یکشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۶ / Sunday, 22 October, 2017

مثل‌های فارسی


امثال و اصطلاحات رایج در میان هر قوم و ملت از ارکان مهم زبان و ادب آن قوم و نموداری از ذوق و قریحه و صفات روحی و اخلاقی و افکار و تصورات و رسوم و عادات آن ملت است. در طی هزاران سال شکفته و نشر یافته و در هر کشور برحسب اختصاصات قومی و فرهنگی و آداب و سنن و مذهب و حتی وضع جغرافیائی و سیاسی آن کشور ویژگی‌های خاصی پیدا کرده است.
اغلب امثال در لباس استعاره یا کنایه و یا در قالب کلامی موزون و دلنشین بیان شده است و حاوی اندیشه‌های عمیق و سودمند و یا انتقادی شدید و طنزآمیز از رفتار و گفتار آدمیان و نابسامانی‌ها اخلاقی و وضع غلط جامعه می‌باشند. در روزگاران گذشته توسط مردمانی با ذوق و حساس و شوخ‌طبع و نکته‌سنج و علاقه‌مند به تربیت و هدایت خلق ساخته شده‌اند.
استفاده از مثل در گفتار و نوشتار، کلام گوینده یا نویسنده را آرایش می‌دهد.
شعرا و نویسندگان بزرگ نیز گاهی برای بیان مقصود و تفهیم بیشتر سخن خویش به امثال توسل جسته‌اند و عباراتی زیبا و دلنشین آورده و یا ابیات نغز و لطیفی به رشته علم کشیده‌اند.
در هر صورت امثال سایره یکی از شاخه‌های بسیار مهم و ارزنده ادبیات و سند معتبر و بی‌چون و چرای از ادب و فرهنگ روزگار گذشته سرزمین ما است.
گردآوری امثال فارسی نخستین بار در سال ۱۰۵۱ هـ.ق. توسط ادیبی به‌نام میرزا محمدحیله رودی (یا هیله‌رودی) صورت گرفته و کار او تحت‌عنوان جامع‌التمثیل انتشار یافته است.
چندی بعد از تألیف جامع‌التمثیل ادیب دیگری که برخی نام او را محمدصادق صادقی اصفهانی و برخی دیگر حاج میرزا علی‌اکبر خان قائم‌مقامی دانسته‌اند به تألیف دانش‌نامه بزرگی به‌نام شاهد دست زده و در فصل هشتادم کتاب خود بخشی را به امثال فارسی اختصاص داده و در آن پانصد و شصت مَثَل فارسی را ذکر کرده است. به هر حال پس از تألیف جامع‌التمثیل مدت سه قرن ظاهراً هیچ‌گونه تألیف مهم و مستقل دیگری در زمینه امثال فارسی صورت نگرفته این بی‌اعتنائی به امثال و حِکَم همچنان ادامه داشته تا آن که در سال ۱۳۳۹ هـ.ق. مجموعه کوچکی تحت عنوان هزار و یک سخن در امثال و نصایح و حِکَم فارسی تألیف امیرقلی امینی در برلن به چاپ رسیده.
اما نخستین فرهنگ جامع و بزرگ در زمینه امثال فارسی در سال ۱۳۱۰ شمسی تحت‌عنوان امثال و حِکَم توسط ادیب و دانشمند بزرگ معاصر علی‌اکبر دهخدا تألیف شده که باید آن را کاملترین و معتبرترین فرهنگ در زمینه امثال و حکم فارسی دانست.
تألیف دیگر در این موضوع 'دوازد هزار مثل فارسی و سی هزار معادل آنها' اثر دکتر ابراهیم شکورزاده بلوری است که جدا از تعداد امثال این فرهنگ معادل‌های فراوان هر مثل را نیز به همراه دارد.
- منظور از 'ر.ک' ، جمله 'رجوع کنید' است.
- منظور از 'ع' کلمه 'عامیانه' است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
عوامل بیولوژیک , دوره زمین شناختی , زیمباوه , چکاپ قند , میوه ها , مرکز مستند سوره , افتتاح کلینیک دندان پزشکی , بهره برداری از ایستگاه تقویت فشار گاز , نشاچغندر , آزمون علوم آزمایشگاهی , موشک عراقی , تجربه های پیروزی , یکصد و شصتمین , انفجار مهیب در سوئد , قول و شعار فراوان , بخش اقتصادی , ارتقای فرهنگ , پرومکس , اعضای تفحص شهدا , راز مرد , داور هیات رزمی , سفر وزیر امور خارجه آلبانی به تهران , قالب شعری , خجسته کیهان , کنسرت‌ ها , کشتیرانی , پژوهشگاه فرهنگ , سمینار «متریال: رفتار و فرم» , مدیر مجموعه , در شهرستان رضوانشهر , اردوغان , تاسیس اداره ثبت احوال , درآمد عمومی دولت , معاون سابق صدام حسین , دلال‌بازی , تیر آهن , شناور دریایی , خوشه , روستاهای گردشگری , اوراق قضایی , سفر هیات خارجی , موتورسوارى , صنایع غذایی , سفر استاندار به خلخال , آئین شب قرآنی , زهیر جعید , اطلس فرهنگی , تهدید ایران , دفتر امام جمعه , آکیورا ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش کودک و نوجوان با مشکل رفتاری و عاطفی , بانک اطلاعاتی کتاب / 110 سوال از محضر آیت سید عزالدین حسینی زنجانی , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / میرزا عبدالصمد فسائی , بانک اطلاعاتی کتاب / تلاوت احسن، آموزش تجوید ساده، کاربردی , بانک اطلاعاتی کتاب / بالهای نامرئی , بانک اطلاعاتی کتاب / کالوالا , بانک اطلاعاتی کتاب / مقداد , فرهنگی و هنری / کتاب و نشر / معرفی کتاب / شناخت نامه اساطیر جهان , بانک اطلاعاتی کتاب / ادبیات فارسی (تشریح دروس، نکات کنکوری، تستهای طبقه‌بندی شده) برای داوطلبان شرکت در کنکور... , بانک اطلاعاتی کتاب / در حریم یار: یادنامه سفر به عتبات عالیات , علوم انسانی / کتابداری و اطلاع‌رسانی / اطلاع‌رسانی ـ اینترنت / بررسی میزان اثربخشی عناصر ابرداده‌ای بر رتبه‌بندی , بانک اطلاعاتی کتاب / غم و غبار , بانک اطلاعاتی کتاب / سیری در مسائل خانواده , بانک اطلاعاتی کتاب / القرآن الکریم , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۲۰ فروردین ـ ۹ آوریل ـ تصویب معامله خرید آلاسکا در سنای آمریکا , بانک اطلاعاتی کتاب / میناگر عشق: شرح موضوعی مثنوی معنوی مولانا جلال‌الدین محمد بلخی , بانک اطلاعاتی کتاب / زن و مشارکت سیاسی و اجتماعی , بانک اطلاعاتی کتاب / با هم بخوانیم فارسی: ویژه‌ی دانش‌آموزان اول و دوم ابتدایی , بانک اطلاعاتی کتاب / Maingot's abdominal operations , بانک اطلاعاتی کتاب / تیمور لنگ ,

برخی منابع مهم خبری
bona.ir بنا , nasserhejazi.name مستند حجازی , rasaneh.org رسانه , salameno.ir سلام نو , navad.net روزنامه نود , setaresobh.ir روزنامه ستاره صبح , qudsonline.ir روزنامه قدس , qudsdaily.com قدس , itiran.com آی تی ایران , aftabir.com آفتاب , ashpazonline.com آشپزآنلاین , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , rahyabnews.com رهیاب نیوز , click.ir کلیک , tadbir24.ir تدبیر 24 , vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , fararu.com فرارو , taghrib.ir مجمع جهانی تقریب , tejaratnews.com تجارت , donyayesanat.com دنیای صنعت , zamannews.ir زمان , javanonline.ir جوان آنلاین , vista.ir ملت ایران , snn.ir دانشجو , zendeginews.com زندگی , caffecinema.com کافه سینما , rahedaneshjou.ir راه دانشجو , etedaal.ir اعتدال , mobile.ir موبایل , citna.ir سیتنا ,



وبگردی
همسر جهانگیری در ضیافت ناهار همسر اردوغان در کشتی!
همسر جهانگیری در ضیافت ناهار همسر اردوغان در کشتی! - همسر اسحاق جهانگیری و دیگر مقامات اجلاس دی-۸ در ضیافت ناهار همسر اردوغان را می‌بینید.
محسن افشانی باز هم جنجال آفرید.
محسن افشانی باز هم جنجال آفرید. - بتازگی فیلمی در استوری اینستاگرام خانم لنی برلین lennyberlin خواننده و دی جی اوکراینی منتشر شده که عجیب بود. حضور آقای محسن افشانی بازیگر کشورمان در کنسرت این خواننده و حضور در کنار این خانم آن هم با ظاهری نامتعارف جای سوال و تعجب دارد.
ظلمِ برخی مقامات، جمهوری اسلامی را با خود خواهد برد!
ظلمِ برخی مقامات، جمهوری اسلامی را با خود خواهد برد! - این روزها مردم حس می کنند سفره ای از پول و امکانات پهن شده و هر کسی بی توجه به کار و تلاشش و صرفا با نزدیکی به صاحبان قدرت پای آن نشسته اند و می خورند و می برند! باور کنیم ظلم و ستم اینان، همه ما را به زودی با خود خواهد برد. این روزها برخی مقامات در چشمان مردم زل می زنند و رانت دهی و رانت خواری را طبیعی و عادی جلوه می دهند و حتی طلبکار مردم هم می شوند.
میرشکاک: اختلاس مقدس شده است
میرشکاک: اختلاس مقدس شده است - خشت خام / نوبت سی و چهارم / گفتگوی حسین دهباشی با یوسفعلی میرشکاک / ویدیو از آپارات
فیلم | شخصی که کنار ترامپ ایستاده بدل ملانیاست
فیلم | شخصی که کنار ترامپ ایستاده بدل ملانیاست - فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار این ویدئو شایعه کرده اند فردی که کنار دونالد ترامپ ایستاده، ملانیا نیست و بدل او است.
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده - سن و سال كه بالا برود حوصله آدم كمتر مي شود. در پخش مستقيم هم اقتضائات و شرايطي است كه آقاي قرائتي به آن عادت ندارد. در همين ويدئو هم ايشان مي گويد دوربين را نگه داريد! يعني كاملا واضح است كه ايشان تصور مي كرده در يك برنامه ضبطي سخنراني مي كند!
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار - هاجر چنارانی نماینده نیشابور سخنرانی معاون استاندار خراسان رضوی را بخاطر استفاده سهوی از کلمه خراسان غربی در سخنرانی گذشته به هم زد.
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما"
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما" - این اظهارات رییس پلیس آگاهی مسیر عجیب خود را ادامه داد تا به اینجا رسید که توپ عدم دستگیری اسیدپاش را به زمین رسانه‌ها انداخت. او گفت: "این در شرایطی بود که این فرد در شرایط زمانی آن موقع به‌دنبال حساسیت بالایی که در رسانه‌ها و جامعه ایجاد شد، در نیمه راه، از ادامه مسیرش منصرف شد."
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد - مراسم ترحیم مرحوم داود احمدی‌نژاد برادر رئیس جمهور سابق کشورمان عصر دیروز در مسجد امام خمینی(ره) شهرک شهید محلاتی برگزار شد.
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست - دختر شطرنج‌باز ایرانی که به دلیل حضور بدون حجاب در رقابت‌های بین‌المللی از تیم ایران اخراج شد، به تیم ملی آمریکا پیوست.
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید - فیلم / آقا این ماشینو بفروش یک پراید بخر راحت شو.
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
    پربازدیدها