شنبه ۲۹ دی ۱۳۹۷ / Saturday, 19 January, 2019

روکرسی


شهرت بافندگان گليم در جهان اسلام، بيشتر براى توليد کف‌پوش، ديوار آويز و منسوجاتى است که در اتاق‌هاى خواب نشيمن، راحتى و زيبايى ايجاد کند. گروه‌هاى زيادى نيز طى ساليان متمادى بر بافت انواع ديگرى از وسايل تزئينى مشغول بوده‌اند. جهيزيه دختران چادرنشين علاوه بر قالي، ساک‌ها و خورجين‌هاى گليم بافتى که نقش اساسى در ذخيره و حمل‌ونقل مواد غذايى دارد، پوشش‌هاى تزئينى که در مراسم عروسى روى اسب و شتر مى‌اندازند، نيز بود. توليدات مهم‌تر شامل منسوجات رسمى‌ترى چون سفره و ... بود که بيشتر مورد توجه قرار داشت.
  سفره
اين دست‌بافت‌ها به هنگام غذا خوردن بر روى زمين گسترده مى‌شود تا سطحى تميز براى چيدن ظروف غذا به‌وجود آورد. اين سفره‌ها توسط کردهاى ساکن خراسان واقع در شمال غربى ايران و بلوچ‌هاى ساکن شمال افغانستان بافته مى‌شود. سفره‌هاى هر قبيله داراى اندازه‌ها و ترکيب‌بندى‌هاى خاص خود است.
سفره‌هاى بلوچ يا مربع شکل است يا طويل و باريک. زمينه‌هاى مرکزى اين سفره‌ها يک‌دست و معمولاً به رنگ‌هاى قرمز روناسى يا آبى نيلى است و در آنها طرح‌هاى چپ و راستى را که در قسمت مرکزى سفره‌ها يافته شده است مى‌توان مشاهده کرد. حواشى سفره‌ها پرکار و شيوه‌هاى قالى گره بافت و پود معلق در آنها به‌کار رفته است.
اکثر سفره‌هاى کردها و افشار خراسان مستطيل شکل است و تعدادى از اين سفره‌هاى بسيار طويل مشهور به 'جادهٔ عروسي' است و در مراسم عروسى به‌کار مى‌رود. زمينهٔ اين سفره‌ها به رنگ قهوه‌اى شترى روشن و ملايم است و در حاشيه‌هاى سادهٔ آنها از طرح‌هاى چپ و راست استفاده شده است. در مرکز اين سفره‌ها معمولاً نگاره‌ها و ترنج‌هايى ديده مى‌شود که مشخص کنندهٔ محل قرار گرفتن ظروف غذا است. سفره‌هاى مربع شکلى که اکثراً توسط افشارها بافته مى‌شوند، در قسمت مرکزى زمينه‌اى يک‌دست و تک نگاره‌اى ساده دارند.
سفره‌هاى کردها و افشار نواحى مرکزى ايران معمولاً مربع شکل است و از رنگ‌هاى صورتي، قرمز، سبز و قهوه‌اى روشن در آنها استفاده شده است. اين سفره‌ها در متن داراى طرحى خارج از مرکز است و به دليل حاشيه‌هاى گره‌دار در هر چهار ضلع، شناسايى مى‌شود.
قشقايى‌ها سفر‌ه‌هاى بسيار بزرگى مى‌بافند و در مراسم عروسى مورد استفاده قرار مى‌گيرد. اين سفره‌ها معمولاً زمينه‌اى يک‌دست دارد و گاه با طرح‌هاى پراکنده‌اى تزئين مى‌شود که طرح‌هاى چپ و راست در دو طرف سفره‌هاى قشقايى نيز ديده مى‌شود که به‌علت کوچک بودن آنها در کنار طرح‌هاى حاشيه‌اى سنتى ناپديد مى‌‌شود.
سفره نيز مانند بسيارى از دست‌بافت‌هاى سنتى و بومى چادرنشينان، موارد استفادهٔ گوناگون دارد. براى مثال، در مراسم نان‌پزى سفره نقشى اساسى دارد.
  روکرسى
روکرسي، نام خلاصه شدهٔ 'سفرهٔ روکرسي' است. در زمستان، لحاف يا نمدى بر روى چهارپايه‌اى فلزى يا چوبى انداخته مى‌شود که منقلى زغالى يا ظرفى فلزى حاوى زغال داغ در زير آن قرار دارد. افراد خانواده و مهمانان با کشيدن نمد بر روى شانه‌هاى خود، بدن‌شان را گرم نگاه‌ مى‌‌دارند. روکرسى به‌عنوان شيئى تشريفاتى و تزئينى در قسمت مرکزى نمد يا لحاف انداخته مى‌شود. روکرسى از سفره کمى بزرگ‌تر است. منسوجات توسط مردم شمال شرقى و غربى ايران، بلوچستان و نواحى اطراف ورامين که به بافت سفره نيز اشتغال دارند، بافته مى‌شود.
در اکثر روکرسى‌هاى ناحيه ورامين صليبى در مرکز و نگاره‌هاى لوزى شکل در گوشه‌هاى آن قرار دارد. بافنده، لوزى مرکزى را با نگاره‌هاى پيچيده عنکبوتى و ستاره‌اى پر کرده واز نگاره‌هاى ستاره‌اى ساده‌ترى در لوزى‌هاى کوچک در چهارراٌس لوزى مرکزى استفاده کرده است. همين لوزى‌ها در حاشيه نيز تکرار شده و ترکيب بندى جالبى رابه‌وجود آورده است.
  مفرش
مفرش‌ها در ميان منسوجات، از مناسب‌ترين وسايل است و به‌عنوان صندوق نيز به‌کار مى‌رود. اين کيف‌ها در استان آذربايجان ايران بافته مى‌‌شوند، اما چادرنشينان آسياى مرکزى يعنى افغان‌ها به‌جاى اين کيف‌ها از جوال استفاده مى‌کنند. مفرش و صندوق‌ هنوز هم در روستاها به‌کار مى‌رود. از مفرش‌ها براى نگه‌دارى لباس، اشياء و وسايل خواب استفاده مى‌شود و براى جهيزيه دختران، اين کيف‌ها جزو ضرورى‌ترين لوازم به‌شمار مى‌آيد.
  بالش
پشتى يا بالشت، کيف بزرگى است که از پنبهٔ خام پر شده و توسط چادرنشينان و شهرنشينان به شکل مخده به‌کار مى‌رود. گاه از اين بالشت‌ها در خانه‌هاى شهرى نيز به جاى صندلى و مبل استفاده مى‌شود.
  نوار چادر و منسوجات
تقريباً تمام چادرنشينان و نيمه چادرنشينان، منسوجات گوناگونى براى تزئين چادرهاى خود مى‌بافند. از جملهٔ اين منسوجات، نوار خيمه است که براى حفاظت چادرها در برابر بادهاى شديد مورد استفاده قرار مى‌گيرد. در بافت بسيارى از اين تزئينات از شيوهٔ قالى‌ گره‌بافت استفاده مى‌شود، در صورتى‌که نوارهاى خيمه‌ها گليم‌باف است. از نوارهاى خيمه براى بستن بار بر پشت حيوانات نيز استفاده مى‌شود. اين نوارها طويل است و عرض آنها بنا بر کاربرد آنها از ۵ تا ۳۰ سانتى‌متر تغيير مى‌کند. در بافت نوار خيمه‌ها تزئيناتى چون برودري، زربافى و تکه‌دوزى در آنها به‌وفور ديده مى‌شود.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
آسانژ , جنوب بغداد , مجتمع آبرسانی کهمان , خطوط لوله انتقال نفت و گاز , پردیس خودگردان , حرکت نور , ادامه داد , میز گرد تخصصی " فلسطین و افق آینده" , دربستی , مرحوم حایری ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / اصول طراحی پایگاه داده‌ها , بانک اطلاعاتی کتاب / بلندر خشک: گنجینه جامع گلهای بلندر پیشرفته 3 (پیشرفته‌ترین تکنیک‌های بلندر خشک، چروک، ژاپنی پژمرده و آفتاب‌سوخته همراه با الگو و نمونه سوالات ...) , بانک اطلاعاتی کتاب / فیلم‌نامه: مش M. A. S. H (متن کامل) , بانک اطلاعاتی کتاب / دون‌کیشوت و دلی دومرولون کورپوسو = دن‌کیشوت و پل دومرول دیوانه (مجموعه داستان آذری به همراه ترجمه فا , تفریح و سرگرمی , گوناگون , بازی و سرگرمی / گردش شیشه , بانک اطلاعاتی کتاب / هوش هیجانی (از IQ تا EQ و SQ) , دین و اندیشه , دین و مذهب , ائمه اطهار و معصومین / فریاد مظلومیت , علوم انسانی , علوم اجتماعی , شخصیتها / زیمل، پدر پست مدرنیسم , فرهنگی و هنری , کتاب و نشر , معرفی کتاب / فرو ریختن بتی به نام دیانا , بانک اطلاعاتی کتاب / موریس مترلینگ ,

برخی منابع مهم خبری
rasad.org رصد , navad.net روزنامه نود , caffecinema.com کافه سینما , ebtekarnews.com روزنامه ابتکار , sharghdaily.ir روزنامه شرق , kojaro.com کجارو , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا , rooyeshnews.com رویش , shana.ir شانا , 90tv.ir نود ,



وبگردی
دوربین مخفی ساختمان لواسان داماد شمخانی و فاطمه حسینی
دوربین مخفی ساختمان لواسان داماد شمخانی و فاطمه حسینی - همه چیز درباره ساخت و ساز فاطمه حسینی، داماد شمخانی و داماد صفدرحسینی | سر کشیدن دوربین مخفی شهرداد به ساختمان های آقازاده ها در لواسان! | پخش اختصاصی از صفحه آپارات آوانت
ماجرای دختربازی اسلامی از زبان رحیم پورازغدی
ماجرای دختربازی اسلامی از زبان رحیم پورازغدی - رحیم پورازغدی در مراسمی که با موضوع فجای مجازی بود،گفت: دختر خانم چادری یک عکس آنچنانی از خودش گذاشته و نوشته زن نباید قربانی نگاه شهوت مردانه بشه، بعد پسره زیر پستش نوشته"ما رایت الا جمیلا"
ما به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم.
ما به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم. - رئیس کل دادگستری خراسان رضوی: ما در نظام جمهوری اسلامی به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم. اگر فردی در زمان طاغوت در زندان بود، حبسش از مجازات اخروی او کم نمی کرد اما امروز اگر این تحمل کیفر یا قصاص و شلاق و دیگر احکام توسط حکام اسلامی و شرعی انجام می شوند یکی از آثار اخروی آن برای محکومان این است که این مجازات در آخرت از آنها برداشته می شود
جزئیاتی از منشا بوی بد تهران / فیلم
جزئیاتی از منشا بوی بد تهران / فیلم - بعد از فروکش کردن گازها، به حفاری ادامه دادیم و به یک مخزن بزرگ و استثنایی رسیدیم که بسیار عظیم تر از آنی بود که تصور می کردیم برای جایی مثل پلاسکو ساخته شود. برآورد ما از ابعاد این انبار فاضلاب این است که بین 400 الی 500 متر مکعب وسعت دارد و گازهای محبوس شده در این انبار در چندین دهه برای انتشار بوی بد در محدوده بزرگی از تهران کفایت می کند.
کلیپ جنجالی مهدی یراحی در باره جنگ / پاره سنگ
کلیپ جنجالی مهدی یراحی در باره جنگ / پاره سنگ - مهدی یراحی، خواننده ای که اخیرا موزیک ویدئوی جدید و اعتراضی خود با نام «پاره سنگ» را منتشر کرده است، از طرف برخی رسانه ها و مجید فروغی، مدیر روابط عمومی هنری مورد انتقاد قرار گرفته و شایعه هایی درباره ممنوع الفعالیت شدن یراحی به دلیل این ویدئو کلیپ و همچنین پوشیدن لباس کارگران گروه ملی در حمایت از مردم اهواز در کنسرت 6 دی ماه خود مطرح شده است. یراحی از جمله خواننده هایی است که همیشه نسبت به اتفاقات…
اهمیت فیلم صحنه دار و مرگ 10 انسان !
اهمیت فیلم صحنه دار و مرگ 10 انسان ! - گویا تلخی پخش فیلم صحنه دار، بیش از مرگ ۱۰ نفر است. درست همانطور که مسئله حجاب برای خیلی‎ها مهم تر از معیشت مردم است.
آقازاده شورای عالی انقلاب فرهنگی !
آقازاده شورای عالی انقلاب فرهنگی ! - انقلاب فرهنگی از این بالاتر که فرزند عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در آمریکا تابعیت بگیرد و از آنجا برای ایرانیان سبک زندگی تدریس بکند؟
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان!
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان! - ویدئویی عجیب از حرکات موزون گروهی دختران در دانشگاه الزهرا درحالی در فضای مجازی در حال انتشار است که مردان نیز در این مراسم حضور دارند!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان! - «شباهت عجیب علی الهام استاد هوا فضا در دانشگاهی در آلمان به غلامحسین الهام معاون رئیس جمهور سابق!
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر - سید احمد خمینی، نتیجه امام خمینی که چند هفته پیش با ازدواجش خبرساز شده بود، بار دیگر با انتشار عکسی از او و همسرش در حین سوارکاری حساسیت نسبت به خود را برانگیخته است و باعث تحریک مخاطبان و کاربران در فضای مجازی شده است.
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است !
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است ! - پس از اولین گفت وگوی رسمی میترا استاد (نجفی) و تایید ازدواجش با محمدعلی نجفی، حالا شهردار سابق، در نخستین واکنش به جنجال ها، عکس تازه ای از خود و میترا استاد در اینستاگرامش منتشر کرده است.