چهارشنبه ۶ خرداد ۱۳۹۴ / Wednesday, 27 May, 2015

جنبه‌های متمایز حافظه و مبانی زیست‌شناختی آنها

امروزه روانشناسان به سه تمایز عمده در زمینهٔ حافظه قائل هستند:
- اولی مربوط است به‌مراحل حافظه: رمزگردانی (encoding)، اندوزش (storage) و بازیابی (retrieval).
- تمایز دوم با ذخیره‌سازی کوتاه‌مدت یا بلندمدت اطلاعات سروکار دارد.
- تمایز سوم مربوط است به ذخیره‌سازی انواع اطلاعات (مثلاً نظامی برای اطلاعات - facts یا امور واقع و نظامی دیگر برای مهارت‌ها).
شواهدی حاکی از آن است که این وجوه تمایز، مثلاً حافظهٔ کوتاه‌مدت در برابر حافظهٔ بلندمدت، تاحدودی در کنترل ساختارهای مغزی متفاوتی هستند.
  تمایز روانشناختی
فرض کنید یک روز صبح به دانشجوئی به‌نام 'سیمین احمدی' معرفی می‌شوید. همان روز بعدازظهر دوباره او را می‌بینید و چیزی در این مایه به او می‌گوئید: 'اگر اشتباه نکنم شما خانم سیمین احمدی هستید، ما امروز صبح با هم آشنا شدیم.' واضح است که شما نام او را به‌یاد آورده‌اید. اما چگونه؟
این موفقیت کوچک حافظهٔ شما را می‌توان به‌سه مرحله تقسیم کرد (شکل سه مرحلهٔ حافظه): نخست، وقتی به سیمین احمدی معرفی شدید، این نام را به‌طریقی وارد حافظهٔ خود کردید. این مرحلهٔ رمزگردانی است. شما پدیده‌ای فیزیکی (امواج صوتی) را که با نام آن دانشجو مطابقت دارد به‌نوعی رمز یا بازنمائی (representation) مورد پذیرش حافظه برگرداندید، و آن بازنمائی را به حافظه 'سپردید' . دوم اینکه، این نام را در فاصلهٔ زمانی بین دو دیدار، یاداندوزی یا ذخیره کردید. این مرحله اندوزش نامیده می‌شود. سوم اینکه، هنگام دیدار بعدی، آن نام را از انبارهٔ حافظه فرا خواندید. این مرحله، بازیابی نام دارد.
حافظه ممکن است در هریک از این سه مرحله خطا کند. اگر نمی‌توانستید نام این دانشجو را در دیدار دوم به‌یاد آورید، این توانائی احتمال داشت ناشی از وقوع خطا در هریک از سه مرحلهٔ رمزگردانی، اندوزش، یا بازیابی باشد. امروزه هدف اغلب پژوهش‌ها دربارهٔ حافظه این است که عملیات ذهنی هریک از این مراحل را مشخص کنند و توضیح دهند که چگونه ممکن است در هریک از این عملیات اشکالی پیش آید و به‌خطای حافظه منجر گردد. در نظریه‌های حافظه، فراموشی ناشی از وقوع خطا در یک یا چند مرحله از این مراحل سه‌گانه شناخته می‌شود.
  اساس زیست‌شناختی
شماری از تحقیقات جدید نشان داده است که مراحل مختلف حافظه، ساختارهای مختلفی در مغز دارد. گویاترین شواهد در این زمینه، حاص بررسی‌هائی است که در آنها از طریق عکسبرداری از مغز به جستجوی تفاوت‌های عصب - کالبدشناختی بین مراحل رمزگردانی و بازیابی پرداخته‌اند. این آزمایش‌ها شامل دو بخش است. در بخش اول، که مرحلهٔ رمزگردانی است، آزمودنی‌ها مجموعه‌ای از مواد (items) کلامی مثلاً زوج‌هائی مرکب از یک مقوله و شیئی کم‌کاربرد (مثل 'اثاث - پادری' ) را می‌خوانند. در بخش دوم که مرحلهٔ بازیابی است،نام مقوله به آزمودنی‌ها گفته می‌شود و آنها باید شیء مربوط را بازشناسی یا یادآوری کنند. در هر دو بخش، هنگامی که آزمودنی‌ها درگیر این تکلیف هستند، شاخص‌های پی‌ای‌تی (PET) فعالیت مغزی ثبت می‌شود. جالبترین یافتهٔ این آزمایش‌ها آن است که در جریان رمزگردانی، بیشتر نواحی نیمکرهٔ چپ و در جریان بازیابی بیشتر نیمکرهٔ راست مغز فعال می‌شوند (شالیس - Shallice و همکاران، ۱۹۹۴؛ تولوینگ - Tulving و همکاران، ۱۹۹۴). بنابراین تمایز میان رمزگردانی و بازیابی، اساس زیستی مشخصی دارد.
  تمایز زیست‌شناختی
از چندی پیش معلوم شده است که حافظهٔ کوتاه‌مدت و حافظهٔ درازمدت در کنترل ساختارهای نسبتاً متفاوت مغز هستند، به‌ویژه هیپوکامپ (hippocampus)، که ساختاری در زیر قشر مخ و نزدیک به مرکز مغز است، فقط در حافظهٔ درازمدت نقش اساسی دارد ولی در حافظهٔ کوتاه‌مدت نقشی ندارد.
بیشتر این شواهد از آزمایش‌هائی با موش یا دیگر حیوان‌ها به‌دست آمده است. در بعضی آزمایش‌ها، ابتدا به هیپوکامپ و قشر مخ اطراف آن در گروهی موش آسیب وارد می‌کنند، و در گروهی دیگر ناحیهٔ کاملاً متفاوتی از مغز موش‌ها (بخش پیشانی قشر مخ) تخریب می‌گردد. سپس هر دو گروه سرگرم یک تکلیف پاسخ درنگیده (delayed-response) می‌شوند: در هر کوشش نخست محرکی عرضه می‌شود (مثلاً، شکل مربع)، و پس از درنگی کوتاه، محرکی دیگر ارائه می‌گردد (مثلاً، شکل مثلث)، و حیوان باید فقط زمانی پاسخ دهد که محرک دوم با محرک اول متفاوت باشد. عملکرد حیوان در این تکلیف بستگی دارد به‌نوع آسیب مغزی او و مدت زمان درنگ بین دو محرک.
وقتی درنگ طولانی باشد (۱۵ ثانیه یا بیشتر)، حیوان‌های دچار آسیب هیپوکامپ عملکرد ضعیفی نشان می‌دهند، اما حیوان‌هائی که ناحیهٔ پیشانی قشر مخ آنها آسیب‌دیده، عملکردی نسبتاً طبیعی دارند. از آنجا که اندوزش محرک اول در شرایط درنگ طولانی بین ارائهٔ محرک‌ها مستلزم استفاده از حافظهٔ درازمدت است، نتایج فوق با فرض ارتباط هیپوکامپ با حافظهٔ درازمدت همخوانی دارد. وقتی درنگ بین دو محرک کوتاه باشد (فقط چند ثانیه)، عکس نتیجهٔ فوق حاصل می‌شود: این‌بار حیوان‌هائی که بخش پیشانی قشر مخ آنها آسیب دیده عملکرد ضعیفی دارند و گروهی که هیپوکامپ آنها آسیب‌دیده عملکردی تقریباً طبیعی نشان می‌دهند. چون درنگ کوتاه بین ارائهٔ محرک‌ها استفاده از حافظهٔ کوتاه‌مدت را برای ذخیره‌سازی محرک اول ضروری می‌سازد، این نتایج نشان می‌دهد که مناطق پیشانی قشر مخ در حافظهٔ کوتاه‌مدت دخالت دارد. بنابراین، حافظهٔ درازمدت و کوتاه‌مدت در کنترل نواحی مختلفی از مغز است (گلدمن - راکیس - Goldman-Rakic در ۱۹۸۷؛ زولا - مورگان - Zola-Morgan و اسکوایر - Squire در ۱۹۸۵).
در مورد این تمایز چه شواهدی دربارهٔ آدمیان در دست است؟ بیمارانی که دچار آسیب نواحی معینی از مغز شده‌اند نوعی 'آزمایش طبیعی' (experiment of nature) فراهم می‌کنند. به‌ویژه، برخی از آنان که دچار آسیب هیپوکامپ و قشر مخ اطراف آن هستند کاستی شدید در حافظه دارند. از آنجا که هیپوکامپ در بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی (temporal lobe) قرار دارد، گفته می‌شود که این‌گونه بیماران دچار یادزدودگی بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی (medial-temporal lobe amnesia) هستند. آنها از به‌خاطر سپردن مطالب به‌مدت زمان طولانی ناتوان هستند، اما در یادآوری مطالب به‌مدت چند ثانیه چندان مشکلی ندارند.
برای مثال، چنین بیماری ممکن است پزشکی را که سال‌ها هر روز می‌دیده نتواند بازشناسی کند، اما وقتی پزشک را دوباره به او معرفی کنند در تکرار نام او مشکلی نداشته باشد (میلنر - Milner، کورکین - Corkin و تیوبر - Teuber در ۱۹۶۸). این بیمار دچار اختلال شدید حافظهٔ درازمدت است ولی حافظهٔ کوتاه‌مدت او در حد طبیعی است. بیماران دیگری هم هستند که عکس این حالت در آنها دیده می‌شود، به این معنی که نمی‌توانند حتی عبارتی مرکب از سه واژه را به‌درستی تکرار کنند، اما وقتی حافظهٔ درازمدت واژگانی آنها آزمون می‌شود نسبتاً طبیعی عمل می‌کنند. حافظهٔ کوتاه‌مدت چنین بیمارانی اختلال دارد، اما حافظهٔ درازمدت آنان سالم است، و در بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی آنها آسیبی دیده نمی‌شود (شالیس، ۱۹۸۸). ملاحظه می‌کنیم که در انسان و پستانداران دیگر، حافظهٔ کوتاه‌مدت و حافظهٔ درازمدت در کنترل ساختارهای مغزی متفاوتی هستند.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
آملی‌لاریجانی , بخش آزمایشگاهی , مامورنما , کیکی بهارنارنج , ماهی شناسی , آیت الله هاشم نجف‌آبادی , حاضر جوابی , پوشش بیمه‌ای , تلسا , میوه ها , نان ارمنی , اندرویدی , هلال‌احمر , شهرداری منطقه 6 , لقب جدید , دلخوشی , محمد حسین صوفی , ثبات طلا , سایت عراقی , تشکلها ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / تندیسها هم اشک می‌ریزند ... , بانک اطلاعاتی کتاب / اعتیاد و دانش‌آموزان ما: چگونه دانش‌آموزانی دور از اعتیاد و سوءمصرف مواد داشته باشیم؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / جغرافیای کشورها و نواحی اسلامی , علوم انسانی / مدیریت و خدمات اداری / نظام‌های اطلاعات و مدیریت ـ مهندسی مجدد / عوامل موفقیت مهندسی مجدد , بانک اطلاعاتی کتاب / قرآن کریم , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه طبقه‌بندی شده حساب دیفرانسیل و انتگرال 2: کنکورهای سراسری و آزاد همراه با تست‌های ... , بانک اطلاعاتی کتاب / CMOS pocket guide: special components , هنر / هنرهای طراحی / تابلوهای تبلیغاتی / بیل بورد , بانک اطلاعاتی کتاب / زیارت جامعه کبیره = Ziarate jamea kabira , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش کاربردی خلاقیت و حل خلاق مسائل , بانک اطلاعاتی کتاب / یادگار مادر , بانک اطلاعاتی کتاب / مدیریت بر مدیریت ناپذیر (مدیریت سازمانهای تحقیقاتی) , فرهنگی و هنری / سینما / معرفی فیلم / اسمارت را بگیرید Get Smart , بانک اطلاعاتی کتاب / احکام بانوان (با تجدید نظر و اضافات) , اجتماعی / مشکلات و رفاه اجتماعی / مشکلات و رفاه اجتماعی ـ کشورها / هلند و سوئیس الگوی جدید آمریکایی‌ها , بانک اطلاعاتی کتاب / زخم کبود کبوتر: یادنامه سردار شهید حاج عبدالمجید سپاسی , بانک اطلاعاتی کتاب / روابط تبلیغ و هنر , بانک اطلاعاتی کتاب / ترجمه کتاب الغیبه , بهداشت و درمان / بیماریها / علایم بیماریها / ترشح گوش , بانک اطلاعاتی کتاب / صراط سلوک: رهنمودهای اخلاقی عرفانی حضرت استاد علامه حسن‌زاده آملی دام عزه العالی در سیر و سلوک الی‌ الله ,



هویت فیلمبردار فاش شد ! / تصاویر - اقدام جالب و منحصر به فرد این نماینده ، گرچه باعث افشای دقیق اتفاقات در روز حادثه شد، اما احتمالاً پس از این باعث خواهد شد برخی در شلوغی های مجلس، مواظب زبان و بیان خود باشند، چرا که ممکن است حتی دور از دسترس خبرنگاران، نماینده ای در حال فیلمبرداری از ماجرا باشد.
فیلم/ بازخوانی ماجرای سیتی سنتر اصفهان - در این حادثه تعدادی از خودروهای پارک شده در پارکینگ آسیب دیده که به دنبال ریزش آوار بر روی این خودروها بنزین برخی از آنها نشت کرده است.
بیماری استودیو بازی در رسانه ملی! - آدم حیران می‌ماند، این همه نشان دادن هنرپیشه‌ها، آن هم پی در پی و پرسیدن اینکه چه رنگی را دوست دارند و چه نقشی می‌پسندند و اگر خواننده‌اند، یک دهن آواز بخوانند و... چه فایده‌ای برای مردم دارد؟
تصاویر مراسم اختتامیه جشنواره کن - مراسم اعطای جوایز شصت و هشتمین دوره جشنواره فیلم کن با اعطای جایزه نخل طلای این دوره به فیلم «دیپان» ساخته «ژاک ائودیار» کارگردان معروف فرانسوی برگزار شد.
شوک سلفی مادر و دختری هانیه غلامی / تصاویر - سلفی مهران غفوریان، امین زندگانی و همسرش در ردیف اول یک کنسرت. لادن مستوفی و هنگامه قاضیانی. حضور علی اوجی هم که اتفاقی طبیعی است. عکسی دیدنی از سید احمد خمینی. مهتاب کرامتی در اختتامیه جشن عکاسان سینمای ایران
اینجا واس ماس تیتر یک «گاردین»! / عکس - رجمه ساده این عبارت انگلیسی که خلاصه صحبت های این مقام مسئول صهیونیستی است دقیقا دیالوگ معروف جواد رضویان در سریال در حاشیه است: « اینجا واس ماس، اینجا کل‌ش واس ماس»
حجامت / گزارش تصویری - پزشکان اعتقاد دارند حجامت نقش مهمی در پیشگیری از بیماری ها، مخصوصا بیماری های مزمن و مرتبط با سبک زندگی دارد. از دیرباز هدف اصلی در حجامت ارتقای سلامتی جسمی و روحی بوده است.
ویدیو: مشاجره لفظی کوچک زاده و ظریف در مجلس - جلسه غیر علنی مجلس با حضور محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و سید عباس عراقچی عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای امروز صبح به ریاست علی لاریجانی برگزار شد. ظریف و عراقچی آخرین روند مذاکرات ایران با 1+5 را در جلسه غیر علنی امروز مجلس برای نمایندگان تشریح کردند.اما پس از پایان سخنان ظریف و زمانی که وی قصد ترک مجلس را داشت برای لحظاتی صحن علنی با مشاجره کوچک زاده با ظریف به تشنج کشیده شد.
ظریف در کنسرت موسیقی آهنگسازان ایرانی - اجرای ارکستر سمفونیک البرز شامگاه شنبه با حضور محمدجواد ظریف وزیرامور خارجه کشورمان در مرکز همایشهای بین المللی برج میلاد تهران برگزار شد.
تصاویر دار زدن یک نطامی ایرانی! توسط داعش - این جنایت هولناک درحالی صورت گرفته که یک سایت معتبر مصر اعلام کرد که نظامی اعدام شده، یک سرباز ایرانی بوده که در گروه الحشد الشعبی (نیروهای بسیج مردمی) در فلوجه می‌جنگیده است!
ورود خاندان هاشمی به انتخابات مجلس / عکس - مشی پدران و رفتار دختران اگرچه با علم به این تفاوت‌ها نمی‌توان عملکرد 3 زن را در یک راستا ارزیابی کرد اما مشترکات آنها قابل توجه است که از مهم‌ترین آن می‌توان به نحوه مواجهه پدران با نگاه ایده‌آلیستی دختران اشاره کرد.
گلشیفته فراهانی در فرش قرمز جشنواره کن 2015 - گلشیفته فراهانی با فیلم سینمایی "دو دوست" به کارگردانی لویی گرل بازیگر و کارگردان فرانسوی در پنجاه و چهارمین دوره "هفته بین‌المللی منتقدان کن" شرکت کرده است. گزارش تصویری از گلشیفته فراهانی را ببینید.
خواهران اسکندری؛ لاله، سارا، ستاره / تصاویر - گریم متفاوت لیلا حاتمی که به سختی قابل تشخیص است، هنر دست استاد عبدالله اسکندری. و امیرمحمد زند و سارا منجزی پور در ارگ کریم خان زند.
این آزاده نامداری نیست کتیه ! / عکس - آزاده نامداری در واکنش به انتشار عکس گریمش در فیلم «نسیم» نوشت: این یه درد دله، باهمه کسایی که دوسشون دارم، من آزاده نامداری‌ام. چادریم، بخاطر اعتقادم، بخاطر قلبم. این عکس من نیستم، کتیه، تو فیلم جناب شهبازی، میخوام درکم کنید.
رایزنی هسته‌ای در منزل صالحی / عکس - عراقچی در صفحه شخصی‌اش در اینستاگرام با انتشار عکسی از این دیدار نوشت : عيادت كاري! استفاده از فرصت عيادت از استاد عزيز جناب آقاي دكتر صالحي براي پيگيري مباحث مذاكرات.
تصاویری از خودسوزی دختر دانشجو در شیراز! - ﺑﺮﺧﯽ ﺷﻨﯿﺪﻩ‌ﻫﺎ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﯾﮏ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻡ ﻋﻠﺖ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﯽ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ‌‌ ﻫﻤﺎﻥ ﻓﺮﺩ ﻣﻮﺭﺩﻧﻈﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﺑﺮﺩ.
فقیهه سلطانی پای سفره عقد / تصاویر - سلفی جدید آزاده نامداری با شال و مانتوی جدید در پشت فرمان که به لطف خدا همه چیز سر جایش است و خیلی خندان و بشاش و خوب بنظر میرسد. فقیهه سلطانی و همسر فوتبالیست پای سفره عقد.
وقتی امین حیایی ادای رامبد جوان رو درمیآره... - در برنامه خندوانه اتفاق افتاد.
همسرم بهترین انتخاب برای من بود / تصویر - گروه هنری-رسانه‌ها: از روزهایی که نخستین آلبوم رسمی رضا صادقی در بازار موسیقی کشور منتشر شد، زمان زیادی می گذرد. اتفاق ها و فراز ...
تصاویر نوزادی که آیات قرآن بر بدنش نقش می بندد ! - هر چند صحت این گزارش قابل تایید نیست اما شبکه‌های خبری کلیپی از یک نوزاد روسی را منتشر کرده‌اند که روی بدن او هر جمعه آیات قرآنی نقش می‌بندد. مادر این نوزاد می‌گوید هر گاه این نوشته‌ها روی بدن فرزندم نقش می‌بندد دچار تب شدیدی می‌شود که پزشکان از پایین آوردن آن عاجز می‌مانند.
پربازدیدها
مقامات ارشد فیفا در زوریخ دستگیر شدند - به گزارش سرویس بین الملل فرارو، روزنامه های سوئیس، روزنامه نیویورک تایمز و وال استریت ژورنال گزارش دادند که مقامات سوئیسی همین امروز دست به کار شده و چندین و چند تن از...
پیکره هیئت امنای دانشگاه آزاد در وزارت علوم/ جذب 18 هزار دانشجوی دکتری با انگیزه تجاری فاجعه‌ای علمی است - عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در خصوص سکوت وزارت علوم در زمینه جذب 18 هزار دانشجوی دکترای دانشگاه آزاد عنوان کرد: وزارت علوم تحت سیطره هیئت امنای دانشگاه آزاد است.
رازگشایی از سکوت امیر قلعه نویی درباره استقلال - رازگشایی از سکوت امیر قلعه نویی درباره استقلال یک هفته از برکناری محترمانه امیر قلعه نویی از استقلال گذشته اما او حتی کلامی حرف نزده است.
شهرداد روحانی: از رو نمی‌روم - گروه فرهنگی: معمولا آرام است.هرازچند گاهی می‌آید،بی‌تفاوت به حاشیه‌ها کارش را انجام می‌دهد و دوباره برمی‌گردد....
راه نجات خانه‌های تاریخی آران و بیدگل باز شد - گروه فرهنگی: مدیر میراث فرهنگی و گردشگری آران و بیدگل از تخصیص 450 میلیون تومان اعتبار برای مرمت خانه‌های تاریخی و 190 میلیون تومان ...
بودجه 4 میلیارد تومانی برای نیمکت استقلال/ گزینه های خارجی مربیگری استقلال را بشناسید+ تصاویر - در بین گزینه‌های داخلی نیز نام فرهاد مجیدی، داریوش یزدانی، حسین فرکی، منصور پورحیدری و علیرضا منصوریان به چشم می‌خورد. در بین خارجی ها نیز اسامی تاپ مولر، لوتار ماتیوس، زاکه‌رونی، دونادونی و تروسیه مطرح است.
تلاش محققان ایرانی برای کاهش اثرات کم خوابی بر مغز - محققان پژوهشکده علوم شناختی با طراحی و ساخت دستگاهی اقدام به مطالعه اثرات محرومیت از خواب در موش‌ها کردند که امیدوارند با این تحقیقات بتوانند داروهایی برای کاهش اثرات بی خوابی بر روی مغز معرفی کنند.
قرائت گزارش نهایی تفریق بودجه 91 در صحن علنی مجلس/تخلفات اجرای هدفمندی - گزارش نهایی تفریق بودجه سال 91 کل کشور در جلسه علنی امروز (چهارشنبه) مجلس قرائت شد.
چرا سگ بازی در جامعه مد شده است؟ / زنگ هشدار ویژه مسئولان اجتماعی - کارشناسان معتقدندکم شدن روابط عاطفی بین انسانها وتظاهربه روشهای زندگی غربی موجب روی آوردن افراد به نگهداری از سگ می شود.اتفاقی که با آموزه های اسلامی وفرهنگ ایرانی سازگاری ندارد و باعث افسردگی می شود.
توافق آمریکا و روسیه در مورد نحوه بازگرداندن تحریم های ایران - یک رسانه غربی از توافق آمریکا و روسیه در مورد روشی جدید برای بازگرداندن مجدد تحریم های لغو شده ایران در صورت نقض توافق احتمالی از طرف تهران خبر داد.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved