سه شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۴ / Tuesday, 9 February, 2016

جدول مراحل رشد شناختی از نظر پیاژه


هرچند بیشتر والدین از تغییرات فکری که با رشد جسمانی فرزندانشان همراه است آگاه هستند، ولی توصیف ماهیت این تغییرات برایشان دشوار است. شیوه‌های توصیف روانشناسان معاصر از این تغییرات، به‌شدت تحت تأثیر اندیشه‌های روانشناس سویسی، ژان‌ پیاژه (۱۹۸۰-۱۸۹۶)، قرار گرفته است، که به اعتقاد بسیاری، یکی از بانفوذترین متفکران قرن حاضر است.
پیش از پیاژه، رویکرد نظری روانشناسی به رشدشناختی کودکان یا زیر نفوذ دیدگاه زیستی - رسشی قرار داشت که در آن کم و بیش به‌طور مطلق بر عنصر 'سرشت' تأکید می‌شد، و یا تأکید مطلق بر رویکرد محیطی - یادگیری بود که در آن همه‌چیز به عنصر 'تربیت' نسبت داده می‌شد. در مقایسه با این دو دیدگاه، پیاژه بر تعامل رشد طبیعی استعدادهای کودک با پیوندهای وی با محیط تأکید کرد. پیاژه به‌جای آنکه کودک را پذیرندهٔ نافعال در برابر مقتضیات رشد زیستی یا محرک‌های تحمیل‌شده از بیرون بداند، بیشتر او را مشارکت‌کنندهٔ فعالی در این فرآیند می‌دانست. پیاژه به‌ویژه، بر این باور بود که کودک را باید دانشمند و محققی دانست که دست به تجربه‌هائی می‌زند تا ببیند چه اتفاقی می‌افتد: 'مکیدن گوش خرس اسباب‌بازی چه احساسی در پی دارد؟' یا 'اگر بشقابم را از لبهٔ میز به‌سمت بیرون بلغزانم چه اتفاقی می‌افتد؟'
نتایج این آزمایش‌های کوچک به کودک کمک می‌کند نظریه‌ها، یا به‌قول پیاژه طرح‌واره‌هائی (schemas)، دربارهٔ نحوهٔ عمل دنیای فیزیکی و اجتماعی بسازد. در مواجهه با هر شیء یا رویداد تازه، کودک سعی می‌کند آن را در چارچوب طرح‌واره‌های موجود خود درک کند (پیاژه این فرآیند را درون‌نسازی - assimilation خواند، به این معنی که کودک می‌کوشد رویداد جدید را با یکی از طرح‌واره‌های موجود خود پیوند دهد). اگر طرح‌وارهٔ موجود انطباق کافی با رویداد جدید نداشته باشد، کودک همچون دانشمندان، طرح‌واره را دگرگون می‌کند و از این راه جهان‌بینی خود را گسترش می‌دهد. (پیاژه این فرآیند تجدیدنظر در طرح‌واره را انطباق یا برونسازی - accommodation خواند) (پیاژه و اینهلدر - Inhelder در ۱۹۶۹).
پیاژه در روش‌شناسی آزمایشی نیز با دیگر روانشناسان آغاز این سده، اختلاف‌نظر داشت. اولین شغل پیاژه در دورهٔ دانشجوئی فوق‌لیسانس در روانشناسی، اجراء آزمون هوش زیر نظر آلفرد بینه، ابداع‌کنندهٔ آزمون هوشبهر، بود. اما در این کار، پیاژه به پاسخ‌های نادرست کودکان بیش از نمره‌های آنان توجه نشان داد. چرا کودکان مرتکب این اشتباهات می‌شوند؟ وجه تمایز استدلال آنها از استدلال بزرگسالان چیست؟ پیاژه دست به‌کار مشاهدهٔ دقیق سه فرزندش در خلال بازی‌هایشان شد و مکرراً سؤال‌های سادهٔ علمی و اخلاقی برای آنها طرح کرد و از آنها پرسید چگونه به پاسخ‌هایشان رسیده‌اند. این روش بالینی غیررسمی مشاهده و مصاحبه با چند کودک نمی‌توانست پذیرای روانشناسان آمریکائی آن زمان باشد که به روش تجربی دل بسته بودند. آنها از رویکرد پیاژه به‌عنوان روشی غیرعلمی انتقاد کردند اما مدت‌ها بعد به اهمیت کار او پی بردند.
تأکید ما بر جنبه‌های عمدهٔ کار پیاژه به این دلیل است که حتی روانشناسانی که معتقد هستند پیاژه در بسیاری از جنبه‌های رشدشناختی اشتباه کرده، تصویر کلی او را از کودک به‌عنوان جستجوگر اطلاعات می‌پذیرند و با تأکید او بر تعامل بین رسش زیستی و محیط هم‌داستان هستند. علاوه بر این، اینک در مبحث رشد، گروه کثیری از روانشناسان معاصر از روش‌های پژوهشی که بسیار متأثر از کارهای پیاژه است، استفاده می‌کنند. برای روشن شدن مطلب، ابتدا نظریهٔ پیاژه و تفسیرهای او از شواهد موجود را از نظر می‌گذرانیم و آنگاه در مباحث بعدی، تحت عنوان 'ارزیابی پیاژه' ، دربارهٔ انتقادهائی که از کار او شده و تفسیرهای رقیب بحث می‌کنیم.
پیاژه بر پایهٔ مشاهدات خود، متقاعد شد که رشد توانائی‌های کودکان در زمینه‌های اندیشیدن و استدلال، تابع سلسله مراحلی است که از نظر کیفی از یکدیگر متمایز هستند. وی رشد شناختی را به‌چهار مرحلهٔ عمده و هر مرحله را به چند مرحلهٔ فرعی تقسیم کرد. مراحل عمده، همراه با ویژگی‌های برجستهٔ هریک در جدول مراحل رشد‌شناختی از نظر پیاژه آمده است.
  جدول مراحل رشد شناختی از نظر پیاژه
مرحله ویژگی‌ها
حسی - حرکتی (تولد تا ۲ سالگی)
۱. خود را از اشیاء تمیز می‌دهد.
۲. خود را به‌عنوان عامل (فاعل) اعمال خویش بازمی‌شناسد و شروع به فعالیت هدفمند می‌کند. برای مثال، ریسمانی را می‌کشد تا شیء قابل حرکتی را به‌حرکت درآورد، یا جغجغه را تکان می‌دهد تا صدا ایجاد کند.
۳. به مفهوم پایداری شیء دست می‌یابد: درک می‌کند که اشیاء حتی وقتی حواس را تحریک نمی‌کنند، باز هم وجود دارند.
پیش‌عملیاتی
(۲ تا ۷ سالگی)
۱. استفاده از زبان و بازنمائی اشیاء به‌صورت تصویر ذهنی و واژه را یاد می‌گیرد.
۲. تفکرش هنوز خودمحور است: نگریستن از دید دیگران برایش مشکل است.
۳. اشیاء را برحسب یک ویژگی طبقه‌بندی می‌کند؛ برای مثال، همهٔ قطعات چوبی قرمز را صرفنظر از شکل آنها، یا تمام قطعات چوبی مربعی شکل را صرفنظر از رنگ آنها، در یک گروه قرار می‌دهد.
عملیات عینی
(۷ تا ۱۱ سالگی)
۱. می‌تواند دربارهٔ اشیاء و رویدادها به‌طور منطقی فکر کند.
۲. به نگهداری عدد (۶ سالگی)، جرم (۷ سالگی) و وزن (۹ سالگی) دست می‌یابد.
۳. اشیاء را برحسب چند ویژگی طبقه‌بندی می‌کند و می‌تواند آنها را برحسب بعد معینی، نظیر اندازه، ردیف کند.
عملیات صوری
(۱۱ سالگی به‌بعد)
۱. می‌تواند به‌طور منطقی دربارهٔ گزاره‌های مجرد فکر کند و به‌طور نظام‌دار به آزمون فرضیه‌ها بپردازد.
۲. به مسائل فرضی، آینده و جهان‌بینی می‌پردازد.
سنینی که در این جدول آمده، سنین متوسط هستند و بسته به‌میزان هوش و سابقهٔ فرهنگی و عوامل اجتماعی - اقتصادی نوسان قابل ملاحظه‌ای در آنها دیده می‌شود، هرچند که ترتیب گذر از مراحل برای همهٔ کودکان یکسان است. پیاژه برای هر مرحله، دوره‌های اختصاصی‌تری را توصیف کرده است. در این جدول فقط ویژگی‌های کلی هر مرحله آمده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
ای اف سی , تمرینات میثاق , ارتش ایران در سوریه , اعتبار؛ , عضو چینی , دام دانشجویی , NEC , جاده سامرا , ارائه سبد کالا به دانشجویان , گروه تروریستی , محصول کره , تعریق , هفته چهارم والیبال , فوق ستاره , استاندارد کالا , مدیریت دیپلماسی , در دل کوه , قصه گویی , جابر انصاری , شکنچه , موم زنبور , بیمه کارگران ساختمانی , ممنوعیت الکل , سازمان مسیحی , آلن گراس , فیلم سازان کوتاه , مسیحی سوری , فتح الله , تهیه شیرینی , موتور و ماشین سواری , دوره یونیورسیاد , بازی های اسیایی , هلیلان , تغییرات پوست , جانشین فرمانده نیروی زمینی , افشاء سر , زوال مغز , آزادپزی , داود امیریان , نمایش مهره پنجم , جشنواره مهر اروند , سرمربی لهستان , نوع دوستی , عملکرد سلول , کشورهای عضو بریکس , علیرضا محمد , ترکی الفیصل , سه نما , معماری سنگی , زمستان، ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / الفاظ القرآن , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخنامه طبری , بانک اطلاعاتی کتاب / رادوبیس، دلداده‌ی فرعون , بانک اطلاعاتی کتاب / سیدنی 2000: چهره جهان , بانک اطلاعاتی کتاب / شکوه مقاومت , بانک اطلاعاتی کتاب / متون جغرافیای انسانی به زبان خارجی (1) (رشته جغرافیا) , بانک اطلاعاتی کتاب / پژوهش علمی و عملی از: انبارداری , بانک اطلاعاتی کتاب / جامعه, کار و رفاه در اروپا , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه‌ی طبقه‌بندی شده شیمی پایه شامل مباحث شیمی سال‌های دوم و سوم دبیرستان: قابل استفاده‌ی داوطلبان کنکور سالی واحدی، 1000 تست از کنکورهای سراسری و آ , نشریات و مطبوعات / علمی ـ اطلاع‌رسانی / ماهنامه جهان گستر / جهان گستر - سال دوم شماره ۱۰، اردیبهشت و خرداد ۱۳۸۳ , بانک اطلاعاتی کتاب / اسرار موفقیت , سیاسی / ایران / احزاب و گروه‌های سیاسی / احزاب رسمی، احزاب پنهان! , بانک اطلاعاتی کتاب / تشخیص و درمان اعتیاد , علوم انسانی / مدیریت و خدمات اداری / مدیریت سازمان / رهبران سازمانی کلید نهادینه‌‌سازی مدیریت دانش در سازمان , بانک اطلاعاتی کتاب / متن کامل لهوف سید ابن طاووس با ترجمه‌ای روان , فرهنگ و جامعه / ادیان و مذاهب / داستان‌‌های مذهبی / بگذار از عشق تو آبرو بگیرم , بانک اطلاعاتی کتاب / سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب کار ریاضی پنجم دبستان (همشاگردی برتر) , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه طنز نظم و مصور: نیرنگها , بانک اطلاعاتی کتاب / کوچکترین پدر و مادر دنیا ,

برخی منابع مهم خبری
khabarsport.com خبر ورزشی , mehrnews.com خبرگزاری مهر , aftabeyazd.ir روزنامه آفتاب یزد , chidaneh.com چیدانه , ammariyon.ir عماریون , masironline.com مسیر آنلاین , caffecinema.com کافه سینما , nedayeenghelab.com ندای انقلاب , alodoctor.ir الو دکتر , shahrkhabar.ir شهرخبر , etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد , bushehrnews.com بوشهرنیوز , marznews.com مرزنیوز , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان , faranashr.com فرانشر , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , asemanweekly.com آسمان , sourehcinema.ir سوره سینما , ketab.ir کتاب , sarihnews.com صریح , 3nasl.com سه نسل , irinn.ir شبکه خبر , bananews.ir بنا , faternews.ir فاطر , journals.ut.ac.ir نشریات دانشگاه تهران , dadna.ir دادنا , ifnam.com ایفنام , emrouzin.com امروزین , shabestan.ir شبستان , porseshnews.ir پرسش ,



وبگردی
گفتگو با آزاده نامداری متفاوت ! - کافه آپارات پاتوق هنرمندان در راهروی کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد)
سارا منجزی و گشت ارشاد در کاخ جشنواره - برنامه از شما چه پنهون ویژه حواشی جشنواره فیلم فجر را در صفحه جشنواره فیلم فجر آپارات دنبال کنید
بهترین و بدترین لباس جشنواره فیلم فجر - برنامه از شما چه پنهون ویژه حواشی جشنواره فیلم فجر را در صفحه جشنواره فیلم فجر آپارات دنبال کنید
تصاویر جالب جشنواره فیلم فجر - هفتمین روز سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر در برج میلاد تهران با اکران فیلم‌های فصل هرس، سینما نیمکت، دختر، خماری و مالاریا همراه بود.
ادعای «شینا شیرانی» علیه یکی از مدیران پرس‌تی‌وی! - در روزهای اخیر فایل صوتی تحت عنوان مکالمه "شینا شیرانی" یکی از مجریان شبکه پرس تی وی با یکی از مدیران این شبکه و طرح مسائل غیراخلاقی در حین این مکالمه، به سرعت در فضای مجازی و مخصوصا کانال های تلگرامی منتشر شده است.
گلوریا هاردی: عاشق شدم و به ایران آمدم - گفتگوی جالب با بازیگر نقش آزاده یا رها در سریال کیمیا در کاخ جشنواره
کشف حجاب مشاور سرافراز / عکس - تصویر زیر در فضای مجازی منتشر شده است. شهرزاد میرقلی خان مشاور سرافراز چندروز پیش از کشور خارج شد و همزمان با آن اخوان بهابادی معاون فنی صداوسیما برکنار شد.
فیلم جدیدی از لحظات کشته شدن قذافی - فیلم جدیدی از لحظات حمله انقلابیون لیبی به معمر قذافی که در نهایت منجر به مرگ او در شد در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
در جشنواره فیلم فجر چه خبر است / فیلم - گلچین اتفاقات هیجان انگیز و مصاحبه های اختصاصی تی وی پلاس از جشنواره فیلم فجر و برنامه های داغ ما برای روزهای آتی
ابرو گوندش در تبریز ! - گفتنی است این خواننده ترکیه ای همسر رضا ضراب، تاجر تبریزی الاصل ساکن ترکیه است که به اتهام همکاری با بابک زنجانی برای دور زدن تحریم های ایران و رشوه دادن به مقامات دولت اردوغان مدتی بازداشت شده بود.
کتایون ریاحی و دهکده رویایی اش در جزیره کیش - کتایون ریاحی برای اولین بار از دهکده رویایی اش در جزیره کیش رونمایی کرد/من و آنجلینا جولی فقط در یک مورد با هم فرق داریم/چهره معروف سینما 2سیمرغش را به حراج گذاشت
فیلم/ تعرض در بفرمایید شام به یک کودک و دو زن - به دنبال افشاگری‌های ۲ تن از شرکت‌کنندگان مسابقات موسیقی شبکه «من و تو» درباره پشت پرده‌های این شبکه، معین سعیدی از کارمندان اخراجی آن با انتشار ویدئویی به افشای تجاوز تهیه‌کننده برنامه «بفرمایید شام» این شبکه به یک کودک و ۲ زن شرکت‌کننده در این برنامه از زبان آنان پرداخت.
ارادتمند؛ نازنین بهاره تینا - مهناز افشار، طناز طباطبایی و یک هنرپیشه‌ی جدید بازیگران اصلی این فیلم هستند. تصویر سه بازیگر اصلی فیلم را نشان می‌دهد، اولین عکس منتشر شده از «اردتمند؛ نازنین بهاره تینا» است.
بهاره افشاری: احمدی نژاد ۳بار دعوتم کرد و نرفتم - بهاره افشاری بیستمین مهمان دید در شب از زندگی شخصی، شبکه جم و کار حرفه ای بازیگری در سینما می گوید - پخش اختصاصی از آپارات
کلیپ پلیس پس از کلیپ ارازل ! - ویدیوی دیدنی از اعتراف مقامات امنیتی آمریکا در کنگره به نقش محوری عربستان در تروریسم / تلاش برای تبرئه برباددهندگان سرمایه ملت ایران با نفت 65 دلاری! / ویدیوی نجات معجزه آسای یک دختر در مترو / فیلم پوشاندن مجسمه‌های برهنه ایتالیا برای استقبال از روحانی از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
لاشه نهنگ های عنبر در ساحل انگلیس - گزارش تصویری / امواج آب لاشه دو نهنگ غول پیکر را به ساحل شهر اسکگنس در انگلیس و مردم شهر را برای گرفتن عکس یادگاری به سمت ساحل کشانده است.
اراذل و اوباش کلیپ ساز ! / عکس و فیلم - جست‌وجوی نام شرور تحت تعقیب کافی است تا به نام دیگر هم مسلکان وی در آن خطه برسیم، از درگیری های سابقه دار و قدیمی این اراذل خبردار شویم، به صفحات، وبلاگ ها و مطالب منتشر شده درباره درگیری این اشرار با یکدیگر راهنمایی شویم و از همه عجیب تر، به فیلم هایی دست پیدا کنیم که نشان می‌دهد چه رقابتی در کسب نام(!) میان این اراذل جاری است.
رونمایی از همسر جدید آزاده نامداری / عکس - آزاده نامداری مجری تلویزیون شب گذشته عکسی با همسرش به نام سجاد عبادی را در صفحه اینستاگرامش به اشتراک گذاشت و نوشت:«خاطرات پاييزي.»
دخترانی که با دیدن گلزار گریه میکنند! / فیلم - در شبی که گریه امان چند دختر را بُریده بود، رضا گلزار رکورد سلفی یک ستاره را شکست!/این تنها ویدئوی منتشر شده از شب شام خصوصی آقای سوپراستار و طرفدارانش در یک رستوران مجلل است.
عکسهايی ديده نشده از روزهای برجام - عکسهايی كمتر ديده شده از روزهای گفتگوی برجام
پربازدیدها