پنج شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Thursday, 26 April, 2018

روکرسی


شهرت بافندگان گليم در جهان اسلام، بيشتر براى توليد کف‌پوش، ديوار آويز و منسوجاتى است که در اتاق‌هاى خواب نشيمن، راحتى و زيبايى ايجاد کند. گروه‌هاى زيادى نيز طى ساليان متمادى بر بافت انواع ديگرى از وسايل تزئينى مشغول بوده‌اند. جهيزيه دختران چادرنشين علاوه بر قالي، ساک‌ها و خورجين‌هاى گليم بافتى که نقش اساسى در ذخيره و حمل‌ونقل مواد غذايى دارد، پوشش‌هاى تزئينى که در مراسم عروسى روى اسب و شتر مى‌اندازند، نيز بود. توليدات مهم‌تر شامل منسوجات رسمى‌ترى چون سفره و ... بود که بيشتر مورد توجه قرار داشت.
  سفره
اين دست‌بافت‌ها به هنگام غذا خوردن بر روى زمين گسترده مى‌شود تا سطحى تميز براى چيدن ظروف غذا به‌وجود آورد. اين سفره‌ها توسط کردهاى ساکن خراسان واقع در شمال غربى ايران و بلوچ‌هاى ساکن شمال افغانستان بافته مى‌شود. سفره‌هاى هر قبيله داراى اندازه‌ها و ترکيب‌بندى‌هاى خاص خود است.
سفره‌هاى بلوچ يا مربع شکل است يا طويل و باريک. زمينه‌هاى مرکزى اين سفره‌ها يک‌دست و معمولاً به رنگ‌هاى قرمز روناسى يا آبى نيلى است و در آنها طرح‌هاى چپ و راستى را که در قسمت مرکزى سفره‌ها يافته شده است مى‌توان مشاهده کرد. حواشى سفره‌ها پرکار و شيوه‌هاى قالى گره بافت و پود معلق در آنها به‌کار رفته است.
اکثر سفره‌هاى کردها و افشار خراسان مستطيل شکل است و تعدادى از اين سفره‌هاى بسيار طويل مشهور به 'جادهٔ عروسي' است و در مراسم عروسى به‌کار مى‌رود. زمينهٔ اين سفره‌ها به رنگ قهوه‌اى شترى روشن و ملايم است و در حاشيه‌هاى سادهٔ آنها از طرح‌هاى چپ و راست استفاده شده است. در مرکز اين سفره‌ها معمولاً نگاره‌ها و ترنج‌هايى ديده مى‌شود که مشخص کنندهٔ محل قرار گرفتن ظروف غذا است. سفره‌هاى مربع شکلى که اکثراً توسط افشارها بافته مى‌شوند، در قسمت مرکزى زمينه‌اى يک‌دست و تک نگاره‌اى ساده دارند.
سفره‌هاى کردها و افشار نواحى مرکزى ايران معمولاً مربع شکل است و از رنگ‌هاى صورتي، قرمز، سبز و قهوه‌اى روشن در آنها استفاده شده است. اين سفره‌ها در متن داراى طرحى خارج از مرکز است و به دليل حاشيه‌هاى گره‌دار در هر چهار ضلع، شناسايى مى‌شود.
قشقايى‌ها سفر‌ه‌هاى بسيار بزرگى مى‌بافند و در مراسم عروسى مورد استفاده قرار مى‌گيرد. اين سفره‌ها معمولاً زمينه‌اى يک‌دست دارد و گاه با طرح‌هاى پراکنده‌اى تزئين مى‌شود که طرح‌هاى چپ و راست در دو طرف سفره‌هاى قشقايى نيز ديده مى‌شود که به‌علت کوچک بودن آنها در کنار طرح‌هاى حاشيه‌اى سنتى ناپديد مى‌‌شود.
سفره نيز مانند بسيارى از دست‌بافت‌هاى سنتى و بومى چادرنشينان، موارد استفادهٔ گوناگون دارد. براى مثال، در مراسم نان‌پزى سفره نقشى اساسى دارد.
  روکرسى
روکرسي، نام خلاصه شدهٔ 'سفرهٔ روکرسي' است. در زمستان، لحاف يا نمدى بر روى چهارپايه‌اى فلزى يا چوبى انداخته مى‌شود که منقلى زغالى يا ظرفى فلزى حاوى زغال داغ در زير آن قرار دارد. افراد خانواده و مهمانان با کشيدن نمد بر روى شانه‌هاى خود، بدن‌شان را گرم نگاه‌ مى‌‌دارند. روکرسى به‌عنوان شيئى تشريفاتى و تزئينى در قسمت مرکزى نمد يا لحاف انداخته مى‌شود. روکرسى از سفره کمى بزرگ‌تر است. منسوجات توسط مردم شمال شرقى و غربى ايران، بلوچستان و نواحى اطراف ورامين که به بافت سفره نيز اشتغال دارند، بافته مى‌شود.
در اکثر روکرسى‌هاى ناحيه ورامين صليبى در مرکز و نگاره‌هاى لوزى شکل در گوشه‌هاى آن قرار دارد. بافنده، لوزى مرکزى را با نگاره‌هاى پيچيده عنکبوتى و ستاره‌اى پر کرده واز نگاره‌هاى ستاره‌اى ساده‌ترى در لوزى‌هاى کوچک در چهارراٌس لوزى مرکزى استفاده کرده است. همين لوزى‌ها در حاشيه نيز تکرار شده و ترکيب بندى جالبى رابه‌وجود آورده است.
  مفرش
مفرش‌ها در ميان منسوجات، از مناسب‌ترين وسايل است و به‌عنوان صندوق نيز به‌کار مى‌رود. اين کيف‌ها در استان آذربايجان ايران بافته مى‌‌شوند، اما چادرنشينان آسياى مرکزى يعنى افغان‌ها به‌جاى اين کيف‌ها از جوال استفاده مى‌کنند. مفرش و صندوق‌ هنوز هم در روستاها به‌کار مى‌رود. از مفرش‌ها براى نگه‌دارى لباس، اشياء و وسايل خواب استفاده مى‌شود و براى جهيزيه دختران، اين کيف‌ها جزو ضرورى‌ترين لوازم به‌شمار مى‌آيد.
  بالش
پشتى يا بالشت، کيف بزرگى است که از پنبهٔ خام پر شده و توسط چادرنشينان و شهرنشينان به شکل مخده به‌کار مى‌رود. گاه از اين بالشت‌ها در خانه‌هاى شهرى نيز به جاى صندلى و مبل استفاده مى‌شود.
  نوار چادر و منسوجات
تقريباً تمام چادرنشينان و نيمه چادرنشينان، منسوجات گوناگونى براى تزئين چادرهاى خود مى‌بافند. از جملهٔ اين منسوجات، نوار خيمه است که براى حفاظت چادرها در برابر بادهاى شديد مورد استفاده قرار مى‌گيرد. در بافت بسيارى از اين تزئينات از شيوهٔ قالى‌ گره‌بافت استفاده مى‌شود، در صورتى‌که نوارهاى خيمه‌ها گليم‌باف است. از نوارهاى خيمه براى بستن بار بر پشت حيوانات نيز استفاده مى‌شود. اين نوارها طويل است و عرض آنها بنا بر کاربرد آنها از ۵ تا ۳۰ سانتى‌متر تغيير مى‌کند. در بافت نوار خيمه‌ها تزئيناتى چون برودري، زربافى و تکه‌دوزى در آنها به‌وفور ديده مى‌شود.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
جشن ملی , مرزبانه , دانشگاه پیام نور ورامین , استمرا , باشگاه سپاهان اصفهان , اشغالگر قدس , شبکه تماشا , کارشناس معماری و شهرسازی , باریکن , تردد اتباع ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / قرآن در آیینه نهج‌البلاغه , فرهنگی و هنری , ادبیات و شعر , ادبیات و شعر / اساطیر ایران در شاهنامه , بانک اطلاعاتی کتاب / آشنایی با شبکه , شخصیت‌ها , فرهنگی و هنری , خوشنویس / محمدصالح سبزواری , بانک اطلاعاتی کتاب / فیزیولوژی تولید مثل , بانک اطلاعاتی کتاب / شکلات برای شجاعت زنان , بانک اطلاعاتی کتاب / نبرد من = Mein Kamph: ماین کامف , بانک اطلاعاتی کتاب / راهنمای ازدواج: آنچه یک پسر و دختر درباره‌ی انتخاب همسر باید بدانند , بانک اطلاعاتی فیلم / سوته دلان , بانک اطلاعاتی کتاب / اعتماد ,

برخی منابع مهم خبری
mashreghnews.ir مشرق نیوز , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه , emtiazdaily.ir روزنامه امتیاز , mizanonline.com خبرگزاری میزان , khabaronline.ir خبر آنلاین , shafaqna.com شفقنا , siasatrooz.ir سیاست روز , armanshargh.ir آرمان شرق , home.abrarnews.com روزنامه ابرار , kayhan.ir روزنامه کیهان ,



وبگردی
تلگرام جایگزین داخلی ندارد / در پیام رسان داخلی در حال تکمیل پرونده احتمالی خود هستید !
تلگرام جایگزین داخلی ندارد / در پیام رسان داخلی در حال تکمیل پرونده احتمالی خود هستید ! - به فرض محال که اطلاعات مردم مورد سوءاستفاده کشورهای دیگر قرار بگیرد، برای‌شان پیامد امنیتی مستقیمی ندارد. بسیاری از کاربران ایرانی در تلگرام به دریافتن و فرستادن اخبار و طیفی از جوک‌ها (از سیاسی گرفته تا خانوادگی) می‌پردازند. این مسائل هم برای کشورهای دیگر اهمیتی ندارد (البته اگر از تحلیل محتوا و کاربردهای بعدی‌شان بگذریم) و نمی‌تواند پیامد مستقیمی برای کاربر ایرانی داشته باشد. اما همین اطلاعات چنانچه…
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم !
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم ! - روغن های نباتی را خوب بشناسید. سخنان یک تولید کننده سابق روغن نباتی.
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند - رییس سازمان ملی استاندارد ایران مجددا با خودروسازان در ارتباط با رعایت استانداردهای ۸۵‌گانه خودرویی از ابتدای دی‌ماه سال جاری اتمام حجت کرد.
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ...
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ... - مرتضوی هیچ گاه قاضی و حقوق دان نبود و نباید کار قضایی انجام می‌داد. اما این ضعف ماست که چنین فردی در جایگاه بالایی قرار می‌گیرد. شگفتی من از قاضی مرتضوی و رفتار او نیست که چرا خودش را برای اجرای حکم خود به زندان معرفی نکرد. من رفتار او با زهرا کاظمی را دیده بودم.
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟ - بعد از انقلاب، به واسطه تنیده شدن حکومت و دین بسیاری از پست‌ها و سمت‌های سیاسی با هاله‌ای رو به رو شد که اجازه نمی‌داد صاحب آن منصب مورد نقد قرار بگیرد....
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!