشنواره فيلم نروژ به ريچارد لينكليتر براي فيلم «كودكي» رسيد كه فیلم‌های «سرآشپز» و «سفر صد فوتی» ديگر برندگان اين جشنواره بودند.
17 داور فیلم‌های مستند جشن سینما را قضاوت می‌کنند - هیات داوری بخش مستند جشن سینمای ایران آثار راه یافته به این بخش را داوری می‌کنند.
برترین‌های «رادیو هفت» معرفی شدند/ از گفتگو با 300 کودک تا شوخی‌های پالت - جشن تولد برنامه «رادیو هفت» جمعه 31 مردادماه با مروری بر بهترین رویدادهای این برنامه از شبكه آموزش پخش و بهترین‌های چهارساله «رادیو هفت» از نگاه بینندگان معرفی شد.
استقبال بازار بورس از خودرویی‌ها - دماسنج بازار سرمایه در معاملات امروز نیز به روند کاهشی و آرام خود ادامه داد و با افت 37 واحدی مواجه شد.
گشت‌های موتوری نیاز به مجوز دارند - معاون سیاسی اجتماعی استاندار تهران به اظهارات برخی گروه‌ها در مورد اجرای طرح گشت موتوری اشاره کرد و گفت: همه کسانی که در لوای جمهوری اسلامی زندگی می‌کنند باید به قانون التزام داشته باشند.
اعلام 5 مستند منتخب برای اکران در گروه سینمایی «هنر و تجربه» - از بین 16 فیلم مستند که به دبیرخانه ارسال شده است، اسامی 5 فیلم مستند منتخب برای اکران در گروه سینمایی «هنر و تجربه» اعلام شد.
آلبوم‌های لاله‌زاری مجوز نمی‌گیرند/ ورود دولت به قیمت‌گذاری بلیت کنسرت‌ها - نشست خبری مدیر کل دفتر موسیقی وزارت ارشاد شنبه اول شهریور ماه در تالار وحدت با حضور تعدادی از اصاحب رسانه برگزار شد.
امنیت و صلح از محیط زیست جدا نیست/ مسئله آب یکی از مهمترین معضلات منطقه - معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست گفت: بعد از بحث صلح و برقراری امنیت، موضوع محیط زیست کماکان از مسائل کلیدی و حیاتی به شمار می رود و هر دو ریشه در یک موضوع دارد ...
پایان گمانه زنی‌ها درباره مرزبان ربوده‌شده/ شهادت دانایی‌فر تأیید شد - زاهدان-خبرگزاری مهر: معاون امنیتی و انتظامی استاندار سیستان و بلوچستان خبر شهادت جمشید دانایی‌فر آخرین مرزبان جمهوری اسلامی ایران را که تاکنون سرنوشت وی در هاله‌ای از ...


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved