شنبه ۳۰ تیر ۱۳۹۷ / Saturday, 21 July, 2018

شرطی‌سازی آزارنده (aversive conditioning)


از رویدادهای منفی یا آزارنده، مانند ضربهٔ الکتریکی و صوت ناراحت‌کننده هم، خیلی از اوقات در شرطی‌سازی استفاده می‌شود. بسته به اینکه از رویداد آزارنده برای تضعیف پاسخ موجود استفاده شود یا برای یادگیری پاسخی نو، شرطی‌سازی با محرک آزارنده، اقسام مختلف دارد.
   تنبیه (punishment)
در آموزش از راه تنبیه، محرک یا رویداد آزارنده‌ای به‌دنبال پاسخی می‌آید که تضعیف یا بازداری آن مورد نظر است. فرض کنید کودکی که با مداد رنگی آشنا می‌شود، روی دیوار نقاشی کند (پاسخ نامطلوب). اگر در این موقع به او پشت‌دستی بزنند (تنبیه)، خواهد آموخت که دیگر آن کار را نکند. همین‌طور هم اگر موش صحرائی در جریان یادگیری ماز، در موارد ورود به شاخه‌های نادرست، ضربهٔ الکتریکی دریافت دارد سریعاً می‌آموزد که از اشتباهات گذشته اجتناب کند. در هر دو مورد، از تنبیه برای کاهش احتمال رویداد رفتار نامطلوب استفاده شده است (۱).
(۱) . بد نیست در اینجا به ارتباط بین اصطلاحات پاداش و تنبیه‌کننده (punisher) از یک‌سو، و تقویت‌کنندهٔ مثبت و تقویت‌کنندهٔ منفی از سوی دیگر، اشاره کنیم. 'پاداش' را می‌توان مترادف با تقویت مثبت به‌کار برد و به‌معنای رویدادی دانست که وقوع آن پس از پاسخ، احتمال آن پاسخ را افزایش می‌دهد. اما اصطلاح 'تنبیه‌کننده' مترادف با تقویت‌کنندهٔ منفی نیست. تقویت منفی یعنی حذف رویداد آزارنده پس از پاسخ - کاری که احتمال آن پاسخ را افزایش می‌دهد. تنبیه اثری عکس این دارد، یعنی احتمال رویداد پاسخ را کاهش می‌دهد.
اگرچه تنبیه می‌تواند موجب بازداری رفتار نامطلوب شود، ولی معایبی نیز دارد. اول اینکه، تأثیر تنبیه به اندازهٔ تأثیر پاداش قابل پیش‌بینی نیست. پیام پاداش در واقع این است: 'کاری را که کردی تکرار کن' ؛ تنبیه این پیام را دارد که 'دیگر این کار را مکن!' اما نمی‌گوید جاندار چه کار بکند. درنتیجه جاندار ممکن است پاسخی نامطلوب‌تر را جانشین پاسخ تنبیه‌شده نماید. دوم اینکه، تنبیه ممکن است نتایج جانبی تأسف‌باری داشته باشد. تنبیه اغلب سبب تنفر یا ترس از تنبیه‌کننه (پدر، مادر، معلم، یا کارفرما)، و موقعیت و محل تنبیه (خانه، مدرسه، یا محل کار) می‌شود. نکتهٔ آخر اینکه، تنبیه شدید یا دردناک ممکن است موجب رفتار پرخاشگرانه‌ای شود که به‌مراتب از رفتار نامطلوب اولیه وخیم‌تر باشد.
این هشدارها به این معنی نیست که هرگز نباید به تنبیه متوسل شد. اگر همراه با تنبیه یک پاسخ، به پاسخی دیگر پاداش داده شود، تنبیه می‌تواند پاسخ نامطلوب را حذف کند. موش‌ها یاد می‌گیرند برای رسیدن به غذا، از میان دو مسیر، راه کوتاه‌تر را انتخاب کنند. اگر در موارد ورود به راه کوتاه‌تر به آنها ضربهٔ الکتریکی وارد شود، در اندک مدتی مسیر طولانی‌تر را انتخاب می‌کنند. بازداری موقت ناشی از تنبیه فرصتی فراهم می‌کند تا موش یاد بگیرد مسیر طولانی‌تر را در پیش گیرد. در این مورد، تنبیه وسیلهٔ مؤثری برای تغییر جهت رفتار است، زیرا آگاهی‌دهنده است - عاملی که به‌نظر می‌رسد کلید استفادهٔ انسانی و مؤثر از تنبیه باشد. کودکی که با ابزار برقی خاصی چار ضربهٔ الکتریکی شده، ممکن است بر اثر این حادثه یاد بگیرد که کدام اتصالات برقی بی‌خطر و کدام خطربار است.
   گریز (escape) و اجتناب (avoidance)
از رویدادهای آزارنده می‌توان در یادگیری پاسخ‌های تازه نیز استفاده کرد. جاندار می‌تواند پاسخی را یاد بگیرد که رویداد آزارنده‌ای را متوقف می‌کند. برای مثال، کودک یاد می‌گیرد شیر آب‌گرم را ببندد تا جریان آب داغ به‌داخل وان حمام متوقف شود. این نوع یادگیری را یادگیری گریز نامیده‌اند. علاوه براین، جاندار می‌تواند پاسخی را یاد بگیرد که حتی از شروع رویداد آزارنده جلوگیری کند. برای مثال، یاد می‌گیریم وقتی چراغ راهنمائی قرمز است توقف کنیم تا دچار سانحه (یا جریمهٔ رانندگی) نشویم، این نوع یادگیری را یادگیری اجتناب نامیده‌اند.
یادگیری گریز غالباً پیش از یادگیری اجتناب روی می‌دهد. آزمایش زیر این مطلب را روشن می‌کند. موشی را در جعبه‌ای قرار می‌دهیم که از دو محفظه تشکیل شده است و این دو محفظه را مانعی از هم جدا می‌کند. در هر کوشش، حیوان را در یکی از محفظه‌ها قرار می‌دهند. اندکی بعد، صوتی هشداردهنده به‌صدا درمی‌آید و پنج ثانیه بعد به کف آن محفظه جریان برق وصل می‌شود. برای رهائی از ضربهٔ الکتریکی، حیوان باید از روی مانعی به محفظهٔ دیگر جعبه بپرد. در ابتدا، حیوان فقط با آغاز ضربهٔ الکتریکی از روی مانع می‌پرد؛ در این مرحله یادگیری گریز صورت گرفته است. اما با ادامهٔ تمرین، حیوان می‌آموزد که با شنیدن صوت هشداردهنده از روی مانع بپرد و درنتیجه به‌کلی از ضربهٔ الکتریکی اجتناب کند. این همان چیزی است که یادگیری اجتناب نامیده می‌شود.
یادگیری اجتناب موردتوجه فراوان قرار گرفته است، شاید تاحدودی به این دلیل که ماهیتی معماگونه دارد. مسئله این است که دقیقاً چه چیز پاسخ اجتناب را تقویت می‌کند؟ در آزمایشی که ذکر شد چه چیز پریدن حیوان را از روی مانع تقویت می‌کند؟ حدس ما این است که فقدان ضربهٔ الکتریکی همان تقویت است. امان این یک 'نارویداد' (nonevent) است. چطور فقدان چیزی می‌تواند پاسخی را تقویت کند؟ در یکی از راه‌حل‌های این معما گفته می‌شود که این یادگیری شامل دو مرحله است: در مرحلهٔ اول، یادگیری کلاسیک صورت می‌گیرد، به این معنی که از طریق همراه آمدن مکرر هشدار (CS) با رویداد تنبیه‌کننده یا ضربهٔ الکتریکی (UCS)، حیوان یاد می‌گیرد در مقابل هشدار، پاسخ ترس نشان دهد. در مرحلهٔ دوم، یادگیری عامل صورت می‌گیرد، یعنی حیوان می‌آموزد که پاسخ معینی (پریدن از روی مانع)، رویدادی آزارنده یعنی ترس را از بین می‌برد. خلاصه اینکه، آنچه در ابتدا 'نارویداد' به‌نظر می‌رسد در واقع ترس است و اینک می‌توان گفت که اجتناب یعنی گریز از ترس (رسکورلا و سولومون - Solomon در ۱۹۶۷؛ ماورر - Mowrer در ۱۹۴۷).
نظریه‌ٔ دیگری در مقابل این نظریهٔ دومرحله‌ای ارائه شده است که بر عوامل شناختی تأکید دارد (سلیگمن و جانستون - Johnston در ۱۹۷۳). طبق این نظریهٔ شناختی، اجتناب‌آموزی در حیوان انتظارات ایجاد می‌کند که عبارتند از: الف- اگر پاسخ بدهد (مثلاً از مانع بپرد) ضربهٔ الکتریکی دریافت نخواهد داشت، و ب- اگر پاسخ ندهد ضربهٔ الکتریکی دریافت خواهد داشت. این انتظارها هربار که تأیید گردند نیرومندتر می‌شوند. دلیل اینکه موش در آزمایش قبلی با شنیدن هشدار به پریدن از روی مانع ادامه می‌دهد این است که صوت هشداردهنده، انتظار 'پاسخ‌دهی - فقدان ضربهٔ الکتریکی' را برمی‌انگیزد، و با هربار پریدن، این انتظار نیرومندتر می‌شود ( 'مثل اینکه واقعاً ضربهٔ الکتریکی در کار نیست' ). به‌علاوه، این نظریهٔ شناختی واقعیت مهم دیگری را نیز در مورد پاسخ‌های اجتناب بیان می‌کند، و آن اینکه خاموش کردن پاسخ‌های اجتنابی دشوار است. به‌همین دلیل نیز اگر در آزمایش قبل، برق دستگاه ضربهٔ الکتریکی را قطع کنیم، موش باز هم به پریدن از روی مانع ادامه می‌‌دهد. می‌پرسیم چرا؟ علت آن است که دستگاه ضربهٔ الکتریکی نقشی در تغییر انتظار ( 'پاسخ‌دهی - فقدان ضربه‌ای الکتریکی' ) ندارد و از این‌رو، انتظار است که رفتار را کنترل می‌کند. همین‌طور هم اگر یاد گرفته باشیم از وضعیت خطرباری (آسانسور خراب) اجتناب کنیم، ممکن است حتی پس از رفع خطر (تعمیر آسانسور)، باز هم از آسانسور اجتناب کنیم زیرا هنوز چیزی خلاف انتظار ما اتفاق نیفتاده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
باشگاه منچستر , حضور بانوان , شهرستان قروه , رویکرد دانش محور , سنت , روزنامه نگاران مسلمان , بهار می آید , تسلیحات متعارف , مولفه های اقتدار , شاخ و برگ ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / زیارت ناحیه مقدسه , بانک اطلاعاتی کتاب / اقاقی‌های امید , بانک اطلاعاتی کتاب / لطیفه‌های کودکانه جلد اول و دوم: چرا نمی‌خندی , بانک اطلاعاتی کتاب / سوالات امتحانی 10 استان با پاسخ تشریحی فیزیک (1) و آزمایشگاه سال اول دبیرستان - رشته‌ی عمومی , بانک اطلاعاتی کتاب / منگوله برف , بانک اطلاعاتی کتاب / در برابر طوفان , فرهنگی و هنری , میراث‌فرهنگی و تاریخی , پوشش / روسری های گلونی، کویناک های ترکمنی , فرهنگی و هنری , سینما , نقد فیلم / تنها یک بار این فیلم را نمی‌بینیم , فرهنگ و جامعه , گاه‌شمار , گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۲ نوامبر ۱۹۱۷ ــ اعلامیه بالفور و حمایت از ایجاد میهنی برای یهودیان در فلسطین , علمی و آموزشی , آموزش و پرورش , آموزش عالی ـ دانشگاه‌ها / ارتقای پایان نامه ها با تعامل صنعت و دانشگاه ,

برخی منابع مهم خبری
esteghlaljavan.ir روزنامه استقلال جوان , smtnews.ir روزنامه صمت , karyab.net کاریاب , piroozionline.ir روزنامه پیروزی , namehnews.ir نامه نیوز , shana.ir شانا , irna.ir ایرنا , ghanoondaily.ir روزنامه قانون , farsnews.ir خبرگزاری فارس , jomhourieslami.net روزنامه جمهوری اسلامی ,



وبگردی
ماجرای سفر مخفیانه حسن روحانی به انگلیس
ماجرای سفر مخفیانه حسن روحانی به انگلیس - کامران غضنفری با کتاب «راز قطعنامه» شناخته شد؛ هر چند بیش از آن هم دستی بر آتش نوشتن و پژوهش داشت. غضنفری بعد از این تجربه های موفق دست به انتشار کتاب یا به قول خودش مقاله مفصل در مورد پیشنه، زندگی و عملکرد حسن روحانی در فضای مجازی زده است.
ماجرای احسان علیخانی و  ثامن الحجج
ماجرای احسان علیخانی و ثامن الحجج - پنج ماه بعد از اعلام رسمی غیرقانونی بودنِ موسسه ثامن الحجج در آبان 1393، برنامه تحویل سال 1394 شبکه سوم سیما تحت عنوان «بهارنارنج» با تهیه کنندگی و به مدت هشت ساعت پخش شد و این بار به جای تبلیغ مستقیم ثامن الحجج، باشگاه فرهنگی و ورزشی ثامن الحجج تبلیغ شد! در این برنامه بارها از ابوالفضل میرعلی مدیرعامل موسسه ثامن الحجج با عنوان دکتر تقدیر به عمل آمد؛ دکتری که اکنون مشخص شده یک دیپلمه با سوابق مالی…
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
جزییاتی تکان‌دهنده از اقدامات موسسه ثامن‌الحجج
جزییاتی تکان‌دهنده از اقدامات موسسه ثامن‌الحجج - دو چهره مشهور تلویزیون نیز از مواهب موسسه ثامن الحجج بی نصیب نبوده‌اند. مؤسسه ثامن‌الحجج دو مبلغ ۱۸۰ میلیون‌تومانی و ۴۰۰ میلیون‌تومانی را به حساب «م.م» مجری یک برنامه تلویزیونی واریز می‌کند و عنوانی که روبه‌روی این اعداد در توضیح دلیل وجه ذکر شده، یک کلمه است؛ هدیه. اما رقم هدیه‌ای که آقای «م.م» به‌عنوان هدیه دریافت کرده، در مقابل تسهیلات دریافتی او از ثامن‌الحجج تقریبا ناچیز است.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی - آقای مطهری بازیکنان آفریقایی تیم فرانسه را دیده ولی دورگه‌های تیم ملی خودمان را ندیده!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.
مائده‌ها و دلارهای رانتی
مائده‌ها و دلارهای رانتی - اشارت‌هایی که برخی نکات جالب توجهی دیگری در خصوص آن بیان می‌کنند، مثل مطرح شدن مساله مانتو‌های جلوباز و اشکالی که برخی مسئولان به آن وارد می‌دانند. موضوعی که موجب شد تا بعد از مدت‌های مدید و در شرایطی که بسیاری بر این باورند که شناسایی و مقابله با اخلال گران بازار می‌بایست در اولویت همه امور باشد، گشت‌های ارشاد به خیابان‌ها باز گردند.
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی  ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی !
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی ! - یکی از بحث های جنجالی دکتر فیاض در سال های اخیر اظهار نظر او در مورد وقوع بحران جنسی در ایران بوده است که حالا او معتقد است تبدیل به انقلاب جنسی شده است. با او در این زمینه مصاحبه مفصلی انجام دادیم که به زودی منتشر می شود. بخشی از این مصاحبه که درباره برنامه دورهمی است را تماشا کنید.
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری - وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به نمایش در آغوش کشیدن تیم ملی کروواسی توسط رئیس‌جمهور کشورشان،گفت: ایشان با یک حس مادرانه این کار را انجام داد و این آغوش، جنسی نبود، البته که پخش آن نباید انجام می‌شد.
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟ - سرنوشت فرزند بزرگ حسن روحانی از جمله مواردی است که در سال‌های گذشته بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ نیز یکی از وب‌سایت‌های اصولگرا مدعی بود که او به دنبال “شکست عشقی” دست به “خودکشی” زده است. بنا به ادعای برخی از رسانه‌های اصو‌لگرا، فرزند روحانی با کلت کمری پدر خودکشی کرد.
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا - کاربران شبکه های اجتماعی فیلمی را منتشر کرده اند که گفته می شود مربوط به خانه مجلل محمود خاوری در کانادا است. صحت و سقم این قضیه هنوز تایید نشده است.
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟ - احزاب و شخصیت‌ها - زندگی ساده آیت‌الله جنتی گرچه از ویژگی‌های مثبت شخصیت وی است اما نوع نگاهش به عرصه سیاسی و مصداق‌یابی های وی درخصوص افراد انقلابی انتقادهای زیادی را متوجه او می‌کند.
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول - امیرحسین مقصودلو (تتلو) با انتشار عکسی از خودش و مائده هژبری، دختر نوجوانی که پس از اعتراف تلویزیونی اش معروف شد، از کنسرت مشترک در استانبول خبر داد.
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد!
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد! - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا - صحبت های تامل برانگیز آیت الله رودباری درمورد ربا در کشور
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟ - دختر بازداشت شده در بخشی از مصاحبه توضیح می‌دهد که صبح دستگیر شده و خانواده‌اش در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند و این ادعا نشان می‌دهد تهیه فیلم اعترافات به فاصله یک صبح تا عصر انجام شده که خود نشان‌دهنده این است که برای متهم هنوز دادگاهی تشکیل نشده و جرمی به اثبات نرسیده ‌است.
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر!
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر! - پس از آنکه فیلم تازه محمدحسین فرح‌بخش در سالن‌های سینمای شهر تهران اکران نشد. احمدی مدیر سینماشهر که از قضا تهیه کننده برنامه خندوانه نیز هست و سوله مدیریت بحران شهر تهران در دوره تهیه کنندگی او به «خندوانه» اختصاص یافت، مانع از این اکران شده بود و همین مسئله واکنش فرح بخش را به دنبال داشت و او را رانت‌‎‌خوار خواند و پای رامبد جوان را به میان کشید.
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم - یکی از دختران که به شدت مورد توجه قرار گرفته است مائده نام دارد. او از چهره‌های شناخته شده اینستاگرام است که ویدئو‌هایی از رقص هایش را در صفحه خود منتشر کرده است. او متولد سال 1380 است. به گفته خودش حدود 600هزار فالوئر دارد. او حالا با قرار وثیقه آزاد است.
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس)
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس) - سردار آزمون نیمه شب گذشته و در نزدیکی‌های صبح امروز با خودوری پورشه شخصی خود در محور نکا بهشهر پس از عبور از روستای کمیشان با تصادف زنجیره‌ای مواجه شد که در این حادثه خودروهای زیادی خسارت دیدند