چهارشنبه ۲۶ دی ۱۳۹۷ / Wednesday, 16 January, 2019

بررسی تأثیر مناطق آزاد بر اوضاع بازرگانی اقتصادی کشور


بررسى آثار مناطق آزاد در اقتصاد ايران، نيازمند به کارگيرى روش درستى جهت تحليل کارکرد و آثار اين مناطق در اقتصاد، به‌طور کلى و اقتصاد ايران به‌طور خاص مى‌باشد. با توجه به آثار متفاوت اين مناطق در نمونه‌هاى موفق و ناموفق، بايد علل توفيق با عدم توفيق را، با توجه به شرايط خاص داخلى و خارجى آن کشور، مدنظر قرار داد، در صورت وجود شرايط لازم و کافى از اين مناطق، در راستاى بازسازى و توسعه اقتصادى کشور بهره گرفت. روش رايج جهت تحليل آثار اقتصادى مناطق آزاد، که مبتنى بر نظريات تجارت بين‌الملل و اقتصاد کلاسيک است صرفاً به تحليل هزينه - فايده اقتصادى مناطق، مى‌پردازد، و اين در حالى است، که عدم موفقيت اين مناطق حتى در بعد اقتصادى خويش، محتاج درنظر گرفتن شرايط سياسى و حقوقى خاص هر کشور، و اوضاع بين‌المللى در رابطه با آن کشور است، پس به‌نظر مى‌رسد بايد از روشى جهت تحليل کارکرد و آثار اين مناطق در يک کشور مفروض (مانند ايران) استفاده کرد که تأثيرات وجوه سياسي، فرهنگى و حقوقى و اقتصادى را به‌طور هم‌زمان مدنظر قرار داد و آثار اقتصادى را در اين بستر ارزيابى نمود. اين تحليل چندجانبه، که اقتصاد سياسى حاکم بر کشور و نظام بين‌المللى را، مورد توجه قرار مى‌دهد، با درنظر گرفتن شرايط خاص سياسى و حقوقى موجود در ايران، و وضعيت سياسى حاکم بر منطقه و جهان، امکان تحقق و يا عدم تحقق هدف‌گيرى‌هاى اقتصادى را، ابتدا مورد توجه قرار مى‌دهد و سپس به بررسى شرايط فنى خاص در مورد تحليل هزينه - فايده متوجه مى‌گردد. اگرچه در قسمت اول مى‌توان براساس بينش سياسى - اجتماعى موجود، تا حدود قابل توجهى به ارزيابى پرداخت، اما در قسمت دوم به واسطهٔ کمبود آمار و اطلاعات فنى لازم، اين تحليل از دقت به مراتب کمترى برخوردار است؛ اگرچه، قسمت اول نقش مهم‌ترى در تحليل کلى آثار اقتصادى و بازرگانى مناطق بر اقتصاد کشور دارد.
بنابر قول رياست دبيرخانه شوراء عالى مناطق آزاد ايران:
تاکنون هيچ يک به اهداف خويش (مانند توسعه صادرات غيرنفتي) دست نيافته و بلکه عمدتاً به واردات کالاهاى لوکس و غيرضروري، به داخل کشور محدود شده‌اند. ايشان علت اين عدم توفيق را فقدان مقررات و قوانين روشن جهت فعاليت اينگونه مناطق دانسته و مى‌گويد: '... يک منطقه آزاد که به‌وجود مى‌آيد، بايد بلافاصله ضوابط و مقررات و قوانين سرمايه‌گذاري، نحوه واگذارى يا اجاره زمين، ميزان بخشودگى از ماليات يا عوارض گمرکي، نحوه ورود و خروج سرمايه، مقررات پولى و بانکى و ... در آن مناطق روشن شود، ولى متأسفانه با وجود گذشت چند سال از تشکيل مناطق آزاد، هنوز اين مناطق فاقد قوانين لازم جهت سرمايه‌گذارى کليدى و فعاليت‌هاى اقتصادى هستند و همين امر دليل عمدهٔ عدم موفقيت مناطق آزاد است' . از ديدگاه ايشان به محض تصويب قانون و مشخص شدن جواب سئوالات سرمايه‌گذاران، زمينه‌هاى سرمايه‌گذارى فراهم شده و توفيق مناطق آزاد در پيش خواهد بود. به اعتقاد ايشان با در نظر گرفتن نحوه اداره غير بوروکراتيک در مناطق آزاد در قانون و همچنين در نظر گرفتن معافيت‌هاى مالياتى و گمرکي، اجازه فعاليت بانک‌هاى بين‌المللى در مناطق آزاد و تضمين سرمايه‌هاى خارجى و ... شرايط لازم جهت موفقيت مناطق آزاد در ايران به‌وجود خواهد آمد.
  اشتغال
ساختار اشتغال در اين مناطق به‌گونه‌اى است، که بخش خدمات بيشترين مشاغل را به خود اختصاص داده است. به علاوه پائين بودن جمعيت فعال در منطقه، ضرورت تأمين نيروى انسانى مورد نياز را از خارج از منطقه به‌وجود مى‌آورد که از يک سو باعث افزايش هزينه‌هاى سرمايه‌گذارى زيربنائى مى‌گردد و از سوى ديگر در صنايع کاربر مانند: منسوجات، پوشاک و يا مونتاژ صنايع الکترونيک ترجيح سرمايه‌گذاران خارجى در اين است که از کارگران زن استفاده بيشترى کنند و اين در حالى است که با توجه به پائين بودن نقش فعال زنان در منطقه و اساساً در سطح کشور، و به دلايل فرهنگى و اجتماعي، مهاجرت زنان به منطقه با اشکالات زيادى مواجه است.
همچنين اگر از صنايع سرمايه‌بر استفاده شود، اشتغال‌زائى آنان کمتر است، و چون نياز به انواع تخصص‌ها در اين صنايع مشاهده مى‌شود، و در اين مورد در منطقه و در کل کشور کمبود وجود دارد، قسمت گسترده‌اى از نيروى انسانى لزوماً بايستى از خارج تأمين گردند، که اين نيز خود با مشکلات ديگرى روبه‌رو است.
بالا بودن سطح دستمزدها پائين بودن سطح مهارت‌هاى فنى و تفاوت ميان سطح درآمدها در دو بخش صنعت و خدمات ا مسائل ديگرى است، که تأثير قابل ملاحظه‌اى در اشتغال نيروى کار در مناطق آزاد دارد.بدين ترتيب ملاحظه مى‌شود که با توجه به مشکلات فوق‌الذکر، در شرايط فعلي، افزايش اشتغال نمى‌تواند، به‌طور جدى بر اقتصاد کشور مؤثر باشد.
  صدور کالاهاى صنعتى و درآمدهاى ارزى
صدور کالاهاى صنعتى مى‌تواند از طريق افزايش درآمدهاى ارزي، آثار مثبتى بر اقتصاد کشور به جاى گذارد، اما صدور اين کالاها نيز با مشکلات جدى روبه‌رو است.
عملکرد صادراتى و تأثير آن بر توسعه اقتصادى کشور را بايد به‌وسيله خالص صادرات بررسى کرد. قسمت اعظم مواد اوليه و قطعات نيمه ساخته شده صنايع مستقر در مناطق آزاد، وارداتى هستند، از سوى ديگر، صنايع داخلى نيز داراى ساختارى وابسته مى‌باشند، بدين لحاظ نمى‌توان خالص صادرات چندانى را از مناطق آزاد انتظار داشت، مضافاً براينکه عملکرد فعلى مناطق، عمدتاً بر فعاليت‌هاى تجارى تکيه دارد. بدين ترتيب نيز نمى‌توان با چنين عملکرد صادراتي، بر درآمدهاى ارزى و همچنين تأثير مثبت آن بر اقتصاد کشور اميد چندانى داشت.
  انتقال تکنولوژى
با توجه به اينکه ضرورت انتقال تکنولوژي، ايجاد ارتباطات 'پس‌رو' با اقتصاد داخلى است، و از آنجا که کشور ما در زمينهٔ تأمين قطعات و مواد اوليه بخش صنعت، وابستگى‌هاى زيادى دارد و صنايع فعال در مناطق آزاد را اغلب شرکت‌هاى مونتاژ محصولات الکترونيکى و واحدهاى نساجى و پوشاک تشکيل مى‌دهند و اين فعاليت‌ها نيز دير زمانى است، که در ايران متداول شده نمى‌توان از اين کانال به امر انتقال تکنولوژى از طريق اين مناطق اميد چندانى داشت، زيرا تجارب نشان داده که بيشترين سطح انتقال تکنولوژى موقعى فراهم مى‌گردد، که فراگرد توسعه صنعتى مناطق پردازش، به‌طور مؤثرى در اقتصاد کشور ميزبان ادغام شده باشد، اين امر مسير نخواهد بود مگر با تبادل تکنولوژيکى به‌وسيلهٔ ايجاد ارتباط با اقتصاد داخلى و از طريق استفاده از نهاده‌هاى توليدى کشور ميزبان.
البته بايد در نظر داشت، در عين حال امکان بهره‌گيرى از برخى ثمرات انتقال تکنولوژى در صورت ورود سرمايه‌هاى خارجي، اگرچه به‌طور محدود وجود دارد، که بايد آنها را مدنظر قرار داد.
سرانجام با توجه به شرايط فعلى نمى‌توان از انتقال تکنولوژى توسط مناطق آزاد آثار قابل ملاحظه‌اى را بر اقتصاد ايران مشاهده کرد و اين در حالى است، که انتقال تکنولوژى يکى از دست‌آوردهاى اصلى مناطق آزاد به شمار مى‌رود.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
دبیر جشنواره تئاتر فجر , آب مجازی , رمال , وضعیت تولید و صنعت , روح الله حجازی , توضیح بیمارستان امام , دلخوش , یوآخیم گواک , شخصیتها , رئیس جهاد کشاورزی مازندران ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / جلوه‌های نجات , سیاسی , جهان , خاورمیانه / پایان عصر آمریکایی خاورمیانه , اجتماعی , خانه و خانواده / اختلال پنج درصد از کودکان ابتدایی تهران , علمی و آموزشی , آموزش و پرورش , تعلیم و تربیت / برفراز دغدغه ها , بانک اطلاعاتی کتاب / راهنمای اسکناسهای ایران 1384 , فرهنگی و هنری , هنرهای نمایشی , نقد ـ معرفی / زوال زود رس زندگی زن , بانک اطلاعاتی کتاب / گسترش مهارت زبانی‌ خواندن: خواندن - لذت بردن 2: ویژه‌ی روان‌خوانی دانش‌آموزان پایه‌ی اول بر اساس روش کلی‌خوانی کتاب‌های درسی (بخوانیم - بنویسیم) , علم و زندگی , علوم انسانی , سیاسی / همه پرسی Referendum , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه مقالات برگزیده همایش معلم در عصر دانایی , بانک اطلاعاتی کتاب / باغ در بهشت: باغ - کاخ عباس‌آباد بهشهر ,

برخی منابع مهم خبری
seemorgh.com سیمرغ , alef.ir الف , fardanews.com فردا نیوز , parsnews.com پارس نیوز , jahaneghtesad.com روزنامه جهان اقتصاد , ebtekarnews.com روزنامه ابتکار , snn.ir دانشجو , navad.net روزنامه نود , eghtesadonline.com اقتصاد آنلاین , 90tv.ir نود ,



وبگردی
دوربین مخفی ساختمان لواسان داماد شمخانی و فاطمه حسینی
دوربین مخفی ساختمان لواسان داماد شمخانی و فاطمه حسینی - همه چیز درباره ساخت و ساز فاطمه حسینی، داماد شمخانی و داماد صفدرحسینی | سر کشیدن دوربین مخفی شهرداد به ساختمان های آقازاده ها در لواسان! | پخش اختصاصی از صفحه آپارات آوانت
ماجرای دختربازی اسلامی از زبان رحیم پورازغدی
ماجرای دختربازی اسلامی از زبان رحیم پورازغدی - رحیم پورازغدی در مراسمی که با موضوع فجای مجازی بود،گفت: دختر خانم چادری یک عکس آنچنانی از خودش گذاشته و نوشته زن نباید قربانی نگاه شهوت مردانه بشه، بعد پسره زیر پستش نوشته"ما رایت الا جمیلا"
شبکه سه - میثاقی  و ماجرای عبور از فردوسی‌پور
شبکه سه - میثاقی و ماجرای عبور از فردوسی‌پور - در گذشته برنامه‌های پخش زنده فوتبال روی بازی متمرکز بود اما میثاقی در این برنامه بخش‌های مهمی از حواشی و سوژه‌ها را مورد توجه قرار می‌دهد که دست برنامه «نود» را خالی می‌کند.
(ویدئو) خوراندن گُل به کودکان گل‌فروش در کرمان!
(ویدئو) خوراندن گُل به کودکان گل‌فروش در کرمان! - فیلمی از کودکان کار و خیابان که از سوی فردی در شهرداری کرمان مجبور به خوردن گل‌هایشان شده‌اند منتشر شده
بدون تعارف و بدون محتوی / این دو در تلویزیون واقعا چه میکنند !
بدون تعارف و بدون محتوی / این دو در تلویزیون واقعا چه میکنند ! - بدون تعارف با سواره ای که از حال پیاده ها خبر دارد
ما به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم.
ما به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم. - رئیس کل دادگستری خراسان رضوی: ما در نظام جمهوری اسلامی به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم. اگر فردی در زمان طاغوت در زندان بود، حبسش از مجازات اخروی او کم نمی کرد اما امروز اگر این تحمل کیفر یا قصاص و شلاق و دیگر احکام توسط حکام اسلامی و شرعی انجام می شوند یکی از آثار اخروی آن برای محکومان این است که این مجازات در آخرت از آنها برداشته می شود
جزئیاتی از منشا بوی بد تهران / فیلم
جزئیاتی از منشا بوی بد تهران / فیلم - بعد از فروکش کردن گازها، به حفاری ادامه دادیم و به یک مخزن بزرگ و استثنایی رسیدیم که بسیار عظیم تر از آنی بود که تصور می کردیم برای جایی مثل پلاسکو ساخته شود. برآورد ما از ابعاد این انبار فاضلاب این است که بین 400 الی 500 متر مکعب وسعت دارد و گازهای محبوس شده در این انبار در چندین دهه برای انتشار بوی بد در محدوده بزرگی از تهران کفایت می کند.
کلیپ جنجالی مهدی یراحی در باره جنگ / پاره سنگ
کلیپ جنجالی مهدی یراحی در باره جنگ / پاره سنگ - مهدی یراحی، خواننده ای که اخیرا موزیک ویدئوی جدید و اعتراضی خود با نام «پاره سنگ» را منتشر کرده است، از طرف برخی رسانه ها و مجید فروغی، مدیر روابط عمومی هنری مورد انتقاد قرار گرفته و شایعه هایی درباره ممنوع الفعالیت شدن یراحی به دلیل این ویدئو کلیپ و همچنین پوشیدن لباس کارگران گروه ملی در حمایت از مردم اهواز در کنسرت 6 دی ماه خود مطرح شده است. یراحی از جمله خواننده هایی است که همیشه نسبت به اتفاقات…
اهمیت فیلم صحنه دار و مرگ 10 انسان !
اهمیت فیلم صحنه دار و مرگ 10 انسان ! - گویا تلخی پخش فیلم صحنه دار، بیش از مرگ ۱۰ نفر است. درست همانطور که مسئله حجاب برای خیلی‎ها مهم تر از معیشت مردم است.
آقازاده شورای عالی انقلاب فرهنگی !
آقازاده شورای عالی انقلاب فرهنگی ! - انقلاب فرهنگی از این بالاتر که فرزند عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در آمریکا تابعیت بگیرد و از آنجا برای ایرانیان سبک زندگی تدریس بکند؟
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان!
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان! - ویدئویی عجیب از حرکات موزون گروهی دختران در دانشگاه الزهرا درحالی در فضای مجازی در حال انتشار است که مردان نیز در این مراسم حضور دارند!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان! - «شباهت عجیب علی الهام استاد هوا فضا در دانشگاهی در آلمان به غلامحسین الهام معاون رئیس جمهور سابق!
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر - سید احمد خمینی، نتیجه امام خمینی که چند هفته پیش با ازدواجش خبرساز شده بود، بار دیگر با انتشار عکسی از او و همسرش در حین سوارکاری حساسیت نسبت به خود را برانگیخته است و باعث تحریک مخاطبان و کاربران در فضای مجازی شده است.
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است !
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است ! - پس از اولین گفت وگوی رسمی میترا استاد (نجفی) و تایید ازدواجش با محمدعلی نجفی، حالا شهردار سابق، در نخستین واکنش به جنجال ها، عکس تازه ای از خود و میترا استاد در اینستاگرامش منتشر کرده است.