ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۳ / Wednesday, 20 August, 2014 /

جنبه‌های متمایز حافظه و مبانی زیست‌شناختی آنها

امروزه روانشناسان به سه تمایز عمده در زمینهٔ حافظه قائل هستند:
- اولی مربوط است به‌مراحل حافظه: رمزگردانی (encoding)، اندوزش (storage) و بازیابی (retrieval).
- تمایز دوم با ذخیره‌سازی کوتاه‌مدت یا بلندمدت اطلاعات سروکار دارد.
- تمایز سوم مربوط است به ذخیره‌سازی انواع اطلاعات (مثلاً نظامی برای اطلاعات - facts یا امور واقع و نظامی دیگر برای مهارت‌ها).
شواهدی حاکی از آن است که این وجوه تمایز، مثلاً حافظهٔ کوتاه‌مدت در برابر حافظهٔ بلندمدت، تاحدودی در کنترل ساختارهای مغزی متفاوتی هستند.
  تمایز روانشناختی
فرض کنید یک روز صبح به دانشجوئی به‌نام 'سیمین احمدی' معرفی می‌شوید. همان روز بعدازظهر دوباره او را می‌بینید و چیزی در این مایه به او می‌گوئید: 'اگر اشتباه نکنم شما خانم سیمین احمدی هستید، ما امروز صبح با هم آشنا شدیم.' واضح است که شما نام او را به‌یاد آورده‌اید. اما چگونه؟
این موفقیت کوچک حافظهٔ شما را می‌توان به‌سه مرحله تقسیم کرد (شکل سه مرحلهٔ حافظه): نخست، وقتی به سیمین احمدی معرفی شدید، این نام را به‌طریقی وارد حافظهٔ خود کردید. این مرحلهٔ رمزگردانی است. شما پدیده‌ای فیزیکی (امواج صوتی) را که با نام آن دانشجو مطابقت دارد به‌نوعی رمز یا بازنمائی (representation) مورد پذیرش حافظه برگرداندید، و آن بازنمائی را به حافظه 'سپردید' . دوم اینکه، این نام را در فاصلهٔ زمانی بین دو دیدار، یاداندوزی یا ذخیره کردید. این مرحله اندوزش نامیده می‌شود. سوم اینکه، هنگام دیدار بعدی، آن نام را از انبارهٔ حافظه فرا خواندید. این مرحله، بازیابی نام دارد.
حافظه ممکن است در هریک از این سه مرحله خطا کند. اگر نمی‌توانستید نام این دانشجو را در دیدار دوم به‌یاد آورید، این توانائی احتمال داشت ناشی از وقوع خطا در هریک از سه مرحلهٔ رمزگردانی، اندوزش، یا بازیابی باشد. امروزه هدف اغلب پژوهش‌ها دربارهٔ حافظه این است که عملیات ذهنی هریک از این مراحل را مشخص کنند و توضیح دهند که چگونه ممکن است در هریک از این عملیات اشکالی پیش آید و به‌خطای حافظه منجر گردد. در نظریه‌های حافظه، فراموشی ناشی از وقوع خطا در یک یا چند مرحله از این مراحل سه‌گانه شناخته می‌شود.
  اساس زیست‌شناختی
شماری از تحقیقات جدید نشان داده است که مراحل مختلف حافظه، ساختارهای مختلفی در مغز دارد. گویاترین شواهد در این زمینه، حاص بررسی‌هائی است که در آنها از طریق عکسبرداری از مغز به جستجوی تفاوت‌های عصب - کالبدشناختی بین مراحل رمزگردانی و بازیابی پرداخته‌اند. این آزمایش‌ها شامل دو بخش است. در بخش اول، که مرحلهٔ رمزگردانی است، آزمودنی‌ها مجموعه‌ای از مواد (items) کلامی مثلاً زوج‌هائی مرکب از یک مقوله و شیئی کم‌کاربرد (مثل 'اثاث - پادری' ) را می‌خوانند. در بخش دوم که مرحلهٔ بازیابی است،نام مقوله به آزمودنی‌ها گفته می‌شود و آنها باید شیء مربوط را بازشناسی یا یادآوری کنند. در هر دو بخش، هنگامی که آزمودنی‌ها درگیر این تکلیف هستند، شاخص‌های پی‌ای‌تی (PET) فعالیت مغزی ثبت می‌شود. جالبترین یافتهٔ این آزمایش‌ها آن است که در جریان رمزگردانی، بیشتر نواحی نیمکرهٔ چپ و در جریان بازیابی بیشتر نیمکرهٔ راست مغز فعال می‌شوند (شالیس - Shallice و همکاران، ۱۹۹۴؛ تولوینگ - Tulving و همکاران، ۱۹۹۴). بنابراین تمایز میان رمزگردانی و بازیابی، اساس زیستی مشخصی دارد.
  تمایز زیست‌شناختی
از چندی پیش معلوم شده است که حافظهٔ کوتاه‌مدت و حافظهٔ درازمدت در کنترل ساختارهای نسبتاً متفاوت مغز هستند، به‌ویژه هیپوکامپ (hippocampus)، که ساختاری در زیر قشر مخ و نزدیک به مرکز مغز است، فقط در حافظهٔ درازمدت نقش اساسی دارد ولی در حافظهٔ کوتاه‌مدت نقشی ندارد.
بیشتر این شواهد از آزمایش‌هائی با موش یا دیگر حیوان‌ها به‌دست آمده است. در بعضی آزمایش‌ها، ابتدا به هیپوکامپ و قشر مخ اطراف آن در گروهی موش آسیب وارد می‌کنند، و در گروهی دیگر ناحیهٔ کاملاً متفاوتی از مغز موش‌ها (بخش پیشانی قشر مخ) تخریب می‌گردد. سپس هر دو گروه سرگرم یک تکلیف پاسخ درنگیده (delayed-response) می‌شوند: در هر کوشش نخست محرکی عرضه می‌شود (مثلاً، شکل مربع)، و پس از درنگی کوتاه، محرکی دیگر ارائه می‌گردد (مثلاً، شکل مثلث)، و حیوان باید فقط زمانی پاسخ دهد که محرک دوم با محرک اول متفاوت باشد. عملکرد حیوان در این تکلیف بستگی دارد به‌نوع آسیب مغزی او و مدت زمان درنگ بین دو محرک.
وقتی درنگ طولانی باشد (۱۵ ثانیه یا بیشتر)، حیوان‌های دچار آسیب هیپوکامپ عملکرد ضعیفی نشان می‌دهند، اما حیوان‌هائی که ناحیهٔ پیشانی قشر مخ آنها آسیب‌دیده، عملکردی نسبتاً طبیعی دارند. از آنجا که اندوزش محرک اول در شرایط درنگ طولانی بین ارائهٔ محرک‌ها مستلزم استفاده از حافظهٔ درازمدت است، نتایج فوق با فرض ارتباط هیپوکامپ با حافظهٔ درازمدت همخوانی دارد. وقتی درنگ بین دو محرک کوتاه باشد (فقط چند ثانیه)، عکس نتیجهٔ فوق حاصل می‌شود: این‌بار حیوان‌هائی که بخش پیشانی قشر مخ آنها آسیب دیده عملکرد ضعیفی دارند و گروهی که هیپوکامپ آنها آسیب‌دیده عملکردی تقریباً طبیعی نشان می‌دهند. چون درنگ کوتاه بین ارائهٔ محرک‌ها استفاده از حافظهٔ کوتاه‌مدت را برای ذخیره‌سازی محرک اول ضروری می‌سازد، این نتایج نشان می‌دهد که مناطق پیشانی قشر مخ در حافظهٔ کوتاه‌مدت دخالت دارد. بنابراین، حافظهٔ درازمدت و کوتاه‌مدت در کنترل نواحی مختلفی از مغز است (گلدمن - راکیس - Goldman-Rakic در ۱۹۸۷؛ زولا - مورگان - Zola-Morgan و اسکوایر - Squire در ۱۹۸۵).
در مورد این تمایز چه شواهدی دربارهٔ آدمیان در دست است؟ بیمارانی که دچار آسیب نواحی معینی از مغز شده‌اند نوعی 'آزمایش طبیعی' (experiment of nature) فراهم می‌کنند. به‌ویژه، برخی از آنان که دچار آسیب هیپوکامپ و قشر مخ اطراف آن هستند کاستی شدید در حافظه دارند. از آنجا که هیپوکامپ در بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی (temporal lobe) قرار دارد، گفته می‌شود که این‌گونه بیماران دچار یادزدودگی بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی (medial-temporal lobe amnesia) هستند. آنها از به‌خاطر سپردن مطالب به‌مدت زمان طولانی ناتوان هستند، اما در یادآوری مطالب به‌مدت چند ثانیه چندان مشکلی ندارند.
برای مثال، چنین بیماری ممکن است پزشکی را که سال‌ها هر روز می‌دیده نتواند بازشناسی کند، اما وقتی پزشک را دوباره به او معرفی کنند در تکرار نام او مشکلی نداشته باشد (میلنر - Milner، کورکین - Corkin و تیوبر - Teuber در ۱۹۶۸). این بیمار دچار اختلال شدید حافظهٔ درازمدت است ولی حافظهٔ کوتاه‌مدت او در حد طبیعی است. بیماران دیگری هم هستند که عکس این حالت در آنها دیده می‌شود، به این معنی که نمی‌توانند حتی عبارتی مرکب از سه واژه را به‌درستی تکرار کنند، اما وقتی حافظهٔ درازمدت واژگانی آنها آزمون می‌شود نسبتاً طبیعی عمل می‌کنند. حافظهٔ کوتاه‌مدت چنین بیمارانی اختلال دارد، اما حافظهٔ درازمدت آنان سالم است، و در بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی آنها آسیبی دیده نمی‌شود (شالیس، ۱۹۸۸). ملاحظه می‌کنیم که در انسان و پستانداران دیگر، حافظهٔ کوتاه‌مدت و حافظهٔ درازمدت در کنترل ساختارهای مغزی متفاوتی هستند.


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
شعر و ادب    عطار    دیوان اشعار    غزلیات   
شعر و ادب    فردوسی    شاه نامه    پادشاهی اسکندر   
سرگرمی    تعبیر خواب    پیغمبران   
صنایع دستی    قالی بافی    مناطق مهم تولید فرش در ایران   
بازیها و سرگرمیها    بازی کودکان   
علوم و مبانی تربیت بدنی و ورزش    علوم تربیت بدنی و ورزش    طب ورزش    بیمار ی ها    دیابت    طبقه بندی بیماری   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی    جنگل ها و بیشه ها   
شعر و ادب    محتشم کاشانی    دیوان اشعار    غزلیات   
شعر و ادب    حافظ    دیوان اشعار    غزلیات   
موسیقی    موسیقی جهان    تاریخ هنر موسیقی غرب    سبک کلاسیک (۱۸۲۰ - ۱۷۵۰)    ویژگی های سبک کلاسیک   


کلمات در حال جستجو
اسرائیل    حماس    غزه    جنگ    سیمین بهبهانی    وحید تاج    وطن    مشارکت    حزب    مجاهدین    رحمانی فضلی    تاجرنیا    اردبیل    رییس جمهور    بابک زنجانی    فساد نفتی    قیمت    خودرو    شورای رقابت    سرمایه گذاری    جریان سرمایه    فلسطین    فرجی دانا    افشاگری    مجلس    وزیر علوم   




ستاری: بودجه دولتی، دانشگاه‌ها را معتاد کرده است - معاون علمی و فناوری رییس جمهور با اشاره به بودجه دولتی که به دانشگاه‌ها تزریق می‌شود، گفت: پول دولتی دانشگاه‌های ما را معتاد کرده است و ما یادمان رفته است که چه جواهراتی در دانشگاه‌ها داریم.
مقدم: موانع اجرای سیاست‌ های کلی باید برطرف شود - مدیر مسئول روزنامه جام جم گفت: در راه اجرای سیاست های کلی باید تمام موانع برطرف و مسیر انجام آن هموار شود، به طور کلی تصمیم نمایندگان مجلس مبنی بر اعمال مجازات در برخورد با رسانه‌هایی که در خصوص پیشگیری از بارداری تبلیغ می کنند، درست است.
دستگاهی که پول‌های قاچاق را بو می‌کشد - محققان آمریکایی دستگاه جدیدی طراحی کرده‌اند که می‌تواند عملکرد سگ‌های بویاب مواد مخدر را تقلید کرده و پول‌های قاچاق را شناسایی کند.
چرا "پیوند"در بیمارستان‌های خصوصی ممنوع شد؟ - وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به چرایی ممنوعیت انجام اعمال "پیوند"ی در بیمارستا‌ن‌های خصوصی پاسخ داد.
هشدار آیت‌الله مکارم‌شیرازی نسبت به فعالیت فرفه‌های نوظهور - آیت‌الله مکارم شیرازی در دیدار عضای هیئت رئیسه مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم گفت: علت مخالفت دشمنان با شیعیان این است که در همه زمینه‌ها حرف اول را می‌زنند؛ بنابراین باید از مخالفت‌های درونی پرهیز کرد.
پنتاگون: به حملات علیه داعش ادامه می‌دهیم - پنتاگون اعلام کرد، ارتش آمریکا به حملات خود علیه مواضع داعش و همچنین تلاش‌هایش برای کمک انسان‌دوستانه به غیرنظامیان عراق ادامه خواهد داد.
واژه‌های جدید فرهنگستان زبان - فرهنگستان زبان و ادب فارسی بخشی از تازه‌ترین واژه‌های مصوب خود را معرفی کرد.
دایی: رویانیان فراموشکار شده تقصیر من نیست/ آقای دادگان! شما دیگر چرا؟ - سرمربی پرسپولیس پاسخ اظهارات محمد رویانیان و محمد دادگان را داد.
وقتی شهرک‌های صنعتی تصفیه‌خانه ندارند - معاون نظارت و پایش اداره کل حفاظت محیط زیست استان همدان گفت: شهرک‌های صنعتی سهند و سامن ملایر فاقد تصفیه‌خانه بوده و پساب‌های آلوده خود را در محیط زیست تخلیه می‌کنند.
موشکباران مریخ در جستجوی حیات+تصاویر - طرح پیشنهادی شلیک‌کردن موشک‌های حامل کاوشگر به مریخ برای جست‌وجوی حیات، در حال جمع‌آوری بودجه 250 هزار دلاری است.
بازگشایی مدارس مناطق زلزله‌زده ایلام در اول مهر/ اعلام آمار مدارس آسیب‌دیده - مدیرکل نوسازی مدارس استان ایلام با بیان اینکه فضاهایی که عملیات مقاوم‌سازی بر روی آنها به تازگی انجام شده بود، هیچ‌گونه آسیبی ندیده‌اند، گفت: با هماهنگی آموزش و پرورش ساماندهی فضاها انجام خواهد شد. قبل از بازگشایی مدارس و با تخصیص اعتبار مناسب مدارس آسیب دیده اصلاح و تعمیر خواهند شد، بنابراین هیچ خللی در بازگشایی مدارس در اول مهرماه نخواهیم داشت.
آخر شدیم و مدال جهانی به‌دست‌ آوردیم؟! - «گروه کر آوازی تهران که به منظور شرکت در هشتمین فستیوال جهانی گروه‌های کر به کشور لتونی سفر کرده بود، موفق به دریافت دو مدال طلا و یک مدال نقره این رویداد جهانی شد.» این خبری است که چندی پیش در رسانه‌های داخلی انتشار پیدا کرد اما آیا این تمام واقعیت بود؟ واقعیت این است که نیمه‌ی پنهان نگاه‌داشته‌ شده‌ی این ماجرا بسیار تکان دهنده است.
قیمت آپارتمان‌های 100 متری در تهران - بررسی‌های میدانی از بازار مسکن نشان می‌دهد تعداد زیادی از واحدهای با متراژ بالای 90 متر در سطح شهر تهران خالی هستند چرا که قیمت این آپارتمان‌ها با قدرت خرید مردم همخوانی چندانی ندارد لذا عرضه‌شان نسبت به تقاضایشان بیشتر است و حدود 300 تا بیش از 600 میلیون تومان قیمت دارند.
گردان‌های قسام: اسرائیل با نقض آتش‌بس درهای جهنم را به روی خود گشود - گردان‌های شهید عزالدین قسام، شاخه نظامی جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) در واکنش به نقض آتش‌بس موقت 24 ساعته از سوی رژیم صهیونیستی و ازسرگیری حملات این رژیم به نوار غزه بیانیه‌ای صادر کرد.
پاسخ اداره حقوقی قوه قضاییه به سوالی درباره صلاحیت دادگاه خانواده - اداره حقوقی قوه قضائیه ضمن پاسخ دادن به چند سوال حقوقی تاکید کرد که صلاحیت دادگاه خانواده محدود به بندهای هجده‌گانه ماده 4 قانون حمایت از خانواده است و به دعاوی کیفری موضوع این قانون طبق قانون آیین دادرسی کیفری و قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب رسیدگی خواهد شد.
واگذاری اینترنت بی سیم در 8 هزار روستا/ وای فای روستایی با سرعت 512 کیلوبیت - معاون سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی از واگذاری اینترنت بی سیم با تکنولوژی وای فای در 8 هزار روستای کشور خبر داد و گفت: با اجرای این پروژه اینترنت پرسرعت بی سیم ...
روابط ایران و حماس چگونه در مسیر بهبودی قرار گرفت؟ - توجه مطبوعات آمریکایی به واکنش ایران به وقایع «فرگوسن»، نزدیک شدن دوباره ایران و حماس در نتیجه جنگ اخیر غزه، سخت گیری برخی بانک های انگلیسی علیه مشتریان ایرانی خود، دیدگاه ایران درباره ماهیت روابط با عربستان سعودی و بازتاب درگذشت سیمین بهبهانی، شاعر ایرانی، از جمله مهمترین مطالب امروز مطبوعات جهان درباره ایران است.
درد دل‌های خالق «پدرسالار» در اتاق سی‌سی‌یو - «دیگر با صدای بلند نمی‌تواند حرف بزند، آرام و نفس نفس زنان سخن می‌گوید اما هنوز هم در اوج بی‌صدایی‌ ابهت سالار بودنش را حفظ کرده، روی تخت بیمارستان خوابیده و هنوز هم عاشقانه کارش را دوست دارد و به زندگی امیدوار است».خالق «پدرسالار» را می‌گویم.هنوز هم این سریال برایش عزیز و بزرگ است و وقتی حرف از «پدرسالار» می‌شود چشمانش برق می‌زند و سرش را تکان می دهد و می‌گوید:«پدرسالار» واقعا پدرسالار بود.
تخریب باغ دیگری در پایتخت برای ساخت مجتمع تجاری - ساخت و ساز برجهای 9 طبقه در بلوار اندرزگو در حالی به سرعت پیش می رود که خود این بلوار با تخریب بسیاری از باغ های منطقه صرفا برای کاهش بار ترافیک خیابانهای شریعتی و ...
شهادت یک کودک در حملات صهیونیستها به غزه/شلیک موشکهای مقاومت به تل آویو و فرودگاه بن گوریون - رسانه ها از آغاز مجدد حملات رژیم صهیونیستی به مناطق مختلف نوار غزه و شهید و زخمی شدن چند فلسطینی و پاسخ سریع گروههای مقاومت به این تجاوزات خبر دادند.
اول شهریور آخرین مهلت خودروسازان برای تولید خودرو یورو 4 - رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه اول شهریور آخرین مهلت خودروسازان برای تولید خودرو با استاندارد یورو 4 است، گفت: از این تاریخ به بعد ...
گزارش لحظه به لحظه استيضاح وزير علوم - عدم پذیرش و سرگردانی پذیرفته‌شدگان قانونی بورسیه‌های تحصیلات تکمیلی و متاسفانه ارائه مجوز پذیرش افراد رد صلاحیت شده در این دوره‌ها علیرغم تاکید مراجع ذیصلاح و قانونی در کشور و بازگرداندن برخی اساتید اخراج شده توسط هیئت‌های رسیدگی به تخلفات و یا مراجع ذیربط دانشگاه‌ها
بیمه ها بدون اعتبارات دولتی ملزم به پوشش داروهای ناباروری نیستند - سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس با اشاره به اینکه داروهای ناباروری گران قیمت هستند، گفت: بیمه ها برای پوشش داروهای ناباروری نیاز به حمایت و اعتبارات دولت دارند در غیر ...
میراث 24 عیار احمدی‌نژاد در دستان روحانی/ دولت تدبیر و امید طلادار می‌شود - خبرگزاری مهر- گروه اقتصادی: براساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، معدن طلای زرشوران شهریورماه باحضور رئیس جمهور به بهره برداری می‌رسد؛ معدنی که 3 تن طلا به صورت شمش 24 عیار ...
هتلهای 4 و 5 ستاره ایران در سال 2015 رزرو شد - رئیس جامعه تورگردانان ایران گفت: ظرفیت تورها و اماکن اقامتی شهرهای پر گردشگر ایران برای سال 2015 نیز پر شد.
«دوچرخه‌سواران 60+» در ایران - شرکت در یک فستیوال موسیقی باعث شد تا آن‌ها تصمیم بگیرند، از سوییس راهی ایران شوند، آن هم پا در رکاب و با دوچرخه.
چرا ایرانیان باستان آناهیتا را می‌پرستیدند؟ - ایران از نظر جغرافیایی و آب و هوایی در منطقه‌ای واقع شده است که خشک بوده و همیشه با مشکل کم‌آبی و خشکسالی روبه رو شده است. سدهای قدیمی و آثار باقی مانده از شبکه‌های آبیاری و قنات‌ها، نشان می‌دهد که مردم ایران زمین همواره در صدد مقابله با بی‌آبی بوده‌اند. مشکل کمبود آب و وجود بیابان‌های خشک موجب حرمت گذاشتن مردم به اب شد، این اعتقاد تا همین امروز ادامه دارد.
اجازه تخریب خانه منسوب به پدر چای را نمی‌دهیم - معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران تأکید کرد: حتی اگر خانه‌ی منسوب به پدر چای ایران به «کاشف‌السلطنه» متعلق نباشد، چیزی از ارزش‌های آن خانه کاسته نمی‌شود و اجازه‌ی تخریب آن را نمی‌دهیم.
سازمان زیباسازی شهر تهران چند سینما را تهدید کرد! - سینمای «شکوفه» که به جای استفاده سر در‌های قدیمی، از نمایشگر الکترونیک برای اطلاع‌رسانی از فیلم‌های روی پرده استفاده می‌کند، با نامه تهدید‌آمیز سازمان زیباسازی شهرداری تهران روبرو شده است!
این عکس‌ها کویر را نجات می‌دهند - رئیس انجمن عکاسان ایران معتقد است با ادامه روند از بین رفتن طبیعت کویر مرنجاب، برگزاری نمایشگاه عکس در این زمینه می‌تواند تلنگری برای پیشگیری از این تخریب و نابودی باشد.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved