سه شنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۵ / Tuesday, 3 May, 2016

مثل‌های فارسی


امثال و اصطلاحات رایج در میان هر قوم و ملت از ارکان مهم زبان و ادب آن قوم و نموداری از ذوق و قریحه و صفات روحی و اخلاقی و افکار و تصورات و رسوم و عادات آن ملت است. در طی هزاران سال شکفته و نشر یافته و در هر کشور برحسب اختصاصات قومی و فرهنگی و آداب و سنن و مذهب و حتی وضع جغرافیائی و سیاسی آن کشور ویژگی‌های خاصی پیدا کرده است.
اغلب امثال در لباس استعاره یا کنایه و یا در قالب کلامی موزون و دلنشین بیان شده است و حاوی اندیشه‌های عمیق و سودمند و یا انتقادی شدید و طنزآمیز از رفتار و گفتار آدمیان و نابسامانی‌ها اخلاقی و وضع غلط جامعه می‌باشند. در روزگاران گذشته توسط مردمانی با ذوق و حساس و شوخ‌طبع و نکته‌سنج و علاقه‌مند به تربیت و هدایت خلق ساخته شده‌اند.
استفاده از مثل در گفتار و نوشتار، کلام گوینده یا نویسنده را آرایش می‌دهد.
شعرا و نویسندگان بزرگ نیز گاهی برای بیان مقصود و تفهیم بیشتر سخن خویش به امثال توسل جسته‌اند و عباراتی زیبا و دلنشین آورده و یا ابیات نغز و لطیفی به رشته علم کشیده‌اند.
در هر صورت امثال سایره یکی از شاخه‌های بسیار مهم و ارزنده ادبیات و سند معتبر و بی‌چون و چرای از ادب و فرهنگ روزگار گذشته سرزمین ما است.
گردآوری امثال فارسی نخستین بار در سال ۱۰۵۱ هـ.ق. توسط ادیبی به‌نام میرزا محمدحیله رودی (یا هیله‌رودی) صورت گرفته و کار او تحت‌عنوان جامع‌التمثیل انتشار یافته است.
چندی بعد از تألیف جامع‌التمثیل ادیب دیگری که برخی نام او را محمدصادق صادقی اصفهانی و برخی دیگر حاج میرزا علی‌اکبر خان قائم‌مقامی دانسته‌اند به تألیف دانش‌نامه بزرگی به‌نام شاهد دست زده و در فصل هشتادم کتاب خود بخشی را به امثال فارسی اختصاص داده و در آن پانصد و شصت مَثَل فارسی را ذکر کرده است. به هر حال پس از تألیف جامع‌التمثیل مدت سه قرن ظاهراً هیچ‌گونه تألیف مهم و مستقل دیگری در زمینه امثال فارسی صورت نگرفته این بی‌اعتنائی به امثال و حِکَم همچنان ادامه داشته تا آن که در سال ۱۳۳۹ هـ.ق. مجموعه کوچکی تحت عنوان هزار و یک سخن در امثال و نصایح و حِکَم فارسی تألیف امیرقلی امینی در برلن به چاپ رسیده.
اما نخستین فرهنگ جامع و بزرگ در زمینه امثال فارسی در سال ۱۳۱۰ شمسی تحت‌عنوان امثال و حِکَم توسط ادیب و دانشمند بزرگ معاصر علی‌اکبر دهخدا تألیف شده که باید آن را کاملترین و معتبرترین فرهنگ در زمینه امثال و حکم فارسی دانست.
تألیف دیگر در این موضوع 'دوازد هزار مثل فارسی و سی هزار معادل آنها' اثر دکتر ابراهیم شکورزاده بلوری است که جدا از تعداد امثال این فرهنگ معادل‌های فراوان هر مثل را نیز به همراه دارد.
- منظور از 'ر.ک' ، جمله 'رجوع کنید' است.
- منظور از 'ع' کلمه 'عامیانه' است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
توسعه قرآنی , کانون پرورش , میرمحمدصادقی , پرونده مسکن مهر , دانشگاه یو سی ال ای آمریکا , شرکت داروسازی سبحان , اجراعملیات , روز هفتم جشنواره , آزاد سازی بیجی , تقویت مو , رنگ زدن میوه , علوم و فناوری , مقامات مهاجرت استرالیا , خبرنگاران انگلیسی , فلش پلیر , دبیر انجمن قطعه سازان , خونرسانی به پایتخت , مصدمان استقلال , هاکی روی یخ , نواکشوت , سرداب سامرا , کاهش بیکاری , بیت المقدس , عاملان جنایت , روزآمد , مشل ویندوز , آموزش و دختران , شیمیایی , انواع تقلب , شگفتی افرین , اضافه دریافت‌ , میدان امام رضا , تخلف علمی , خطای آزمایشگاهی , عظیم عراقی , هتل میلینیوم , تجهیز نظامی , بدمینتون مردان , گوگل مپ تهران , ویرایش اطلاعات ثبت نام , طوفان خورشیدی , واحدهای پولی چین و روسیه , وسیع‌ترین , مالیاتی، , جمشیدی , افزایش مستمری , کاظم زاده , بیماری کرونر , پخش مسابقات والیبال , مسج عید نوروز 95 ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / داستانهای کوتاه درباره خدا , بانک اطلاعاتی کتاب / درس‌آزمون (3) پیش‌دانشگاهی (تجربی) , بانک اطلاعاتی کتاب / آشنایی با حواس: بویایی , بانک اطلاعاتی کتاب / داوود (ع): برای 6 تا 10 ساله‌ها , بانک اطلاعاتی کتاب / قبله عاشقان: گزیده‌ای از زندگانی حضرت علی‌بن موسی الرضا (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / اشاراتی در باب اسلامی شدن دانشگاهها , بانک اطلاعاتی کتاب / کاربرد ایزوتوپ نیتروژن-15 در حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه , بهداشت و درمان / علوم پزشکی / تجهیزات پزشکی / تصو یربرداری پزشکی , اقتصاد و بازرگانی / صنایع نفت و گاز / نفت / قراردادهای پرخطر , موفقیت / زندگی / زندگی بهتر / چگونه خود را برای یک زندگی بهتر آماده کنید , بانک اطلاعاتی کتاب / زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی , بانک اطلاعاتی کتاب / تربیت اسلامی (کلیات) , بانک اطلاعاتی کتاب / جداول و استانداردهای طراحی و ماشین‌سازی , اجتماعی / خانه و خانواده / كودكان / خلاقیت در کودکان , بانک اطلاعاتی کتاب / جامعیت قرآن: پژوهشی استنادی و تحلیلی از مساله جامعیت و قلمرو آن , علم و زندگی / آیا می‌دانید که... / آیا می‌دانید / آیا می‌دانید بهترین هتل‌های جهان در قاره آسیاست؟ , شخصیت‌ها / مذهبی / عارف / باقیای نایینی , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش گام به گام اصول حسابداری: ویژه‌ی رشته مدیریت خانواده: زمینه خدمات شاخه فنی و حرفه‌ای کد آموزشی , بانک اطلاعاتی کتاب / معجزه سخن , بانک اطلاعاتی کتاب / مسئله‌های جهانی المپیادهای فیزیک (1372 - 1380) ,

برخی منابع مهم خبری
ictpress.ir آی سی تی , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , faradeed.ir فرادید , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , rozanehonline.com روزنه , shefanews.com شفا نیوز , naghdnews.com نقدنیوز , vista.ir اخبار , iribnews.ir واحد مرکزی خبر , dolateyar.com دولت یار , akkasee.com عکاسی , pcparsi.com پی سی پارسی , rahyabnews.com رهیاب نیوز , sobhetehran.com صبح تهران , salamatnews.com سلامت نیوز , namehnews.ir نامه نیوز , hooshnews.com هوش نیوز , asriran.com عصرایران , patogh98.com پاتوق 98 , sena.ir سنا , estekhdam.com استخدام , salameno.ir سلام نو , bmi.ir بانک ملی , ettelaat.com روزنامه اطلاعات , isunews.ir خبرنامه صادق , borhan.ir برهان , iraneconomist.com ایران اکونومیست , rouzegareno.ir روزگارنو , 9sobh.ir 9 صبح , absarnews.com ابصار ,



وبگردی
فیلم / فوت ناگهانی مجری سیما در حال اجرا - احمد قائمی‌مقدم مجری سیمای خراسان رضوی حین برگزاری همایش تجلیل از کارگران نمونه شهرستان چناران، به دلیل حمله قلبی درگذشت.
مراسم استقبال رسمی از رییس جمهور کره جنوبی - مراسم استقبال رسمی از رییس جمهور کره جنوبی صبح امروز دوشنبه با حضور حسن روحانی رئیس جمهور در مجموعه سعدآباد تهران برگزار شد
مردی در پل میرداماد خود را دار زد / تصاویر - وقتی مامور پارکبان از زنی که سراسیمه خودش را به وی رسانده بود، درباره نیت مرد حدود 40 ساله شنید، دیگر کار از کار گذشته و صحنه ای در نزدیکی پل میرداماد رقم خورده بود که توجه ها را به خود جلب کرده بود؛ صحنه دردناک مرگ مردی که با طناب خود را از میله های پل فلزی عابر پیاده حلق آویز کرده بود.
خودسوزی جوان مهاجر ایرانی / فیلم (+18) - یک پناهنده 23 ساله ایرانی به نام «امید» که به صورت غیرقانونی و از راه دریا خود را به استرالیا رسانده بود، در اعتراض به وضعیت بازداشتگاه نائورو خود را به آتش کشید.
یک ایرانی برنده جایزه عکاسی سونی / تصاویر - اصغر خمسه، عکاس ایرانی با مجموعه «آتش نفرت» جایزه معتبر مسابقه عکاسی جهانی سونی در سال ۲۰۱۶ را به دست آورد. عنوان «عکاس سال» و جایزه جهانی سونی به ارزش ۲۵ هزار دلار به خاطر عکس‌هایی از قربانیان اسیدپاشی در ۸ فریم به اصغر خمسه تعلق گرفت.
21 روز شکنجه زجرآور یک زن در مشهد / تصاویر - اعظم زنده است، اعظم بعد از 21 روز شکنجه توسط شوهرش، هنوز زنده است؛ او و دخترانش 21 روز آب و غذا نخوردند، اما هنوز زنده‌اند؛ هدیه و هانیه دختران پنج و هفت ساله او هنوز نفس می‌کشند، اما دیگر هیچوقت از صدای زنگ در خانه خوشحال نمی‌شوند.
مصاحبه با پدر و مادر متهم به قتل ستایش قریشی - فیلم/ پدر متهم به قتل ستایش: با دست خودم پسرم را تحویل پلیس دادم/ هر چه قانون حکم کند می‌پذیریم
بازی "کلش آف کلنز" در مجلس شورای اسلامی! / عکس - در زیر تصویر یکی از نمایندگان مجلس را در حال بازی کلش آف کلنز مشاهده می‌کنید.
ناگفته‌های خواهر «بابک زنجانی» - نوبهار زنجانی، یکی از خواهران بابک زنجانی در گفت‌وگویی به تشریح روند بازداشت برادرش تا صدور حکم پرونده پرداخت.
احمدی نژاد: کارشان تمومه! / فیلم - در این فیلم احمدی نژاد در پاسخ به این سوال که عده‌ای عکس شهدا را می‌بینند و برعکس عمل می‌کنند این جمله را گفته است؛ فیلم را در زیر ببینید.
فیش حقوق جالب یک مدیر خودروساز ! - این رقم عجیب و سرسام آور در حالی به یکی از معاونین مهدی جمالی مدیرعامل سایپا پرداخت می شود که معلوم نیست محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت از پرداخت چنین رقم سرسام آوری به زیر مجموعه خود خبر دارد یا خیر؟
قوچان نژاد کنار عروس خانم و خواهر بازیگرش / تصاویر - رضا قوچان نژاد سرانجام پس از شایعات زیادی که درباره ازدواجش با خواهر ساره بیات،بازیگر سینما مطرح بود،این وصلت فرخنده را جشن گرفت.
شایعه یک طلاق سینمایی قوت گرفت - به نظر می‌رسد در زندگی شخصی و مشترک بهاره رهنما و پیمان قاسم خانی تغییراتی رخ داده و براساس شایعات از یکدیگر جدا شده‌اند.
ازدواج «محمد رضا گلزار» با «دیا میرزا» ؟! / فیلم - حضور بازیگر مشهور سینمای کشورمان در هندوستان با حاشیه هایی همراه بوده است.
بابک حمیدیان هم ازدواج کرد / تصاویر - خبرهایی مبنی بر ازدواج بابک حمیدیان با مینا ساداتی در فضای مجلازی منتشر شد که هنوز این دوبازیگر به این اخبار واکنشی نشان نداده اند و صحت و سقم این خبر هنوز مشخص نشده است.
مرگ ناگهانی خانم مجری در برنامه زنده / فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار ویدیویی از این ماجرا تأکید کردند که مرگ ناگهانی این مجری اوکراینی همه بینندگان را غافلگیر کرد.
ازدواج یکتا ناصر با یک کارگردان / تصاویر - منوچهر هادی، کارگردان سینما که این روزها فیلم "من سالوادور نیستم" را روی پرده سینما دارد، با انتشار عکسی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام از ازدواج خود با یکتا ناصر، بازیگر سینما و تلویزیون و یکی از بازیگران همین فیلم خبر داد.
حدادعادل و عکسی از نیوشا ضیغمی / تصاویر - سرلیست اصولگرایان تهران که با کسب رتبه 31 در تهران نتوانسته بود به مجلس راه یابد و عرصه را تماما به رقیب باخته بود عکسی از نیوشا ضیغمی با تیتر «من به کاظم جلالی رای می دهم» را به برخی نمایندگان نشان می دهد.
این آدم در میان ماست / + 18 - انجمن حمایت از حیوانات ایران با ارسال نامه‌ای به دادگستری استان گلستان، خواستار محاکمه یک شکارچی غیر مجاز ساکن روستای گونیلی شهرستان کلاله شده که یک قلاده سگ را به روشی بی‌رحمانه شکنجه کرده و سپس کشته است.
پربازدیدها