یکشنبه ۳۰ فروردین ۱۳۹۴ / Sunday, 19 April, 2015

جنبه‌های متمایز حافظه و مبانی زیست‌شناختی آنها

امروزه روانشناسان به سه تمایز عمده در زمینهٔ حافظه قائل هستند:
- اولی مربوط است به‌مراحل حافظه: رمزگردانی (encoding)، اندوزش (storage) و بازیابی (retrieval).
- تمایز دوم با ذخیره‌سازی کوتاه‌مدت یا بلندمدت اطلاعات سروکار دارد.
- تمایز سوم مربوط است به ذخیره‌سازی انواع اطلاعات (مثلاً نظامی برای اطلاعات - facts یا امور واقع و نظامی دیگر برای مهارت‌ها).
شواهدی حاکی از آن است که این وجوه تمایز، مثلاً حافظهٔ کوتاه‌مدت در برابر حافظهٔ بلندمدت، تاحدودی در کنترل ساختارهای مغزی متفاوتی هستند.
  تمایز روانشناختی
فرض کنید یک روز صبح به دانشجوئی به‌نام 'سیمین احمدی' معرفی می‌شوید. همان روز بعدازظهر دوباره او را می‌بینید و چیزی در این مایه به او می‌گوئید: 'اگر اشتباه نکنم شما خانم سیمین احمدی هستید، ما امروز صبح با هم آشنا شدیم.' واضح است که شما نام او را به‌یاد آورده‌اید. اما چگونه؟
این موفقیت کوچک حافظهٔ شما را می‌توان به‌سه مرحله تقسیم کرد (شکل سه مرحلهٔ حافظه): نخست، وقتی به سیمین احمدی معرفی شدید، این نام را به‌طریقی وارد حافظهٔ خود کردید. این مرحلهٔ رمزگردانی است. شما پدیده‌ای فیزیکی (امواج صوتی) را که با نام آن دانشجو مطابقت دارد به‌نوعی رمز یا بازنمائی (representation) مورد پذیرش حافظه برگرداندید، و آن بازنمائی را به حافظه 'سپردید' . دوم اینکه، این نام را در فاصلهٔ زمانی بین دو دیدار، یاداندوزی یا ذخیره کردید. این مرحله اندوزش نامیده می‌شود. سوم اینکه، هنگام دیدار بعدی، آن نام را از انبارهٔ حافظه فرا خواندید. این مرحله، بازیابی نام دارد.
حافظه ممکن است در هریک از این سه مرحله خطا کند. اگر نمی‌توانستید نام این دانشجو را در دیدار دوم به‌یاد آورید، این توانائی احتمال داشت ناشی از وقوع خطا در هریک از سه مرحلهٔ رمزگردانی، اندوزش، یا بازیابی باشد. امروزه هدف اغلب پژوهش‌ها دربارهٔ حافظه این است که عملیات ذهنی هریک از این مراحل را مشخص کنند و توضیح دهند که چگونه ممکن است در هریک از این عملیات اشکالی پیش آید و به‌خطای حافظه منجر گردد. در نظریه‌های حافظه، فراموشی ناشی از وقوع خطا در یک یا چند مرحله از این مراحل سه‌گانه شناخته می‌شود.
  اساس زیست‌شناختی
شماری از تحقیقات جدید نشان داده است که مراحل مختلف حافظه، ساختارهای مختلفی در مغز دارد. گویاترین شواهد در این زمینه، حاص بررسی‌هائی است که در آنها از طریق عکسبرداری از مغز به جستجوی تفاوت‌های عصب - کالبدشناختی بین مراحل رمزگردانی و بازیابی پرداخته‌اند. این آزمایش‌ها شامل دو بخش است. در بخش اول، که مرحلهٔ رمزگردانی است، آزمودنی‌ها مجموعه‌ای از مواد (items) کلامی مثلاً زوج‌هائی مرکب از یک مقوله و شیئی کم‌کاربرد (مثل 'اثاث - پادری' ) را می‌خوانند. در بخش دوم که مرحلهٔ بازیابی است،نام مقوله به آزمودنی‌ها گفته می‌شود و آنها باید شیء مربوط را بازشناسی یا یادآوری کنند. در هر دو بخش، هنگامی که آزمودنی‌ها درگیر این تکلیف هستند، شاخص‌های پی‌ای‌تی (PET) فعالیت مغزی ثبت می‌شود. جالبترین یافتهٔ این آزمایش‌ها آن است که در جریان رمزگردانی، بیشتر نواحی نیمکرهٔ چپ و در جریان بازیابی بیشتر نیمکرهٔ راست مغز فعال می‌شوند (شالیس - Shallice و همکاران، ۱۹۹۴؛ تولوینگ - Tulving و همکاران، ۱۹۹۴). بنابراین تمایز میان رمزگردانی و بازیابی، اساس زیستی مشخصی دارد.
  تمایز زیست‌شناختی
از چندی پیش معلوم شده است که حافظهٔ کوتاه‌مدت و حافظهٔ درازمدت در کنترل ساختارهای نسبتاً متفاوت مغز هستند، به‌ویژه هیپوکامپ (hippocampus)، که ساختاری در زیر قشر مخ و نزدیک به مرکز مغز است، فقط در حافظهٔ درازمدت نقش اساسی دارد ولی در حافظهٔ کوتاه‌مدت نقشی ندارد.
بیشتر این شواهد از آزمایش‌هائی با موش یا دیگر حیوان‌ها به‌دست آمده است. در بعضی آزمایش‌ها، ابتدا به هیپوکامپ و قشر مخ اطراف آن در گروهی موش آسیب وارد می‌کنند، و در گروهی دیگر ناحیهٔ کاملاً متفاوتی از مغز موش‌ها (بخش پیشانی قشر مخ) تخریب می‌گردد. سپس هر دو گروه سرگرم یک تکلیف پاسخ درنگیده (delayed-response) می‌شوند: در هر کوشش نخست محرکی عرضه می‌شود (مثلاً، شکل مربع)، و پس از درنگی کوتاه، محرکی دیگر ارائه می‌گردد (مثلاً، شکل مثلث)، و حیوان باید فقط زمانی پاسخ دهد که محرک دوم با محرک اول متفاوت باشد. عملکرد حیوان در این تکلیف بستگی دارد به‌نوع آسیب مغزی او و مدت زمان درنگ بین دو محرک.
وقتی درنگ طولانی باشد (۱۵ ثانیه یا بیشتر)، حیوان‌های دچار آسیب هیپوکامپ عملکرد ضعیفی نشان می‌دهند، اما حیوان‌هائی که ناحیهٔ پیشانی قشر مخ آنها آسیب‌دیده، عملکردی نسبتاً طبیعی دارند. از آنجا که اندوزش محرک اول در شرایط درنگ طولانی بین ارائهٔ محرک‌ها مستلزم استفاده از حافظهٔ درازمدت است، نتایج فوق با فرض ارتباط هیپوکامپ با حافظهٔ درازمدت همخوانی دارد. وقتی درنگ بین دو محرک کوتاه باشد (فقط چند ثانیه)، عکس نتیجهٔ فوق حاصل می‌شود: این‌بار حیوان‌هائی که بخش پیشانی قشر مخ آنها آسیب دیده عملکرد ضعیفی دارند و گروهی که هیپوکامپ آنها آسیب‌دیده عملکردی تقریباً طبیعی نشان می‌دهند. چون درنگ کوتاه بین ارائهٔ محرک‌ها استفاده از حافظهٔ کوتاه‌مدت را برای ذخیره‌سازی محرک اول ضروری می‌سازد، این نتایج نشان می‌دهد که مناطق پیشانی قشر مخ در حافظهٔ کوتاه‌مدت دخالت دارد. بنابراین، حافظهٔ درازمدت و کوتاه‌مدت در کنترل نواحی مختلفی از مغز است (گلدمن - راکیس - Goldman-Rakic در ۱۹۸۷؛ زولا - مورگان - Zola-Morgan و اسکوایر - Squire در ۱۹۸۵).
در مورد این تمایز چه شواهدی دربارهٔ آدمیان در دست است؟ بیمارانی که دچار آسیب نواحی معینی از مغز شده‌اند نوعی 'آزمایش طبیعی' (experiment of nature) فراهم می‌کنند. به‌ویژه، برخی از آنان که دچار آسیب هیپوکامپ و قشر مخ اطراف آن هستند کاستی شدید در حافظه دارند. از آنجا که هیپوکامپ در بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی (temporal lobe) قرار دارد، گفته می‌شود که این‌گونه بیماران دچار یادزدودگی بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی (medial-temporal lobe amnesia) هستند. آنها از به‌خاطر سپردن مطالب به‌مدت زمان طولانی ناتوان هستند، اما در یادآوری مطالب به‌مدت چند ثانیه چندان مشکلی ندارند.
برای مثال، چنین بیماری ممکن است پزشکی را که سال‌ها هر روز می‌دیده نتواند بازشناسی کند، اما وقتی پزشک را دوباره به او معرفی کنند در تکرار نام او مشکلی نداشته باشد (میلنر - Milner، کورکین - Corkin و تیوبر - Teuber در ۱۹۶۸). این بیمار دچار اختلال شدید حافظهٔ درازمدت است ولی حافظهٔ کوتاه‌مدت او در حد طبیعی است. بیماران دیگری هم هستند که عکس این حالت در آنها دیده می‌شود، به این معنی که نمی‌توانند حتی عبارتی مرکب از سه واژه را به‌درستی تکرار کنند، اما وقتی حافظهٔ درازمدت واژگانی آنها آزمون می‌شود نسبتاً طبیعی عمل می‌کنند. حافظهٔ کوتاه‌مدت چنین بیمارانی اختلال دارد، اما حافظهٔ درازمدت آنان سالم است، و در بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی آنها آسیبی دیده نمی‌شود (شالیس، ۱۹۸۸). ملاحظه می‌کنیم که در انسان و پستانداران دیگر، حافظهٔ کوتاه‌مدت و حافظهٔ درازمدت در کنترل ساختارهای مغزی متفاوتی هستند.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بی دقتی پلیس , تراختوری , سنجش پزشکی , بی تدبیری , نهاده دامی , قرن سال , موسسات غیرمجاز , الرژی , آئین ها , بازی های کودکانه , زنبور عسل , گروه سلمان , غضروف , موبایل دست دوم , هیس دخترها فریاد نمی‌زنند , فیلمنامه نویسی , یار , شکم پرست , کانال نخاعی , رادیو تهران ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / روان‌کاوی خورشیدی: ستاره متولد فروردین: کیمیای بهبود روابط , بانک اطلاعاتی کتاب / آزمونهای غیرمخرب: آزمون فراصوتی , علم و زندگی / فنی و مهندسی / مکانیک / کنترل موتور و تراشه های عملکرد , بانک اطلاعاتی کتاب / واژگان انگلیسی سال دوم دبیرستان به روش Tick eight , بانک اطلاعاتی کتاب / اخلاق و تربیت اسلامی , بانک اطلاعاتی کتاب / الامثل فی تفسیر کتاب‌الله المنزل: مع تهذیب جدید , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / داستان / با چشم های باز , بانک اطلاعاتی کتاب / واژه‌ها و مفاهیم قرآنی , بانک اطلاعاتی کتاب / بحران رهبری نقد ادبی (گفت و گوی ملک ابراهیم امیری)و رساله حافظ , فرهنگی و هنری / رادیو و تلویزیون / سریالهای تلویزیون / بازتاب آشپزی پس از پخش سریال جواهری در قصر , بهداشت و درمان / توصیه های پزشکی / آلرژی / حساسیت‌های غذائی , بانک اطلاعاتی کتاب / منهاج الصالحین: المعاملات , علم و زندگی / آیا می‌دانید که... / مایعی که روی ماست جمع می شود چیست ؟ , بانک اطلاعاتی گردشگری / دشت قروه ، قروه , بانک اطلاعاتی کتاب / زن, توسعه و تعدد نقش‌ها , بانک اطلاعاتی کتاب / خاطرات من از امروز تا همین پنجاه سال پیش , بانک اطلاعاتی کتاب / قصه آیه‌ها: داستان سوره دهر در ستایش خاندان علی علیه‌السلام , کامپیوتر و اینترنت / اینترنت / دانستنیهای اینترنتی / اهمیت تبلیغات در اینترنت , بانک اطلاعاتی کتاب / زیارت عاشورا و دعای توسل , بانک اطلاعاتی کتاب / سفر دل ,



وبگردی
فیلم یک عروسی در میان جواهر و طلا ! - عبدالمالک هم زن گرفت ! شاهزاده برونئی ۳۱ ساله با همسر ۲۲ ساله اش پیمان ازدواجی در قصر ۱۷۸۸ اتاقی بستند. تمام لباس عروس و داماد از نگین و جواهر بود.
آغاز به کار قطار لوکس زندگی / تصاویر - قطار زندگی با ظرفیت ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر مسافر و از نوع چهار تخته با تزیینات ویژه و امکانات فرهنگی، سرگرمی و گردشگری در مسیر تهران - مشهد بطور رسمی راه اندازی شد.
پشت پرده حذف «در حاشیه» از آنتن سیما - زمانی که مهران مدیری پس از سال‌ها دوری از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران به این رسانه بازگشت، خیلی‌ها انتظار همه‌چیز را داشتند، جز یک شکست تمام‌عیار.
فیلم/ معاون صدام به هلاکت رسید - گروه مقاومت عراقی عصائب اهل حق، پس از کشتن عزت الدوری، معاون صدام، اسلحه وی را به مظلومان عراق هدیه کرد.
برنامه ورزش و مردم را تا کی باید تحمل کرد - با وجود برنامه‌های ورزشی مناسب که در دهه اخیر به روی آنتن تلویزیون میرود برنامه ورزش و مردم با کیفیت دهه شصت همچنان ساعات صبح جمع شبکه یک را اشغال کرده است.
وزیر امور خارجه استرالیا با کلاه در تهران / تصاویر - وزیر امور خارجه استرالیا قرار است در دیدار با مقامات کشورمان درباره مساله مهاجرت غیر قانونی برخی اتباع ایرانی به استرالیا رایزنی کند. استرالیا از ایران می خواهد برخی مهاجران غیر قانونی را که دولت کانبرا به آنها ویزای ورود به استرالیا نداده به ایران پذیرش کند.
چهره جدید افسانه بایگان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی‌ها و پشت صحنه سریالها و فیلمهای جدید که به شبکه‌های اجتماعی ارسال شده است.
فیلم افشاگری در رابطه با علی مطهری با لباس سپاه - تابناک : این شخص به کنایه به چهار، پنج موبایلی اشاره دارد که مطهری به همراهش داشته، در حالی‌ که مطهری همین تازگی‌ها از موبایل نوکیای قدیمی‌اش خداحافظی کرده و تنها یک گوشی موبایل اسمارت‌فون اختیار کرده است.
اتفاقی عجیب برای خودرو داعشی / فیلم - یک خودروی حامل نیروهای گروه تروریستی داعش به دلیل انفجار بمب در کنار جاده به هوا پرتاب می شود و وقتی در آسمان معلق است به شدت منفجر می شود.
تینا آخوند تبار و عمل زیبایی بینی ! / فیلم - بازیگر سینما و تلویزیون در رابطه با دلایل اعمال جراحی زیبایی خود صحبت میکند.
سگ‌کشی غیرانسانی با اسید در شیراز ! / فیلم - اقدام غیر انسانی در شیراز. گروهی از افراد با تزریق اسید، سگ‌های ولگرد را نابود می‌کنند.
خاطره آیت‌الله از همسر امام جنجالی شد - یکباره دیگر خاطره‌های آیت‌الله هاشمی با واکنش منتقدان به خصوص کیهان روبه‌رو شد. این بار آیت‌الله خاطره‌ای از همسر امام نقل کرده بود
عمل زیبایی زن فامیل دور / فیلم - عمل زیبایی زن فامیل دور :: سریال کلاه قرمزی ۹۴ قسمت پانزدهم با حضور شبنم مقدمی
شانتاژ خبری از حرکت بازیکن عربستانی / عکس - «الشهرانی» بازیکن الهلال عربستان، در شادی پس از گل در جریان بازی با فولاد خوزستان پیراهن خود را بالا زد و تصویر و کاریکاتور یک نوجوان را نشان داد...
برنامه روناک یونسی و بدن‌ساز آمریکایی / عکس - حضور کلمن در ایران جنبه‌های دیگری غیر از مسائل ورزشی هم دارد که مورد توجه‌ترینش کلاسی است که قرار است برای بانوان برگزار شود و مدیریت آن با یکی از ...
لطفا نرو کارلوس ! / تصاویر اینستاگرام - تا خبر از رفتن کارلوس کی‌روش شد، برخی به پاس تشکر از زحمات جناب کی‌روش و منصرف کردن ایشان با هشتگ #پلیز دونت گو کارلوس، عکس های خود را در کنار کارلوس خان رو کردند.
جنجال رسانه‌ای ترکیه در مورد سپاه قدس - از چند هفته پیش این سریال با تغییر نام به نام Sungurlar رویه جدیدی را در پیش گرفته است. در دور جدید این سریال، مبارزه از اکراد جدایی طلب معطوف به مبارزه با سپاه قدس ایران شده است.
نظر پزشکان در خصوص سریال درحاشیه / فیلم - سریال در حاشیه از روزهای نوروز سال 94 هر شب در شبکه سوم سیما پخش می شود. این سریال کمدی داستان بیمارستان و پزشکانی را نقل می کند که البته با اعتراض برخی تنگ نظران هم رو به رو شده است .
دلخراشترین حادثه نوروز ۹۴ / عکس - روشن کردن پیک نیک پشت کامیون در حال حرکت برای طبخ غذا ۷نفر را به کام مرگ کشاند و ۸نفر سوختگی شدید برجای گذاشت.
پربازدیدها
اطلاعیه دادستانی درباره‌ اظهارات حمید رسایی در مجلس - در پی اظهارات حمید رسایی، نمایندهی‌ مردم تهران در مجلس شورای اسلامی راجع به پرونده مهدی هاشمی‌، دادستانی تهران بیانیه‌ای صادر کرد. در بخشی از این اطلاعیه آمده است: دادستانی تهران با عنایت به مجرمانه بودن برخی اظهارات آقای رسایی، مراتب را جهت رسیدگی به دادستان محترم ویژه روحانیت اعلام نموده است.
موافقت با استمهال برای سایت «الف» در دادگاه مطبوعات / هفته نامه «متین» مجرم شناخته شد - دبیر هیأت منصفه دادگاه مطبوعات گفت: در جلسه امروز دادگاه مطبوعات با درخواست استمهال سایت «الف» موافقت شد و مدیرمسئول هفته نامه «متین» نیز به اتفاق آرا مجرم شناخته شد.
کرکس‌‌های دبی در کمین تجار معتبر ایرانی - بعضی کلاهبرداران که سوابق سوء مجرمانه در داخل کشور دارند و به دلیل این سوابق در صورت ورود به کشور بازداشت و روانه زندان می‌شوند، این روزها دبی یعنی دروازه دروازه تجارت ایران با دنیای خارج را به عنوان «شکارگاه» خود برگزیده‌اند.
اظهارات دبیر جشنواره‌ی فیلم فجر/ «ریسک کردیم» - دبیر جشنواره فیلم فجر تفکیک بخش بین‌الملل از بخش ملی این جشنواره را ریسکی شجاعانه دانست و بر ضرورت تولید فیلم‌های مشترک تأکید کرد.
نظر افشارزاده در مورد افت استقلال و قلعه نویی/ مخالف حضور روانشناس و بدنساز بود/ متاسفانه روز به روز شاهد افول استقلال هستیم - مثلث آنلاین: مدیرعامل باشگاه استقلال می‌گوید او و اعضا هیات مدیره تمام و کمال خواسته‌های کادر فنی را انجام داده است ولی باید دلیل افت تیم آسیب شناسی شود.
چگونه با نژادپرستی در ایران مقابله کنیم؟ - باید آموزش داده شود که زبان و نژاد و فرهنگ برتر نداریم بلکه هر زبان و نژاد و فرهنگی همانند گلی، بویی خاص خود دارد و زیبایی ایران به وجود این گلستان است.
واکنش مردم به حضور ناگهانی وزیر خارجه استرالیا در کوچه‌های باریک بازار تجریش /سفر بانوی استرالیایی به تهران یعنی ایران از سرما خارج شده است - حضور خندان سیاستمداران و گفت وگو با مردم و راه رفتن با آنها و حضور در مراکز خرید بخشی از مبارزات انتخاباتی در استرالیا به شمار می رود.
از اولین دانشگاه‌‌جهان با ۱۷قرن قدمت چه‌می‌دانید؟ - دانشگاه باستانی گندی‌شاپور یکی از آثار به جای مانده از سلسله ساسانیان و بیش از ۱۷ قرن قدمت دارد. آثار آن در شمال خوزستان و در ۱۷ کیلومتری ...
حوادث یمن گریه آور است/ طرف مقابل با وقاحت کشور ما را تهدید نظامی می‌کند - رهبر معظم انقلاب اسلامی با بیان این که طرف مقابل با وقاحت مرتب ما را تهدید نظامی می کنند، تاکید کردند: جمهوری اسلامی ثابت کرده در دفاع از خود، کاملا مقتدرانه عمل می کند.
تیموریان: صدرنشینی برای من لذتی ندارد - آندرانیک تیموریان با بازوبند کاپیتانی تیم‌ملی با انگیزه‌تر از همیشه به فعالیت مشغول است.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved