سه شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۴ / Tuesday, 9 February, 2016

فرش هریس


هریس شهر کوچکی است در شمال غربی ایران در شمال تبریز در استان آذربایجان با آوازه‌ای والا. تعدادی از نواحی و شهرهائی که جز این منطقه هستند عبارتند از اردبیل، بخشایش، قراچه، گراوان، مهربان، سراب و شاهسون که در این میان هریس به سبب بافت طرح‌های متنوع و دلپذیر از دیگر مراکز گوی سبقت را ربوده است این منطقه تاریخی از ایران به علاوه ترکیه و ارمنستان مهم‌ترین و بیشترین نفوذ را در ایجاد پیشرفت صنعت فرش در حال حاضر داشته‌اند. سبک خشن بافت آنها تا حدی از مغول‌ها سرچشمه می‌گیرد کسانی که به ایران حمله کردند در قرن۱۳ در شمال غربی ساکن شدند و اینجا در این منطقه ناهموار کوهستانی این چادر نشینان بی‌مانند از زن و مرد استعداد چیره دستی خاصی در بافت دارند. فرش‌هائی که با کیفیت بالا به وسیله دست بدون استفاده از هر گونه تکنولوژی پیشرفته.
بافت قالی منشاء در آمد اصلی خانواده‌ها است. بافنده‌های این نواحی معمولاً از شیوه گره دوبل یا متقارن خودشان که متراکم و محکم است استفاده می‌کنند با بافتی درشت با هزار گره ترکی در هر دستی متر مربع. گره نامتقارن فارسی نیز در این شهر مانند اردبیل دیده می‌شود. فرش ترکی باف هریس به جهت دارا بودن نقوش هندی طالبین بسیاری در کشور‌های خارجی دارد. فرش‌های ابریشمی و پشتی خوش رنگ هریس از دیر باز مطلوب بازارهای داخل و خارج بوده است.
از پشم گوسفندان محلی و پنبه محکم به عنوان چله استفاده می‌کنند در برخی مناطق همچون اردبیل ابریشم ترکیب شده با کرک پشم جهت تولید فرش‌های مجلل و پر زرق و برق و رنگ‌های طبیعی گیاهی و ریشه‌ای جهت رنگرزی قدرتمندانه استفاده شده این فرش‌ها در میان اغلب پوشش‌های محکم و سفت به حساب می‌‌آیند. تار و پود قالی‌ها از کتان و قطعات قدیمی ابریشمی نیز موجود است.
از پشم مرغوب با پرزهای بلند و نوع ابریشمی آن کرک‌های کوتاه دارد. بافندگان محلی سابقاً پشم‌های مورد مصرف خود را از گوسفندان ایل شاهسون تأمین کرده و با رنگ‌های گیاهی که به وفور در منطقه یافت می‌شدند رنگ می‌نمودند در حالی که امروزه از کلاف‌های پشم که در تبریز تابیده و رنگ می‌شوند استفاده می‌نمایند (ایل شاهسون اتحادیه‌ای که از مهم‌ترین طوایف ترکی زبان است که در شمال غربی ایران در مرز قفقاز وجود دارد واژه شاهسون به معنی دوستار شاه است. شاهسون به خاطر گلیم‌های رسمی جل اسب که به طرز سوماک بافته شده و با تصاویر اسب و آهو و پرندگان زینت یافتخه شهرت دارد).
نقشه قالی‌های هریس معمولاً لچک ترنج است که در اصطلاح محلی آن گوشه گوبک می‌گویند. از مشخصات حاشیه قالی هریس گل بوته‌هائی است که بین دو برگ و یا ساقه ختائی قرار گرفته‌اند و معلوم نیست در چه زمانی این حاشیه تبدیل به نوعی طرح موسوم به خرچنگی شده است در واقع وجه مشخص فرش‌های هریس حاشیه خرچنگی آن است که احتمالاً از مراکز قالیبافی هم جوار به خصوص کردستان مشتق شده است. همچنین حاشیه معروف توسبانی یا بالوق شاماما و یا سماوری نیز از جمله حواشی آن است.
نقوش قالی‌های هریس اغلب طرح‌های اسلیمی و نخل و گل در رنگ‌های گوناگون هستند. فرش‌های هریس با وجود آنکه همگی در یک سبک بافته می‌شوند و کمتر مشابه یکدیگر هستند فرش‌های این ناحیه معمولاً در سبک شاخه شکسته در اندازه‌های متوسط و بزرگ بافته می‌شوند. و مدالیون مرکزی قالی اغلب بسیار پرکار و گاه به شکل مستطیل و یا مربع که در زمینه اغلب آنها با طرح‌های اسلیمی تزیین شده‌اند. ترنج میانی بر زمینه فرش تسلط کامل دارد به نحوی که قسمت بزرگی فرش را می‌پوشاند. لچک‌ها نیز اغلب مشابهت فراوانی با ترنج میانی دارد قالیبافان هریس در گذشته از نقشه استفاده نمی‌کردند و اغلب فرش‌های خود را به کمک حافظه می‌بافتند و یا حداکثر از طرح قالیچه دیگری که در کنار دستگاه آویزان بود در پیگیری نقشه فرش یاری می‌جستند.
طرح قالی‌های قدیمی با طرح‌‌های جدید هریس متفاوت است. در گذشته قالیبافان هریس فرش‌های بسیار ظریف ابریشمی تولید می‌کردند بافت استادانه و بی‌نقص و نقش‌های جالب آنها چنان بود که بعضاً با بافت فرش‌های تبریز اشتباه می‌شدند این فرش‌های زیبا که در بین کلکسیونرها هواخواهان فراوانی دارد و بیشتر با الهام از فرش‌های ترنجدار، محرابی گلدانی و درخت و بوته بافته می‌شوند. این روزها از طرح فرش‌های این ناحیه در هندوستان و رومانی نیز تقلید می‌شوند که از لحاظ کیفیت بافت و رنگ به سهولت از فرش‌های هریس قابل تشخیص‌اند.
رنگ‌های قرمز روناسی، قهوه‌ای، صورتی روشن و سیر و عاجی، سورمه‌ای، قهوه‌ای یا مشکی، بژ، از آبی به عنوان رنگ متضاد به شکل خطوطی در میان رنگ‌ها استفاده می‌شود. نمونه‌های قدیمی و آنتیک در رنگ گوناگون آبی در بازارها و حراجی‌ها یافت می‌شود. رنگ‌های قهوه‌ای و بژ و فیروزه‌ای نشانه فرش‌های قدیمی‌تر است.
امروزه روستائیان نخ‌های آماده را از بازارهای تبریز و اردبیل تهیه می‌کنند. ید اغلب این نخ‌ها پشکی است که از دباغ خانه‌ها به‌دست می‌آ‎ید و از حیث جنس با نخ‌هائی که قبلاً از ایلات چادر نشین می‌خریدند تفاوت بسیاری دارد. نخ‌های ایلیاتی دارای الیاف بلند و جلا و تاب بیشتری بود و وقتی آن را رنگ می‌کردند سایه روشن‌های مخصوصی از آن به‌دست می‌آمد در حالی که الیاف نخ‌های آمده و رنگ آن کدر و تیره است قابلیت برگشت پذیری کمتری دارد و هنگامی که رنگ می‌شود اغلب سایه روشن‌های تیره و تقریباً یکسان از آن به‌دست می‌آید.
دار ترکی چهار چوب ساده‌ای دارد که شامل دوسر بالا و پایین که در محل به آن (آت لوق) و (اوست لوق) و گاهی نیز ارئین بالا و پایین موسوم است و چوب‌های کناره یا راست رو و چپ رو که دویان یا یانلق آنها را به هم متصل می‌کند. کوجی و هاف هم برای چله استفاده می‌شود بافنده روی الواری که به خرچی یا تخته بند معروف است می‌نشیند و با پیشرفت کار بافت با شل کردن چله‌ها قالی را پایین می‌کشد.
از دیگر روستاهای این ناحیه که نام برده شد، بخشایش و گراوان و سراب بعد از هریس حائز اهمیت می‌باشند که در بخشایش و گکراوان طرح‌های مشابه هریس در اشکال شبه چهار گوش با رنگ‌های سنتی تولید می‌کنند که نسبت به گذشته ملایم‌تر شده است منتها دارای بافت خشن‌تر و تراکم کمتری است. کلگی‌های بلند و باریک و بسیار نادر از دیگر قالی‌های بخشایش است که از طریق رنگ زرد بسیار زیبا و لطیفش در کنار مایه‌های آبی گلی، قهوه‌ای بسیار کم رنگ و آجری روشن همچنین طرح‌های درشت گیاهی و گل که ملهم از نقش هراتی است مشخص می‌گردد.
در تعداد زیادی از قالی‌های هریس و سراب قرن گذشته (که در آمریکا به نام سراپ serap نامیده می‌شود و ویژگی سبک و رنگ مشابهی را باز می‌یابیم: رنگ‌های ویژه‌ای که از ترکیب رنگ‌های به کار رفته در رنگرزی ناشی می‌شود برعکس قالی‌های بخشایش که از نقش تکراری روی تمام سطح زمینه به‌وجود آمده‌اند قالی‌‌های سراب از چهار لچک و یک ترنج مرکزی و یا از دو سه ترنج تشکیل شده‌اند.
ترنج مرکزی غالباً به شکل مربع یا ستاره‌ای است اشکالی از لوزی که به سوی مربع شدن گرایش یافته است. محیط بیرونی آن پلکانی است و در بالا و پایین آن به جهت ریشه‌ها دو عدد گل (به عنوان سر ترنج) قرار گرفته است همچنین قالی‌های سراب به صورت کناره و . . . دارای پرز نسبتاً بلندند و بافت آنها متراکم‌تر از بافت قالی‌های هریس است.
ـ واژه‌های ابزار قالی به زبان ترکی:
۱. قلاب: (فرش پیچاخی)
۲. شانه: (قاشین یا دراخ)
۳. سیخ پود کشی: (ارقاج شیشی)
۴. نخ تار: (بویلون)
۵. پود زیر کلفت: (یوقون ارقچ)
۶. پود رو نازک: (نازک ارقچ)
۷. چله کشی: (بوی چکماخ، که توسط استاد کار یا خلیفه صورت می‌گیرد)
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
تخلیه دفتر بی بی سی , حضرموت یمن , لوکوموتیو ازبکستان , فرهنگسرا نیاوران , سدهای تهران , جذب فراگیر , مارچلو ده انجلیس , ميثاق , البیضا , Apple , راس , طراحان مد , دبیر انجمن اقتصاد اسلامی , نام خدا , جهنمی , راکت اینترنت , پارک گئون هی , شعار مرگ بر آمریکا , مجوز ورود خودرو , علی ناظری آستانه , احساس اضطراب , تیم بسکتبال مهرام , مسافران دریا , عموهای فیتیله ای , هسته هلو , سردار عامری , نفت نشینان , کرم های مخملی , برج های خبر , فرزانه دانش , عذر , نویسنده هری پاتر , بولتن سازی , عناوین روزنامه ها , ابی‌پوشان , مصاحبه تلگراف , ادبیات شهادت , شیخ خضیر , ست کردن لباس , شورای امنیت سازمان ملل متحد , پیام هشدار , کیست و تومور , اختلاف داعشیان , آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا , آدامر ارلی , جزیره ستره , معضلات شهری , صرفه جویی درمصرف آب , بیمارستان برتر , سرکرده القاعده ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / بانک سوالات امتحانات نهائی سوم راهنمایی , بانک اطلاعاتی کتاب / سیمای اقتدارگرایی تلویزیون دولتی ایران , خانه و خانواده / خانه‌داری / نکات خانه‌داری / ایده‌های بزرگ برای فضاهای کوچک , بانک اطلاعاتی کتاب / امام مهدی (عج) در قرآن , هنر / هنرهای تصویری و نمایشی / سینما / کوبریک همچنان خبرساز , بانک اطلاعاتی کتاب / درس‌آزمون (3) پیش‌دانشگاهی (عمومی) , بانک اطلاعاتی کتاب / متن کامل تعبیر خواب محمد ابن سیرین و دانیال پیغمبر (ص) , بانک اطلاعاتی کتاب / تمرین خط تحریر , بانک اطلاعاتی کتاب / رایانه‌کار XP درجه 2: مطابق با استاندارد جدید آموزشی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای , بانک اطلاعاتی کتاب / قانون توزیع عادلانه آب: مجموعه قوانین, با آخرین اصلاحات , بانک اطلاعاتی کتاب / شیوه‌های تحقق طرحهای توسعه شهری: بررسی تجارب تهیه واجرای طرحهای توسعه شهری در ایران , بانک اطلاعاتی کتاب / چگونه وضو بگیریم , بانک اطلاعاتی کتاب / تو حق داری بگویی نه‌! , بانک اطلاعاتی کتاب / ادعیه و زیارات جامع مشتمل بر: زیارت عاشورا - دعای توسل، حدیث کساء - دعای کمیل - دعای ندبه ... , بانک اطلاعاتی کتاب / منتخب مفاتیح‌الجنان: با ترجمه فارسی و علامت وقف , بانک اطلاعاتی کتاب / خودآموز آسان ویندوز ویستا , بانک اطلاعاتی کتاب / نشانه‌های راه , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / میرزا سیدعلی قوامی یزدی , علمی و آموزشی / آموزش و پرورش / تعلیم و تربیت / دایره تنگ مشارکت در نظام رسمی تربیت , بانک اطلاعاتی کتاب / پرنده‌ی آسمان میمک: براساس زندگی شهید مهدی میرزایی صفی‌آبادی ,

برخی منابع مهم خبری
mehrnameh.ir مهرنامه , econews.ir اکونیوز , ensafnews.com انصاف نیوز , vista.ir اخبار , setaresobh.ir روزنامه ستاره صبح , bamdadonline.com بامداد , caffecinema.com کافه سینما , payamenaft.com پیام نفت , jahaneghtesad.com جهان اقتصاد , awalnews.ir اول نیوز , beytoote.com بیتوته , zibakalam.com زیباکلام , rasanehiran.com رسانه ایران , siasatrooz.ir سیاست روز , puyesh.net پویش , khabarnew.ir خبرنو , zanefarda.ir زن فردا , kamooneh.com کمونه , donya-e-eqtesad.com روزنامه دنیای اقتصاد , noandish.com نواندیش , eramnews.ir ارم , irna.ir ایرنا , entekhab.ir انتخاب , taghrib.ir مجمع جهانی تقریب , rouzegareno.ir روزگارنو , bushehrnews.com بوشهرنیوز , presstv.ir پرس تی وی , etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد , salamat.ir سلامتیران , bibaknews.com بی باک نیوز ,



وبگردی
گفتگو با آزاده نامداری متفاوت ! - کافه آپارات پاتوق هنرمندان در راهروی کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد)
سارا منجزی و گشت ارشاد در کاخ جشنواره - برنامه از شما چه پنهون ویژه حواشی جشنواره فیلم فجر را در صفحه جشنواره فیلم فجر آپارات دنبال کنید
بهترین و بدترین لباس جشنواره فیلم فجر - برنامه از شما چه پنهون ویژه حواشی جشنواره فیلم فجر را در صفحه جشنواره فیلم فجر آپارات دنبال کنید
تصاویر جالب جشنواره فیلم فجر - هفتمین روز سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر در برج میلاد تهران با اکران فیلم‌های فصل هرس، سینما نیمکت، دختر، خماری و مالاریا همراه بود.
ادعای «شینا شیرانی» علیه یکی از مدیران پرس‌تی‌وی! - در روزهای اخیر فایل صوتی تحت عنوان مکالمه "شینا شیرانی" یکی از مجریان شبکه پرس تی وی با یکی از مدیران این شبکه و طرح مسائل غیراخلاقی در حین این مکالمه، به سرعت در فضای مجازی و مخصوصا کانال های تلگرامی منتشر شده است.
گلوریا هاردی: عاشق شدم و به ایران آمدم - گفتگوی جالب با بازیگر نقش آزاده یا رها در سریال کیمیا در کاخ جشنواره
کشف حجاب مشاور سرافراز / عکس - تصویر زیر در فضای مجازی منتشر شده است. شهرزاد میرقلی خان مشاور سرافراز چندروز پیش از کشور خارج شد و همزمان با آن اخوان بهابادی معاون فنی صداوسیما برکنار شد.
فیلم جدیدی از لحظات کشته شدن قذافی - فیلم جدیدی از لحظات حمله انقلابیون لیبی به معمر قذافی که در نهایت منجر به مرگ او در شد در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
در جشنواره فیلم فجر چه خبر است / فیلم - گلچین اتفاقات هیجان انگیز و مصاحبه های اختصاصی تی وی پلاس از جشنواره فیلم فجر و برنامه های داغ ما برای روزهای آتی
ابرو گوندش در تبریز ! - گفتنی است این خواننده ترکیه ای همسر رضا ضراب، تاجر تبریزی الاصل ساکن ترکیه است که به اتهام همکاری با بابک زنجانی برای دور زدن تحریم های ایران و رشوه دادن به مقامات دولت اردوغان مدتی بازداشت شده بود.
کتایون ریاحی و دهکده رویایی اش در جزیره کیش - کتایون ریاحی برای اولین بار از دهکده رویایی اش در جزیره کیش رونمایی کرد/من و آنجلینا جولی فقط در یک مورد با هم فرق داریم/چهره معروف سینما 2سیمرغش را به حراج گذاشت
فیلم/ تعرض در بفرمایید شام به یک کودک و دو زن - به دنبال افشاگری‌های ۲ تن از شرکت‌کنندگان مسابقات موسیقی شبکه «من و تو» درباره پشت پرده‌های این شبکه، معین سعیدی از کارمندان اخراجی آن با انتشار ویدئویی به افشای تجاوز تهیه‌کننده برنامه «بفرمایید شام» این شبکه به یک کودک و ۲ زن شرکت‌کننده در این برنامه از زبان آنان پرداخت.
ارادتمند؛ نازنین بهاره تینا - مهناز افشار، طناز طباطبایی و یک هنرپیشه‌ی جدید بازیگران اصلی این فیلم هستند. تصویر سه بازیگر اصلی فیلم را نشان می‌دهد، اولین عکس منتشر شده از «اردتمند؛ نازنین بهاره تینا» است.
بهاره افشاری: احمدی نژاد ۳بار دعوتم کرد و نرفتم - بهاره افشاری بیستمین مهمان دید در شب از زندگی شخصی، شبکه جم و کار حرفه ای بازیگری در سینما می گوید - پخش اختصاصی از آپارات
کلیپ پلیس پس از کلیپ ارازل ! - ویدیوی دیدنی از اعتراف مقامات امنیتی آمریکا در کنگره به نقش محوری عربستان در تروریسم / تلاش برای تبرئه برباددهندگان سرمایه ملت ایران با نفت 65 دلاری! / ویدیوی نجات معجزه آسای یک دختر در مترو / فیلم پوشاندن مجسمه‌های برهنه ایتالیا برای استقبال از روحانی از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
لاشه نهنگ های عنبر در ساحل انگلیس - گزارش تصویری / امواج آب لاشه دو نهنگ غول پیکر را به ساحل شهر اسکگنس در انگلیس و مردم شهر را برای گرفتن عکس یادگاری به سمت ساحل کشانده است.
اراذل و اوباش کلیپ ساز ! / عکس و فیلم - جست‌وجوی نام شرور تحت تعقیب کافی است تا به نام دیگر هم مسلکان وی در آن خطه برسیم، از درگیری های سابقه دار و قدیمی این اراذل خبردار شویم، به صفحات، وبلاگ ها و مطالب منتشر شده درباره درگیری این اشرار با یکدیگر راهنمایی شویم و از همه عجیب تر، به فیلم هایی دست پیدا کنیم که نشان می‌دهد چه رقابتی در کسب نام(!) میان این اراذل جاری است.
رونمایی از همسر جدید آزاده نامداری / عکس - آزاده نامداری مجری تلویزیون شب گذشته عکسی با همسرش به نام سجاد عبادی را در صفحه اینستاگرامش به اشتراک گذاشت و نوشت:«خاطرات پاييزي.»
دخترانی که با دیدن گلزار گریه میکنند! / فیلم - در شبی که گریه امان چند دختر را بُریده بود، رضا گلزار رکورد سلفی یک ستاره را شکست!/این تنها ویدئوی منتشر شده از شب شام خصوصی آقای سوپراستار و طرفدارانش در یک رستوران مجلل است.
عکسهايی ديده نشده از روزهای برجام - عکسهايی كمتر ديده شده از روزهای گفتگوی برجام
پربازدیدها