شنبه ۲۹ فروردین ۱۳۹۴ / Saturday, 18 April, 2015

مثل‌های فارسی

امثال و اصطلاحات رایج در میان هر قوم و ملت از ارکان مهم زبان و ادب آن قوم و نموداری از ذوق و قریحه و صفات روحی و اخلاقی و افکار و تصورات و رسوم و عادات آن ملت است. در طی هزاران سال شکفته و نشر یافته و در هر کشور برحسب اختصاصات قومی و فرهنگی و آداب و سنن و مذهب و حتی وضع جغرافیائی و سیاسی آن کشور ویژگی‌های خاصی پیدا کرده است.
اغلب امثال در لباس استعاره یا کنایه و یا در قالب کلامی موزون و دلنشین بیان شده است و حاوی اندیشه‌های عمیق و سودمند و یا انتقادی شدید و طنزآمیز از رفتار و گفتار آدمیان و نابسامانی‌ها اخلاقی و وضع غلط جامعه می‌باشند. در روزگاران گذشته توسط مردمانی با ذوق و حساس و شوخ‌طبع و نکته‌سنج و علاقه‌مند به تربیت و هدایت خلق ساخته شده‌اند.
استفاده از مثل در گفتار و نوشتار، کلام گوینده یا نویسنده را آرایش می‌دهد.
شعرا و نویسندگان بزرگ نیز گاهی برای بیان مقصود و تفهیم بیشتر سخن خویش به امثال توسل جسته‌اند و عباراتی زیبا و دلنشین آورده و یا ابیات نغز و لطیفی به رشته علم کشیده‌اند.
در هر صورت امثال سایره یکی از شاخه‌های بسیار مهم و ارزنده ادبیات و سند معتبر و بی‌چون و چرای از ادب و فرهنگ روزگار گذشته سرزمین ما است.
گردآوری امثال فارسی نخستین بار در سال ۱۰۵۱ هـ.ق. توسط ادیبی به‌نام میرزا محمدحیله رودی (یا هیله‌رودی) صورت گرفته و کار او تحت‌عنوان جامع‌التمثیل انتشار یافته است.
چندی بعد از تألیف جامع‌التمثیل ادیب دیگری که برخی نام او را محمدصادق صادقی اصفهانی و برخی دیگر حاج میرزا علی‌اکبر خان قائم‌مقامی دانسته‌اند به تألیف دانش‌نامه بزرگی به‌نام شاهد دست زده و در فصل هشتادم کتاب خود بخشی را به امثال فارسی اختصاص داده و در آن پانصد و شصت مَثَل فارسی را ذکر کرده است. به هر حال پس از تألیف جامع‌التمثیل مدت سه قرن ظاهراً هیچ‌گونه تألیف مهم و مستقل دیگری در زمینه امثال فارسی صورت نگرفته این بی‌اعتنائی به امثال و حِکَم همچنان ادامه داشته تا آن که در سال ۱۳۳۹ هـ.ق. مجموعه کوچکی تحت عنوان هزار و یک سخن در امثال و نصایح و حِکَم فارسی تألیف امیرقلی امینی در برلن به چاپ رسیده.
اما نخستین فرهنگ جامع و بزرگ در زمینه امثال فارسی در سال ۱۳۱۰ شمسی تحت‌عنوان امثال و حِکَم توسط ادیب و دانشمند بزرگ معاصر علی‌اکبر دهخدا تألیف شده که باید آن را کاملترین و معتبرترین فرهنگ در زمینه امثال و حکم فارسی دانست.
تألیف دیگر در این موضوع 'دوازد هزار مثل فارسی و سی هزار معادل آنها' اثر دکتر ابراهیم شکورزاده بلوری است که جدا از تعداد امثال این فرهنگ معادل‌های فراوان هر مثل را نیز به همراه دارد.
- منظور از 'ر.ک' ، جمله 'رجوع کنید' است.
- منظور از 'ع' کلمه 'عامیانه' است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
مقدماتی یورو 2016 , خواص میوه , رواج , خفن ترین , شبکه‌های خبری , رییس جدید , مرگ عبدالله , علی دینی ترکمانی , نظر نژاد , افزایش قیمت تلفن همراه , شیمیدان , مرضیه , پدرومادر , اغراق , سانتریفیوژها , آلفا , دریاچه گهر , نوسان محدود , خشونت ها در بروندی , چمیونز لیگ ,

مقالات پربیننده امروز
بهداشت / دانستنی‌های پزشکی / گوش‌و‌حلق‌وبینی / طنین و پیچیدگی امواج صوت , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۲۸ تیر ـ ۱۹ جولای ـ تاریخ مصری ها که داریوش بزرگ دستور جمع آوری و محافظت از آن را داد , بانک اطلاعاتی کتاب / مشکلات اقتصاد ایران و راه‌حل‌ها , ورزشی / دانستنیهای ورزشی / دانستنی‌های پزشکی / فیزیولوژی ورزش برابر افزایش متابولیسم در دوی ماراتن , بانک اطلاعاتی کتاب / ریاضیات 1: سال اول نظری, فنی و حرفه‌ای, کاردانش , هنر / کاردستی / کاج , بانک اطلاعاتی کتاب / تمرین‌های طبقه‌بندی شده ریاضی (گام نو) سال اول ابتدایی: مجموعه‌ای از کامل‌ترین سوال‌های طرح شده توسط , سیاسی / جهان / سرزمین‌های اشغالی ـ فلسطین / کلکسیون جنایت , شخصیت‌ها / علمی / پزشک و طبیب / میرزا رحیم‌خان مشیرالاطباء بهشتی تبریزی , بانک اطلاعاتی کتاب / کرامات و حکایات عاشقان خدا , بانک اطلاعاتی کتاب / سیستم‌های ارتباطاتی داده و شبکه‌های رایانه‌ای , اجتماعی / شهر و شهرنشینی / بافتهای فرسوده / مسئله ای به نام بافت فرسوده ،‌ برخوردها و بازخوردها , بانک اطلاعاتی کتاب / تحفه الکرام فی تاریخ مکه و بیت الله الحرام , بانک اطلاعاتی کتاب / راهنمای گام به گام طلایی زبان (3) سال سوم نظام جدید , بانک اطلاعاتی کتاب / مفتاح‌‌السعاده فی شرح نهج‌البلاغه , بانک اطلاعاتی کتاب / درمان در خانه , دین و اندیشه / دین و مذهب / مناسبت‌ها ـ محرم و صفر / راز مانایی حماسه حسینی , بانک اطلاعاتی کتاب / 1001 پرسش علوم آرمان (سال پنجم ابتدایی) همراه با: آزمون‌های طبقه‌بندی شده، سوالات متنوع، نکات مهم علوم و سرگرمی‌ها ... , بانک اطلاعاتی کتاب / شمیم بهشت در بهار آباده , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / ترجمه / نویسندگان مان خیال پروانه شدن ندارند ,



وبگردی
فیلم/ معاون صدام به هلاکت رسید - گروه مقاومت عراقی عصائب اهل حق، پس از کشتن عزت الدوری، معاون صدام، اسلحه وی را به مظلومان عراق هدیه کرد.
برنامه ورزش و مردم را تا کی باید تحمل کرد - با وجود برنامه‌های ورزشی مناسب که در دهه اخیر به روی آنتن تلویزیون میرود برنامه ورزش و مردم با کیفیت دهه شصت همچنان ساعات صبح جمع شبکه یک را اشغال کرده است.
وزیر امور خارجه استرالیا با کلاه در تهران / تصاویر - وزیر امور خارجه استرالیا قرار است در دیدار با مقامات کشورمان درباره مساله مهاجرت غیر قانونی برخی اتباع ایرانی به استرالیا رایزنی کند. استرالیا از ایران می خواهد برخی مهاجران غیر قانونی را که دولت کانبرا به آنها ویزای ورود به استرالیا نداده به ایران پذیرش کند.
چهره جدید افسانه بایگان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی‌ها و پشت صحنه سریالها و فیلمهای جدید که به شبکه‌های اجتماعی ارسال شده است.
فیلم افشاگری در رابطه با علی مطهری با لباس سپاه - تابناک : این شخص به کنایه به چهار، پنج موبایلی اشاره دارد که مطهری به همراهش داشته، در حالی‌ که مطهری همین تازگی‌ها از موبایل نوکیای قدیمی‌اش خداحافظی کرده و تنها یک گوشی موبایل اسمارت‌فون اختیار کرده است.
اتفاقی عجیب برای خودرو داعشی / فیلم - یک خودروی حامل نیروهای گروه تروریستی داعش به دلیل انفجار بمب در کنار جاده به هوا پرتاب می شود و وقتی در آسمان معلق است به شدت منفجر می شود.
تینا آخوند تبار و عمل زیبایی بینی ! / فیلم - بازیگر سینما و تلویزیون در رابطه با دلایل اعمال جراحی زیبایی خود صحبت میکند.
سگ‌کشی غیرانسانی با اسید در شیراز ! / فیلم - اقدام غیر انسانی در شیراز. گروهی از افراد با تزریق اسید، سگ‌های ولگرد را نابود می‌کنند.
خاطره آیت‌الله از همسر امام جنجالی شد - یکباره دیگر خاطره‌های آیت‌الله هاشمی با واکنش منتقدان به خصوص کیهان روبه‌رو شد. این بار آیت‌الله خاطره‌ای از همسر امام نقل کرده بود
تصاویر/ عروسی مجلل پسر سلطان برونئی - در این مراسم شاهزاده عبدالمالک 31 ساله با حاجیه بولکیاه 22 ساله ازدواج کرد. این مراسم در کاخ 1788 اتاقه سلطان برونئی و در نهایت تشریفات انجام شد.
عمل زیبایی زن فامیل دور / فیلم - عمل زیبایی زن فامیل دور :: سریال کلاه قرمزی ۹۴ قسمت پانزدهم با حضور شبنم مقدمی
شانتاژ خبری از حرکت بازیکن عربستانی / عکس - «الشهرانی» بازیکن الهلال عربستان، در شادی پس از گل در جریان بازی با فولاد خوزستان پیراهن خود را بالا زد و تصویر و کاریکاتور یک نوجوان را نشان داد...
برنامه روناک یونسی و بدن‌ساز آمریکایی / عکس - حضور کلمن در ایران جنبه‌های دیگری غیر از مسائل ورزشی هم دارد که مورد توجه‌ترینش کلاسی است که قرار است برای بانوان برگزار شود و مدیریت آن با یکی از ...
لطفا نرو کارلوس ! / تصاویر اینستاگرام - تا خبر از رفتن کارلوس کی‌روش شد، برخی به پاس تشکر از زحمات جناب کی‌روش و منصرف کردن ایشان با هشتگ #پلیز دونت گو کارلوس، عکس های خود را در کنار کارلوس خان رو کردند.
جنجال رسانه‌ای ترکیه در مورد سپاه قدس - از چند هفته پیش این سریال با تغییر نام به نام Sungurlar رویه جدیدی را در پیش گرفته است. در دور جدید این سریال، مبارزه از اکراد جدایی طلب معطوف به مبارزه با سپاه قدس ایران شده است.
نظر پزشکان در خصوص سریال درحاشیه / فیلم - سریال در حاشیه از روزهای نوروز سال 94 هر شب در شبکه سوم سیما پخش می شود. این سریال کمدی داستان بیمارستان و پزشکانی را نقل می کند که البته با اعتراض برخی تنگ نظران هم رو به رو شده است .
دلخراشترین حادثه نوروز ۹۴ / عکس - روشن کردن پیک نیک پشت کامیون در حال حرکت برای طبخ غذا ۷نفر را به کام مرگ کشاند و ۸نفر سوختگی شدید برجای گذاشت.
انرژی هسته‌ای واس ماس .. ! - برداشت‌های غلط مقامات و خوشحالی رئیس جمهور آمریکا از بیانیه لوزان موجب شد تا موضع اصلی کاربران ایرانی ‏در شبکه‌های اجتماعی بی‌اعتمادی به اظهارات و پایبندی مقامات آمریکایی به هرگونه تعهد باشد.‏
سحر نوروززاده کیست؟ - همزمان با پایان یافتن مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه 1+5 در لوزان، برخی رسانه‌های غربی و عربی از حضور یک زن ایرانی در هیات مشاوران باراک اوباما خبر دادند.
پربازدیدها
روایت رسانه های غربی از جدیدترین مانع توافق هسته ای - شاید بتوان گفت چنین تحلیلی در کنار سایر تحلیل های مشابه، از جمله تلاش هایی است که در روز های اخیر صورت می گیرد تا یک مساله کاملا غیر مرتبط با موضوع توافق هسته ای را به آن متصل کنند و آنرا مانع توافق بدانند. به نظر می رسد تا تیرماه که موعد مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی بین ایران و کشورهای 1+5 است، شاهد تحلیل های بیشتری از این دست باشیم.
پیروزی ارزشمند چلسی برابر منچستریونایتد - چلسی با پیروزی 1-0 مقابل منچستریونایتد، یک گام دیگر به قهرمانی در رقابت های این فصل لیگ برتر نزدیک شد.
بارسا به سختی بر والنسیا غلبه کرد - امشب بارسلونا برای حفظ صدرنشینی در ورزشگاه نیوکمپ به مصاف والنسیا رفت که 2بر0 پیروز شد.
از سبد کالا تا کارانه؛ همه جایگزین های احتمالی یارانه نقدی - پرداخت یا عدم پرداخت یارانه نقدی در سال ۹۴ همچنان چالش بزرگ اقتصادی دولتی است که نمی‌خواهد پایگاه اجتماعی خود را با حذف عده‌ای از مردم یارانه بگیر از دست بدهد اما در عین حال می‌داند که این کار دیر یا زود باید انجام شود.
العامری: ایران در چارچوب توافق با دولت عراق به این کشور سلاح ارسال می کند - شبکه المیادین گزارش داد: هادی العامری رییس سازمان بدر عراق گفت ایران در چارچوب توافقی که با دولت عراق دارد به این کشور سلاح ارسال می کند.
جملات عجیب و غریبی را به شهید آوینی نسبت می‌دهند - مریم امینی (همسر شهید سیدمرتضی آوینی) به واکاوی شخصیت شهید آوینی و دیدگاه‌های او پرداخت و محمدتقی فهیم (منتقد) و بهزاد دوران (جامعه شناس) دیگر مهمانان این برنامه بودند که ...
شرکت نفتی «لوک اویل» فعالیت در ایران را از سر می‌گیرد - بعد از لغو ممنوعیت ارسال سامانه موشکی اس ۳۰۰ به ایران بزرگترین شرکت نفتی روسیه نیز دفتر خود را در ایران بازگشایی کرده و آماده از سرگیری فعالیت خود در ایران می شود.
انتقاد اوباما از نمایندگان مخالف توافق هسته ای با ایران/ مناقشات حزبی نباید سبب برخورد مغرضانه با توافق لوزان شود - آسوشیتدپرس در گزارشی به قلم جیم کانن نوشت:رفتار و لحن باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا در برخورد با نمایندگان کنگره بر سر موضوعات مورد اختلاف از قبیل مساله هسته‌ای ایران تندتر شده است طوری که وی اکنون نمایندگان مخالف را با اسم یاد می‌کند و از اقدامات و اظهارات آنان انتقاد می‌کند.
شهاب حسینی: فعلا پیشنهاد سینمایی ندارم - شهاب حسینی که این روزها در سریال «شهرزاد» به کارگردانی حسن فتحی برای شبکه نمایش خانگی بازی می‌کند، این اثر را دارای قصه‌ای پرکشش دانست.
وقت آن رسیده که شاهد کنفرانس «دوستان مردم ایران» باشیم! - به موازات گسترش امواج قیام مردمی در بحرین و در شرایطی که مشکل بی‌ثباتی برای رژیم آل‌خلیفه روز به روز حاد‌تر می‌شود، گویا مقامات این رژیم، فرافکنی را بهترین راهکار برای مسائل خود در نظر گرفته‌اند. در این راستا، وزیر خارجه این رژیم اظهاراتی شدیداللحن و غیرمعمول را علیه ایران مطرح کرده است.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved