ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / دوشنبه ۶ مرداد ۱۳۹۳ / Monday, 28 July, 2014

جنبه‌های متمایز حافظه و مبانی زیست‌شناختی آنها

امروزه روانشناسان به سه تمایز عمده در زمینهٔ حافظه قائل هستند:
- اولی مربوط است به‌مراحل حافظه: رمزگردانی (encoding)، اندوزش (storage) و بازیابی (retrieval).
- تمایز دوم با ذخیره‌سازی کوتاه‌مدت یا بلندمدت اطلاعات سروکار دارد.
- تمایز سوم مربوط است به ذخیره‌سازی انواع اطلاعات (مثلاً نظامی برای اطلاعات - facts یا امور واقع و نظامی دیگر برای مهارت‌ها).
شواهدی حاکی از آن است که این وجوه تمایز، مثلاً حافظهٔ کوتاه‌مدت در برابر حافظهٔ بلندمدت، تاحدودی در کنترل ساختارهای مغزی متفاوتی هستند.
  تمایز روانشناختی
فرض کنید یک روز صبح به دانشجوئی به‌نام 'سیمین احمدی' معرفی می‌شوید. همان روز بعدازظهر دوباره او را می‌بینید و چیزی در این مایه به او می‌گوئید: 'اگر اشتباه نکنم شما خانم سیمین احمدی هستید، ما امروز صبح با هم آشنا شدیم.' واضح است که شما نام او را به‌یاد آورده‌اید. اما چگونه؟
این موفقیت کوچک حافظهٔ شما را می‌توان به‌سه مرحله تقسیم کرد (شکل سه مرحلهٔ حافظه): نخست، وقتی به سیمین احمدی معرفی شدید، این نام را به‌طریقی وارد حافظهٔ خود کردید. این مرحلهٔ رمزگردانی است. شما پدیده‌ای فیزیکی (امواج صوتی) را که با نام آن دانشجو مطابقت دارد به‌نوعی رمز یا بازنمائی (representation) مورد پذیرش حافظه برگرداندید، و آن بازنمائی را به حافظه 'سپردید' . دوم اینکه، این نام را در فاصلهٔ زمانی بین دو دیدار، یاداندوزی یا ذخیره کردید. این مرحله اندوزش نامیده می‌شود. سوم اینکه، هنگام دیدار بعدی، آن نام را از انبارهٔ حافظه فرا خواندید. این مرحله، بازیابی نام دارد.
حافظه ممکن است در هریک از این سه مرحله خطا کند. اگر نمی‌توانستید نام این دانشجو را در دیدار دوم به‌یاد آورید، این توانائی احتمال داشت ناشی از وقوع خطا در هریک از سه مرحلهٔ رمزگردانی، اندوزش، یا بازیابی باشد. امروزه هدف اغلب پژوهش‌ها دربارهٔ حافظه این است که عملیات ذهنی هریک از این مراحل را مشخص کنند و توضیح دهند که چگونه ممکن است در هریک از این عملیات اشکالی پیش آید و به‌خطای حافظه منجر گردد. در نظریه‌های حافظه، فراموشی ناشی از وقوع خطا در یک یا چند مرحله از این مراحل سه‌گانه شناخته می‌شود.
  اساس زیست‌شناختی
شماری از تحقیقات جدید نشان داده است که مراحل مختلف حافظه، ساختارهای مختلفی در مغز دارد. گویاترین شواهد در این زمینه، حاص بررسی‌هائی است که در آنها از طریق عکسبرداری از مغز به جستجوی تفاوت‌های عصب - کالبدشناختی بین مراحل رمزگردانی و بازیابی پرداخته‌اند. این آزمایش‌ها شامل دو بخش است. در بخش اول، که مرحلهٔ رمزگردانی است، آزمودنی‌ها مجموعه‌ای از مواد (items) کلامی مثلاً زوج‌هائی مرکب از یک مقوله و شیئی کم‌کاربرد (مثل 'اثاث - پادری' ) را می‌خوانند. در بخش دوم که مرحلهٔ بازیابی است،نام مقوله به آزمودنی‌ها گفته می‌شود و آنها باید شیء مربوط را بازشناسی یا یادآوری کنند. در هر دو بخش، هنگامی که آزمودنی‌ها درگیر این تکلیف هستند، شاخص‌های پی‌ای‌تی (PET) فعالیت مغزی ثبت می‌شود. جالبترین یافتهٔ این آزمایش‌ها آن است که در جریان رمزگردانی، بیشتر نواحی نیمکرهٔ چپ و در جریان بازیابی بیشتر نیمکرهٔ راست مغز فعال می‌شوند (شالیس - Shallice و همکاران، ۱۹۹۴؛ تولوینگ - Tulving و همکاران، ۱۹۹۴). بنابراین تمایز میان رمزگردانی و بازیابی، اساس زیستی مشخصی دارد.
  تمایز زیست‌شناختی
از چندی پیش معلوم شده است که حافظهٔ کوتاه‌مدت و حافظهٔ درازمدت در کنترل ساختارهای نسبتاً متفاوت مغز هستند، به‌ویژه هیپوکامپ (hippocampus)، که ساختاری در زیر قشر مخ و نزدیک به مرکز مغز است، فقط در حافظهٔ درازمدت نقش اساسی دارد ولی در حافظهٔ کوتاه‌مدت نقشی ندارد.
بیشتر این شواهد از آزمایش‌هائی با موش یا دیگر حیوان‌ها به‌دست آمده است. در بعضی آزمایش‌ها، ابتدا به هیپوکامپ و قشر مخ اطراف آن در گروهی موش آسیب وارد می‌کنند، و در گروهی دیگر ناحیهٔ کاملاً متفاوتی از مغز موش‌ها (بخش پیشانی قشر مخ) تخریب می‌گردد. سپس هر دو گروه سرگرم یک تکلیف پاسخ درنگیده (delayed-response) می‌شوند: در هر کوشش نخست محرکی عرضه می‌شود (مثلاً، شکل مربع)، و پس از درنگی کوتاه، محرکی دیگر ارائه می‌گردد (مثلاً، شکل مثلث)، و حیوان باید فقط زمانی پاسخ دهد که محرک دوم با محرک اول متفاوت باشد. عملکرد حیوان در این تکلیف بستگی دارد به‌نوع آسیب مغزی او و مدت زمان درنگ بین دو محرک.
وقتی درنگ طولانی باشد (۱۵ ثانیه یا بیشتر)، حیوان‌های دچار آسیب هیپوکامپ عملکرد ضعیفی نشان می‌دهند، اما حیوان‌هائی که ناحیهٔ پیشانی قشر مخ آنها آسیب‌دیده، عملکردی نسبتاً طبیعی دارند. از آنجا که اندوزش محرک اول در شرایط درنگ طولانی بین ارائهٔ محرک‌ها مستلزم استفاده از حافظهٔ درازمدت است، نتایج فوق با فرض ارتباط هیپوکامپ با حافظهٔ درازمدت همخوانی دارد. وقتی درنگ بین دو محرک کوتاه باشد (فقط چند ثانیه)، عکس نتیجهٔ فوق حاصل می‌شود: این‌بار حیوان‌هائی که بخش پیشانی قشر مخ آنها آسیب دیده عملکرد ضعیفی دارند و گروهی که هیپوکامپ آنها آسیب‌دیده عملکردی تقریباً طبیعی نشان می‌دهند. چون درنگ کوتاه بین ارائهٔ محرک‌ها استفاده از حافظهٔ کوتاه‌مدت را برای ذخیره‌سازی محرک اول ضروری می‌سازد، این نتایج نشان می‌دهد که مناطق پیشانی قشر مخ در حافظهٔ کوتاه‌مدت دخالت دارد. بنابراین، حافظهٔ درازمدت و کوتاه‌مدت در کنترل نواحی مختلفی از مغز است (گلدمن - راکیس - Goldman-Rakic در ۱۹۸۷؛ زولا - مورگان - Zola-Morgan و اسکوایر - Squire در ۱۹۸۵).
در مورد این تمایز چه شواهدی دربارهٔ آدمیان در دست است؟ بیمارانی که دچار آسیب نواحی معینی از مغز شده‌اند نوعی 'آزمایش طبیعی' (experiment of nature) فراهم می‌کنند. به‌ویژه، برخی از آنان که دچار آسیب هیپوکامپ و قشر مخ اطراف آن هستند کاستی شدید در حافظه دارند. از آنجا که هیپوکامپ در بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی (temporal lobe) قرار دارد، گفته می‌شود که این‌گونه بیماران دچار یادزدودگی بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی (medial-temporal lobe amnesia) هستند. آنها از به‌خاطر سپردن مطالب به‌مدت زمان طولانی ناتوان هستند، اما در یادآوری مطالب به‌مدت چند ثانیه چندان مشکلی ندارند.
برای مثال، چنین بیماری ممکن است پزشکی را که سال‌ها هر روز می‌دیده نتواند بازشناسی کند، اما وقتی پزشک را دوباره به او معرفی کنند در تکرار نام او مشکلی نداشته باشد (میلنر - Milner، کورکین - Corkin و تیوبر - Teuber در ۱۹۶۸). این بیمار دچار اختلال شدید حافظهٔ درازمدت است ولی حافظهٔ کوتاه‌مدت او در حد طبیعی است. بیماران دیگری هم هستند که عکس این حالت در آنها دیده می‌شود، به این معنی که نمی‌توانند حتی عبارتی مرکب از سه واژه را به‌درستی تکرار کنند، اما وقتی حافظهٔ درازمدت واژگانی آنها آزمون می‌شود نسبتاً طبیعی عمل می‌کنند. حافظهٔ کوتاه‌مدت چنین بیمارانی اختلال دارد، اما حافظهٔ درازمدت آنان سالم است، و در بخش میانی قطعهٔ گیجگاهی آنها آسیبی دیده نمی‌شود (شالیس، ۱۹۸۸). ملاحظه می‌کنیم که در انسان و پستانداران دیگر، حافظهٔ کوتاه‌مدت و حافظهٔ درازمدت در کنترل ساختارهای مغزی متفاوتی هستند.


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های تاریخی    کتیبه ها، سنگ نبشته ها و نقوش   
بانک و بیمه    بیمه    حقوق بیمه    آثار حقوقى بيمه هاى مهندسى    انواع بيمه هاى مهندسى   
جامعه شناسی    مبانی و مفاهیم پایه در جامعه شناسی    فرهنگ   
باستان شناسی    آثار، بقایا و تمدن های باستانی در ایران    آثار و بقایای تمدن چشمه علی   
شعر و ادب    امیر خسرو دهلوی    گزیده اشعار    غزلیات   
ارتباطات    روانشناسی اجتماعی    روانشناسی محیط    مرزهای بین خود و دیگران    رفتار قلمروی   
بانک و بیمه    حقوق تجارت    اسناد    تعریف اسناد    اسناد تجارتی    انواع اسناد تجارتی    چک   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
راهنمای بهداشت و سلامت    بهترین روشهای استفاده از مراقبت پزشکی    معاینهٔ بالینی ادواری   
شعر و ادب    بهار    گزیده اشعار    غزلیات   


کلمات در حال جستجو
طلا    سکه    ارز    بازار    نقشه    داعش    مطالعات جنگ    صف    کامیون    ترکیه    ایران    سوخت    بانک جهانی    ایرانیان    درآمد    عید فطر    امامت    رهبر انقلاب    بوکوحرام    نخست وزیر    زن    ربودن   




خلاصه رسانه‌ها
رایزنی روحانی و اردوغان درباره فلسطین/ پیشنهاد ایران به ترکیه برای کمک به غزه - حسن روحانی رئیس جمهور در تماس تلفنی با نخست وزیر ترکیه تاکید کرد: اگر قاهره زمینه همکاری و کالارسانی را فراهم کند، تهران و آنکارا می توانند برای جمع آوری و ارسال کمک های ...
بیان حکم شرعی رؤیت هلال/ آیت الله بهجت یکبار عید فطر را غیر از نظر آقا اعلام کردند - آیت الله قرهی درباره رویت هلال ماه شوال گفت: اگر برخی از مراجع برای خودشان یا مثلاً بعضی مقلدین عید غدیر را از اعلان مقام معظم رهبری متفاوت اعلام کنند، تصور نکنیم که ...
معرفی هیات انتخاب بخش پژوهش جشنواره تئاتر کودک  - هیات انتخاب بخش پژوهش بیست و یکمین جشنواره بین المللی تئاتر کودک و نوجوان همدان معرفی شد.
جدول قیمت سکه و ارز روز دوشنبه منتشر شد - جدول قیمت انواع سکه و ارز در بازار روز دوشنبه منتشر شد.
ادامه مرحله اول داوری جشن سینمای ایران تا 15 مردادماه - دومین جلسه شورای سیاست گذاری شانزدهمین جشن سینمای ایران شامگاه 5 مردادماه برگزار و طی آن اعلام شد مرحله اول داوری جشن تا 15 مردادماه ادامه خواهد داشت.
چرا اهل سنت خلیفه خودخوانده را تحویل نگرفتند؟ - خلافت خودخوانده ابوبکر البغدادی در آستانه به پایان رساندن اولین ماه خود است. با وجود تصرف بخش‌هایی از خاک عراق و سوریه توسط نیروهای خلیفه و ایجاد برخی نهادهای حکومتی، خلیفه نتوانسته برای خود مشروعیتی کسب کند و در نگاه عموم مسلمانان بیشتر سرکرده یک گروه خونخوار و ظالم دانسته می‌شود تا حتی یک خلیفه ظالم.
متن صریح بازیگر اسپانیایی در مورد غزه / باردم: از سکوت اتحادیه اروپا در مقابل فاجعه شرمسارم - سینما - بازیگر صاحب اسکار با انتشار متنی نگاه خود را به موضوع غزه و بی‌تفاوتی اتحادیه اروپا به اتفاقات منطقه بیان کرد.
حقیقی مراسم معارفه پنافیل را از دست داد/ ناراحتی رئیس باشگاه از غیبت سنگربان ایرانی - باشگاه پنافیل پرتغال امیدوار بود سنگربان ایرانی بتواند در مراسم رونمایی از اسپانسر جدید پیراهن این تیم حضور پیدا کند اما حقیقی این مراسم را از دست داد.
مالزی خواهان تحقیق درباره محل سرنگونی هوایپمای مسافربری در اوکراین است - مالزی در تلاش برای تحقیق گروهی بین المللی درباره محل سرنگونی هوایپمای مسافربری در خاک اوکراین است.
تصمیم گیری نهایی برای استیضاح وزیر علوم به هفته آینده موکول شد - سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفت: تصمیم گیری نهایی برای استیضاح وزیر علوم بعد از جلسه بعدی وزیر و اعضای کمیته نظارت بر روند پیشرفت تعهدات وزیر علوم به استیضاح ...
اینجا خبری از عید نیست/عید شهید به جای عید فطر و نماز میت به جای نماز فطر - خبرگزاری مهر - گروه بین الملل: عید سعید فطر در نوارغزه امسال حال و هوایی دیگری دارد و به جای نماز فطر نماز میت خوانده می شود و عید فطر به عید شهید تغییر نام داده است.
آیا واگذاری ممیزی به ناشران قانونی است؟ - ماجرای واگذاری ممیزی به ناشران که علی جنتی در اولین اظهارات خود، آن را یکی از برنامه‌های اصلی وزارتخانه متبوعش عنوان کرده بود، با آئین‌نامه جدید هیئت نظارت بر ضوابط نشر، ...
تالار مولوی برای تعمیراتش 290 میلیون تومان دریافت کرد - در مراسم افطاری که با حضور مسئولان و هنرمندان و به شکل مراسم گلریزان برای تالار مولوی برگزار شد، 290 میلیون تومان برای بازسازی این سالن کمک شد.
کنسرت «چرا رفتی» همایون شجریان تمدید شد/ اجرای دوئت گیتار کلاسیک در نیاوران - تمدید کنسرت همایون شجریان و برگزاری دوئت گیتار کلاسیک در نیاوران از مهمترین اخبار امروز در حوزه موسیقی است.
چراغ «شهر موش‌ها» مراسم را روشن کرد/ برجی در تهران سالن تئاتر می‌شود - مراسم رونمایی پوستر پانزدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر عروسکی تهران - مبارک 5 مردادماه در مکانی که به صورت یک ساله و با حمایت شهرداری منطقه یک تهران در اختیار دبیرخانه ...
فخیم‌زاده: «فوق سری» پلیسی و طنز است - مهدی فخیم‌زاده با اعلام کلید خوردن جدیدترین سریالش با عنوان «فوق سری» همزمان با عید فطر، گفت: این سریال، پلیسی است، اما با محتوای طنز ساخته خواهد شد.
برای مولوی گلریزان نگیرید! - مراسم افطاری تالار مولوی با اهدای کمک‌های مالی از سوی برخی مدیران فرهنگی برای تعمیرات این تالار برگزار شد که این امر از سوی برخی میهمانان به عنوان گلریزان تلقی شد.
این 600 نفر می‌توانند دودمان را دود بدهند! - خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) - طنز روز
رونمایی از پوستر جشنواره عروسکی/ برومند: خانه استیجاری تئاتر عروسکی دائمی شود - تئاتر - مرضیه برومند، حمید جبلی، حسین طاهری و ... شامگاه روز گذشته ۵ امرداد در خانه تئاتر عروسکی، از پوستر شانزدهمین جشنواره عروسکی رونمایی کردند.
ماجرای «نکو-قلعه» میخ دیگری برتابوت فوتبال ایران+ویدئو - . حتی اگر همین حرف قلعه‌نویی هم صحت داشته باشد دیگر چه نیازی به آوردن برهان برای فساد ساختاری در فوتبال ایران. فوتبالی که رئیس فدراسیونش به تیم بازیکن تحمیل می‌کند دیگر چه انتظاری از دلالان محترم می‌توان داشت.(البته کفاشیان هم حرف‌های قلعه‌نویی را تکذیب کرده تا بازار تکذیب‌ها داغ داغ باشد)
ویژگی‌های نماینده قوه مقننه درهیات نظارت بر مطبوعات/ حضرتی: هیات نظارت با یک انتخاب زیر و رو نمی‌شود - رسانه - مدیرمسئول روزنامه «اعتماد» آزادی مجلس را نکته‌ای بسیار مهم دانست که حتی وقتی پای نگرانی در مورد آینده مطبوعات به میان می‌آید نباید تهدید شود.
ویژگی‌‌های نماینده قوه مقننه در هیات نظارت/ مهاجری: حتما باید فرد مستقلی در هیات نظارت حضور یابد - رسانه - مسیح مهاجری مدیرمسئول روزنامه جمهوری اسلامی می‌گوید، حضور یک افراطی به عنوان نماینده قوه مقننه در هیات نظارت بر مطبوعات، اهانت به مطبوعاتی‌هاست.
رمضان و فطر در شعر فارسی؛ از شکوه شاعرانه کهن تا فراموشی مدرن - رمضان و عید فطر با وجود بازتاب گسترده در شعر کهن فارسی، در شعر زنده و جدی امروز ما، تقریباً به فراموشی نهاده شده است و نگارنده این سطور، هرچه به محفوظات خویش سر می‌كشد، ...
اطلاعات نادرست خودروسازان علت افزایش قیمت خودرو بود/ امکان کاهش قیمت خودرو تا 30 درصد - ارائه اطلاعات نادرست خودروسازان به شورای رقابت علت اصلی افزایش قیمت خودرو بود.
مردم آمریکا دیگر اوباما را نمی خواهند/وضعیت رامنی و کلینتون از آقای تغییر بهتر است - نتایج یک نظرسنجی جدید در آمریکا نشان می دهد که اگر رقابت های ریاست جمهوری سال 2012 میلادی این کشور، همین امروز مجددا برگزار شود "باراک اوباما" با اختلاف 9 درصد نتیجه را ...
نماز عید فطر به امامت رهبر معظم انقلاب اقامه می شود - نماز پرشکوه عید سعید فطر ساعت ۸ و ۳۰ دقیقه سه‌شنبه، ۷ مرداد ۱۳۹۳، به امامت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، در مصلای بزرگ امام خمینی (ره) تهران اقامه ...
هشدار رئیس مجلس درباره کاهش مقالات در پزشکی/ حاکم شدن شیوه کارمندی در دانشگاه‌های پزشکی - رئیس مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: در کشورهای دیگر اگر استادی در دانشگاه نتواند به وظایف و پژوهش های خود به درستی عمل کند به دانشگاهی با رده علمی پایین تر منتقل می شود ...
عبادات رمضان با زکات فطره کامل می‌شود/ نظر مراجع تقلید درباره مبلغ زکات - قم - خبرگزاری مهر: ماه رمضان، ماه خودسازی فرد و اجتماع است و زکات با جدا کردن فرد از دلبستگی‌های مادی و حرکت به سوی کاهش فقر در جامعه در هر دو مسیر نقش دارد.
هدف‌گیری بنیان موسیقی ایران با طرح زوج و فرد کردن کنسرت‌ها - باید پذیرفت دفتر موسیقی از قدرت مطلق برای حفظ ساختار تاریخی کنسرت‌ها برخوردار نیست و ممکن است دیر یا زود تمامی کنسرت‌ها با جداسازی همراه شوند؛ اتفاقی که اگر با ورود جدی وزیر فرهنگ و ارشاد و حتی مقامات ارشدتر همراه نشود و توقع داشت که دفتر موسیقی مانعش شود، تحققش دور از انتظار نیست و عملاً به منزله پایان اجراهای زنده موسیقیایی در کشور خواهد بود.
آمادگی کامل پلیس راهور برای برگزاری نماز عید فطر/ درخواست پلیس از ساکنان مناطق اطراف مصلی - رئیس پلیس راهور تهران بزرگ گفت: ماموران راهنمایی و رانندگی طی دو مرحله از ساعت 12 امشب پاکسازی منطقه از خودروهای مزاحم و استقرار خودروهای نمازگزاران را در محل های پیش ...


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved